യിട്രിയം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

39 strontium ← yttrium → zirconium Sc ↑ Y ↓ Lu ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക - വികസിത ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടിക
വിവരണം
പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ	yttrium, Y, 39
കുടുംബം	transition metals
ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക്	3, 5, d
Appearance	silvery white
സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം	88.90585(2)  g·mol−1
ഇലക്ട്രോണ്‍ വിന്യാസം	[Kr] 4d1 5s2
ഓരോ ഷെല്ലിലേയും ഇലക്ട്രോണുകള്‍	2, 8, 18, 9, 2
ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങള്‍
Phase	solid
സാന്ദ്രത (near r.t.)	4.472  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കത്തിലെ ദ്രാവക സാന്ദ്രത	4.24  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കം	1799 K (1526 °C, 2779 °F)
ക്വഥനാങ്കം	3609 K (3336 °C, 6037 °F)
ദ്രവീകരണ ലീനതാപം	11.42  kJ·mol−1
ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം	365  kJ·mol−1
Heat capacity	(25 °C) 26.53  J·mol−1·K−1
Vapor pressure P(Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T(K) 1883 2075 (2320) (2627) (3036) (3607)
Atomic properties
ക്രിസ്റ്റല്‍ ഘടന	hexagonal
ഓക്സീകരണാവസ്ഥകള്‍	3, 2,[1] 1,[2] (weakly basic oxide)
ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി	1.22 (Pauling scale)
അയോണീകരണ ഊര്‍ജ്ജങ്ങള്‍ (more)	1st:  600  kJ·mol−1
	2nd:  1180  kJ·mol−1
	3rd:  1980  kJ·mol−1
Atomic radius	180  pm
Atomic radius (calc.)	212  pm
Covalent radius	162  pm
Miscellaneous
Magnetic ordering	no data
വൈദ്യുത പ്രതിരോധം	(r.t.) (α, poly) 596 nΩ·m
താപ ചാലകത	(300 K) 17.2  W·m−1·K−1
Thermal expansion	(r.t.) (α, poly) 10.6 µm/(m·K)
Speed of sound (thin rod)	(20 °C) 3300 m/s
Young's modulus	63.5  GPa
Shear modulus	25.6  GPa
Bulk modulus	41.2  GPa
Poisson ratio	0.243
Brinell hardness	589  MPa
CAS registry number	7440-65-5
Selected isotopes
Main article: Isotopes of യിട്രിയം iso NA half-life DM DE (MeV) DP 87Y syn 3.35 d ε - 87Sr γ 0.48, 0.38D - 88Y syn 106.6 d ε - 88Sr γ 1.83, 0.89 - 89Y 100% 89Y is stable with 50 neutrons 90Y syn 2.67 d β- 2.28 90Zr γ 2.18 - 91Y syn 58.5 d β- 1.54 91Zr γ 1.20 -
അവലംബങ്ങള്‍

അണുസംഖ്യ 39 ആയ മൂലകമാണ് യിട്രിയം. Y ആണ് ആവര്‍ത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. വെള്ളി നിറമുള്ള ഒരു സംക്രമണ മൂലകമാണിത്. മിക്ക അപൂര്‍‌വ എര്‍ത്ത് ധാതുക്കളിലും ഈ ലോഹം കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ രണ്ട് സം‌യുക്തങ്ങള്‍ ടെലിവിഷനുകളില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാഥോഡ് റേ ട്യൂബുകളില്‍ ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഫോസ്ഫോര്‍സ് ഉണ്ടാക്കുവാന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

[തിരുത്തുക] ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകള്‍

യിട്രിയം ലോഹ-വെള്ളി നിറമുള്ള, തിളക്കമുള്ള ഒരു അപൂര്‍‌വ എര്‍ത്ത് ലോഹമാണ്. കാഴ്ചയില്‍ സ്കാന്‍ഡിയത്തോട് വളരെ സാമ്യങ്ങളുണ്ട്. രാസപരമായി ലാന്തനൈഡുകളുമായാണ് സാദൃശ്യമുണ്ട്. പ്രകാശത്തില്‍ വെച്ചാല്‍ ചെറിയ പിങ്ക് നിറത്തില്‍ തിളങ്ങുന്നു. നിര്‍മാണങ്ങള്‍ക്കുപയോഗിച്ച് ശേഷം വരുന്ന ഈ ലോഹത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍, താപനില 400 °C ലും ഉയര്‍ന്നാല്‍ വായുവില്‍ സ്വയം കത്തുന്നു. കൃത്യമായി വിഭജിച്ച യിട്രിയം വായുവില്‍ അസ്ഥിരമാണ്. സാധാരണ നിലയില്‍ ഇതിന്റെ ഓക്സീകരണാവസ്ഥ +3 ആണ്.

[തിരുത്തുക] ഉപയോഗങ്ങള്‍

യിട്രിയം(III) ഓക്സൈഡ് ആണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട യിട്രിയം സം‌യുക്തം. ടെലിവിഷനിലെ പിച്ചര്‍ട്യൂബിന് ചുവന്ന നിറം നല്‍കുന്ന VO₄:Eu, Y₂O₃:Eu എന്നീഫോസ്ഫോറുകള്‍ നിര്‍മിക്കാന്‍ ഇത് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങള്‍:

• യിട്രിയം ഓക്സൈഡ് യിട്രിയം ഇരുമ്പ് ഗാര്‍നെറ്റുകളുടെ നിര്‍മാനത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മൈക്രോവേവ് അരിപ്പകളില്‍ ഇവ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്
• എഥിലീന്‍ പൊളിമറൈസേഷനില്‍ ഉത്പ്രേരകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ചില സ്പാര്‍ക്ക് പ്ലഗ്ഗുകളുടെ ഇലക്ട്രോഡുകളില്‍ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
• വനേഡിയത്തേയും ഇരുമ്പിന്റെ അംശമില്ലാത്ത മറ്റ് ലോഹങ്ങളേയും നിരോക്സീകരിക്കാന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• പ്രൊപ്പെയ്ന്‍ വിളക്കുകളുടെ വാതക മാന്റില്‍ നിര്‍മാണത്തില്‍ റേഡിയോആക്ടിവായ തോറിയത്തിന് പകരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ഉദ്ധരിച്ചതില്‍ പിഴവ്: <ref> റ്റാഗുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ <references/> റ്റാഗ് കണ്ടെത്താനായില്ല.