വിയോഗിനി

മലയാളഭാഷയിലും സംസ്കൃതഭാഷയിലും ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഒരു ശ്ലോക വൃത്തമാണ്‌ വിയോഗിനി.ശോകരസം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് എറ്റവും അനുയോജ്യമായികരുതുന്ന ഈ വൃത്തം പലമഹാകാവ്യങ്ങളിലും ധാരാളം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കുമാരനാശാന്റെ ചിന്താവിഷ്ടയായ സീതയിലും, ഉള്ളൂരിന്റെ ഉമാകേരളത്തിലും വിയോഗിനി വൃത്തം പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ലക്ഷണം

ഒന്നും മൂന്നും വരികളിൽ സസജ എന്നീ മൂന്ന് ഗണങ്ങളും ഒരു ഗുരുവും, രണ്ടും നാലും വരികളിൽ സഭര എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ഗണങ്ങളും ഒരു ലഘുവും, ഒരു ഗുരുവും ചേരുന്ന വൃത്തമാണ് വിയോഗിനി. ഉദാ:

      മണിയേഴുകഴിഞ്ഞു മോശമിപ്പണിപാൽക്കഞ്ഞി തണുത്തുചീത്തയായി
      മണിയുണ്ണികളെങ്ങു നിങ്ങളെ കണികാണാതെയിരിപ്പതെങ്ങനെ- ഉമാകേരളം

    വൃത്തമഞ്ജരിയിലെ വൃത്തങ്ങൾ