ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി
കേരള സർക്കാരിന്റെ ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം
വ്യവസായംപൊതു ഗതാഗത ബസ് സർവീസ്
ആസ്ഥാനം
തിരുവനന്തപുരം, കേരളം
,
ഇന്ത്യ
സേവന മേഖല(കൾ)കേരളം, തമിഴ്‌നാട്, കർണ്ണാടക
പ്രധാന വ്യക്തി
പ്രമോദ് ശങ്കർ
ഉത്പന്നങ്ങൾBus transport, ചരക്ക് നീക്കം, Services
സേവനങ്ങൾവോൾവോ എസി എയർബസ്, സ്കാനിയ എയർ ബസ് ,ഗരുഡ കിംങ് ക്ലാസ്, ഗരുഡ മഹാരാജ , സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ് (മിന്നൽ) എയർ ബസ്, സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, ശബരി സൂപ്പർ ഡീലക്സ് എയർ ബസ്, സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, വേണാട്, മലബാർ, തിരുകൊച്ചി, അനന്തപുരി ഫാസ്റ്റ്, രാജധാനി,ടൗൺ ടു ടൗൺ, പോയിന്റ് ടു പോയിൻറ്, ഡബിൾ ഡക്കർ ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, ലിമിറ്റഡ് സ്‌റ്റോപ്പ് ഓർഡിനറി, ഓർഡിനറി, പിങ്ക് ബസ് (ലേഡീസ് ഒൺലി) ,JNRUM എ.സി.ലോഫ്ലോർ, JNRUM നോൺ എ.സി.ലോഫ്ലോർ
അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങൾകേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ[1]
വെബ്സൈറ്റ്keralartc.com
Footnotes / references
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം.
കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ തിരുവനന്തപുരം. വളപ്പിൽ നട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന ഒരു ആര്യവേപ്പ് Neem tree ശാസ്ത്രീയ നാമം Azadirachta indica കുടുംബം Meliaceae.
കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ട്രാൻസ്പോർട് കോർപ്പറേഷനെക്കുറിച്ചറിയാൻ, ദയവായി കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ കാണുക.

കേരള സർക്കാർ നടത്തുന്ന ബസ് കമ്പനി ആണ് കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (ഇംഗ്ലീഷ്: Kerala State Road Transport Corporation - KSRTC) (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി - കേരള സംസ്ഥാന നിരത്ത് ഗതാഗത സംസ്ഥാപിത സംഘം). ആനവണ്ടി എന്ന ഇരട്ടപേരിൽ അറിയപെടുന്ന സംസ്ഥാന ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ബസ് കമ്പനികളിൽ ഒന്നാണ് പൊതു മേഖലാ സ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]. നിശ്ചിത തുക നൽകി ടിക്കറ്റ് എടുത്തു മാത്രമേ ഇവയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇവയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ചിലവ് കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. വരുമാനവും ചിലവുകളും തമ്മിൽ യോജിച്ചു പോകാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥാപനം കാര്യമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്നു. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനെയും ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പള വിതരണത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും സർക്കാർ സഹായം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നതായി കാണാം. ഗതാഗത മന്ത്രിക്കാണ് സ്ഥാപനത്തിൻ

ചുമതല. നിലവിൽ പത്തനാപുരം MLA ഗണേഷ് കുമാർ ആണ് ഗതാഗതമന്ത്രി

KSRTC Bus in Mysore

ചരിത്രം

[തിരുത്തുക]
തൃശ്ശൂരിലെ ബസ് ഡിപ്പോ, ഒരു പഴയ ചിത്രം

1936 ൽതിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ് KSRTC സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു രാജാവ് സ്ഥാപിച്ച സർക്കാർ ബസ് കമ്പനി എന്ന അപൂർവത KSRTC ക്ക് മാത്രം. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടർ 1937 സെപ്റ്റംബർ 20-നു ഗതാഗതവകുപ്പിന്റെ സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി, പാലക്കാട് - കോയമ്പത്തൂർ തുടങ്ങിയ പ്രധാന അന്തർ സംസ്ഥാന പാതകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചതോടെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. വളർന്നു.

ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത, കോമറ്റ് ഷാസിയിൽ പെർകിൻസ് ഡീസൽ എഞ്ജിൻ ഘടിപ്പിച്ച 60 ബസ്സുകളായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ബസ്സുകളുടെ ശ്രേണി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ജീവനക്കാർ തന്നെയായിരുന്നു ബസ്സുകളുടെ ബോഡി നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം - കന്യാകുമാരി പാത ദേശസാൽക്കരിച്ചതിനാൽ സ്വകാര്യ ഗതാഗത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ അന്ന് നിയമനത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകി. അന്ന് ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതി ഇന്നും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയിൽ ജീവനക്കാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്തുടരുന്നു.നൂറോളം ജീവനക്കാരെ ഇൻസ്പെക്ടർമാരും കണ്ടക്ടർമാരുമായി നിയമിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗതാഗത വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചത്.

സംസ്ഥാന മോട്ടോർ സർവ്വീസ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുന്നാൾ മഹാരാജാവ് 1938, ഫെബ്രുവരി 20-ന്[2] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ ആശയമായിരുന്നു സർക്കാർ വകയിലെ ബസ് സർവീസ്.[3] മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. സാൾട്ടർ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ഈ ബസ്സും മറ്റ് 33 ബസ്സുകളും കവടിയാർ നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി ഓടിയത് അന്ന് ആകർഷകമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.

എറണാകുളം ജട്ടിയിൽ നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ബസ്സുകൾ (1950)

റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമം 1950-ൽ നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന് കേരള സർക്കാർ 1965-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. നിയമങ്ങൾ (സെക്ഷൻ 44) നിർമ്മിച്ചു. ഈ വകുപ്പ് 1965 ഏപ്രിൽ 1-നു ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാക്കി. കേരള സർക്കാരിന്റെ വിജ്ഞാ‍പന പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1965 മാർച്ച് 15-നു സ്ഥാപിതമായി.

തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ്

[തിരുത്തുക]

കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പൊതു റോഡ് ഗതാഗത സേവനങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ മാറ്റുന്നു. നിലവിലുള്ള പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മുൻഗാമിയായ തിരുവിതാംകൂർ സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് (ടി.എസ്.ടി.ഡി) സ്ഥാപിക്കാൻ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. [4][5][6]

തുടക്കത്തിൽ, വകുപ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് 60 കൊമർ പിഎൻഎഫ്3 ചേസിസ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. ലണ്ടൻ പാസഞ്ചർ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അന്നത്തെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഇ.ജി. സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ചേസിസിൽ പെർകിൻസ് ലിങ്ക്സ് ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചു. ബസ് ബോഡികൾ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ജീവനക്കാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാൻ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ പ്രാദേശിക മരം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിച്ചു. ബോഡി ഷോപ്പ് (സാൾട്ടറുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ) ആദ്യം ചക്കായിലായിരുന്നു. പിന്നീട് പാപ്പനംകോട്ടിലേക്ക് മാറ്റി. സാൾട്ടറിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക ബോഡി ഡിസൈൻ ബാക്കിയുള്ള ബസുകളിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആയി മാറി.[7][8]

തിരുവനന്തപുരം-കന്യാകുമാരി റൂട്ടിലെ മിക്ക സ്വകാര്യ ഓപ്പറേറ്റർമാരും റോഡുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചപ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവന്നു. കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ നിരവധി ഡ്രൈവർമാർക്കും കണ്ടക്ടർമാർക്കും ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്കും ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. ടിഎസ്ടിഡി അവരെ നിയമിച്ചു. 81 അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് 60 പേരെ സാൾട്ടർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബിരുദമുള്ള നൂറോളം അപേക്ഷകർ ഇൻസ്പെക്ടർമാരായും കണ്ടക്ടർമാരായും ജോലി ചെയ്തു.[9]

1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് മഹാരാജ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ (കുടുംബാംഗമായ കേണൽ ഗോദവർമ്മ രാജയും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും) കവടിയാർ സ്‌ക്വയറിലേക്കുള്ള മെയിൻ റോഡിലൂടെ ആദ്യത്തെ ബസിൽ സഞ്ചരിച്ചു. സാൾട്ടർ ആണ് ബസ് ഓടിച്ചത്. 33 ബസുകളുടെ ഒരു കൂട്ടവും വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടവും ആഘോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. 1938 ഫെബ്രുവരി 21-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് കന്യാകുമാരിയിലേക്ക് ആദ്യത്തെ ബസ് സർവീസ് നടത്തി. [10][11]

ആദ്യകാല ബസുകളിൽ 23 തുകൽ സീറ്റുകളുണ്ടായിരുന്നു. പിൻഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു പ്രവേശനം, ബസുകൾക്ക് മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പത്ത് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സീറ്റുകൾ മുൻവശത്തായിരുന്നു. ഷെഡ്യൂളുകൾ, നിരക്കുകൾ, സ്റ്റോപ്പുകൾ എന്നിവ പരസ്യപ്പെടുത്തി. നിയുക്ത ഏജന്റുമാർക്ക് സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പാഴ്സൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. കണ്ടക്ടർമാർ വെളുത്ത തൊപ്പിയോടുകൂടിയ കാക്കി വസ്ത്രവും, ഇൻസ്പെക്ടർമാർ കാക്കി വസ്ത്രവും ധരിച്ചിരുന്നു. ടിക്കറ്റ് നൽകാൻ കണ്ടക്ടർമാർക്ക് യന്ത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഡോഡ്ജ്, ഫാർഗോ, ബെഡ്ഫോർഡ്, ഷെവർലെ എന്നിവർ ബസുകൾ നിർമ്മിച്ചു.[7]

തിരുവനന്തപുരം-നാഗർകോവിൽ, നാഗർകോവിൽ-കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ-കൊളച്ചൽ എന്നീ മൂന്ന് റൂട്ടുകളിലാണ് ടിഎസ്ടിഡി സർവീസ് നടത്തിയത്. 1938 ഫെബ്രുവരി 21 ന് 39 ബസുകളോടെയാണ് പതിവ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ഒരു മൈലിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒന്നര ചക്രമായിരുന്നു. അടുത്ത നിരക്ക് ഒരു ചക്രമായിരുന്നു, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ടിക്കറ്റുകൾ 50 ശതമാനം കൂടുതലായിരുന്നു. മൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ സൗജന്യമായി യാത്ര ചെയ്തു.. മൂന്ന് മുതൽ 14 വയസ്സ് വരെയുള്ളവർ പകുതി നിരക്ക് നൽകി. 28 പൗണ്ടിൽ താഴെയുള്ള ലഗേജ് (13 കിലോഗ്രാം) സൗജന്യമായിരുന്നു; 28–56 പൗണ്ട് (13–25 കിലോഗ്രാം) നാല് ചക്രവും 56–112 പൗണ്ട് (25–51 കിലോഗ്രാം) ആറ് ചക്രവുമായിരുന്നു.[7][9] 1939-ൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം പാസാക്കി. 1949-ൽ കൊച്ചിയിലേക്കും 1956-ൽ മലബാർ മേഖലയിലേക്കും ബസ് സർവീസ് വ്യാപിപ്പിച്ചു. [7][12]

കേരള സംസ്ഥാന റോഡ് ഗതാഗത കോർപ്പറേഷൻ

[തിരുത്തുക]

1950-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിയമത്തിനുശേഷം 1965 മാർച്ച് 15-ന് കേരള സർക്കാർ കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി) സ്ഥാപിച്ചു. 1965 ഏപ്രിൽ 1-ന് ഗതാഗത വകുപ്പ് ഒരു സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനായി മാറി. [9]

അക്കാലത്ത് 661 ബസ് റൂട്ടുകളും 36 ലോറി റൂട്ടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോർപ്പറേഷന്റെ വാഹനക്കൂട്ടത്തിൽ 901 ബസുകളും 51 ലോറികളും 29 മറ്റ് വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മുപ്പത് ബസുകളും എട്ട് ലോറികളും പുതിയവയായിരുന്നു. പത്ത് പഴയ ബസുകളും ഏഴ് ലോറികളും ഒരു ട്രാക്ടർ-ട്രെയിലറും മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾക്കായി മാറ്റി. [9] കെ‌എൽ‌എക്സ് രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സിക്കായി നീക്കിവച്ചു. 1989 ജൂലൈ 1 ന്, കെ‌എസ്‌ആർ‌ടി‌സി ബസുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക ആർ‌ടി‌ഒയിൽ കെ‌എൽ -15 രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസുമായി രജിസ്ട്രേഷൻ ആരംഭിച്ചു.[13]

2001-ൽ കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ ഗതാഗത മന്ത്രിയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹ്രസ്വമായ ഭരണ കാലയളവിനുള്ളിൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. വോൾവോ ബസുകൾ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത് സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനാണ് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബോഡി വർക്ക് പുറത്തു കൊടുത്ത് ചെയ്യിച്ചു. ബസുകളുടെ സമകാലിക രൂപകൽപ്പന ഹൈടെക് ആയി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ബസ് ലിവറി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കുമാർ സാബു സിറിലിനെ നിയോഗിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്ത് ലോ-എൻട്രി, എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ബസുകൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ മിനിബസ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. മാറ്റങ്ങൾ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിച്ചു. ഇത് കോർപ്പറേഷനെ ലാഭകരമാക്കി. [14]

2012-ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയെ ഒഴിവാക്കി കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ അന്തർ ജില്ലാ ബസുകളുടെ പുതിയ പെർമിറ്റുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോർപ്പറേഷൻ ആ റൂട്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും, അത് കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് നിരവധി വടക്കൻ ജില്ലകളിലേക്കുള്ള സർവീസിന്റെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.പി.ആർ ഗവേഷണ-പദ്ധതി ഡയറക്ടർ മധു ശിവരാമൻ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വകാര്യ ബസ് ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു പഠനം നടത്തി.[15]

നഗര ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി 2015 ൽ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ കീഴിൽ കേരള അർബൻ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെ.യു.ആർ.ടി.സി) രൂപീകരിച്ചു.{{sfn|Chandran|2018|p=422}2015 ഏപ്രിൽ 12 ന് തേവരയിൽ ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.[16]

2021 ജൂൺ 2-ന്, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേരും 'ആനവണ്ടി' എന്ന ലോഗോയും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം 1999-ലെ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ആക്ട് പ്രകാരം കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് പൂർണ്ണമായും നൽകി. കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 2014-ൽ ഒരു നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. കേരളം KSRTC ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തണമെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.[17] ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിനായുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം, സംസ്ഥാന ഗതാഗത കോർപ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'KSRTC' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്കുകളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനു ലഭിച്ചു. എംബ്ലം, KSRTC എന്ന ചുരുക്കപ്പേര്, ലോഗോ, ആനവണ്ടി [12] എന്നീ പേരുകൾ കേരള റോഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോർപ്പറേഷനുടേതാണെന്ന് ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ട്രി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.

വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് പേറ്റന്റ്സ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡ് മാർക്ക് 2021 ജൂൺ 3-ന് കേരളത്തിന്റെ അവകാശവാദം അംഗീകരിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷൻ കേരള ആർ‌ടി‌സിയെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ ഏക സൂക്ഷിപ്പുകാരനാക്കി.[18]

2021 നവംബർ 9-ന്, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾ 10 വർഷത്തേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പനിയായി കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-സ്വിഫ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു.[19]

സംഘടനാ ഘടന

[തിരുത്തുക]

കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് ഒരു ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ്. അതിൽ ചെയർമാൻ-കം-മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ (സി.എം.ഡി) ഉം കേരള സർക്കാർ നിയമിച്ച മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സി.എം.ഡി. ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനാണ്.

ഡയറക്ടർമാരുടെ ബോർഡ്

[തിരുത്തുക]
ഡയറക്ടർ ബോർഡ് – KSRTC [20]
പേര്പദവി
സി.പി. ജോൺഗതാഗത മന്ത്രി, കേരള സർക്കാർ
പി.ബി. നൂഹ്, IASസർക്കാർ സെക്രട്ടറി, ഗതാഗത വകുപ്പ്
പി.എസ്. പ്രമോജ് ശങ്കർ, IOFSചെയർമാൻ & മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ
സി.എച്ച്. നാഗരാജു, ഐ.പി.എസ്ഡയറക്ടർ

(Transport Commissioner)

നെൽസൺ ജെഡയറക്ടർ

(Additional Secretary, Finance Department)

കെ.എസ്. വിജയശ്രീഡയറക്ടർ

(Additional Secretary, Transport Department)

ഡോ. സാംസൺ മാത്യുഡയറക്ടർ

(National Transportation Planning and Research Centre (NATPAC))

എൻ. ജീവൻഡയറക്ടർ

(Additional Law Secretary, Law Department)

ഫ്ലീറ്റ്

[തിരുത്തുക]
ഇലക്ട്രിക് ബസ്

കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം വോൾവോ, സ്കാനിയ, അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്, ടാറ്റ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഐഷർ മോട്ടോഴ്‌സ്, ഭാരത്ബെൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ബസുകൾ അടങ്ങുന്ന 4,717 ബസുകൾ ഉണ്ട്.[21]കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ കെ.എൽ -15 എന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സീരീസ് ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറിംഗ് സംവിധാനം

[തിരുത്തുക]

കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.ക്ക് ഫ്ലീറ്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക ആർ.ടി.ഒ (റീജിയണൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓഫീസർ) ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ബസുകളിലും വാഹനത്തിന്റെ മുൻവശത്തുള്ള ഡിപ്പോ മാർക്കിനോട് ചേർന്ന് (ആന്തരിക തിരിച്ചറിയലിനായി) ബോണറ്റ് നമ്പറുകൾ ഉണ്ട്.[22][23][24] ഒരു സാധാരണ ഫ്ലീറ്റ് നമ്പറായ RPE981 നെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം: RP, E, 981. ട്രാൻസ്പോർട്ട് എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വാഹന പരമ്പരയെ RP സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ സീരീസിലും 1,000 വാഹനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1960 കളിൽ, കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി അതിന്റെ ബസുകൾക്ക് സീരിയൽ നമ്പർ ടി നൽകാൻ തുടങ്ങി; ആദ്യത്തെ 1,000 ബസുകളെ ആർ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് എ, അങ്ങനെ പി സീരീസ് വരെ. ആവർത്തിച്ചുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ഒ എന്ന അക്ഷരവും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട്, ബസ് സീരീസ് തിരിച്ചറിയാൻ രണ്ടക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ഓരോ സീരീസിലെയും 1,000-ാമത്തെ ബസിന് 1,000 ന്റെ ഗുണിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കോർപ്പറേഷൻ ആരംഭിച്ച ആകെ ബസുകളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.[22][25]

T 1962 - 1966
R 1966 - 1971
A 1973 - 1978
N 1979 - 1983
S 1983 - 1986
P 1986 - 1989
TR 1989 – 1993
TA 1993 – 1995
TN 1995 – 1997
TS 1997 – 2000
TP 2000 – 2004
RT 2004 – 2006
RR 2006 – 2008
RA 2008 – 2010
RN 2010 – 2012
RS 2012 – 2015
RP 2015 - 2016
AT 2016 -

രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിലെ E) ബോഡി വർക്ക് ചെയ്ത KSRTC വർക്ക്‌ഷോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മിച്ചതും ഔട്ട്‌സോഴ്‌സ് ചെയ്തതുമായ ബോഡി വർക്ക് വാങ്ങിയ ബസുകളിൽ ഇത് കാണുന്നില്ല. KSRTCക്ക് അഞ്ച് വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്: ഒരു സെൻട്രൽ, നാല് റീജിയണൽ:[25] [25]

Code Workshop
C സെൻട്രൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, പാപ്പനംകോട്, തിരുവനന്തപുരം
M റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, മാവേലിക്കര
A റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, ആലുവ
E റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ
K റീജിയണൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് കോഴിക്കോട്

മൂന്നാം ഭാഗം പരമ്പരയിലെ വാഹന നമ്പറാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിന് പുറമേ, 1997 മുതൽ 2003 വരെ എടപ്പാളിൽ നിർമ്മിച്ച 144 ബസുകൾക്ക് ഒരു TE നൽകി. അവരുടെ ഡിപ്പോയിലെ വാഹനങ്ങൾക്ക് D സീരീസിലും, ഓയിൽ ടാങ്കറുകൾക്ക് TT സീരീസിലുമാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കോർപ്പറേഷന്റെ കൈവശം AV നമ്പറുള്ള നിരവധി ആംബുലൻസുകൾ ഉണ്ട്. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു നാഷണൽ അർബൻ റിന്യൂവൽ മിഷന്റെ ഭാഗമായി വാങ്ങിയ ബസുകൾക്ക് JN നമ്പറാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. KSRTC സ്വിഫ്റ്റിന്റെ ബസുകൾക്ക് KS സീരീസിലാണ് നമ്പർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.[25]

2025 ഫ്ലീറ്റ് നവീകരണം

[തിരുത്തുക]

2025-ൽ കെഎസ്ആർടിസിയിൽ 143 പുതിയ ബസുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ആനയറയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ വാഹനങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു[26] ഈ ബസുകളെ ഒമ്പത് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:

  • ഓർഡിനറി
  • ലിങ്ക് ബസ്
  • ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ
  • സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ് പ്രീമിയം
  • എസി സീറ്റർ
  • എസി സീറ്റർ കം സ്ലീപ്പർ
  • എസി സ്ലീപ്പർ
  • എസി സീറ്റർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ
  • എസി സ്ലീപ്പർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ

പുതിയ ബസുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
ബസ് തരം വാഹന നിർമ്മാതാവ് നീളം ഇരിപ്പിടം/ബെർത്ത് ശേഷി എഞ്ചിൻ സസ്പെൻഷൻ ബോഡി ബിൽഡർ
ഓർഡിനറി ഐച്ചർ 8.235 മീ 28 + 1 + 1 (2x2 ലേഔട്ട്) 4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 120 എച്ച്പി സെമി എലിപ്റ്റിക്കൽ ഓഡി ഓട്ടോമൊബൈൽസ്, പിതാംപൂർ (ധാർ)
ലിങ്ക് ബസ് അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ് 10.5 മീ 38 + 1 (2x2 ലേഔട്ട്) 4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 147 എച്ച്പി ഫ്രണ്ട് & റിയർ പാരബോളിക് എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രകാശ്)
ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ ടാറ്റ 11.250 മീ 49 + D (3x2 ലേഔട്ട്) 6 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 180 HP ഫ്രണ്ട് & റിയർ ലീഫ് സ്പ്രിംഗ് ഓട്ടോമൊബൈൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഗോവ ലിമിറ്റഡ് (ACGL)
പ്രീമിയം സൂപ്പർഫാസ്റ്റ് ടാറ്റ 11.250 മീ 49 + D (3x2 ലേഔട്ട്) 6 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 180 HP ഫ്രണ്ട് വെവലർ ആൻഡ് റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ ഓട്ടോമൊബൈൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഗോവ ലിമിറ്റഡ് (ACGL)
എസി സീറ്റർ അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ് 13.5 മീ 50 സീറ്റ് (2x2 ലേഔട്ട്) 4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 HP ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രകാശ്)
എസി സീറ്റർ–കം–സ്ലീപ്പർ അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ് 13.5 മീ 18 ബെർത്ത്, 36 സീറ്റ് (2x1 ലേഔട്ട്) 4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 എച്ച്പി ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രാകാഷ്)
എസി സ്ലീപ്പർ അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ് 13.5 മീ 36 ബെർത്ത് (2x1 ലേഔട്ട്) 4 സിലിണ്ടർ ഫ്രണ്ട് ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 250 എച്ച്പി ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ എസ്എം കണ്ണപ്പ ഓട്ടോമൊബൈൽസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാംഗ്ലൂർ (പ്രാകാഷ്)
എസി സീറ്റർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ വിഇ കൊമേഴ്‌സ്യൽ വെഹിക്കിൾസ് 15 മീ 51 + 1+1 (2x2 ലേഔട്ട്), കാൾഫ് സപ്പോർട്ടുള്ള റിക്ലൈനിംഗ് സീറ്റ് 6 സിലിണ്ടർ റിയർ ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 360 എച്ച്പി ഇലക്ട്രോണിക് നിയന്ത്രണമുള്ള ഫ്രണ്ട് & റിയർ എയർ സസ്‌പെൻഷൻ വോൾവോ ബസുകൾ ഇന്ത്യ, ബാംഗ്ലൂർ
എസി സ്ലീപ്പർ മൾട്ടി ആക്‌സിൽ VE കൊമേഴ്‌സ്യൽ വെഹിക്കിൾസ് 15 മീ 42 ബെർത്ത് (2x1 ലേഔട്ട്) 6 സിലിണ്ടർ പിൻ ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 360 എച്ച്പി ഇലക്ട്രോണിക് നിയന്ത്രണത്തോടെ മുന്നിലും പിന്നിലും എയർ സസ്‌പെൻഷൻ വോൾവോ ബസുകൾ ഇന്ത്യ, ബാംഗ്ലൂർ

സർവ്വീസ് വിഭാഗങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ജനറം പദ്ധതിയിൽ കേരളത്തിനു ലഭിച്ച എ.സി. വോൾവോ ബസ്

കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി-ക്ക് അശോക് ലെയ്ലാൻഡ്, ടാറ്റാ മോട്ടോർസ്,ഐഷർ, വോൾവോ, സ്കാനിയ എന്നീ‍ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബസ്സുകൾ ഉണ്ട് കൂടാതെ ഇലക്ട്രിക് CNG ബസുകളും വാങ്ങുന്നു

ബസ്സുകളുടെ തരം ഇങ്ങനെ ആണ്.

ഓർഡിനറി

ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന സാധാരണ സർവ്വീസുകളാണിവ. സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളുടെ പെർമിറ്റ് കാലാവധി കഴിയുമ്പോൾ അവ ഓർഡിനറി സർവ്വീസുകൾക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്നു. അതിനാൽ പഴക്കം ചെന്ന ബസുകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഫീഡർ സർവ്വീസുകൾ ഓർഡിനറിയിൽപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാവുക.

ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ

ദീർഘദൂരത്തിലുള്ള സർവ്വീസുകൾക്ക് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നതാണ് ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ. ഓർഡിനറിയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും ചേർന്ന നിറങ്ങൾ ആണ് ഇവയ്ക്ക്. ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ് , ലോ ഫ്ലോർ, ടൗൺ ടു ടൗൺ ബസ്സുകൾ ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചറുകളിൽപ്പെടുന്നു. ഇവ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചാർജ് ഓർഡിനറിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആണ്. എന്നാൽ ഓർഡിനറി ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ്‌ ബസ് സ്റ്റോപ്പുകൾ കുറവാണെങ്കിലും ഓർഡിനറിയുടെ ചാർജിൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അനന്തപുരി, വേണാട്, മലബാർ തുടങ്ങിയവയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു.

സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്

വളരെ കൂടിയ ദൂരത്തേയ്ക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന വാഹനങ്ങളാണിവ. അതിവേഗം നിഷ്കർച്ചിട്ടുള്ള ഈ ബസ്സുകൾ ഏറ്റവും പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നതാണ്. മഞ്ഞയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള ഇവ പൊതുവെ കാണാൻ മനോഹരമാണ്. ശീതീകരണ സംവിധാനമുള്ള ലോഫ്ലോർ, സന്ദേശവാഹിനി ഇവയൊക്കെ സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റുകളാണ്.

സൂപ്പർ ഡീലക്സ്

ഉയർന്ന യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി ഫാസ്റ്റ് പാസ്സഞ്ചർ ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതാണിവ. മിന്നൽ സർവ്വീസ്, സിൽവർ ലൈൻ ജെറ്റ് സർവീസുകളുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പാണ്.

സൂപ്പർ എക്സ്പ്രസ്സ്

പച്ച നിറമുള്ള സൂപ്പർ ക്ലാസ്സ് ബസ്സുകളാണിത്. ഇടയ്ക്ക് നിർത്തിവച്ചിരുന്നെങ്കിലും പുനരാരംഭിച്ചു. അൻപതോളം ബസ്സുകൾ ഈ സർവ്വീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.

കൂടാതെ ഗരുഡ,ഗരുഡ മഹാരാജ,വെസ്റ്റിബ്യൂൾ, എന്ന പേരുകളുള്ള ബസ്സുകളും സർവ്വീസിലുണ്ട്.

തരംഎണ്ണം
അശോക് ലയലാൻഡ്2940[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]
റ്റാറ്റാ മോട്ടോഴ്സ്1562[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]
ഐഷർ200[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]
വോൾ‌വോ ആഡംബര ബസ്സുകൾ11[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]
സ്കാനിയ ആഡംബര ബസ്സുകൾ18[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]
ആകെ4731
രണ്ടു നിലയുള്ള ബസ്, കൊച്ചി
  • ഇതിൽ 2124 ബസ്സുകൾ ( 45.15 % ) 7 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്
  • 366 ബസ്സുകൾ ( 7.78 % ) 10 വർഷത്തിനു മുകളിൽ പ്രായം ഉള്ളവയാണ്. ഇവയെ സേവനത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഓഫീസുകളും ഡിപ്പോകളും

[തിരുത്തുക]

ഹെഡ് ഓഫീസ്

[തിരുത്തുക]
  • ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ഭവൻ, കിഴക്കേ കോട്ട, തിരുവനന്തപുരം

ഡിപ്പോകൾ

[തിരുത്തുക]
കോഴിക്കോട് കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സ്റ്റേഷൻ
  1. ആറ്റിങ്ങൽ ദേശീയപാതയിൽ
  2. ആലപ്പുഴ
  3. ആലുവ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്ത്
  4. ചങ്ങനാശ്ശേരി
  5. ചെങ്ങന്നൂർ
  6. ചേർത്തല
  7. എറണാകുളം
  8. കണ്ണൂർ
  9. കാസർഗോഡ്
  10. കായംകുളം
  11. കൊല്ലം
  12. കൊട്ടാരക്കര
  13. കോട്ടയം
  14. കോഴിക്കോട് പുതിയ സ്റ്റാൻ്റിനടുത്ത് മാവൂർ റോഡിൽമാ
  15. മൂവാറ്റുപുഴ
  16. നെടുമങ്ങാട്
  17. നെയ്യാറ്റിൻകര
  18. പാലാ
  19. പാലക്കാട്, മിഷൻ സ്കൂളിന് സമീപം
  20. പാപ്പനംകോട്
  21. പത്തനംതിട്ട
  22. പെരുമ്പാവൂർ വുത്താകൃതിയിൽ കെട്ടിടം
  23. സുൽത്താൻ ബത്തേരി
  24. തിരുവല്ല
  25. തൃശ്ശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൊക്കാല ഭാഗത്ത്
  26. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, തമ്പാനൂരിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് എതിർവശം
  27. തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി
  28. വിഴിഞ്ഞം
  29. വെഞ്ഞാറമൂട്

സബ് ഡിപ്പോകൾ

[തിരുത്തുക]
  1. അടൂർ
  2. അങ്കമാലി ദേശീയപാതയിൽ
  3. ചടയമംഗലം
  4. ചാലക്കുടി ടൗണിൽ
  5. ചാത്തന്നൂർ
  6. ചിറ്റൂർ
  7. ഈരാറ്റുപേട്ട
  8. ഗുരുവായൂർ
  9. ഹരിപ്പാട്
  10. കല്പറ്റ
  11. കണിയാപുരം
  12. കരുനാഗപ്പള്ളി
  13. കാട്ടാക്കട
  14. കട്ടപ്പന
  15. കിളിമാനൂർ
  16. കോതമംഗലം
  17. കുമളി
  18. മാള
  19. മലപ്പുറം, കുന്നുമ്മലിൽ
  20. മാനന്തവാടി
  21. മാവേലിക്കര
  22. നോർത്ത് പറവൂർ
  23. പാറശ്ശാല
  24. പത്തനാപുരം
  25. പയ്യന്നൂർ
  26. പെരിന്തൽമണ്ണ ടൗണിൽ രാമദാസ് ആശുപത്രി ഭാഗത്ത്
  27. പേരൂർക്കട
  28. പിറവം
  29. പൊൻകുന്നം
  30. പൊന്നാനി
  31. പൂവാർ
  32. പുനലൂർ
  33. തലശ്ശേരി
  34. താമരശ്ശേരി
  35. തൊടുപുഴ
  36. തൊട്ടിൽപ്പാലം
  37. വൈക്കം
  38. വെള്ളനാട്
  39. വെള്ളറട
  40. വെഞ്ഞാറമ്മൂട്
  41. വികാസ് ഭവൻ
  42. വിതുര
  43. നിലമ്പൂർ
  44. മണ്ണാർക്കാട് നെല്ലിപ്പുഴ ജംക്ഷനിൽ

ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് ഡിപ്പോകൾ

[തിരുത്തുക]
  1. ആര്യനാട്
  2. ആര്യങ്കാവ്
  3. എടത്വ
  4. എരുമേലി
  5. ഇരിഞ്ഞാലക്കുട
  6. കൊടുങ്ങല്ലൂർ
  7. കുളത്തൂപ്പുഴ
  8. മല്ലപ്പള്ളി
  9. മൂലമറ്റം
  10. മൂന്നാർ
  11. പാലോട്
  12. പന്തളം
  13. ശാസ്താംകോട്ട
  14. പുതുക്കാട്
  15. തിരുവമ്പാടി
  16. വടകര
  17. വടക്കഞ്ചേരി
  18. നെടുങ്കണ്ടം
  19. കൂത്താട്ടുകുളം
  20. കോന്നി

പുതിയതായി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾ.. മഞ്ചേരി, നെന്മാറ, പട്ടാമ്പി കൊണ്ടോട്ടി ഷോർണൂര്ഒറ്റപ്പാലം,ചെർപുളശേരി, പരപ്പനങ്ങാടി,വളാഞ്ചേരി, കളമശ്ശേരി

വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ

[തിരുത്തുക]
  1. പാപ്പനംകോട് (മുഖ്യ വർക്ക്ഷോപ്പ്)
  2. മാവേലിക്കര (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്)
  3. ആലുവ (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്)
  4. എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്)
  5. കോഴിക്കോട് (പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്)

ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം

[തിരുത്തുക]

കെ എസ് ആർ ടി സി യിലെ വിവിധ വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും, ജീവനക്കാർക്കും അതതു തസ്തികപ്രകാരമുള്ള ജോലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് 3 ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.

  • തിരുവനന്തപുരം (ആസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അട്ടക്കുളങ്ങര.)
  • അങ്കമാലി (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, അങ്കമാലി ബസ് സ്റ്റേഷൻ )
  • എടപ്പാൾ (പ്രാദേശിക ഉദ്യോഗസ്ഥ പരിശീലന കേന്ദ്രം, പ്രാദേശിക വർക്ക്ഷോപ്പ്, എടപ്പാൾ)

നിരത്തിലിറങ്ങുന്ന പുതിയ സർവ്വീസുകൾ

[തിരുത്തുക]
AC സ്ലീപ്പർ ബസ്
  • അനന്തപുരി സിറ്റി ഫാസ്റ്റ് : 140
  • ജനറം വോൾവോ ഏസി ലോഫ്ലോർ
  • ജനറം ടാറ്റാ മാർക്കോപോളോ നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ
  • ജനറം ലെയ്ലാന്റ് നോൺ ഏസി ലോഫ്ലോർ
  • രാജധാനി റിങ് റോഡ് സർവീസ് :10
  • ഗരുഡ കിങ് ക്ലാസ് - വോൾവോ മൾട്ടി ആക്സിൽ : 9
  • ഗരുഡ മഹാരാജ - സ്കാനിയ മൾട്ടി ആക്സിൽ :18
  • ഗരുഡ സഞ്ചാരി - വോൾവോ 2
  • ഗജരാജ് - വോൾവോ B11R മൾട്ടി ആക്സിൽ സ്ലീപ്പർ : 8
  • മിന്നൽ സൂപ്പർ എയർ ഡീലക്സ്
  • വെസ്റ്റിബ്യൂൾ : 1
  • സിറ്റി റൈഡ് ഇലക്ട്രിക് ഡബിൾ ഡക്കർ : 2

പലവക

[തിരുത്തുക]
  • കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകൾ ദിവസവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം മുൻപ് 12,00,000 ആയിരുന്നത് ഇപ്പോൾ 14,22,546 ആക്കി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.[27]
  • ദിവസവും 4232 പുനർ‌നിർണ്ണയിച്ച യാത്രകൾ ആണ് ഉള്ളത്. 4704 ബസ്സുകൾ ദിവസവും യാത്ര നടത്തുന്നു.
  • ഒരു ദിവസം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസ്സുകളിൽ ശരാശരി 31.45 ലക്ഷം യാത്രികർ സഞ്ചരിക്കുന്നു[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ ഇന്ധന ചെലവ് വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമവണ്ടി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു ഇലക്ടിക് ബസുകൾ വാങ്ങി ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി ഫോസിൽ ഇന്ധന മുക്തമാക്കും പരമാവധി ബസുകൾ ഡിപ്പോ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്റ്റേ ചെയ്യുന്ന ബസ്സുകൾ ആക്കുന്നു

ചിത്രശാല

[തിരുത്തുക]

പുറം കണ്ണികൾ

[തിരുത്തുക]

അവലംബങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
  1. ↑ "All JNNURM buses to be brought under KURTC". The Hindu. October 26, 2014. Retrieved 20 Jan 2015.
  2. ↑ "കവർസ്റ്റോറി". മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് ലക്കം 685. 2011 ഏപ്രിൽ 11. Retrieved 2013 മാർച്ച് 12. {{cite news}}: Check date values in: |accessdate= and |date= (help)
  3. ↑ "മൂക്കുള്ള ബസ്സും മുക്കാചക്രവും". മലയാളമനോരമ. 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25. Archived from the original on 2014-08-25. Retrieved 2014 ഓഗസ്റ്റ് 25. {{cite news}}: Check date values in: |accessdate= and |date= (help)
  4. ↑ Archived 14 ഏപ്രിൽ 2015 at the Wayback Machine
  5. ↑ Pradeep, K (2014-02-19). "When the buses drove in". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 2023-02-19.
  6. ↑ Nagam Aiya, V (2011) [1901]. Travancore State Manual. Vol. 1. Nabu Press.
  7. 1 2 3 4 PRADEEP, K. (2014-02-19). "When the buses drove in". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 2018-07-31.
  8. ↑ "British Oilers inaugurate State-owned Service in India | 21st January 1938 | The Commercial Motor Archive". archive.commercialmotor.com. Archived from the original on 31 July 2018. Retrieved 2018-07-31.
  9. 1 2 3 4 "KeralaSRTC::History". www.keralartc.com. Archived from the original on 26 July 2018. Retrieved 2018-07-31.
  10. ↑ "Public Road Transport Service in Kerala Turns 77". NDTV.com. Retrieved 2018-07-31.
  11. ↑ "Public road transport service in Kerala turns 77". Deccan Chronicle (in ഇംഗ്ലീഷ്). 21 February 2015. Retrieved 2018-07-31.
  12. 1 2 "'KSRTC' is officially Kerala's! Karnataka loses 7-year battle to use acronym for road transport corp". www.timesnownews.com (in ഇംഗ്ലീഷ്).
  13. ↑ "Kerala State Road Transport Corporation buses get new registration series". The Times of India.
  14. ↑ "Forced Facelift Brings Fortune To Kerala's Public Transport". The Financial Express (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). 2002-09-30. Retrieved 2018-12-20.
  15. ↑ Paul, John L. (2016-12-09). "Concern over decline in number of inter-district buses". The Hindu. ISSN 0971-751X. Retrieved 2017-10-02.
  16. ↑ Chandran 2018, p. 423.
  17. ↑ Narayanan, Nirmal (2021-06-02). "Karnataka loses 'KSRTC' to Kerala, Trade Marks Registry pronounces verdict". www.ibtimes.co.in (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 2021-06-03.
  18. ↑ Radhakrishan, S. Anil (2021-06-20). "LNG powered KSRTC bus service from Monday". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 2021-06-21.
  19. ↑ "KSRTC-SWIFT comes into force | Thiruvananthapuram News". The Times of India (in ഇംഗ്ലീഷ്). TNN. 20 February 2021. Retrieved 2022-05-24.
  20. ↑ "കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com". കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ - keralartc.com (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 2025-05-19. Retrieved 2025-04-20.
  21. ↑ "KSRTC reports 1261 buses are over 15 years old; employees say real number exceeds 2,000". English.Mathrubhumi (in ഇംഗ്ലീഷ്). 2025-02-16. Retrieved 2025-03-17.
  22. 1 2 "Kerala Motor Vehicle Department". Archived from the original on 2018-08-12. Retrieved 2026-08-01.
  23. ↑ "KSRTC's fleet number: Demystified". www.platform7.in. 8 November 2009. Retrieved 2018-08-12.
  24. ↑ Bhakthan, Sujith (2015-07-31). "Serial Numbers Given For KSRTC Buses". Aanavandi Travel Blog (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 12 August 2018. Retrieved 2018-08-12.
  25. 1 2 3 4 "KeralaSRTC::Vehicle search". www.keralartc.com. Archived from the original on 26 August 2018. Retrieved 2018-08-12.
  26. ↑ "KSRTC to launch 143 buses on Aug. 21". The Hindu (in Indian English). 2025-08-19. ISSN 0971-751X. Retrieved 2025-09-05.
  27. ↑ "ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്". Archived from the original on 2018-06-25. Retrieved 2007-07-09.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=കേരള_സ്റ്റേറ്റ്_റോഡ്_ട്രാൻസ്പോർട്ട്_കോർപ്പറേഷൻ&oldid=4656899" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്