മത്തേഭം

മത്തേഭം: ഒരു സം‍സ്കൃതവർ‍ണ്ണവൃത്തം. ആകൃതിഎന്ന ഛന്ദസ്സിൽ പെട്ട (ഒരു വരിയിൽ 22 അക്ഷരങ്ങൾ) സമവൃത്തം.

ലക്ഷണം (വൃത്തമഞ്ജരി)

ലക്ഷണം

വൃത്തശാസ്ത്രസങ്കേതമനുസരിച്ചു്  “ത ഭ യ ജ ര സ ന” എന്നീ ഗണങ്ങളും ഒരു ഗുരുവും 7, 14 എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്കു ശേഷം  യതിയോടുകൂടി വരുന്ന വൃത്തമാണു മത്തേഭം.

മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ - - v - v v v എന്നതു മൂന്നു തവണയും ഒരു ഗുരുവും വരുന്ന വൃത്തമാണു മത്തേഭം.

- - v - v v v / - - v - v v v / - - v - v v v / -

ഉദാഹരണങ്ങൾ

1. (ശങ്കരാചാര്യർ):

ചേടീഭവന്നിഖിലഖാടീകദംബതരുവാടീഷു നാകിപടലീ--

കോടീരചാരുതരകോടീ മണീകിരണകോടീകരംബിതപദാ

പാടീരഗന്ധികുചശാടീ കവിത്വപരിപാടീമഗാധിപസുതാ

ഘോടീകുലാദധികധേറ്റെമുദാരമുഖവീടീരസേന തനുതാം.

മറ്റു വിവരങ്ങൾ

ഷോഡശപ്രാസത്തിനു പ്രസിദ്ധമാണു് ഈ വൃത്തം. മുകളിൽക്കൊടുത്ത ഉദാഹരണം ശ്രദ്ധിക്കുക.

    വൃത്തമഞ്ജരിയിലെ വൃത്തങ്ങൾ