ഹാഫ്നിയം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

72 ലുറ്റീഷ്യം ← ഹാഫ്നിയം → റ്റന്റാലം Zr ↑ Hf ↓ Rf ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക - വികസിത ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക
വിവരണം
പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ	ഹാഫ്നിയം, Hf, 72
കുടുംബം	transition metals
ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക്	4, 6, d
Appearance	steel grey
സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം	178.49(2)  g·mol−1
ഇലക്ട്രോണ്‍ വിന്യാസം	[Xe] 4f14 5d2 6s2
ഓരോ ഷെല്ലിലേയും ഇലക്ട്രോണുകള്‍	2, 8, 18, 32, 10, 2
ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങള്‍
Phase	solid
സാന്ദ്രത (near r.t.)	13.31  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കത്തിലെ ദ്രാവക സാന്ദ്രത	12  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കം	2506 K (2233 °C, 4051 °F)
ക്വഥനാങ്കം	4876 K (4603 °C, 8317 °F)
ദ്രവീകരണ ലീനതാപം	27.2  kJ·mol−1
ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം	571  kJ·mol−1
Heat capacity	(25 °C) 25.73  J·mol−1·K−1
Vapor pressure P(Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T(K) 2689 2954 3277 3679 4194 4876
Atomic properties
ക്രിസ്റ്റല്‍ ഘടന	hexagonal
ഓക്സീകരണാവസ്ഥകള്‍	4 (amphoteric oxide)
ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി	1.3 (Pauling scale)
അയോണീകരണ ഊര്‍ജ്ജങ്ങള്‍ (more)	1st:  658.5  kJ·mol−1
	2nd:  1440  kJ·mol−1
	3rd:  2250  kJ·mol−1
Atomic radius	155  pm
Atomic radius (calc.)	208  pm
Covalent radius	150  pm
Miscellaneous
Magnetic ordering	no data
വൈദ്യുത പ്രതിരോധം	(20 °C) 331 n Ω·m
താപ ചാലകത	(300 K) 23.0  W·m−1·K−1
Thermal expansion	(25 °C) 5.9  µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod)	(20 °C) 3010 m/s
Young's modulus	78  GPa
Shear modulus	30  GPa
Bulk modulus	110  GPa
Poisson ratio	0.37
Mohs hardness	5.5
Vickers hardness	1760  MPa
Brinell hardness	1700  MPa
CAS registry number	7440-58-6
Selected isotopes
Main article: Isotopes of ഹാഫ്നിയം iso NA half-life DM DE (MeV) DP 172Hf syn 1.87 y ε 0.350 172Lu 174Hf 0.162% 2×1015 y α 2.495 170Yb 176Hf 5.206% 176Hf is stable with 104 neutrons 177Hf 18.606% 177Hf is stable with 105 neutrons 178Hf 27.297% 178Hf is stable with 106 neutrons 178m2Hf syn 31 y IT 2.446 178Hf 179Hf 13.629% 179Hf is stable with 107 neutrons 180Hf 35.1% 180Hf is stable with 108 neutrons 182Hf syn 9×106 y β 0.373 182Ta
അവലംബങ്ങള്‍

അണുസംഖ്യ 72 ആയ മൂലകമാണ് ഹാഫ്നിയം. Hf ആണ് ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. വെള്ളി കലര്‍ന്ന ചാരനിറമുള്ളതും തിളക്കമുള്ളതുമായ ഈ ചതുര്‍സം‌യോജക സംക്രമണ മൂലകം രാസപരമായി സിര്‍കോണിയത്തോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്. സിര്‍കോണിയം ധാതുക്കളില്‍ ഇവ കാണപ്പെടുന്നു.

ഉള്ളടക്കം 1 ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകള്‍ 2 ഉപയോഗങ്ങള്‍ 3 സാന്നിദ്ധ്യം 4 ചരിത്രം

[തിരുത്തുക] ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകള്‍

ഹാഫ്നിയം വെള്ളിനിറവും തിളക്കമുള്ള ഡക്ടൈലായ ഒരു ലോഹമാണ്. നാശനത്തിനെതിരെ പ്രതിരോധമുള്ള ഈ മൂലകത്തിന്റെ രാസഗുണങ്ങള്‍ സിര്‍കോണിയത്തിന്റേതിനോട് സാമ്യമുള്ളവയാണ്. ഇതിന്റെ ഭൗതിക ഗുണങ്ങള്‍ സിര്‍കോണിയം അപദ്രവ്യങ്ങള്‍ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുന്നു. വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കാന്‍േറ്റവും പ്രയാസമേറിയ മൂലകങ്ങളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു ഇവരണ്ടും. ഇവ തമ്മില്‍ ഭൗതിക ഗുണങ്ങളിലുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ വ്യത്യാസം ഇവയുടെ സാന്ദ്രതയാണ്. സിര്‍ക്കോണിയത്തിന്റെ സാന്ദ്രത ഏകദേശം ഹാഫ്നിയത്തിന്റെ സാന്ദ്രതയുടെ പകുതിയാണ്. എന്നാല്‍ രാസഗുണങ്ങളില്‍ ഇവ വളരെ സാദൃശ്യം കാണിക്കുന്നു.

[തിരുത്തുക] ഉപയോഗങ്ങള്‍

ന്യൂട്രോണുകളെ വലിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവും മികച്ച യാന്ത്രിക ഗുണങ്ങളും നാശന പ്രതിരോധവുമുള്‍ലതിനാല്‍ ഹാഫ്നിയത്തെ ആണവ റിയാക്ടറുകളില്‍ നിയന്ത്രണ ദണ്ഡായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങള്‍:

• വാതകം നിറക്കുന്ന തരം ഇന്‍‌കാന്റിസെന്റ് വിളക്കുകളില്‍ ഓക്സുജന്‍, നൈട്രജന്‍ എന്നിവയെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ഉരുക്കും മറ്റ് ലോഹങ്ങളും മുറിക്കുന്ന പ്രക്രീയയില്‍ (പ്ലാസ്മ കട്ടിങ്) ഇലക്ട്രോദായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ഇരുമ്പ്, ടൈറ്റാനിയം, നിയോബിയം, റ്റന്റാലിയം, എന്നിവയുടേയും മറ്റ് ലോഹങ്ങളുടേയും ലോഹസങ്കരങ്ങളില്‍.

[തിരുത്തുക] സാന്നിദ്ധ്യം

ഭൂമിയുടെ ഉപരിപാളിയുടെ ഏകദേശം 0.00058% ഹാഫ്നിയമാണ്. സാധാരണയായി സിര്‍കൊണിയം സം‌യുക്തങ്ങളുമായി ചേര്‍ന്ന് കാണപ്പെടുന്ന ഈ ലോഹം പ്രകൃതിയില്‍ സ്വതന്ത്ര്യ രൂപത്തില്‍ കാണപ്പെടുന്നില്ല.

[തിരുത്തുക] ചരിത്രം

നീല്‍സ് ബോറിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ കോപ്പെന്‍‌ഹേഗന്റെ ലാറ്റിന്‍ പേരായ ഹാഫ്നിയ എന്ന പദത്തില്‍നിന്നാണ് ഹാഫ്നിയം എന്ന പേരിന്റെ ഉദ്ഭവം.