ടാന്റാലം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

73 ഹാഫ്നിയം ← ടാന്റാലം → ടംഗ്സ്റ്റണ്‍ Nb ↑ Ta ↓ Db ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക - വികസിത ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക
വിവരണം
പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ	ടാന്റാലം, Ta, 73
കുടുംബം	സംക്രമണ ലോഹങ്ങള്‍
ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക്	5, 6, d
Appearance	gray blue
സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം	180.94788(2)  g·mol−1
ഇലക്ട്രോണ്‍ വിന്യാസം	[Xe] 4f14 5d3 6s2
ഓരോ ഷെല്ലിലേയും ഇലക്ട്രോണുകള്‍	2, 8, 18, 32, 11, 2
ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങള്‍
Phase	solid
സാന്ദ്രത (near r.t.)	16.69  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കത്തിലെ ദ്രാവക സാന്ദ്രത	15  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കം	3290 K (3017 °C, 5463 °F)
ക്വഥനാങ്കം	5731 K (5458 °C, 9856 °F)
ദ്രവീകരണ ലീനതാപം	36.57  kJ·mol−1
ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം	732.8  kJ·mol−1
Heat capacity	(25 °C) 25.36  J·mol−1·K−1
Vapor pressure P(Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T(K) 3297 3597 3957 4395 4939 5634
Atomic properties
ക്രിസ്റ്റല്‍ ഘടന	cubic body centered
ഓക്സീകരണാവസ്ഥകള്‍	5, 4, 3 (mildly acidic oxide)
ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി	1.5 (Pauling scale)
Ionization energies	1st: 761 kJ/mol
	2nd: 1500 kJ/mol
Atomic radius	145  pm
Atomic radius (calc.)	200  pm
Covalent radius	138  pm
Miscellaneous
Magnetic ordering	no data
വൈദ്യുത പ്രതിരോധം	(20 °C) 131 n Ω·m
താപ ചാലകത	(300 K) 57.5  W·m−1·K−1
Thermal expansion	(25 °C) 6.3  µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod)	(20 °C) 3400 m/s
Young's modulus	186  GPa
Shear modulus	69  GPa
Bulk modulus	200  GPa
Poisson ratio	0.34
Mohs hardness	6.5
Vickers hardness	873  MPa
Brinell hardness	800  MPa
CAS registry number	7440-25-7
Selected isotopes
Main article: Isotopes of ടാന്റാലം iso NA half-life DM DE (MeV) DP 177Ta syn 56.56 h ε 1.166 177Hf 178Ta syn 2.36 h ε 1.910 178Hf 179Ta syn 1.82 a ε 0.110 179Hf 180Ta syn 8.125 h ε 0.854 180Hf 180Ta syn 8.125 h β- 0.708 180W 180mTa 0.012% >1.2×1015 y (not observed) ε 0.929 180Hf β- 0.783 180W IT 0.075 180Ta 181Ta 99.988% 181Ta is stable with 108 neutrons 182Ta syn 114.43 d β- 1.814 182W 183Ta syn 5.1 d β- 1.070 183W
അവലംബങ്ങള്‍

അണുസംഖ്യ 73 ആയ മൂലകമാണ് ടാന്റാലം (മുമ്പ് ടാന്റാലിയം). Ta ആണ് ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. നീലകലര്‍ന്ന ചാരനിറമുള്ളതും കാഠിന്യമുള്ളതും തിളക്കമുള്ളതും അപൂര്‍‌വവുമായ ഒരു സംക്രമണ ലോഹമാണിത്. ഇതിന് നാശനത്തിനെതിരെ ഉയര്‍ന്ന പ്രതിരോധമുണ്ട്. ടാന്റലൈറ്റ് എന്ന ധാതുവില്‍ ഇത് പ്രകൃത്യാ കാണപ്പെടുന്നു.

ഉള്ളടക്കം 1 സ്വഭാവസവിശേഷതകള്‍ 2 ഉപയോഗങ്ങള്‍ 3 ചരിത്രം 4 സാന്നിദ്ധ്യം

[തിരുത്തുക] സ്വഭാവസവിശേഷതകള്‍

ടാന്റാലം ഇരുണ്ട നിറമുള്‍ള്ളതും കാഠിന്യമേറിയതും സാന്ദ്രതയേറിയതുമാണ്. ഡക്ടിലിറ്റി ഗുണമുള്ള ഈ ലോഹം ഉയര്‍ന്ന താപ-വൈദ്യുത ചാലകമാണ്. അമ്ലങ്ങള്‍ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനത്തിനെതിരേയുള്ള മികച്ച പ്രതിരോധം ഈ മൂലകത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷയാണ്. 150 °Cന് താഴെ ടാന്റാലിയം, സാധാരണ വളരെ ആക്രമണകാരിയായ രാജദ്രാവകത്തോട് പോലും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ല. ഹൈഡ്രോഫ്ലൂറിക് അമ്ലം, ഫ്ലൂറൈഡ് അയോണ്‍, സള്‍ഫര്‍ ട്രൈയോക്സൈഡ് അടങ്ങുന്ന ലായനി, പൊട്ടാസ്യം ഹൈഡ്രോക്സൈഡ് ലായനി എന്നിവയില്‍ ടാന്റാലം ലയിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഉയര്‍ന്ന ദ്രവണാങ്കം 3017 °C ആണ്(ക്വഥനാങ്കം 5458 °). ലോഹങ്ങളില്‍ ടംഗ്സ്റ്റണ്‍, റെനിയം എന്നിവയ്ക്കും മറ്റ് മൂലകങ്ങളില്‍ കാര്‍ബണിനും മാത്രമേ ഇതിനേക്കാള്‍ ഉയര്‍ന്ന ക്വഥനാങ്കമുള്ളൂ.

[തിരുത്തുക] ഉപയോഗങ്ങള്‍

പൊടിച്ച രൂപത്തിലുള്ള ടാന്റലത്തിന്റെ മുഖ്യ ഉപയോഗം ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളിലാണ്. പ്രധാനമായും കപ്പാസിറ്ററുകളിലും ശക്തികൂടിയ പ്രതിരോധകങ്ങളിലുമാണിത്.

ഉയര്‍ന്ന ദ്രവണാങ്കമുള്ള ലോഹസങ്കരങ്ങളുടെ നിര്‍മാണത്തില്‍ ടാന്റാലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത്തരം ലോഹസങ്കരങ്ങള്‍ ബലമേറിയതും മികച്ച ഡക്ടിലിറ്റി ഉള്ളവയുമായിരിക്കും.

ശരീരദ്രവങ്ങളുമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കാത്ത ലോഹമായതിനാല്‍ ശസ്ത്രക്രീയാ ഉപകരണങ്ങളുടേയും കൃത്രിമ ശരീര ഭാഗങ്ങളുടേയും നിര്‍മാണത്തില്‍ ടാന്റാലം ഉപയോഗികാറുണ്ട്.

[തിരുത്തുക] ചരിത്രം

ആന്‍ഡെര്‍സ് എക്ബെര്‍ഗ് ആണ് ആദ്യമായി ടാന്റാലം കണ്ടെത്തിയത്. 1802ല്‍ സ്വീഡനില്‍‌വച്ചായിരുന്നു അത്. 1802ല്‍ ജോന്‍സ് ബെര്‍സീലിയസ് ആദ്യമായി ഈ ലോഹം വേര്‍തിരിച്ചെടുത്തു. 1844 വരെ പല രസതന്ത്രജ്ഞരും കരുതിയിരുന്നത് ടാന്റാലവും നിയോബിയവും ഒരേ മൂലകമാണെന്നാണ്. ആദ്യകാല ഗവേഷകര്‍ക്ക് അശുദ്ധരൂപത്തുലുള്ള ലോഹമേ നിര്‍മിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ. 1903ല്‍ വെര്‍നര്‍ വോണ്‍ ബോള്‍ട്ടന്‍ ആണ് ആദ്യമായി താരതമ്യേന ശുദ്ധവും ഡക്ടൈലുമായ ടാന്റാലം വേര്‍തിരിച്ചെടുത്തത്. ടംഗ്സ്റ്റണ്‍ ആ സ്ഥാനം നേടും വരെ ബള്‍ബ് ഫിലമെന്റായി ടാന്റാലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

[തിരുത്തുക] സാന്നിദ്ധ്യം

ടാന്റലം പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത് ടാന്റലൈറ്റ് [(Fe, Mn) Ta₂O₆], മൈക്രോലൈറ്റ്, യൂക്സുനൈറ്റ് എന്നീ ധാതുക്കളിലാണ് (മറ്റ് ധാതുക്കള്‍: സമര്‍സ്കൈറ്റ്, ഫെര്‍ഗുസോണൈറ്റ്)

ടാന്റാലിയം അയിര് ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് എത്യോപ്യ, ഓസ്ട്രേലിയ, ബ്രസീല്‍, ഈജിപ്റ്റ്, കാനഡ, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, മൊസാംബിക്, നൈജീരിയ, നമീബിയ, പോര്‍ചുഗല്‍, മലേഷ്യ, തായ്‌ലാന്റ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലാണ്.