ബേരിയം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

56 caesium ← barium → lanthanum Sr ↑ Ba ↓ Ra ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക - വികസിത ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക
വിവരണം
പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ	barium, Ba, 56
കുടുംബം	alkaline earth metals
ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക്	2, 6, s
Appearance	silvery white
സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം	137.327(7)  g·mol−1
ഇലക്ട്രോണ്‍ വിന്യാസം	[Xe] 6s2
ഓരോ ഷെല്ലിലേയും ഇലക്ട്രോണുകള്‍	2, 8, 18, 18, 8, 2
ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങള്‍
Phase	solid
സാന്ദ്രത (near r.t.)	3.51  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കത്തിലെ ദ്രാവക സാന്ദ്രത	3.338  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കം	1000 K (727 °C, 1341 °F)
ക്വഥനാങ്കം	2170 K (1897 °C, 3447 °F)
ദ്രവീകരണ ലീനതാപം	7.12  kJ·mol−1
ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം	140.3  kJ·mol−1
Heat capacity	(25 °C) 28.07  J·mol−1·K−1
Vapor pressure P(Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T(K) 911 1038 1185 1388 1686 2170
Atomic properties
ക്രിസ്റ്റല്‍ ഘടന	cubic body centered
ഓക്സീകരണാവസ്ഥകള്‍	2 (strongly basic oxide)
ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി	0.89 (Pauling scale)
Ionization energies	1st: 502.9 kJ/mol
	2nd: 965.2 kJ/mol
	3rd: 3600 kJ/mol
Atomic radius	215  pm
Atomic radius (calc.)	253  pm
Covalent radius	198  pm
Miscellaneous
Magnetic ordering	paramagnetic
വൈദ്യുത പ്രതിരോധം	(20 °C) 332 n Ω·m
താപ ചാലകത	(300 K) 18.4  W·m−1·K−1
Thermal expansion	(25 °C) 20.6  µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod)	(20 °C) 1620 m/s
Young's modulus	13  GPa
Shear modulus	4.9  GPa
Bulk modulus	9.6  GPa
Mohs hardness	1.25
CAS registry number	7440-39-3
Selected isotopes
Main article: Isotopes of ബേരിയം iso NA half-life DM DE (MeV) DP 130Ba 0.106% 130Ba is stable with 74 neutrons 132Ba 0.101% 132Ba is stable with 76 neutrons 133Ba syn 10.51 y ε 0.517 133Cs 134Ba 2.417% 134Ba is stable with 78 neutrons 135Ba 6.592% 135Ba is stable with 79 neutrons 136Ba 7.854% 136Ba is stable with 80 neutrons 137Ba 11.23% 137Ba is stable with 81 neutrons 138Ba 71.7% 138Ba is stable with 82 neutrons
അവലംബങ്ങള്‍

അണുസംഖ്യ 56 ആയ മൂലകമാണ് ബേരിയം. Ba ആണ് ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടികയില്‍ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. മൃദുവായ ഒരു ആല്‍ക്കലൈന്‍ എര്‍ത്ത് ലോഹമാണിത്. വെള്ളി നിറമാണിതിന്. വായുവുവായി ശക്തമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനാല്‍ പ്രകൃതിയില്‍ ബേരിയം ശുദ്ധമായ അവസ്ഥയില്‍ കാണപ്പെടുന്നില്ല. ചരിത്രത്തില്‍ ബാരിറ്റ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇതിന്റെ ഓക്സൈഡ് ജലവുമായും കാര്‍ബണ്‍ ഡൈ ഓക്സൈഡുമായും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനാല്‍ ധാതുക്കളില്‍ കാണപ്പെടുന്നില്ല. ബേരിയത്തിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്ന ധാതുക്കള്‍ ബേരിയം സള്‍ഫേറ്റ്, BaSO4 (ബേറൈറ്റ്), ബേരിയം കാര്‍ബണേറ്റ്, BaCO3 (വിതറൈറ്റ്) എന്നിവയാണ്. ബെനിറ്റോയിറ്റ് എന്ന അമൂല്യമായ രത്നത്തില്‍ ബേരിയം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ഉള്ളടക്കം 1 പേരിനുപിന്നില്‍ 2 ചരിത്രം 3 ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവഗുണങ്ങള്‍ 4 സം‌യുക്തങ്ങള്‍ 5 ഉപയോഗങ്ങള്‍ 6 ഐസോട്ടോപ്പുകള്‍

[തിരുത്തുക] പേരിനുപിന്നില്‍

ബേരിയം (ഗ്രീക്കില്‍ ബാരിസ്,"ഭാരമേറിയത്" എന്നര്‍ത്ഥം). ഇതിന്റെ ഓക്സൈഡിന് ഗയ്ടൊണ്‍ ഡി മോര്‍‌വ്യു എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞന്‍ ബാരൊട്ട് എന്ന് പേര് നല്‍കി. ലാവോസിയേ അത് ബാരിറ്റ എന്നാക്കി മാറ്റി. ബാരിറ്റയില്‍ നിന്നാണ് പിന്നീട് ഈ ലോഹത്തിന് ബേരിയം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.

[തിരുത്തുക] ചരിത്രം

ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് കാള്‍ ഷീലി ആണ്(1774ല്‍). 1808ല്‍ ഇംഗ്ലണ്ടില്‍ സര്‍ ഹം‌ഫ്രി ഡേവി ആദ്യമായി ഇതിനെ വേര്‍തിരിച്ചെടുത്തു.

[തിരുത്തുക] ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവഗുണങ്ങള്‍

ലോഹ മൂലകമായ ബേരിയത്തിന് രാസപരമായി കാത്സ്യവുമായി സാമ്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അതിനേക്കള്‍ കൂടുതല്‍ ക്രീയാശീലമാണ്. ഈ ലോഹം വായുവുമായി സമ്പര്‍കത്തില്‍ വരുമ്പോള്‍ വളരെ എളുപ്പം ഓക്സീകരിക്കപ്പെടും. ജലവുമായും ആല്‍ക്കഹോളുമായും ശക്തമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കും. വായുവിലോ ഓക്സിജനിലോ കത്തുമ്പോള്‍ ബേരിയം ഓക്സൈഡിനൊപ്പം (BaO) പെറോക്സൈഡും ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിന്റെ ലഘുവായ സം‌യുക്തങ്ങള്‍ അവയുടെ ഉയര്‍ന്ന ആപേക്ഷിക സാന്ദ്രതയുടെ കാര്യത്തില്‍ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ബേരിയം ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണ ധാതു-അതിന്റെ സള്‍ഫേറ്റായ ബാരൈറ്റിന്റെ (BaSO₄) കാര്യത്തിലും ഇത് ശരിയാണ്. 4.5 g/cm³ ആണ് അതിന്റെ സാന്ദ്രത.

[തിരുത്തുക] സം‌യുക്തങ്ങള്‍

ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സം‌യുക്തങ്ങള്‍ ബേരിയം പെറോക്സൈഡ്, ബേരിയം ക്ലോറൈഡ്, ബേരിയം സള്‍ഫേറ്റ്, ബേരിയം കാര്‍ബണേറ്റ്, ബേരിയം നൈട്രേറ്റ്, ബേരിയം ക്ലോറേറ്റ് എന്നിവയാണ്.

[തിരുത്തുക] ഉപയോഗങ്ങള്‍

ബേരിയത്തിന് വൈദ്യരംഗത്തും വ്യവസായരംഗത്തും ചില ഉപയോഗങ്ങളുണ്ട്.

• ബേരിയം സം‌യുക്തങ്ങള്‍, പ്രധാനമായും ബാരൈറ്റ് (BaSO₄) പെട്രോളിയം വ്യവസായത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ബേരിയം കാര്‍ബണേറ്റ് എലിവിഷം, ഇഷ്ടിക, ഗ്ലാസ് എന്നിവയുടെ നിര്‍മാണത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• നിക്കലുമായി ചേര്‍ത്തുണ്ടാക്കുന്ന ലോഹസങ്കരം സ്പാര്‍ക്ക് പ്ലഗ് വയറുകളില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ബേരിയം നൈട്രേറ്റും ക്ലോറേറ്റും കമ്പങ്ങള്‍ക്ക്(അമിട്ട്) പച്ച നിറം നല്‍കുന്നു
• ബാരൈറ്റ് റബര്‍ ഉല്‍‌പാദനത്തില്‍ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

[തിരുത്തുക] ഐസോട്ടോപ്പുകള്‍

സ്വാഭാവികമായി കാണപ്പെടുന്ന ബേരിയം സ്ഥിരതയുള്ള ഏഴ് ഐസോട്ടോപ്പുകളുടെ ഒരു മിശ്രിതമാണ്. ബേരിയത്തിന്റെ 22 ഐസോട്ടോപ്പുകള്‍ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഇവയില്‍ മിക്കവയും വളരെ റേഡിയോആക്ടീവും ഏതാനും മില്ലിസെക്കന്റുകള്‍ മുതല്‍ ഏതാനും മിനിറ്റുകള്‍ വരെ മാത്രം അര്‍ദ്ധായുസുള്ളവയാണ്. എന്നാല്‍ ഇവയില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ¹³³Ba ന് 10.51 വര്‍ഷവും ^137mBa ന് 2.55 മിനിറ്റും അര്‍ദ്ധായുസുണ്ട്.