അൻഡോറ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
പ്രിൻസിപ്പാലിറ്റി ഓഫ് അൻഡോറ
Principat d'Andorra
ആപ്തവാക്യം: 
  • "Virtus Unita Fortior" (language?)
  • "United virtue is stronger"
ദേശീയഗാനം: 
Location of  അൻഡോറ  (center of green circle)on the European continent  (dark grey)  —  [Legend]
Location of  അൻഡോറ  (center of green circle)

on the European continent  (dark grey)  —  [Legend]

തലസ്ഥാനം
(ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും)
അൻഡോറ ല വെല്ല
42°30′N 1°31′E / 42.500°N 1.517°E / 42.500; 1.517
ഔദ്യോഗികഭാഷകൾ കാറ്റലൻa
Ethnic groups ([1]) 36.6% അൻഡോറൻ
33.0% സ്പാനിഷ്
16.3% പോർച്ചുഗീസ്
6.3% ഫ്രഞ്ച്
7.8% മറ്റുള്ളവർ
ജനങ്ങളുടെ വിളിപ്പേര് അൻഡോറൻ
സർക്കാർ ഭരണഘടനാനുസൃതമായ യൂണിറ്ററി പാർലമെന്ററി diarchy
 -  സഹരാജകുമാരന്മാർ ജൊവാൻ എന്രിക്ക് വിവ്സ് സിസിലിയ
ഫ്രാങ്കോയിസ് ഹോളണ്ട്
 -  പ്രതിനിധികൾ ജോസഫ് മരിയ മൗറീ
സിൽവി ഹുബക്
 -  പ്രധാനമന്ത്രി അന്തോണി മാർട്ടൽ
നിയമനിർമ്മാണസഭ ജനറൽ കൗൺസിൽ
സ്വാതന്ത്ര്യം
 -  Paréage from the Crown of Aragon
1278 
വിസ്തീർണ്ണം
 -  മൊത്തം 467.63 ച.കി.മീ. (191ആം)
180.55 ച.മൈൽ 
 -  വെള്ളം (%) 0.26 (121.4 ഹെ.)b
ജനസംഖ്യ
 -  2011-ലെ കണക്ക് 85,082 [2] (199ആം)
 -  2011 census 78,115 
 -  ജനസാന്ദ്രത 179.8/ച.കി.മീ. (71ആം)
465.7/ച. മൈൽ
ജി.ഡി.പി. (നോമിനൽ) 2008-ലെ കണക്ക്
 -  മൊത്തം $4.510 ശതകോടി[3] (155ആം)
 -  ആളോഹരി $53,383[4] (9ആം)
Gini (2003) 27.21c 
എച്ച്.ഡി.ഐ. (2011) 0.838[5] (വളരെ ഉയർന്നത്) (32ആം)
നാണയം യൂറോ (€)d (EUR)
സമയമേഖല CET (UTC+1)
 -  Summer (DST) CEST (UTC+2)
പാതകളിൽ വാഹനങ്ങളുടെ
വശം
right
ഇന്റർനെറ്റ് ടി.എൽ.ഡി. .ade
ടെലിഫോൺ കോഡ് +376
a. Constitution of Andorra, Article 2.1. Spanish, French and Portuguese are also widely spoken and understood (see Languages of Andorra.)
b. (ഫ്രഞ്ച്) Girard P & Gomez P (2009), Lacs des Pyrénées: Andorre. "Andorra en xifres 2007: Situació geogràfica, Departament d'Estadística, Govern d'Andorra" (PDF). ശേഖരിച്ചത് 2012-08-26. 
c. "Informe sobre l'estat de la pobresa i la desigualtat al Principal d'Andorra (2003)". Estadistica.ad. ശേഖരിച്ചത് 2012-11-25. 
d. Before 1999, the French franc and Spanish peseta; the coins and notes of both currencies, however, remained legal tender until 2002. Small amounts of Andorran diners (divided into 100 centim) were minted after 1982.
e. Also .cat, shared with Catalan-speaking territories.

പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലെ ഒരു ചെറിയ രാജ്യമാണ്‌ അൻഡോറ /ænˈdɒrə/ (Catalan: Principat d'Andorra). വിസ്തീർണം 450 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ്. അൻഡോറാ-ലാ-വെല്ല ആണ് തലസ്ഥാനം. പൈറീനെസ്സ് പർവ്വത നിരകൾക്ക് സമീപത്തായി സ്പെയിനിനും,ഫ്രാൻസിനും ഇടയിലായാണ്‌ ഈ രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം. ലോകത്തെ ഏറ്റവും അധികം ആയുർദൈർഘ്യമുള്ള ജനങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ രണ്ടാംസ്ഥാനം അൻഡോറക്കാണ്‌. ഇവിടത്തെ ജനങ്ങളുടെ ശരാശരി ആയുസ്സ് 83 വർഷമാണ്‌.[6]

ഭൂപ്രകൃതി[തിരുത്തുക]

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ഒഴിച്ചാൽ ചുറ്റിലും ഉയരം കൂടിയ പർവതങ്ങളാണ്. വീതികുറഞ്ഞ മലയിടുക്കുകളും അഗാധമായ ചുരങ്ങളും ക്രമരഹിതമായ താഴ്വരകളുംകൊണ്ട് സങ്കീർണമാണ് ഭൂസ്ഥിതി.

കൃഷി[തിരുത്തുക]

രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ഭൂവിസ്തൃതിയുടെ രണ്ട് ശതമാനം പ്രദേശങ്ങളും കൃഷിക്കുപയുക്തമാവുന്നു. ധാന്യങ്ങൾ, ഉരുളക്കിഴങ്ങ്, പുകയില തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ഉല്പന്നങ്ങൾ. ആടു വളർത്തലും ഒരു പ്രധാന ഉപജീവന മാർഗമാണ്.

വ്യവസായം, വാണിജ്യം[തിരുത്തുക]

സ്പെയിൻ, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, യു.എസ്.എ. തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി അൻഡോറ വാണിജ്യ-വ്യാപാര ബന്ധം പുലർത്തുന്നു.

ഉത്പാദന മേഖലയിൽ സിഗരറ്റ്, സിഗാർ, ഫർണിച്ചർ തുടങ്ങിയവയുടെ ഉത്പാദനത്തിന് പ്രാമുഖ്യം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. വിനോദസഞ്ചാരത്തിന് സമ്പദ്ഘടനയിൽ സുപ്രധാനമായൊരു പങ്കുണ്ട്. ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിന്റെ 80 ശതമാനവും ടൂറിസത്തിൽ നിന്നാണ്.[7]

ഭരണസംവിധാനം[തിരുത്തുക]

ഗോത്രാധിപഭരണ സമ്പ്രദായമാണ് മുമ്പ് അൻഡോറയിൽ നിലനിന്നിരുന്നത്. 1993 മേയ് 4-ന് ഒരു ജനാധിപത്യഭരണ ക്രമം ഇവിടെ നിലവിൽവന്നു. ഇതിൻപ്രകാരം ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ളിക്കിന്റെ പ്രസിഡന്റും അർജെൽ (urgel) ബിഷപ്പുമാണ് രാഷ്ട്രത്തലവൻമാർ. സഹരാജപദവിയാണ് ഇവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. ജനറൽ കൌൺസിൽ ഒഫ് ദ അൻഡോറൻ വാലീസ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പാർലമെന്റിൽ 28 അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. അംഗങ്ങളുടെ കാലാവധി നാലുവർഷമാണ്. ഭരണത്തലവൻ കൂടിയായ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൌൺസിൽ പ്രസിഡന്റിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ചുമതലയും ജനറൽ കൌൺസിലിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നു.

ഈ രാജ്യത്തിന് വ്യക്തമായ ഭരണഘടന നിലവിലില്ല. നാമമാത്രമായെങ്കിലും ഫ്രാൻസിന്റേയും സ്പെയിനിന്റേയും ഉർഗൽ ബിഷപ്പിന്റേയും മേൽക്കോയ്മയ്‌ക്കു വിധേയമാണ് ഇവിടുത്തെ ഭരണം. കാറ്റലാൻ എന്ന ഭാഷയാണ് ഇവർ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ജനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

95 ശതമാനത്തിലധികം ജനങ്ങളും നഗരവാസികളാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 60 ശതമാനത്തിലധികവും സ്പാനിഷ് വംശജരാണ്. ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ കാറ്റലാനിനു പുറമേ സ്പാനിഷും വൻതോതിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ക്രിസ്തുമതമാണ് പ്രധാനമതം.

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. Estadísticas de población de Andorra. Ministerio de Justicia e Interior de Andorra[പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി]
  2. "CIA World Factbook entry: Andorra". Cia.gov. ശേഖരിച്ചത് 2012-08-26. 
  3. "Andorra 2008, Departament d'estadística d'Andorra". Estadistica.ad. ശേഖരിച്ചത് 2012-08-26. 
  4. [1][പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി]
  5. "Human Development Report 2010". United Nations. 2010. ശേഖരിച്ചത് 5 നവംബർ 2010. 
  6. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html
  7. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/an.html

പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

Heckert GNU white.svg കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അൻഡോറാ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് പകർത്തിയതിന് ശേഷം പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കത്തിന് സാരമായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം.
"http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=അൻഡോറ&oldid=1954638" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്