ഇന്ദ്രവജ്ര (വൃത്തം)
മലയാളവ്യാകരണത്തിലെ ഒരു വൃത്തമാണ് ഇന്ദ്രവജ്ര. ഇത് ഒരു സംസ്കൃതവൃത്തമാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ ഇത് ഇന്ദ്രവജ്രാ (इन्द्रवज्रा) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഉള്ളടക്കം |
[തിരുത്തുക] ലക്ഷണം
കേളിന്ദ്രവജ്രയ്ക്കു തതം ജഗംഗം
പദം:- കേൾ, ഇന്ദ്രവജ്രക്കു തതം ജഗംഗം
ത ത ജ എന്നീ മൂന്നു ഗണങ്ങളും രണ്ട് ഗുരുവും വന്നാൽ ഇന്ദ്രവജ്രയാകും. ലക്ഷണത്തിൽ ഇതിനോടു സാദൃശ്യമുള്ള മറ്റൊരു വൃത്തമാണ് ഉപേന്ദ്രവജ്ര; ഇതിൽ ആദ്യം ത ഗണത്തിനു പകരം ജ ഗണം വരണം.
ലക്ഷണം സംസ്കൃതത്തിൽ:
स्यादिन्द्रवज्रा यदि तौ जगौ गः।
സ്യാദിന്ദ്രവജ്രാ യദി തൗ ജഗൗ ഗഃ।
രണ്ട് തഗണങ്ങളും തുടർന്ന് ജഗണവും രണ്ട് ഗുരുക്കളും ക്രമേണ വരുന്നത് ഇന്ദ്രവജ്ര എന്ന വൃത്തം.
[തിരുത്തുക] ഉദാഹരണങ്ങൾ
ഉദാ:-1
കാർകൊണ്ടു മിണ്ടാത്തൊരു കൊണ്ടൽ പോലെ
കല്ലോലമില്ലാതെഴുമാഴിപോലെ
കാറ്റിൽപ്പെടാദീപവുമെന്നപോലെ
നിഷ്പന്ദമായ് പ്രാണനടക്കിവെച്ചും - (കുമാരസംഭവം)
[തിരുത്തുക] ഇവകൂടി കാണുക
[തിരുത്തുക] കുറിപ്പുകൾ
ഒരു വരിയിൽ ഇന്ദ്രവജ്രയും അടുത്തവരിയിൽ ഉപേന്ദ്രവജ്രയും വന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വൃത്തമാണ് ഉപജാതി. ഇവ്വിധം ഇന്ദ്രവംശയും വംശസ്ഥവും വരുന്നത് മറ്റൊരു ഉപജാതിയാണ്.