ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(നെടുമ്പാശ്ശേരി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം
Summary
Airport typeപൊതു
LocationNedumbassery, Kerala, India
Opened10 June 1999 (1999-06-10)
Hub for
Coordinates10°09′19″N 76°23′28″E / 10.15528°N 76.39111°E / 10.15528; 76.39111
Websitecial.aero
Map
COK is located in Kerala
COK
COK
Location within Kerala
COK is located in India
COK
COK
Location within India
Source: AAI[1][2][3]

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം, ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖല-സ്വകാര്യമേഖല പങ്കാളിത്തത്തോടെ തുടങ്ങിയ ആദ്യത്തെ വിമാനത്താവളം. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ്ണ സോളാർ വിമാനത്താവളമാണ് കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം.

1999 മേയ് 25ന് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. മൊത്തം യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഏഴാമതും അന്തർദേശീയ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ നാലാമതുമാണ് കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം. കേരളത്തിലെ വ്യോമ ഗതാഗതത്തിന്റെ പകുതിയും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിമാനത്താവളമാണ്[4]. അന്താരാഷ്ട്ര ഫ്ലൈറ്റുകൾക്കായും ഡൊമസ്റ്റിക്ക് ഫ്ലൈറ്റുകൾക്കായും പ്രത്യേകം ടെർമിനലുകളുണ്ട്. 12,000 പേർ ജോലി ചെയ്യുന്ന വലിയ ഒരു തൊഴിൽ ദാതാവും എന്ന നിലയിലും വിമാനതാവളം എത്തി.

2015-ൽ, ഒരു സമർപ്പിത സോളാർ പ്ലാന്റ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തതോടെ വിമാനത്താവളം ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണമായും സൗരോർജ്ജ വിമാനത്താവളമായി മാറി. [5][6] ഈ സംരംഭകത്വ ദർശനത്തിന്, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സ്ഥാപിച്ച ഏറ്റവും ഉയർന്ന പരിസ്ഥിതി ബഹുമതിയായ ചാമ്പ്യൻസ് ഓഫ് ദി എർത്ത് അവാർഡ് 2018-ൽ വിമാനത്താവളത്തിന് ലഭിച്ചു.[7] 32 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഏകദേശം 10,000 പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരുടെ ധനസഹായത്തോടെ, പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്ത (പിപിപി) മാതൃകയിൽ ഇന്ത്യയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ വിമാനത്താവളവുമാണിത്. [4]2020-ൽ എയർപോർട്ട്സ് കൗൺസിൽ ഇന്റർനാഷണൽ ഈ വിമാനത്താവളത്തിന് ഏഷ്യ-പസഫിക്കിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വിമാനത്താവളം (പ്രതിവർഷം 5 മുതൽ 15 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാർ) എന്ന അവാർഡ് നൽകി. [8]

ലണ്ടനിലെ ഗാറ്റ്‌വിക്ക്, ഹീത്രോ വിമാനത്താവളങ്ങളിലേക്ക് മുമ്പ് എയർ ഇന്ത്യ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ 2025 ഒക്ടോബർ വരെ ഈ വിമാനങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് എയർവേയ്‌സ് പോലുള്ള വിമാനക്കമ്പനികൾ കൊച്ചി-ലണ്ടൻ റൂട്ട് പുനരാരംഭിക്കുന്നതിൽ സാധ്യതയുള്ള വിമാനക്കമ്പനികളാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ഇതുവരെ സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചിട്ടില്ല. [9][10][11]

ചരിത്രം

[തിരുത്തുക]

1991-ൽ കൊച്ചി നാവിക താവളത്തിലെ വിമാനതാവളം നവീകരിക്കാനായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ വിളിച്ചുകൂട്ടിയ യോഗത്തിൽ, അത്തരം പദ്ധതികളോട് നാവിക സേന അനുകൂലമായി പ്രതികരികാതിരുന്നപ്പോൾ കൊച്ചിയിൽ പുതിയ വിമാനതാവളം എന്ന ആശയം ഉടലെടുത്തു. അന്നത്തെ എറണാകുളം ജില്ലാ കളക്റ്റർ വി.ജെ. കുര്യൻ സർക്കാരിന് മുൻപിൽ സമർപ്പിച്ച പദ്ധതിക്ക് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി കെ. കരുണാകരൻ അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചതോടെ പുതിയ എയർപോർട്ടിന് തുടക്കമായി. 1993-ൽ ഒരു സൊസൈറ്റിയായി റജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് പ്രാരംഭ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. ആദ്യം ചേർത്തലക്ക് സമീപം ആയിരുന്നു സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയത്. പ്രാഥമിക നടപടികൾ തുടങ്ങിയെങ്കിലും സ്ഥലമെടുപ്പിൽ കാലത്താമാസം വന്നതോടെ ആലുവക്ക് അടുത്ത് നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. 1994 മാർച്ച് 30-ന് പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിൽ ‘കൊച്ചിൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ട് ലിമിറ്റഡ്" എന്ന പേരിൽ ഒരു കമ്പനിയായി റജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അഞ്ചുവർഷം കൊണ്ട് വിമാനത്താവളം പണി കഴിപ്പിച്ചു. 1999 മേയ് 25-ന് അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി കെ.ആർ. നാരായണൻ വിമാനത്താവളം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

സർക്കാർ 1,300 ഏക്കറോളം സ്ഥലം ഏറ്റെടുക്കുകയും വീട് നഷ്ടപ്പെട്ട 822 വരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്ഥലം ഇല്ലാത്തവർക്ക് ആറ് സെന്റ് വീതം സ്ഥലവും നൽകിയിരുന്നു. സ്ഥലം ഏറ്റെടുക്കുന്നതുമൂലം വീടും സ്ഥലവും നഷ്ടപ്പെടുന്നവർക്കായി കുറെ ജോലികളും എയർപോർട്ട് ടാക്സി പെർമിറ്റും നൽകയും ചെയ്തു.[12]

നിർമ്മാണം

[തിരുത്തുക]
The airport was constructed right by the Periyar river, seen from a landing plane.

വിമാനത്താവളത്തിനായുള്ള പ്രാരംഭ നിർദ്ദേശത്തിൽ ഏകദേശം 1 ബില്യൺ രൂപ (US$10 മില്യൺ) ചെലവ് കണക്കാക്കുകയും 1997 ൽ കമ്മീഷൻ ലഭിക്കുമെന്ന്പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന തീയതിയും നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. 1993 മെയ് മാസത്തിൽ വിമാനത്താവളത്തിനായുള്ള അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരിൽ നിന്നുള്ള പലിശ രഹിത വായ്പകൾ, വ്യാവസായിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, കയറ്റുമതിക്കാർ, സഹകരണ സംഘങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള സംഭാവനകൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള വായ്പകൾ എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ധനസഹായം വിഭാവനം ചെയ്തത്. പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി കേരള മുഖ്യമന്ത്രി കെ. കരുണാകരന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ കൊച്ചിൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ട് സൊസൈറ്റി എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്ഥാപനം 1993 ജൂലൈയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. മികച്ച ഫണ്ട് സമാഹരണത്തിനും ഭരണപരമായ സൗകര്യത്തിനും വേണ്ടി, 1994 മാർച്ചിൽ കൊച്ചിൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ട് ലിമിറ്റഡ് (CIAL) എന്ന പേരിൽ ഒരു പബ്ലിക് ലിമിറ്റഡ് കമ്പനി ₹900 മില്യൺ (US$9.3 മില്യൺ) അംഗീകൃത മൂലധനത്തോടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.[13]

1996-ൽ, ഇ. കെ. നായനാർ സിയാൽ (CIAL) പദ്ധതിയുടെ ചെയർമാനായി ചുമതലയേറ്റു. ഈ കാലയളവിൽ നിർമ്മാണം കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി. നായനാർ വിമാനത്താവള പദ്ധതിക്ക് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും സിയാലിന് തന്റെ പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്തു. 1997 ആയപ്പോഴേക്കും, ചർച്ചകളിലൂടെയുള്ള ഒത്തുതീർപ്പുകളിലൂടെ ഗണ്യമായ ഭൂമി സിയാൽ കൈവശപ്പെടുത്തി. [14] വിമാനത്താവള നിർമ്മാണത്തിനായി ആകെ 491 ഹെക്ടർ (1,213 ഏക്കർ) ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തു. [15]പുനരധിവാസ പാക്കേജിന്റെ കീഴിൽ ഏകദേശം 2,300 ഭൂവുടമകളെയും 872 കുടുംബങ്ങളെയും പുനരധിവസിപ്പിച്ചു. [16]പ്രധാന വൈദ്യുത ലൈനുകളും ഒരു ജലസേചന കനാലും വഴിതിരിച്ചുവിടേണ്ടി വന്നു. 1999 മെയ് 25-ന് അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി കെ. ആർ. നാരായണൻ ഈ സൗകര്യം ഔദ്യോഗികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ആദ്യത്തെ വാണിജ്യ സേവനം 1999 ജൂൺ 10-ന് ആരംഭിച്ചു. പഴയ നാവിക വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ 1999 ജൂലൈ 1-ന് സിയാലിലേക്ക് മാറ്റി.[17]

വിപുലീകരണം

[തിരുത്തുക]

ഘട്ടം 1

[തിരുത്തുക]

ഉദ്ഘാടന സമയത്ത് വിമാനത്താവളത്തിന് 18,580 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (200,000 ചതുരശ്ര അടി) തറ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ടായിരുന്നു. 20 വർഷത്തിനിടെ നാല് ഘട്ടങ്ങളിലായി വികസിപ്പിക്കാൻ സിയാൽ പദ്ധതിയിട്ടു. മൂന്നാം ഘട്ടം 2009 ൽ പൂർത്തിയായി. ഒരേ സമയം 100 യാത്രക്കാരെ മാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി ആദ്യത്തെ വിമാനത്താവള ടെർമിനൽ വിഭാവനം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2001 ആയപ്പോഴേക്കും അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇത് ടെർമിനൽ പുനർവികസിപ്പിക്കേണ്ടത് ഒരു ആവശ്യമായി വന്നു.

2002 ൽ, ഒരു പ്രത്യേക ആഭ്യന്തര ടെർമിനലിന്റെ പൂർത്തീകരണം കാരണം ആദ്യകാല കെട്ടിടത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള തറ വിസ്തീർണ്ണം വർദ്ധിച്ചു. എല്ലാ ആഭ്യന്തര പ്രവർത്തനങ്ങളും അവിടേക്ക് മാറ്റി.

ഘട്ടം 2

[തിരുത്തുക]
Airport main entrance
A lifelike elephant statue at the arrivals section

വിമാനത്താവളത്തിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന വിമാനക്കമ്പനികളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചതോടെ, ആഭ്യന്തര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക ടെർമിനൽ, അതായത് ടെർമിനൽ 2 നിർമ്മിക്കാൻ സിയാൽ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ 1 ആക്കി മാറ്റി. അന്താരാഷ്ട്ര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള തറ വിസ്തീർണ്ണം 37,161 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (400,000 ചതുരശ്ര അടി) വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

ഘട്ടം 3

[തിരുത്തുക]

മൂന്നാം ഘട്ടത്തിന്റെ പണി പ്രതിവർഷം 5 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. 2007 ൽ പണി ആരംഭിച്ചു. [18] മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ ആഭ്യന്തര, അന്തർദേശീയ ടെർമിനലുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സെൻട്രൽ ബ്ലോക്ക് കമ്മീഷൻ ചെയ്യുന്നതും കൂടുതൽ ഗേറ്റുകളും കാത്തിരിപ്പ് കേന്ദ്രങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി എയർസൈഡ് ഏരിയ വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ബിൽറ്റ്-അപ്പ് ഏരിയയെ 29,700 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (320,000 ചതുരശ്ര അടി) വർദ്ധിപ്പിച്ചു. [19] അന്താരാഷ്ട്ര ആഗമന, പുറപ്പെടൽ ബ്ലോക്കുകളുടെ എയർസൈഡ് ഏരിയ സംയോജിപ്പിക്കുകയും കൂടുതൽ പ്രകൃതിദത്ത വെളിച്ചം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഗ്ലാസ് മതിലുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2008 ൽ റൺവേ വീണ്ടും ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. [20] കാർഗോ എയർലൈനുകൾക്കായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്നെണ്ണം ഉൾപ്പെടെ പാർക്കിംഗ് ഏരിയകളുടെ എണ്ണം 15 ൽ നിന്ന് 24 ആയി ഉയർത്തി. മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ കാർഗോ വില്ലേജിന്റെ വികസനവും MRO സൗകര്യത്തിലേക്കുള്ള രണ്ടാമത്തെ എയർക്രാഫ്റ്റ് ടാക്സിവേയും പൂർത്തിയായി. [21][22]

ഘട്ടം 4

[തിരുത്തുക]

ആഭ്യന്തര ടെർമിനലിന്റെ നവീകരണത്തിനായാണ് നാലാം ഘട്ട വികസനം ആദ്യം ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നത്. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലും ഇതിന് ഒരു മാറ്റവും വരുത്തിയിട്ടില്ല.[23][24] എന്നിരുന്നാലും, 2011 മെയ് മാസത്തിൽ പുതിയ യുഡിഎഫ് സർക്കാർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുത്തതിനുശേഷം വിപുലീകരണ പദ്ധതികളിൽ മാറ്റം വരുത്തി.

പുതുക്കിയ പദ്ധതികൾ പ്രകാരം, അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ പൂർണ്ണമായും ഒരു ആഭ്യന്തര ടെർമിനലാക്കി മാറ്റുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരു വലിയ നവീകരണം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതേസമയം ഒരു പുതിയ അത്യാധുനിക അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ വരാനും ഇരിക്കുന്നു. 2011 സെപ്റ്റംബറിൽ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ പദ്ധതികൾ പ്രകാരം, നിലവിലുള്ള ഘടനയുടെ കിഴക്ക് വശത്തായിരിക്കും പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ വരുന്നത്. പുതിയ ടെർമിനലിന്റെ നിർമ്മിതി സ്ഥലം 140,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,500,000 ചതുരശ്ര അടി) ആയിരിക്കും, വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ട പുറപ്പെടലുകളും വരവുകളും ഇതിൽ ഉണ്ടാകും. [25][26][27][28] കേരള ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഉയരത്തിലുള്ള പുതിയ ടെർമിനലിൽ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിന്റെ എല്ലാ പുതിയ സവിശേഷതകളും ഉണ്ടായിരിക്കും. നിർമ്മാണ മേഖലയിലെ പ്രമുഖരായ ലാർസൻ & ട്യൂബ്രോയാണ് ഈ സൗകര്യം നിർമ്മിക്കുന്നത്, ഇത് 30 മാസത്തിനുള്ളിൽ തയ്യാറാകും. രണ്ട് ലെവൽ ടെർമിനലിൽ 112 ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകൾ, ഇൻ-ലൈൻ ബാഗേജ് സ്ക്രീനിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾ, 100 ഇമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറുകൾ, ഡിപ്പാർച്ചർ, അറൈവൽ ലോഞ്ചുകളിൽ 3,716 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (40,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഡ്യൂട്ടി-ഫ്രീ ഷോപ്പുകൾ, 19 ബോർഡിംഗ് ഗേറ്റുകൾ, 15 എയ്‌റോബ്രിഡ്ജുകൾ, ആറ് ബാഗേജ് കൺവെയർ ബെൽറ്റുകൾ, മേൽക്കൂരയുള്ള ഇറങ്ങാനും കയറാനുമുള്ള സ്ഥലം എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കും. [29]

നിലവിലുള്ള ആഭ്യന്തര ടെർമിനൽ "എക്സിക്യൂട്ടീവ് പവലിയൻ" ആക്കി മാറ്റുകയും വിഐപികൾക്കും സ്വകാര്യ ചാർട്ടേഡ് വിമാനങ്ങൾക്കും ജെറ്റുകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രത്യേക വിമാനത്താവള സേവനങ്ങളും യാത്രാ ക്രമീകരണങ്ങളും ഒരുക്കുകയും ചെയ്യും. ഒരിക്കൽ നിലവിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനലിൽ ആഭ്യന്തര ടെർമിനലായി പരിവർത്തനം ചെയ്താൽ, 5 എയ്‌റോബ്രിഡ്ജുകളും 10 ബോർഡിംഗ് ഗേറ്റുകളും ഉണ്ടായിരിക്കും, കൂടാതെ പാർക്കിംഗ് ബേകളും വർദ്ധിക്കും.

മാനേജ്മെന്റ്

[തിരുത്തുക]

പൊതു-സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തോടെ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വിമാനത്താവളമാണ് കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം. 1994 ൽ കേരള സർക്കാർ സൃഷ്ടിച്ച സിയാൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള ലിമിറ്റഡ് എന്ന പബ്ലിക് ലിമിറ്റഡ് കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ഇത്. കേരള സർക്കാരിന് 33.36% ഓഹരികളുണ്ട്. ഇത് പദ്ധതിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റ നിക്ഷേപകനായി മാറുന്നു.[30] എയർ ഇന്ത്യ, ബിപിസിഎൽ, എഎഐ തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ കമ്പനികൾക്ക് 8.74% ഓഹരികളുണ്ട്. അബുദാബി ആസ്ഥാനമായുള്ള ലുലു ഗ്രൂപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ, ഒമാൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഗൽഫാർ ഗ്രൂപ്പ്, യുഎഇ ആസ്ഥാനമായുള്ള മജീദ് ബുക്കാതര ട്രേഡിംഗ് തുടങ്ങിയ വിദേശ കമ്പനികൾക്ക് 5.42% ഓഹരികളുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് 8.57% ഓഹരികളുണ്ട്. ഫെഡറൽ ബാങ്ക്, എസ്‌ബി‌ഐ, കാനറ ബാങ്ക് തുടങ്ങിയ ഷെഡ്യൂൾഡ് വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾക്ക് 5.91% ഓഹരികളുണ്ട്[31][32][33] ശേഷിക്കുന്ന 38.03% ഓഹരികൾ 29 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 10,000-ത്തിലധികം വ്യക്തിഗത നിക്ഷേപകരാണ്. അവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരാണ്.[34]

കടം തീർപ്പാക്കലിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനി പബ്ലിക് ഓഫറിംഗിന് പോകാനും 10 ദശലക്ഷം ഓഹരികൾ ഹഡ്‌കോയ്ക്ക് നൽകാനും തീരുമാനിച്ചു. ഇത് ഹഡ്‌കോയ്ക്ക് കമ്പനിയിൽ 3.37% ഓഹരി പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനും മറ്റ് ഓഹരി ഉടമകളുടെ ഓഹരി പങ്കാളിത്തം കുറയ്ക്കുന്നതിനും കാരണമായി.[31]

കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയാണ് സിയാലിന്റെ എക്സ്-ഒഫീഷ്യോ ചെയർമാൻ.[35]

ടെർമിനലുകൾ

[തിരുത്തുക]
Terminal 1 at CIAL
Check-in counters at Terminal 1
Check-in counters at the former Terminal 2.
Terminal 3 airside departures area
Inside the Terminal 3 landside departures area, with statues depicting the famous Thrissur Pooram festival

കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് മൂന്ന് പ്രധാന ടെർമിനലുകളുണ്ട്: രണ്ട് ആഭ്യന്തര ടെർമിനലുകളും ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനലും. ഒരു കാർഗോ ടെർമിനലും ഉണ്ട്.

ടെർമിനൽ 1 (തദ്ദേശീയം)

[തിരുത്തുക]

പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ 3 ലേക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റുന്നതുവരെ ടെർമിനൽ 1 മുമ്പ് അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനലായിരുന്നു. അതിനുശേഷം ടെർമിനൽ ഒരു വലിയ നവീകരണത്തിനും വിധേയമായി. ഇത് അതിന്റെ മൊത്തം യാത്രാ ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യൽ ശേഷി മണിക്കൂറിൽ 4,000 യാത്രക്കാരായി ഉയർത്തി. ഇത് മുമ്പത്തെ ശേഷിയുടെ 5 മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. നവീകരിച്ച ടെർമിനൽ 1 2018 ഡിസംബർ 12 ന് യാത്രക്കാർക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തു.[36]

55,742 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (600,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ടെർമിനൽ 1-ൽ 56 ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകൾ, 7 എയ്‌റോബ്രിഡ്ജുകൾ, 12 വിമാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരേസമയം ബാഗേജ് കൈമാറുന്നതിനുള്ള കൺവെയർ ബെൽറ്റ് സിസ്റ്റം എന്നിവയുണ്ട്. 6 റിസർവ് ലോഞ്ചുകൾ, ഒരു ആർട്ട് ഏരിയ, ഒരു ഫുഡ് കോർട്ട്, ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് ലോഞ്ച്, 4,645 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (50,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയ എന്നിവയും ഇതിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.[36] 2.4 മെഗാവാട്ട് [37] വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സോളാർ കാർപോർട്ട് സൗകര്യവും 1,400 കാറുകൾ ഉൾക്കൊള്ളാനും കഴിയും. അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ 3-ലെ സോളാർ കാർപോർട്ടിനൊപ്പം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കാർപോർട്ടായ 5.1 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും. [38]

ടെർമിനൽ 2 (എക്സിക്യൂട്ടീവ്)

[തിരുത്തുക]

ടെർമിനൽ 2 ന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 10,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (110,000 ചതുരശ്ര അടി) ആണ്. തിരക്കേറിയ സമയങ്ങളിൽ 400 യാത്രക്കാരെ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡിപ്പാർച്ചർ ഹാളിൽ 26 സാധാരണ ഉപയോഗ ടെർമിനൽ ഉപകരണങ്ങൾ (CUTE) പ്രാപ്തമാക്കിയ ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകളുണ്ട്. അതിൽ 6 പ്രീമിയം ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകൾ, 4 സ്വയം ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 6 സുരക്ഷാ ഗേറ്റുകളും ഒരേസമയം 400 യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പൊതു കാത്തിരിപ്പ് ഏരിയയും ഇതിലുണ്ട്. ബിസിനസ് ക്ലാസ് യാത്രക്കാർക്കായി ഒരു ഫാമിലി ലോഞ്ചും പ്രീമിയം ലോഞ്ചും ഉണ്ട്. കൂടാതെ വെയിറ്റിംഗ് ഏരിയയിൽ ഒരു ഫുഡ് കോർട്ടും ഉണ്ട്. അതേസമയം എൻട്രി ലോബിയിൽ ഒരു റെസ്റ്റോറന്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആഭ്യന്തര യാത്രക്കാർക്കായി 4 റിമോട്ട് ഗേറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ആഗമന ഹാളിൽ 2 ബാഗേജ് കറൗസലുകൾ ഉണ്ട്. [39] ഈ ബ്ലോക്ക് 2018 ഡിസംബർ 12 ന് ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് ടെർമിനലായി മാറ്റി.

ടെർമിനൽ 3 (ഇന്റർനാഷണൽ)

[തിരുത്തുക]

2017 മാർച്ചിൽ യാത്രക്കാർക്കായി തുറന്ന് കൊടുത്ത പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര ടെർമിനൽ 3, തൃശൂർ പൂരത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതാണ്. പരമ്പരാഗത കേരള വാസ്തുവിദ്യയിലാണ് ഈ ടെർമിനലിന്റെ പ്രമേയം. പരമ്പരാഗത വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച 15 യഥാർത്ഥ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഫൈബർ ആനകൾ ഡിപ്പാർച്ചർ ഫെസിലിറ്റി ഏരിയയിൽ യാത്രക്കാരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ടെർമിനലിൽ 5 പ്രവേശന കവാടങ്ങളും 84 ചെക്ക്-ഇൻ കൗണ്ടറുകളും 80 ഇമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറുകളും ഉണ്ട്. 10 എസ്കലേറ്ററുകൾ, 21 ലിഫ്റ്റുകൾ, 3 മൂവിംഗ് വാക്ക്‌വേകൾ എന്നിവ ഇതിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [40] 2.7 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു സോളാർ കാർപോർട്ട് സൗകര്യവും 1,400 കാറുകൾക്ക് പാർക്കിംഗ് സൗകര്യവും നൽകാൻ കഴിയും. ആഭ്യന്തര ടെർമിനൽ 1 ലെ സോളാർ കാർപോർട്ടിനൊപ്പം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സോളാർ കാർപോർട്ടാണിത്, ആകെ 5.1 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതിയും 2,800 കാറുകൾക്ക് പാർക്കിംഗ് സൗകര്യവുമുണ്ട്.[38]

മൊത്തം 150,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (1,614,587 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ ടെർമിനൽ നാല് നിലകളിലായാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് ആഗമന വിമാനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഏകദേശം 41,156 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (442,999 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിൽ 10 കസ്റ്റംസ് കൗണ്ടറുകൾ, മൂന്ന് ബാങ്ക് കൗണ്ടറുകൾ, യാത്രക്കാർക്കും പൊതുജനങ്ങൾക്കുമായി ഒരു ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, ഒരു വിഐപി ലോഞ്ച്, അറൈവൽ ഡ്യൂട്ടി ഫ്രീ ഷോപ്പുകൾ, ഒരു ബാഗേജ് ക്ലെയിം ഏരിയ എന്നിവയുണ്ട്. [40] രണ്ടാം നില (തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് 5.5 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ) ആഗമന വിമാനങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, കൂടാതെ 30 ഇമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറുകൾ, 10 ഇ-ടി-വിസ കൗണ്ടറുകൾ, അഞ്ച് ആരോഗ്യ പരിശോധന കൗണ്ടറുകൾ, രണ്ട് മൂവിംഗ് വാക്ക്‌വേകൾ എന്നിവ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [40] മൂന്നാം നില (തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് 10.5 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ) പുറപ്പെടൽ സൗകര്യ മേഖലയാണ്. ഇതിന് 20,836 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (224,277 ചതുരശ്ര അടി) ചെക്ക്-ഇൻ ഏരിയ, ആകെ 84 കൗണ്ടറുകളുള്ള മൂന്ന് ചെക്ക്-ഇൻ ദ്വീപുകൾ, 40 എമിഗ്രേഷൻ കൗണ്ടറുകൾ, 800 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (8,611 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു ഡിപ്പാർച്ചർ ഡ്യൂട്ടി-ഫ്രീ ഷോപ്പ്, മൂന്ന് വിഐപി റിസർവ്ഡ് ലോഞ്ചുകൾ, എയർലൈൻ ഓഫീസുകൾ, രണ്ട് പ്രാർത്ഥനാ മുറികൾ, ഒരു മൂവിംഗ് വാക്ക്‌വേ എന്നിവയുണ്ട്. നാലാമത്തെ നില (ഭൂനിരപ്പിൽ നിന്ന് 15.5 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ) ഡിപ്പാർച്ചർ സെക്യൂരിറ്റി ഹോൾഡ് ഏരിയയാണ്. 8,674 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (93,366 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇതിന് ഒരു ഫുഡ് കോർട്ട്, റെസ്റ്റോറന്റ്, മൂന്ന് എയർലൈൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ലോഞ്ചുകൾ, സ്മോക്കിംഗ് ലോഞ്ച്, ബാർ, റീക്ലൈനിംഗ് ഏരിയ എന്നിവയുണ്ട്.[40]

ടെർമിനൽ 3 കമ്മീഷൻ ചെയ്തതോടെ, ഡൽഹി, മുംബൈ, കൊൽക്കത്ത എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ വിമാനത്താവളമായി കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം മാറി. വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ആകെ 213,677 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (2,300,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്.

കാർഗോ കേന്ദ്രം

[തിരുത്തുക]

കൊച്ചി വിമാനത്താവള സമുച്ചയത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് ഒരു പ്രത്യേക കാർഗോ കേന്ദ്രമുണ്ട്. 20 ഹെക്ടർ (50 ഏക്കർ) സ്ഥലത്ത് 11,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (120,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ കാർഗോ കേന്ദ്രം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൗകര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 2026 ജനുവരി 1 ന് വിമാനത്താവള പരിസരത്ത് ഒരു വിപുലീകൃത കാർഗോ വെയർഹൗസും ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, ഇത് വാർഷിക ചരക്ക് നീക്കം 75,000 ടണ്ണിൽ നിന്ന് പ്രതിവർഷം 125,000 ടണ്ണായി ഉയർത്തി. [41] കാർഗോ ഗ്രാമത്തിൽ മൂന്ന് സമുച്ചയങ്ങളുണ്ട്:

  • 4,600 m2 (50,000 sq ft) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള സെന്റർ ഫോർ ഡ്രൈ കാർഗോ (CDC)-യിൽ ഇറക്കുമതിക്കും കയറ്റുമതിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പ്രത്യേക വെയർഹൗസിംഗ് സൗകര്യവും എയർ-കസ്റ്റംസ് പരിശോധനാ സൗകര്യവുമുണ്ട്.[42]
  • സെന്റർ ഫോർ പെരിഷബിൾ കാർഗോ (CPC) ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കേടുവരുന്ന വസ്തുക്കൾക്കായുള്ള കോൾഡ് സ്റ്റോറേജ് കേന്ദ്രമാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം 2,000 m2 (22,000 sq ft) തറ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്, ഏകദേശം 25,000 ടൺ ചരക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും. 2008-ൽ, കാർഷിക, ഭക്ഷ്യ പ്രോത്സാഹന കയറ്റുമതി വികസന അതോറിറ്റി (APEDA), കേരള സർക്കാർ എന്നിവ വഴി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ആയ CIAL, 380 മില്യൺ (US$4.4 million) ചെലവിൽ ഇത് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.[43][44]
  • ട്രാൻസ്ഷിപ്പ്മെന്റ് കാർഗോ കോംപ്ലക്സ് ട്രാൻസ്ഷിപ്പ്മെന്റ് കാർഗോയ്ക്കായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക വെയർഹൗസാണ്. വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തെ കസ്റ്റംസ് വെയർഹൗസുകളിൽ നിന്നും ചെന്നൈ, ബാംഗ്ലൂർ, കോയമ്പത്തൂർ തുടങ്ങിയ വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഇറക്കുമതി, കയറ്റുമതി ചരക്കുകൾ കയറ്റുമതിക്കായി ഈ കേന്ദ്രത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.[42]
  • മൂന്ന് പ്രധാന കാർഗോ സമുച്ചയങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അധിക സൗകര്യങ്ങളിൽ രണ്ട് എക്സ്-റേ മെഷീൻ, എക്സ്പ്ലോസീവ് ട്രേസ് ഡിറ്റക്ഷൻ മെഷീനുകൾ, പ്രത്യേക അപകടകരമായ സാധനങ്ങളുടെ ഒരു മുറി, +2°C മുതൽ +8°C വരെ പരിപാലിക്കുന്ന രണ്ട് റഫ്രിജറേഷൻ മുറികൾ, ഒരു റേഡിയോ ആക്ടീവ് കാർഗോ മുറി, ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള സാധനങ്ങളുടെ ഒരു മുറി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.[41]

എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി

[തിരുത്തുക]

കൊച്ചി പട്ടണത്തിൽനിന്ന് 25 കിലോമീറ്ററും, ആലുവയിൽനിന്ന് 12 കിലോമീറ്ററും വടക്കായും അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് 5 കിലോമീറ്ററും തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് 52 കിലോമീറ്ററും തെക്കായും ഈ വിമാനത്താവളം നിലകൊള്ളുന്നു. ദേശീയപാത 544, എം.സി. റോഡ് എന്നീ റോഡുകളും, എറണാകുളം-ഷൊർണ്ണൂർ തീവണ്ടിപ്പാതയും വിമാനത്താവളത്തിനു സമീപത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്നു. അങ്കമാലിയും ആലുവയും ആണ് അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ.

ടെർമിനലുകൾ

[തിരുത്തുക]
Check-in counters at Terminal 1
Check-in counters at Terminal 2
Terminal 3 departure area
Inside the Terminal 3 departure area
ടെർമിനൽ 3
കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വീമാനത്താവളം

എയർലൈനുകൾ

[തിരുത്തുക]

ആഭ്യന്തര ഗതാഗതം

[തിരുത്തുക]
വിമാനകമ്പനിലക്ഷ്യസ്ഥാനം
എയർ ഇന്ത്യ ഡൽഹി, മുംബൈ
എയർ ഇന്ത്യ എക്സ്പ്രസ്സ് ബെംഗളൂരു, ഡൽഹി, ഹൈദരാബാദ്,കൊൽക്കത്ത
അലയൻസ് എയർഅഗത്തി, ബെംഗളൂരു, സേലം
ഇൻഡിഗോ എയർലൈൻസ്‌ അഗത്തി, അഹമ്മദാബാദ്, ബെംഗളൂരു, ചെന്നൈ, ഡൽഹി, ഗോവ–ഡബോലിം, ഹൈദരാബാദ്, കണ്ണൂർ, കോഴിക്കോട്, മുംബൈ, പൂനെ, തിരുവനന്തപുരം
സ്പൈസ്ജെറ്റ് എയർലൈൻസ്‌ ചെന്നൈ, ഡൽഹി, ഹൈദരാബാദ്, മുംബൈ
വിസ്താര എയർലൈൻസ്ബെംഗളൂരു, ഡൽഹി, മുംബൈ

അന്താരാഷ്ട്ര ഗതാഗതം

[തിരുത്തുക]
വിമാനകമ്പനിലക്ഷ്യസ്ഥാനം
എയർ അറേബ്യ (G9)
എയർ ഇന്ത്യ (AI)
എയർ ഇന്ത്യ എക്സ്പ്രസ്സ് (IX) അബുദാബി, ബഹ്റൈൻ, ദോഹ-ഹമദ്,
എയർ ഏഷ്യ (AK)
അലയൻസ് എയർ
ബാത്തിക് എയർ മലേഷ്യ (OD)
എമിറേറ്റ്സ് എയർലൈൻ (EK)
എത്തിഹാദ് എയർവേയ്സ് (EY)
ഫ്ലൈ ദുബായ് (FZ)
ഗൾഫ് ഏയർ(GF)
ഇൻഡിഗോ എയർലൈൻസ്‌
ജസീറ എയർവേയ്സ് (J9)
സ്പൈസ്ജെറ്റ് എയർലൈൻസ്‌
കുവൈറ്റ് എയർവേയ്സ് (KU)
മലേഷ്യ എയർലൈൻസ്(MH)
മാൽദീവിയൻ (Q2)
ഒമാൻ എയർ (WY)
ഖത്തർ എയർവേയ്സ് (QR)
സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ് (SV)
സിംഗപ്പൂർ എയർലൈൻസ് (SQ)
സ്പൈസ് ജെറ്റ് (SG)
ശ്രീലങ്കൻ എയർലൈൻസ് (UL)
തായ് എയർഏഷ്യ (FD)
തായ് എയർവേസ് ഇൻ്റർനാഷണൽ (TG)
തായ് ലയൺ എയർ (SL)
വിയറ്റ്ജെറ്റ് എയർ (VJ)
വിസ്താര (UK)

ചിത്രശാല

[തിരുത്തുക]

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

[തിരുത്തുക]

അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. "Traffic News for the month of March 2018: Annexure-III" (PDF). Airports Authority of India. 1 May 2018. p. 4. Retrieved 1 May 2018.
  2. "Traffic News for the month of March 2018: Annexure-II" (PDF). Airports Authority of India. 1 May 2018. p. 4. Archived from the original (PDF) on 1 May 2018. Retrieved 1 May 2018.
  3. "Traffic News for the month of March 2018: Annexure-IV" (PDF). Airports Authority of India. 1 May 2018. p. 4. Archived from the original (PDF) on 1 May 2018. Retrieved 1 May 2018.
  4. 1 2 "Airports in Kerala-Helpful guide for tourists visiting Kerala". 8 November 2019.
  5. "Cochin International Airport set to become worlds's first fully solar-powered major airport". LiveMint. 18 August 2015. Archived from the original on 22 March 2023. Retrieved 5 March 2021.
  6. Menon, Supriya (9 October 2015). "How is the world's first solar powered airport faring? - BBC News". BBC News. Bbc.com. Archived from the original on 25 May 2023. Retrieved 1 December 2016.
  7. "CIAL chosen for UN environmental honour". The New Indian Express. 26 July 2018. Archived from the original on 7 April 2023. Retrieved 26 July 2018.
  8. "2020 - Best Airport by Size and Region". ACI World. Archived from the original on 1 March 2021. Retrieved 3 March 2021.
  9. Narayanan K, Anantha (18 March 2023). "Soon, British Airways To Launch Kochi Flights". The Times Of India. Retrieved 10 May 2026.
  10. Shaikh, Tooba (22 March 2023). "Good News! British Airways To Start A Direct Flight Between London & Kochi Within Three Months". Curly Tales. Retrieved 10 May 2026.
  11. "British Airways to Introduce Direct Flight Between London and Kochi". TuskTravel. 22 March 2023. Retrieved 10 May 2026.
  12. "ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്". Archived from the original on 2020-08-24. Retrieved 2020-06-04.
  13. "CIAL – A Novel Venture in Indian Civil Aviation". Government of India, Press Information Bureau. Archived from the original on 29 August 2012. Retrieved 12 January 2011.
  14. "About CIAL A Brief History". CIAL. 30 July 2020. Archived from the original on 15 February 2020. Retrieved 30 July 2020.
  15. "CIAL: Corporate Project Details". CIAL. Archived from the original on 28 September 2015. Retrieved 28 September 2015.
  16. "Governance Issues in Airport Development: Learnings From Cochin International Airport LTD" (PDF). IIM Ahmedabad. Archived from the original (PDF) on 14 June 2011. Retrieved 12 January 2011.
  17. "A Brief History". CIAL. Archived from the original on 15 December 2010. Retrieved 12 January 2011.
  18. Travel & Tourism Newsletter, hotels, airlines, destination – January 2007 Archived 31 മാർച്ച് 2010 at the Wayback Machine "Phase 3 expansion". 14 December 2010.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  19. "New international departure terminal to be opened soon". The Hindu. Chennai, India. 22 October 2008. Archived from the original on 8 November 2012. Retrieved 6 November 2010.
  20. "Flights to Kochi airport to be rescheduled". The Hindu. Chennai, India. 18 March 2008. Archived from the original on 28 October 2008. Retrieved 27 October 2010.
  21. "Capabilities". Cochin International Aviation Services. Archived from the original on 26 October 2017. Retrieved 26 October 2017.
  22. "About CIAL Overview". Cochin International Airport. Archived from the original on 26 October 2017. Retrieved 26 October 2017.
  23. "Rs. 100 crore for airport expansion". The Hindu. Chennai, India. 30 January 2009. Archived from the original on 8 November 2012. Retrieved 27 October 2010.
  24. "Airports Economic Regulatory Authority (AERA) - Airport Details". AERA. Archived from the original on 14 March 2012. Retrieved 10 February 2012.
  25. "State-of-the-art terminal at CIAL soon". The Hindu. Chennai, India. 16 December 2012. Archived from the original on 21 January 2013. Retrieved 22 February 2013.
  26. "CIAL to have new International terminal – Kochi – The Hindu". business-standard.com. Archived from the original on 18 June 2013. Retrieved 22 February 2013.
  27. "New terminal at CIAL soon – Kochi – The Hindu Business Line". thehindubusinessline.com. Archived from the original on 22 February 2014. Retrieved 22 February 2013.
  28. "CM: New international terminal for Kochi airport — National — news — Business Standard". Ibnlive.in.com. Archived from the original on 27 September 2011. Retrieved 10 February 2012.
  29. "CIAL". Cial.aero. 1 February 2014. Archived from the original on 22 February 2014. Retrieved 5 May 2014.
  30. "Finance Accounts 2008–09, Govt of Kerala" (PDF). Comptroller and Auditor General of India. Archived from the original (PDF) on 21 July 2011. Retrieved 14 January 2011.
  31. 1 2 "Cochin airport to go for initial public offering". Deccan Chronicle. Archived from the original on 9 February 2016. Retrieved 5 May 2014.
  32. Nedumudy, Vinod (12 February 2018). "M A Yusuffali bags 71 lakh more CIAL shares". Deccan Chronicle (in ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 12 November 2020. Retrieved 20 August 2020.
  33. "Tatas' Air India Takeover: New Stake in Cochin Airport". unlistedzone.com. Retrieved 9 June 2025.
  34. "Investor Info". CIAL. Archived from the original on 15 December 2010. Retrieved 14 January 2011.
  35. "Cochin International Airport". www.cial.aero. Retrieved 9 June 2025.
  36. 1 2 "Ethnic charm awaits travellers at Cochin International Airport". The New Indian Express. 16 December 2018. Archived from the original on 9 December 2018. Retrieved 9 December 2018.
  37. "2.4 MWp, Solar Power Plant Kerala, India - Solar Rooftop Project". Sterling and Wilson Solar (in ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 16 November 2021. Retrieved 16 November 2021.
  38. 1 2 "World's largest carport in Kochi". Deccan Chronicle. 9 February 2018. Archived from the original on 9 December 2018. Retrieved 9 December 2018.
  39. "The Official Website of Cochin International Airport". Cial.aero. Archived from the original on 8 February 2014. Retrieved 8 January 2014.
  40. 1 2 3 4 "Cochin International Airport - Terminal 3" (PDF). CIAL. Archived (PDF) from the original on 19 February 2018. Retrieved 9 December 2018.
  41. 1 2 "Cochin International Airport opens extended export cargo warehouse". BusinessLine (in ഇംഗ്ലീഷ്). 2025-12-30. Retrieved 2026-01-01.
  42. 1 2 "കൊച്ചി വിമാനത്താവളത്തിലെ ചരക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ". Archived from the original on 1 ജൂലൈ 2009. Retrieved 20 ഡിസംബർ 2019.
  43. Rana, Karvi (16 December 2023). "കാർഗോ സർവീസ് സെന്റർ കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കുന്നു". Logistics Insider (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 19 March 2024.
  44. "കൊച്ചി വിമാനത്താവളം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നശിച്ചുപോകുന്ന കാർഗോ കേന്ദ്രമായി". Freshplaza.com. Archived from the original on 25 മെയ് 2013. Retrieved 5 May 2014. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)