പാബ്ലോ പിക്കാസോ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
പാബ്ലോ പിക്കാസോ
Pablo Picasso by Abijith.PNG
അഭിജിത്ത് കെ.എ(വരി വര) വരച്ച പാബ്ലോ പിക്കാസോയുടെ ചിത്രം
ജനനപ്പേര് Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso[1]
ജനനം 1881 ഒക്ടോബർ 25(1881-10-25)
Málaga, Spain
മരണം 1973 ഏപ്രിൽ 8(1973-04-08) (പ്രായം 91)
Mougins, France
പൗരത്വം Spanish
രംഗം Painting, Drawing, Sculpture, Printmaking, Ceramics
പരിശീലനം Jose Ruíz (father), Academy of Arts, Madrid
പ്രസ്ഥാനം Cubism
Signatur Pablo Picasso

സ്പെയിൻകാരനായ ഒരു ചിത്രകാരനും ശില്പിയും ആയിരുന്നു പാബ്ലോ പിക്കാസോ(Pablo Picasso) (ഒക്ടോബർ 25, 1881-ഏപ്രിൽ 8, 1973). ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും മഹാന്മാരായ ചിത്രകാരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹത്തെ കരുതുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർണ്ണ നാമം പാബ്ലോ ഡിയെഗോ ഹോസെ ഫ്രാൻസിസ്കോ ദ് പോള യുവാൻ നെപോമുസെനോ മരിയ ദെ ലോ റെമിദോ സിപ്രിയാനോ ദെ ലാ സാന്റിസിമ ട്രിനിടാഡ് ക്ലിറ്റോ റൂയി യ് പിക്കാസോ എന്നായിരുന്നു. ക്യൂബിസത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ് എന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു പിക്കാസോ. ഒരു കലാ‍കാരൻ വസ്തുക്കളെ വിഘടിപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് അവയെ അമൂർത്തമായ രീതിയിൽ പുനർയോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചിത്രകലാശൈലിയാണ് ക്യൂബിസം. പിക്കാസോ 13,500 ചിത്രങ്ങളും 100,000 പ്രിന്റുകളും (ലോഹത്തിൽ കൊത്തിയുണ്ടാക്കുന്നവ - എൻ‌ഗ്രേവിംഗ്സ്), പുസ്തകങ്ങൾക്കായി ഉള്ള 34,000 ചിത്രങ്ങളും 300 ശില്പങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

നന്നേ ചെറുപ്പത്തിലേ തന്നെ പിക്കാസോ ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഉച്ചരിച്ച ആദ്യത്തെ വാക്കുതന്നെ പെൻസിൽ എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ലാപിസ് എന്ന സ്പാനിഷ് വാക്കായിരുന്നു[2][3].[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]പാരീസിലെ പ്രശസ്തമായ ലൂവ്ര് കാഴ്ചബംഗ്ലാവിൽ തന്റെ ചിത്ര പ്രദർശനം നടത്തുമ്പോൾ 90 വയസ്സായിരുന്നു പിക്കാസോയുടെ പ്രായം. ജീവിച്ചിരിക്കവേ ലൂവ്രിൽ ചിത്ര പ്രദർശനം നടത്തിയ ആദ്യത്തെ കലാകാരനായിരുന്നു പിക്കാസോ. പിക്കാസോയ്ക്ക് മൂന്നു സ്ത്രീകളിൽ നിന്നായി നാലു കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിത്രകാരി കൂടിയായിരുന്ന ഫ്രാൻസ്വാസ് ഗിലൊ എന്ന സ്ത്രീ ലൈഫ് വിത്ത് പിക്കാസോ എന്ന ആത്മകഥ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്[4].

ആദ്യകാലജീവിതം[തിരുത്തുക]

സഹോദരിയായ ലോളയോടൊപ്പം പാബ്ലോ പിക്കാസോ, 1889

പിക്കോസായുടെ പാബ്ലോ ഡിയെഗോ ഹോസെ ഫ്രാൻസിസ്കോ ദ് പോള യുവാൻ നെപോമുസെനോ മരിയ ദെ ലോ റെമിദോ സിപ്രിയാനോ ദെ ലാ സാന്റിസിമ ട്രിനിടാഡ് ക്ലിറ്റോ റൂയി യ് പിക്കാസോ എന്ന മഴുവൻ പേരിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടംബാംഗങ്ങളെ സ്മരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.[5]റുയിസ് വൈ പിക്കാസോ എന്നുകൂടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന്റേയും,അമ്മയുടേയും പേരുകളിലുണ്ട്,പിക്കാസോയുടെ അമ്മയുടെ സ്പാനിഷ് ഭാഷയോടുള്ള ആധരവുമിവിടെകാണാം.സ്പെയിനിന്റെ ഭാഗമായ ആൻഡലൂഷ്യ യിലെ മലാഗ നഗരത്തിൽ ഡോൺ ജോസ് റുയീസ് വൈ ബ്ലാസ്കോ -യിന്റേയും, മരിയ പിക്കാസോ വൈ ലൂപ്സ്-ന്റേയും ഒന്നാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു.[6]കത്തോലിക്കനായി മാമോദീസ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പിക്കാസോ പിന്നീട് ഒരു നിരീശ്വരവാദിയായി മാറി. [7]പിക്കാസോയുടേത് ഇടത്തരം കുടുംബസാഹചര്യമായിരുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ, പ്രകൃതി ചിത്രീകരിക്കുന്ന പക്ഷികളേയും,മറ്റു പ്രവർത്തികളേയും, കേന്ദ്രമാക്കി വരക്കുന്ന ഒരു ചിത്രകാരനായിരുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ദിശകളിലും, റുയിസ് എന്ന പിക്കാസോയുടെ അച്ഛൻ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ആർട്ട്- ൽ കല പ്രൊഫസറായും,മ്യൂസിയം പരപാലകനായും ഉണ്ടായിരുന്നു.റുയീസിന്റെ പൂർവ്വികർ പ്രഭുക്കന്മാരായിരുന്നു.

ചെറുപ്പം തൊട്ടേ പിക്കാസോ വരയിൽ കൂടുതൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മയുടെ വാക്കുകളനുസരിച്ച് പിക്കാസോ ആദ്യമായി ഉച്ഛരിച്ചത് പെൻസിൽ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ലാപിസ് എന്ന സ്പനിഷ് വാക്കിന്റെ ചുരുക്കമാ യ പിസ് പിസ് എന്നാണ്.[8]തന്റെ ഏഴാം വയസ്സ് തൊട്ടുതന്നെ ഡ്രോയിങ്ങിലും,ഓയിൽ പെയിന്റിങ്ങിലും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛനിലൂടെ പിക്കാസോയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.പാരമ്പര്യമായി അക്കാദമിക് തലത്തിലുള്ള കലാകാരനും,വഴികാട്ടിയും, ഗുരുവിനെ അനുകരിച്ച് തുടങ്ങുന്നതിലൂടെയാണ് കൃത്യമായ കലാവിദ്യഭ്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നയാളും,,ജീവനുള്ള മോഡലുകളുടെ നിർമ്മാതാവും,മനുഷ്യ ശരീരത്തിന്റെ വരക്കാരനുമാണ് റുയീസ്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ പിക്കാസോയ്ക്, എന്നാൽ സ്ക്കൂളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായി ഉണ്ടായ വിരോധത്തിലൂടെ കലയും അസ്വസ്ഥ്യമായിതോന്നി.

പ്രമാണം:Pablo Picasso, 1901, Old Woman (Woman with Gloves).jpg
പാബ്ലോ പിക്കാസോ, 1901, ഓൾഡ് വുമൺ (വുമൺ വിത്ത് ഗ്ലൗസ്), ഓയിൽ ഓൺ കാർഡ് ബോർഡ്, 67 x 52.1 cm, Philadelphia Museum of Art
പ്രമാണം:Femme au café (Absinthe Drinker).jpg
Pablo Picasso, 1901-02, Femme au café (Absinthe Drinker), oil on canvas, 73 x 54 cm, Hermitage Museum, Saint Petersburg, Russia

ആ കുടംബം പിന്നീട് 1891-ന് എ കൊറൂണ എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസ്സം മാറ്റി,ഇവിടെവച്ചാണ് പിക്കാസോയുടെ അച്ഛൻ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ട്സിൽ കലാ പ്രൊഫസറായി മാറിയത്.അവരവിടെ നാല് വർഷത്തോളം ജീവിച്ചു.അങ്ങനെ ഒരു സന്ദർഭത്തിലായിരുന്നു റൂയീസിന്റെ അപൂർണമായിരിക്കുന്ന മാടപ്രാവിന്റെ ചിത്രത്തെ പിക്കാസോ പൂർത്തീകരിക്കുന്നതായി കണ്ടത്.പിന്നീട് പിക്കാസോയുടെ മുപ്പതാം വയസ്സുവരെ അദ്ദേഹം തന്റെ മകന്റെ വരയിലെ കലാവൈഭവത്തെ നിരീക്ഷിക്കുകുയം,മുപ്പതാം വയസ്സെത്തിയപ്പോൾ തന്നെക്കാൾ തന്റെ മകൻ മികച്ചു നിൽക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കുകയും, പിക്കാസോയെ അഭിനന്ദിക്കുകയും, ചിത്രംവരയോട് റുയീസ് വിടപറയുകയും ചെയ്തു.[9]പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ മരണശേഷവും പിക്കാസോയുടെ ചിത്രത്തിലൂടെ റുയീസ് ജിവിച്ചു.

1895-ൽ പിക്കാസോയുടെ സഹോദരി ഏഴാം വയസ്സിൽ ഡിഫ്തീരിയ ബാധിച്ച് മരിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയൊരു ആഘാതമായി മാറി.[10] അവളുടെ മരണശേഷം ആ കുടുംബം ബാഴ്സലോണയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി.ഇവിടെവച്ചാണ് റുയീസ് സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ട്സിൽ നല്ലൊരു പദവിയിലെത്തിയത്.പിക്കാസോയുടെ യഥാർത്ഥ വീട്ടിലുണ്ടായ ദുഃഖങ്ങളും,ഓർമകളും മുറുകെ പിടിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ആ നഗരത്തിൽ വളർന്നത്.[11]റുയീസ് തന്റെ മകന് എൻഡ്രൻസ് പരീക്ഷ എഴുതാനും,അധിക പഠനത്തിന് അവസരമൊരുക്കാനുമായി അക്കാദമിയിലെ പ്രാധാന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.ഈ പ്രക്രിയ കുട്ടികളുടെ ഒരു മാസത്തെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി,എന്നാൽ പിക്കാസോയാകട്ടെ അതൊക്കെ ഒരാഴ്ചകൊണ്ട് പഠിച്ചെടുത്തു,ഇതിന്റെ ഫലമായി വ്യവഹാരവിചാരക സമിതി അദ്ദേഹത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു,അപ്പോൾ പിക്കാസോയ്കക്ക് 13 വയസ്സേയുള്ളൂ.കുട്ടികൾ ചിട്ടയ്ക്കെതിരായി നടന്നിരുന്നു, പക്ഷെ നല്ല സൗഹൃദ്ബന്ധം വച്ച് പുലർത്തി,അത് പിക്കാസോയുടെ പിൽക്കാല ജീവിതത്തെ ബാധിച്ചു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ പിക്കാസോയ്ക്ക് ഒറ്റക്കിരുന്ന് പഠിക്കനായും,പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താനുമായി, വീടിനരികിലായി ഒരു ചെറിയ മുറി വാടകയ്ക്കെടുത്തു,എന്നിരുന്നാലും റുയീസ് പിക്കാസോയെ തന്റെ തിരക്കുപിടിച്ച നേരങ്ങളിലും ദിവസത്തിലൊരുനാൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരകളെ നിരീക്ഷിക്കുകയും,തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്തു.

ആ രാജ്യത്തെ പേരുകേട്ട കലാ സ്ക്കൂളായിരുന്ന മാഡ്രിഡിന്റെ റോയൽ അക്കാദമി ഓഫ് സാൻ ഫെർനാഡോ -യിലേക്ക് പിക്കാസോയെ അയക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെഅച്ഛനും,അമ്മാവനുമായി തീരുമാനിച്ചു.[11]തന്റെ 16-ാം വയസ്സിലാണ് അദ്ദേഹം ഒറ്റക്കൊരിടത്തേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത്,പക്ഷെ അദ്ദേഹം അവിടത്തെ പ്രാഥമിക കലാ വിദ്യാഭ്യാസത്തോട് വിരക്തി ഉണ്ടാകുകയും ചില ദിവസങ്ങളിലെ ക്ലാസ്സുകളിൽ പോകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.അപ്പോഴേക്കും മാഡ്രിഡ് പലരേയും ആകർഷിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.പാർഡോയിൽ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ച ഡിയെഗോ വെലാസ്ക്വെസ് , ഫ്രാൻസിസ്കോ ഗോയ ഫ്രാൻസിസ്കോ സർബറാൻ എന്നിവർ അതിലുൾപ്പെടുന്നു.എൽ ഗ്രെക്കോയുടെ ചിത്രങ്ങളായിരുന്നു പിക്കാസോയ്ക്ക് ഏറെ ഇഷ്ടം;അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനാ വൈഭവങ്ങളായ "നീണ്ട അഗ്രങ്ങൾ","ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്ന നിറങ്ങൾ","യോഗാത്മകദർശനപരമായ മുഖങ്ങൾ എന്നിവ, പിക്കാസോടെ പിന്നീടുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രതിധ്വിനിക്കുന്നത് നമുക്ക് കാണാം.

ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിന്റെ ആരംഭം[തിരുത്തുക]

1900 -ത്തിന് മുമ്പ്[തിരുത്തുക]

1904-ലെ പിക്കാസോ

അച്ഛന്റെ കീഴിലുള്ള കലാ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചത് 1890 കൾക്ക് ശേഷമാണ്.ആ പ്രക്രിയയുടെ തെളിവുകൾബാഴ്സലോണയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുസ്യൂു പിക്കാസോ -യിൽ ഉള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളുടെ ശേഖരങ്ങളിൽ കാണാം.ഒരു കലാകാരന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങൾ ഏറ്റവുമധികം ശേഖരിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്.[12]1893 -ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളരെ നല്ല ക്വാളിറ്റിയുള്ള ഒരു ആദ്യകാല ചിത്രം നഷ്ടപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 1894-ഓടെയാണ് പിക്കാസോയുടെ വരയെ തോഴിലായി കണക്കാക്കിയുള്ള ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [13]പിക്കാസോയുടെ അക്കാദമിക തലത്തിലുള്ള റിയലിസം പ്രത്യക്ഷമായത് 1890 കളുടെ മദ്ധ്യേ വരച്ച ചിത്രങ്ങളിലാണ്,അവയൊക്കെ ദി ഫസ്റ്റ് കമ്മ്യൂണ്യൻ -ൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു,അവിടെവച്ച് പിക്കാസോയുടെ സഹോദരിയായ ലോളയുമുൾപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ ശേഖരം ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.ഇതേ വർഷത്തിൽ തന്നെ,തന്റെ 14ാം വയസ്സിൽ ആണ്ട് പെപ്പ യുടെ ഒരു ഛായാചിത്രവും,"ഒരു സംശയവുമില്ലാതെ ഇതുതന്നെയാണ് സ്പാനിഷ് കലാ ചരിത്രത്തിൽ മികച്ച ചിത്രമെന്ന് പറയുന്ന ഒന്ന്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ജുവാൻ-എഡ്വാർഡോ എന്ന ഛായാചിത്രവും അദ്ദേഹം വരച്ചത്.[14]

1897-ൽ പിക്കാസോയുടെ വരയിലെ റിയലിസം മെല്ലെ,മെല്ലെ സിമ്പോളിസത്തിന്റെ നിറങ്ങളിലേക്ക് മാറി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകൃതീയമല്ലാത്ത നിറങ്ങളായ വയലറ്റും, പച്ച ടോണുമെല്ലാം പിക്കാസോയുടെ പ്രകൃതി ചിത്രങ്ങൾ ഈ മാറ്റവും,ഇതിന്റെ പ്രചോദനവും എടുത്തു കാണിച്ചുതരുന്നു.ഇതിനെ പിക്കാസോയുടെ ആധൂനിക കാലഘട്ടം(1899 - 1900) എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ, ദാന്തെ ഗബ്രിയൽ റോസെറ്റി , സ്റ്റെയിൻലെൻ, തൗലോസ് ലോട്രെക്,എഡ്വേർഡ് മങ്ക് എന്നിവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൻമേൽ ആയിരുന്നു,അവയേയും,അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ച ആശംസകളേയും,എൽ ഗ്രെകോ പൊലുള്ള പഴയ ഗുരുക്കൾക്കായി പിക്കാസോ സമർപ്പിച്ചു,ഇത് പിക്കാസോയുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ വ്യക്തിപരമായ ആധൂനികതയുടെ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.[15]

പിക്കാസോ പാരീസിലേക്ക് തന്റെ ആദ്യത്തെ യാത്ര പോകുകയും,പിന്നീട് 1900-ത്തിൽ യുറോപ്പിലെ കലാ തലസ്ഥാനത്തിലേക്ക് തിരിക്കുകയും ചെയ്തു.ഇവിടെ വച്ചാണ് അദ്ദേഹം പാരീസ് നഗരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനും,തന്റെ സുഹൃത്തുമായ മാക്സ് ജേക്കബിനെ കാണുന്നത്,ജേക്കബാണ് പിക്കാസോയെ ഭാഷയേയും, സാഹിത്യത്തേയും പഠിക്കാൻ സഹായിച്ചത്.പിന്നീട് അവർ ഒരു അപ്പാർട്ടമെന്റിൽ താമസ്സിക്കാൻ തുടങ്ങി,മാക്സ് രാത്രി ഉറങ്ങുകയും,പിക്കാസോ രാത്രി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു, ഒപ്പം മാക്സ് രാവിലെ ഉണരുമ്പോൾ പിക്കാസോ ഉറങ്ങുകയും ചെയ്തു.ഇവയെല്ലാം ശക്തമായ ദീരിദ്ര്യത്തിലും,പനിയിലും,പരാധീനതയിലും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.പിക്കാസോയുടെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും, അവരുടെ ചെറിയ മുറി ചൂടുപിടിപ്പിക്കാനായി കത്തിക്കാനാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.1901 കളുടെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് മാസങ്ങൾ പിക്കാസോ മാഡ്രിഡിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്,ഇവിടെവച്ചാണ് പിക്കാസോയും,അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരാജകത്വവാദ-കനായ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഡി അസിസ് സോളർ എന്ന കൂട്ടുകാരനും കൂടി ആർട്ടെ ജുവെൻ(യങ്ങ് ആർട്ട്) എന്ന മാഗസിൻ കണ്ടുപിടിക്കുന്നത്,ഇത് അഞ്ച് ലക്കങ്ങളായാണ് പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നത്.സോളർ, ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുകയും പിക്കാസോ അതിന് ചിത്രങ്ങൾ വരക്കുകയുമാണ് ചെയ്തിരുന്നത്,അവയിൽ പലതും,ദിരിദ്രരുടെ സഹതാപപൂർണ്ണവും,ദുരിതങ്ങളുമുള്ള ജീവിതാവസ്ഥയുടെ രൂക്ഷങ്ങളായ കാർട്ടൂണുകളായിരുന്നു.ഈ മാസിക 1901 മാർച്ച് 31 -നാണ് അതിന്റെ അദ്യത്തെ ലക്കം ഇറക്കിയത്,ഇതിൽ വരച്ച ചിത്രത്തിനായിരുന്നു അദ്ദേഹം പിക്കാസോ എന്ന ഒപ്പിടുന്നത്.അതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം പാബ്ലോ റുയീസ് വൈ പിക്കാസോ എന്നായിരുന്നു എഴുതിയിരുന്നത്.[16]

നീല കാലഘട്ടം[തിരുത്തുക]

പിക്കാസോയുടെ നീല കാലഘട്ടം (1901 - 1904),അറിയപ്പെടുന്നത്, സ്പെയിനിൽ 1901- ന് മുമ്പായും,അല്ലെങ്കിൽ ആ വർഷത്തിന്റെ പകുതിയിൽ പാരീസിൽ നിന്നും തുടങ്ങിയ ഇരുണ്ടതും,നീലയും,നീല കലർന്ന പച്ചയും നിറഞ്ഞ ഷെയിഡുകൾ കൊണ്ടുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നാണ്.[17]കുട്ടികളോടൊപ്പമുള്ള ശോഷിച്ച അമ്മയുടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായത് ഈ നീല കാലഘത്തിലാണ്, ഈ കാലത്താണ് പിക്കാസോ തന്റെ സമയം ബാഴ്സലോണയിലും,പാരീസിലും ചിലവഴിച്ചത്.ഇങ്ങനെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രസന്നമല്ലാത്ത നിറങ്ങളുപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ചിലപ്പോൾ ഭിക്ഷക്കാരന്റേത് പോലുള്ള അപ്രസന്ന വിഷയങ്ങളെ തീവ്രമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ പിക്കാസോയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു - ഇത് ഉണ്ടാകാൻ കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്പെയിനിലേക്കുള്ള യാത്രയും,തന്റെ കൂട്ടുകാരനായ കാർലോസ് കാസേജ്മാസിന്റെ ആത്മഹത്യയുമാണ്.1901 കളുടെ ശരത്‌കാലത്ത് പിക്കാസോ ധാരാളം കാസേജ്മാസിന്റെ മരണാനന്തര ഛായാചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു,മങ്ങിയതും,അന്തരാർത്ഥവുമുള്ള ലാ വി (1903) എന്ന ചിത്രം അദ്ദേഹം വരച്ചതോടെ അതതിന്റെ ഉച്ഛസ്ഥാനത്തിലെത്തുന്നു.ഇപ്പോഴാ ചിത്രം ക്ലെവലെന്റ് മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്സ് -ൽ ആണുള്ളത്.[18]

ഇൻഫ്രാറെഡ് ചിത്രമായ പിക്കാസോയുടെ 1901 -ലെ ദി ബ്ലൂ റൂം എന്ന പെയിന്റിങ്ങ് നമുക്ക് അതിൽ തന്നെ അതിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ മറ്റൊരു പെയിന്റിങ്ങിനേയും വെളിപ്പെടുത്തിതരുന്നു.[19]

പ്രമാണം:Pablo Picasso, 1905, Au Lapin Agile (At the Lapin Agile).jpg
പാബ്ലോ പിക്കാസോ, 1905, ഓ ലാപിൻ അഗിലെ (ലാപിൻ അഗിലെയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു)ഓയിൽ ഓൺ ക്യാൻവാസ്, 99.1 x 100.3 cm, മെട്രോ പോളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്

ഇതേ അന്തരീക്ഷം തന്നെയാണ് വളരെ പ്രശസ്തമായ ദി ഫ്രഗൽ റിപ്പാസ്റ്റ്(1904) എന്ന ചിത്രത്തിലും കാണാൻ കഴിയുന്നത്,ആ ചിത്രത്തിൽ മോശമായ ആര്യോഗ്യത്തോടെ, അന്തനായ പുരുഷനും,ഉറ്റുനോക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീയേയും ഒറ്റയ്ക്കായി ഇട്ടിരിക്കുന്ന മേശയിൽ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാ.കാഴ്ചയില്ലയ്മ പിക്കാസോയുടെ ഈ കാലഘട്ടത്തെ ഇടയ്ക്കിടെ ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്,ഇതുതന്നെയാണ് ദി ബ്ലന്റ്മാൻസ് മീൽ എന്ന ചിത്രത്തിലും, (1903 ദി മെട്രോപോളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്) സെലസ്റ്റീന(1903) എന്ന ഛായാചിത്രത്തിലും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മറ്റുള്ള ചിത്രങ്ങളായ പോർട്ട്രെയിന്റ് ഓഫ് സോളർ പോർട്ട്രെയിറ്റ് ഓഫ് സൂസന്ന ബ്ലോച്ച് എന്നിവയും ഇതിനുദാഹരണമാണ്.

റോസ് കാലഘട്ടം[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: Picasso's Rose Period

പിക്കാസോയുടെ,ദി റോസ് കാലഘട്ടം(1904-1906) എന്നതിൽ [20] സന്തോഷവും, ഓറഞ്ചും,പിങ്കും നിറഞ്ഞതുമായ നിറങ്ങളും,ഫ്രാൻസിലെ സാൾട്ടിംബാക്വെസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന സർക്കസ് ജനങ്ങൾ,കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ നടത്തുന്നവർ,ഹാർലെക്വിൻസ്(കോമാളികൾ) എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.ഇതിലെ ഹാർലെക്വിൻസ് ഒരു ഹാസ്യ കഥാപാത്രവും,ചെക്ക് രൂപത്തിലുള്ള നിറങ്ങളുള്ള വസ്ത്രമണിഞ്ഞ ഒരു രൂപമാണ്,ഇതുതന്നെയാണ് പിക്കാസോയുടെ വ്യക്തിപരമായ ഒരു മുദ്രയായി മാറിയതും.പിന്നീട് 1904-ൽ അദ്ദേഹം ഫെർനാണ്ടെ ഓലിവ്യർ -നേയും , ഒരു ബോഹേമ്യാൻ ആർട്ടിസ്റ്റിനേയും കണ്ടുമുട്ടുകയും, പിക്കാസോയുടെ ഗൃഹനാഥകളാകുകയും ചെയ്തു.[10]. അദ്ദേഹത്തിന്റെ റോസ് കാലഘട്ടത്തിലെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളിലും ഒലിവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിൽ പലതും അവർ തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധത്തിന്റെ പ്രചോദനത്താൽ ഉണ്ടായവയാണ്,എന്നാൽ ഈ സംയോഗം ഫ്രെഞ്ച് പെയിന്റിങ്ങിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകാശിത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ആവേശഭരിതമായതും,ശുഭാപ്തി വിശ്വാസം നിറഞ്ഞതുമായ അന്തരീക്ഷം 1899-1901 എന്നീ കാലഘട്ടത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നവയാണ്,(നീല കാലഘട്ടതിന് മുമ്പ്)ഒപ്പം ഇതിലെ 1904, നീല കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് റോസ് കാലഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിന്റെ കാലമെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രമാണം:Garçon à la pipe (1).jpg
ഗാർകോൺ ഓ ല പൈപ്


1905 ആയതോടെ അമേരിക്കയിലെ കലാ വിഷയങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നവരായ ലിയോയുടേയും , ജർത്രൂദ് സ്റ്റെയിൻ -ന്റേയും ഇഷ്ടകൂട്ടാളിയായി പിക്കാസോ മാറി.അവരുടെ മുത്ത സഹോദരനായയ മൈക്കൽ സ്റ്റെയിനും,ഭാര്യയും പിക്കാസോയുടെ പെയിന്റിങ്ങുകളെ ശേഖരിക്കുന്നവരായി മാറി.പിക്കാസോ ജർത്രൂദ് സ്റ്റെയിനിന്റേയും സ്റ്റെയിൻ കുടുംബത്തിന്റേയും,അവിടത്തെ മരുമകനായ ആലൻ സ്റ്റെയിൻ -ന്റേയും ഛായാചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു.പിന്നീട് ജർത്രൂദ്, പിക്കാസോയുടെ ആശ്രയദാതാവ്‌ ആയി മാറുകയും,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡ്രോയിങ്ങുകളും,പെയിന്റിങ്ങുകളും, തന്റെ പാരീസിലുള്ള വീട്ടിലെ സ്വീകരണമുറിയിൽ അനൗപചാരികമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.[21]ജർത്രൂദിന്റെ നിരവധി ഒത്തുചേരുന്ന സമയങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ വച്ചാണ് അവർ ഹെൻ‌റി മറ്റീസ് -നെ കാണുന്നത്,അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് അവരുടെ ജീവിതത്തിലുടനീളമുള്ള നല്ല കൂട്ടുകാരനായി മാറിയതും.സ്റ്റെയിനുകൾ മറ്റീസിന് ക്ലാരിബൽ ക്ലോണിനേയും,സഹോദരിയും, അമേരിക്കൻ കലാവസ്ഥു ശേഖിക്കുന്നവരുമായ എറ്റയേയും പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തു;ഒപ്പം അവർ പിക്കാസോയുടെ "മാറ്റിസെസ്" പെയിന്റിങ്ങുകളും കൈക്കലാക്കി.തത്ഫലമായി ലിയോ സ്റ്റെയിൻ ഇറ്റലിയിലേക്ക് താസ്സം മാറ്റി,മൈക്കലും,സാറാ സ്റ്റെയിനും മാറ്റിസിന്റെ പരിപോഷകരായി മാറി,അപ്പോഴും ജർത്രൂദ് സ്റ്റെയിൻ പിക്കാസോയുടെ ചിത്രങ്ങളെ ശേഖരിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നു.[22]

ഡാനിയൽ ഹെന്റ്രി കാൻവെയ്ലർ ആരംഭിച്ച പാരീസിലെ ഒരു ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ പിക്കാസോ 1907 -ൽ അംഗത്വമെടത്തു.ഡാനിയൽ ഹെന്റ്രി കാൻവെയ്ലർ (25 ജൂൺ 1884 - 11 ജനുവരി 1979) ഒരു ജെർമൻ കലാ ചരിത്രകാരനും, കലാവസ്ഥുക്കളുടെ ശേഖരീതാവും,20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രധാന ഫ്രെഞ്ച് ചിത്രവിൽപ്പനക്കാരനുമായിരുന്നു.പിന്നീടദ്ദേഹം പാബ്ലോ പിക്കാസോയുടേയും, ജോർജെസ് ബ്രാക്ക്വ യുടേയും,അവർ തമ്മിൽ ഒരുമിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ക്യൂബിസം എന്ന ചിത്രകലയിലെ പുതിയ രീതിയുടേയും നായകനായി മാറി.ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോണ്ട്പാർനാസിലേക്ക് ഒരേ സമയം എത്തിച്ചേർന്ന, ആൻഡ്രിയ ഡെറൈൻ , കീസ് വാൻ ഡൻഗെൺ , ഫെർനാർഡ് ലീഗർ , ജുവാൻ ഗ്രിസ് , മോറിസ് ഡി വ്ലാമിൻക്ക് തുടങ്ങീ അറിയപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കലാകാരന്മാരെ കാൻവെയ്ലർ പ്രോത്സാപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

പ്രമാണം:Les Demoiselles d'Avignon.jpg
ലെസ് ഡെമോസെല്ലെസ് ഡി അവിഗ്നോൻ (1907), മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട്, ന്യൂയോർക്ക്

ആധൂനിക കലയുടെ പരിവർത്തനം[തിരുത്തുക]

ആഫ്രിക്ക സ്വാധീനിച്ച കാലഘട്ടം[തിരുത്തുക]

ഇതും കാണുക: Picasso's African Period ഒപ്പം Proto-Cubism

പിക്കോസയുടെ ആഫ്രിക്ക സ്വാധീനിച്ച കാലഘട്ടം (1907 - 1909) ആരംഭിച്ചത് ഇടതുവശത്തായി കാണുന്ന ചിത്രത്തിലെ രണ്ട് മനുഷ്യ രൂപങ്ങളിൽ നിന്നാണ്.ലെസ് ഡെമോസെല്ലെസ് ഡി അവിഗ്നോൻ,എന്ന ചിത്രം ആഫ്രിക്കൻ കലയിൽ വമ്പിച്ച സ്വാധീനമുണ്ടാക്കി.ആകൃതിമാത്രമുള്ള ചിന്തകളുടെ വളർച്ചാ കാലഘട്ടമായ ഈ സമയത്താണ് തത്ഫലമായി ക്യൂബിസം കാലഘട്ടവും ആരംഭിച്ചത്.

ക്യൂബിസം[തിരുത്തുക]

പിക്കാസോയും ,ജോർജെസ് ബ്രാക്ക്വ യും കൂടി,നിഷ്പക്ഷമായ നിറങ്ങളും,ഏകവർണ തവിട്ടുനിറവും ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത പിക്കാസോയുടെ രചനാ രീതിയാണ് അപഗ്രഥനപരമായ ക്യൂബിസം.രണ്ട് കലാകാരന്മാരും, അവരുടെ ചിത്രങ്ങളെ വേർപെടുത്തി,പിന്നെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ക്യൂബിസം തന്ത്രങ്ങൾ കലയിൽ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി.അതുകൊണ്ടുതന്നെ പിക്കാസോയുടേയും,ബ്രാക്ക്വയുടേയും ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ സാമ്യങ്ങൾ കാണാം.സിന്തെറ്റിക് ക്യബിസം (1912- 1919) എന്നത് കലാരൂപത്തിന്റെ മാറ്റമാണ്,പേപ്പറുകൾ മുറിച്ച് കഷ്ണങ്ങളാക്കിയോ,പത്രങ്ങളിലെ ഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചോ,അവയെ ഒരു നിശ്ചിത അനുപാതത്തിൽ കലർത്തി, പൂശിയോ ആണ് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്.ഇതുതന്നെയാണ് കോളാഷുകളുടെ ആദ്യകാല രൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

പാരീസിലെ മോണ്ടമാർട്ട്രെയിൽ വച്ച്, പിക്കാസോ, ആന്റ്രി ബ്രെട്ടൺ, കവിയായ ഗ്വില്ല്യേമെ അപോല്ലിനെയർ,എഴുത്തുകാരനായ ആൽഫ്രെഡ് ജാരി,പിന്നെ ജർത്രൂദ് സ്റ്റെയിൻ എന്നിവരടങ്ങുന്ന വിശിഷ്ടമായ ചങ്ങാതികൂട്ടത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.ലൂവ്രേ -യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മോണാലിസ എന്ന ചിത്രത്തെ മോഷ്ടിച്ചതിന്റെ പേരിൽ അപോല്ലിനെയർ 1901-ൽ, പിടിക്കപ്പെട്ടു.അപോല്ലിനെയർ പിക്കാസോയെ സൂചിപ്പിക്കുകയും,അദ്ദേഹത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.പക്ഷെ പിന്നീടവർ കുറ്റവിമുക്തരായി.[23]

ക്രിസ്റ്റൽ കാലഘട്ടം[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: Crystal Cubism

1915 - 1917 കാലഘട്ടത്തിൽ പിക്കാസോ, ഉയർന്ന ഗണിതപരമായ സംയോഗങ്ങളും,ക്യൂബിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള രൂപങ്ങളുമുപയോഗിച്ച് പെയിന്റിങ്ങുകളുടെ ഒരു പുതിയ ശ്രേണി തന്നെ വരക്കുവാൻ തുടങ്ങി.അതിൽ,പൈപ്പിന്റേയും,ഗിത്താറോ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്ലാസ്സുകളുടേയോ,മറ്റേ രൂപങ്ങളുടേയോ കൂടികലർന്ന സംയോഗവും ഇവയിലുണ്ടായിരുന്നു."കട്ടിയുള്ള മൂലകളും,ചതുര ഡയമണ്ടും" എന്നും, ജോൺ റിക്കാർഡ്സിന്റെ നോട്ടുകളിൽ "ഈ രത്നങ്ങൾക്ക് മുകളെന്നോ,താഴെയെന്നോ ഇല്ല" എന്നുമാണ് ഈ ചിത്രങ്ങളെ ലോകം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. [24][25]പിക്കാസോ ജെർത്രൂദ് സ്റ്റെയിനിന് എഴുതിയ കത്ത് ഇങ്ങനെയാണ്, "നമുക്ക് ഇവയെ വെളിപ്പെടുത്തുവാൻ ഒരു പുതിയ പേര് വേണം":മോറൈസ് റയനാൽ പറഞ്ഞത് അതിന് "ക്രിസ്റ്റൽ ക്യൂബിസം" എന്ന് പേരിടാം എന്നാണ്.[24][26]പിക്കാസോയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ന്യനതയെ മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്ന നിരൂപകർ പോലും പറഞ്ഞത് "ആ രത്നങ്ങൾ" പിക്കാസോയുടേതാണ് എന്നാണ്, ഇങ്ങനെ ക്ലാസിസം വഴിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങൾ, യുദ്ധ സമയത്ത് റിട്ടേൺ ടു ഓർഡർ എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടു.[24][27]

പ്രശസ്തി[തിരുത്തുക]

പ്രമാണം:Costume design by Pablo Picasso representing skyscrapers and boulevards, for Serge Diaghilev's Ballets Russes performance of Parade at Théâtre du Châtelet, Paris 18 May 1917.jpg
തിയേറ്റർ ഡു ചാറ്റെലെറ്റിൽ നടന്ന സെർജ് ഡയാഗിലേവ് നിർമ്മിച്ച ബാലെറ്റ്സ് റൂസ്സെസ് -ന്റെ പരേഡിനാവശ്യമായിവന്ന, അംബരച്ചുംബിയായ കെട്ടിടങ്ങളേയും,ചോലമരങ്ങളുള്ള നടപ്പാതയേയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന പാബ്ലോ പിക്കാസോയുടെ ഒരു കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈൻ, പാരീസ്,മെയ് 18 1917

പ്രശസ്തിയും, സമ്പത്തും ആർജിച്ചതിനുശേഷം പിക്കാസോ,ഏവ ഗൗൾ എന്ന് വിളിക്കുന്ന മാർകെല്ലെ ഹമ്പെർട്ടിനുവേണ്ടി ഒലിവറിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.പിക്കാസോയിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏവയിലെ പ്രണയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്യൂബിസ്റ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.എന്നാൽ ഏവയെ 1915-ൽ അവളുടെ 30ാം വയസ്സിൽ പിടിപെട്ട രോഗ കാരണത്താൽ അതിവേഗം തന്നെ തന്നെ വിട്ട് അകന്നുപോയത് പിക്കാസോയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറി.[28]

തിയേറ്റർ ഡു ചാറ്റ്ലെറ്റ് -ൽ വച്ച് അരങ്ങ്‌ നിർമ്മിച്ച സെർജ് ഡയാഗിലേവ് -ന്റെ ബാലെറ്റ്സ് റൂസ്സെസിൽ, ലിയനൈഡ് മാസ്സിൻസ് -ന്റെ ബാലെറ്റ് പരേഡിനായുള്ള മുൻവശത്തെ തുണി അലങ്കരിക്കുന്ന പാബ്ലോ പിക്കാസോയും, മറ്റ് സീൻ പെയിന്റേഴ്സും,പാരീസ്, 1917
പ്രമാണം:Parade Picasso.jpg
പരേഡ്, 1917,ബാല്ലെറ്റ് പരേഡ് -നായി നിർമ്മിച്ച കർട്ടൻ . ഇതാണ് പിക്കാസോയുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുത്. സെന്റർ പോമ്പൈഡു മെറ്റ്സ്, മെറ്റ്സ്, ഫ്രാൻസ്, മെയ് 2012.
ഓൾഗ ഖോഖ്ലോവ,റഷ്യയിലെ ഒരു പേരറിയാത്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ എടുത്ത ഫോട്ടോ,1910 - 1916

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ ആരംഭക്കാലത്ത് പിക്കാസോ താമസ്സിച്ചത് അവിഗ്നോനിലായിരുന്നു.ബ്രാക്വയും,ഡെറെയ്നും, സൈന്യശേഖരം ചെയ്യുകയും,അപ്പോലിനെയർ ഫ്രെഞ്ച് പീരങ്കിപ്പട്ടാളത്തിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു,അപ്പോഴും സ്പെയിൻ വംശജനായ ജുവാൻ ഗ്രിസ് ആ ക്യൂബിസ്റ്റ് വൃത്തത്തിൽ തന്നെ തുടർന്നു.യുദ്ധകാലത്ത് പിക്കാസോയ്ക്ക് അവിരാമമായി പെയിന്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നു,എന്നാൽ തന്റെ ഫ്രഞ്ച് കൂട്ടുകാർക്ക് അതിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ദുഃഖമുളവാക്കുന്നതായി മാറി,ഒപ്പം പിക്കാസോയുടെ ജീവിതം നാടകഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് പരിണമിച്ചു.അദ്ദേഹത്തെ നാടുകടത്തിയതിന്റെ കൂടെ കാൻവീലിയറിന്റെ കോണ്ട്രാക്റ്റും നശിക്കപ്പെട്ടു.ഈ സമയത്തെ പിക്കാസോയുടെ ചിത്രങ്ങൾ ലിയോൻസ് റോസൻബെർഗ് എന്ന ചിത്ര വിൽപ്പനക്കാരൻ വിൽക്കാനായി എടുത്തിരിക്കാം.ഏവ ഗൗളിന്റെ നഷ്ടപ്പെടലിന് ശേഷം,പിക്കാസോയ്ക്ക് ഗാബി ലെസ്പ്പിനെസ്സ -ൽ ഇഷ്ടം തോന്നി.1916-ന്റെ ആ വസന്തകാലത്ത് അപ്പോലിനെയർ മുൻഭാഗത്തെ മുറിവേൽപ്പോടെ തിരിച്ചെത്തി.അവർ അവരുടെ ചങ്ങാത്തം വീണ്ടും തുടർന്നു,പക്ഷെ പിക്കാസോ പുതിയ സാമൂഹ്യ വൃത്തങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.[29]

ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തോടനുബന്ധിച്ച്,പിക്കാസോ സെർജ് ഡയാഗിലേവിന്റെ ബാല്ലെറ്റ്സ് റൂസ്സെസ് -നായുള്ള കുറച്ച് രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു.ഇക്കാലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂട്ടുകാർ ജീൻ കോക്തു , ജീൻ ഹ്യൂഗോ , ജുവാൻ ഗ്രിസ് എന്നിവരായിരുന്നു.1918-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്,പിക്കാസോ ഓൾഗ ഖോഖ്ലോവ എന്ന സെർജ് ഡയാഗിലേവിന്റെ സംഘത്തിലുള്ള ബാലറീനയെ വിവാഹം കഴിച്ചു, ഒൽഗയെ പിക്കാസോ കണ്ടുമുട്ടിയത് റോമിൽ വച്ച് നടന്ന എറിക്ക് സാറ്റിയുടെ ''പരേഡ്'' -നായി ഒരു ബാല്ലെറ്റിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ്;അവർ അവരുടെ ഹണിമൂൺ ചിലവഴിച്ചത് ബയാറ്റിറ്റ്സിനടുത്തെ ചില്ലിയാൻ കലാ ആശ്രയദാദാവായ ഇയുജീനിയ ഇറാസ്സുരിസ് -ന്റെ ഗ്രാമവസതിയിലായിരുന്നു.

ഹണിമൂണിൽ നിന്നുള്ള തിരിച്ചുവരവിന് ശേഷം,പണത്തിന്റെ ആവശ്യം വന്നതിനാൽ,പിക്കാസോ ഫ്രെഞ്ച്-ജൂവിഷ് ചിത്ര വിൽപ്പനക്കാരനായ പോൾ റോസെൻബെർഗുമായി ബന്ധം പുലർത്തുവാൻ തുടങ്ങി.അതിന്റെ ആദ്യത്തെ ജോലിയായി തന്നെ റോസൻബെർഗ് പിക്കാസോയ്ക്കും,ഒൽഗയ്ക്കും,സ്വന്തം ചിലവിൽ പാരീസിൽ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റ് വാടകയ്ക്കെടുത്തു കൊടുത്തു,ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം വീടിന് അരികിലായി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത മനുഷ്യർ തമ്മിൽ സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ളതുപോലുള്ള സൗഹൃതബന്ധത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പടിയായിരുന്നു,ഇത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം വരേയും അവർക്ക് തുടർന്നുകൊണ്ടുപാകുവാൻ സാധിച്ചു.

കോക്ക്ലോവ പിക്കാസോയ്ക്ക് ഉയർന്ന സമൂഹത്തെ പരിചയപ്പെടുത്തികൊടുക്കുകയും,ഔപചാരികമായ അത്താഴ പാർട്ടികളിലേക്കും, 1920 കളിലെ പാരീസിലെ സമ്പന്നരിലേക്കുംം,അവരുടെ ഭക്ഷണങ്ങളിലേക്കും കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു.രണ്ടുപേർക്കുമായി ഒരേയൊരു മകനേയുള്ളൂ,പൗളോ എന്നാണ് അവന്റെ പേര്,പൗളോ വളർന്നപ്പോൾ ദുരാചാരനായ ഒരു മോട്ടോർസൈക്കിൾ റെയിസറാകുകയും,അച്ഛന്റെ കാർ ഡ്രൈവർ ആകുകയും ചെയ്തു. [30]പൊതുസ്വത്തിന്മേലുള്ള കോക്ക്ലോവയുടെ ശാഠ്യം പിക്കാസോയുടെ ബോഹെമ്യാൻ മനോഭാവത്തോട് ഏറ്റുമുട്ടുകയും,അവർ തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ കലഹങ്ങൾക്ക് ഇത് വഴിവെയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.ഈ കാലത്താണ് ഡയാഗിലേവിന്റെ സംഘത്തോട് അദ്ദേഹം യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പിക്കാസോയും ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി യും ചേർന്ന് 1920 -ൽ പുൽക്കിനെല്ല യുമായി യോജിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു.അതിൽ പിക്കാസോ കമ്പോസറിന്റെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ വരക്കുന്നതിനായുള്ള സാഹചര്യം ഉപയോഗപ്രതമാക്കി.

1927 -ൽ പിക്കാസോ 17 വയസ്സുകാരിയായ മരിയ തെരേസ വാൾട്ടർ -നെ പരിചയപ്പെടുകയും,അവളോട് രസഹ്യാനുരാഗം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്തു.കോക്ക്ലോവയുമായുള്ള ബന്ധം അതോടെ ഡൈവോഴ്‍സ് അല്ലാത്ത വേർപാടിലേക്ക് മാറി,ഫ്രെഞ്ച് നിയമമനുസരിച്ച് ഡൈവോഴ്‍സിലും സ്വത്തിൽ സമാമായ അവകാശങ്ങളുണ്ടെന്നതാണ്,പക്ഷെ പിക്കാസോയ്ക്ക് പകുതി ആര്യോഗത്തോടെയുള്ള കോക്ക്ലോവയെ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.1955-ലെ കോക്ക്ലോവയുടെ മരണത്തിനുശേഷം പിക്കാസോയും, മരിയയും നിയമത്തിനനുസൃതമായി വിവാഹിതരായി.അദ്ദേഹം മരിയായുമായി നീണ്ടകാലം ആ ബന്ധം വച്ച് പുലർത്തുകയും, മരിയയുടെ മകളായ മായയുടെ അച്ഛനാകുകയും ചെയ്തു.എന്നാൽ മരിയ തെരേസ തന്നെ പിക്കാസോ ഒരുനാൾ കല്ല്യാണം കഴിക്കുമെന്ന വ്യർത്ഥമായ ആഗ്രഹം മനസ്സിൽ വച്ച്പുലർത്തുകയും, പിക്കാസോയുടെ മരണത്തിന്റെ നാല് വർഷം മുമ്പ് അവൾ സ്വയം തൂങ്ങിമരിക്കുകയും ചെയ്തു.ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ ഒന്നാമതായി ഭാര്യമാർ പിക്കാസോയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും,മറ്റുപല ഗൃഹനാഥകൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു,പിക്കാസോ രണ്ട് പ്രാവശ്യം വിവാഹിതനാകുകയും, മൂന്ന് സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് നാല് മക്കൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു:

ഫോട്ടോഗ്രാഫറും,പെയിന്ററുമായിരുന്ന ദോറ മാർ-ും പിക്കാസോയുടെ സ്നേഹിതയും,പങ്കാളിയുമായിരുന്നു. അവരൊരുമിച്ച്  ജീവിച്ചത് 1930 ന് ശേഷവും,1940 ന് മുമ്പുമാണ്.

വിശിഷ്‌ടശൈലി പ്രസ്ഥാനവും,അയഥാർത്ഥവാദവും[തിരുത്തുക]

പ്രമാണം:Pablo Picasso, 1918, Pierrot, oil on canvas, 92.7 x 73 cm, Museum of Modern Art.jpg
പാബ്ലോ പിക്കാസോ, 1918, പിയറോട്ട്, ഓയിൽ ഓൺ ക്യാൻവാസ്, 92.7 x 73 cm, മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട്, ന്യൂ യോർക്ക്
പ്രമാണം:Pablo Picasso, 1919, Sleeping Peasants, gouache, watercolor and pencil on paper, 31.1 x 48.9 cm, Museum of Modern Art, New York.jpg
പാബ്ലോ പിക്കാസോ, 1919, സ്ലീപ്പിങ്ങഅ പെസന്റ്‍സ്, ഗൗച്ച്, വാട്ടർക്കളർ ആന്റ് പെൻസിൽ ഓൺ പേപ്പർ, 31.1 x 48.9 cm, മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട്

1917 -ൽ പിക്കാസോ ഇറ്റലിയിലേക്കുള്ള തന്റെ ആദ്യത്തെ യാത്ര നടത്തി.[31]ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിന്റെ വിപ്ലവാനന്തരകാലത്ത് അദ്ദേഹം നിയോക്ലാസിസിസം രൂപത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ വരക്കുവാൻ തുടങ്ങി.റിട്ടേൺ ടു ഓർഡർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇത് 1920 കളിലെ മിക്ക യുറോപ്പ്യൻ, കലാകാരന്മാരിലും സ്പഷ്ടമായിരിക്കുന്നത് കാണാം,ന്യൂ ഒബ്ജക്റ്റിവിറ്റി -യുടേയും, നൊവേക്കാന്റോ ‍ഇറ്റാലിയാനോ -യുടേയും നീക്കങ്ങൾക്ക് സഹായിച്ച കലാകാരന്മാരായ ആൻഡ്രിയ ഡെറൈയൻ,ഡോർജിയോ ഡി ചിരികോ,ഗിനോ സെവിരിനി,ജീൻ മെറ്റ്സിങ്കർ, എന്നിവരും അതിലുൾപ്പെടുന്നു.പിക്കാസോയുടെ ഡ്രോയിങ്ങുകളും,പെയിന്റിങ്ങുകളും, ഇക്കാലം തൊട്ട് റാഫേലിന്റേയും,ഇൻഗ്രസ്സിന്റേയും, പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നപേരിൽ ഓർക്കുവാൻ തുടങ്ങി.

1925-ൽ റെവല്ല്യൂഷൻ സർറിയലിസ്റ്റെ എന്ന മാഗസിനിലെ, അയഥാർത്ഥവാദ എഴുത്തുകാരനും,കവിയുമായ ആൻഡ്രിയ ബ്രെട്ടെൻ -ന്റെ ലേഖനമായ ലി സർറിയലിസമെ എന്റ് ലാ പെയിന്റുവർ -ൽ പിക്കാസോയെ "നമ്മുടേതിൽ ഒന്ന്" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു."ലെസ് ഡിമോയ്സെല്ലെസ്" എന്നതിലും ആദ്യമായി യൂറോപ്പിൽ ഇതേവിഷയം ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടു. ഇതുവരെയായി പിക്കാസോ ക്യൂബിസ്റ്റ് പെയിന്റിങ്ങുകൾ മാത്രമേ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നുള്ളൂ,1925-ലാണ് ആദ്യമായി അദ്ദേഹം അയഥാർത്ഥവാദ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത്;"ആത്മീയമായ സ്വയംപ്രരിതത്വം അതതിന്റെ കളങ്കമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലാണ്" എന്ന വിഷയത്തിന്റെ അർത്ഥ വ്യാപ്തി വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് മാനിഫെസ്റ്റെ ഡു സർറിയലിസ്മെ -ൽ വന്ന ലേഖനം അദ്ദേഹത്തോട് കാണിക്കുന്ന പൂർണമായ ഒരു അഭ്യർത്ഥനയല്ല.പിക്കാസോ അപ്പോൾ തന്നെതന്നെ വെളിപ്പെടുത്തുവാൻ വേണ്ടി പുതിയ വീക്ഷണകോണുകളും,പ്രാഥമിക വാക്യരചനാശാസ്‌ത്രവുമെല്ലാം നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു,"കലഹത്തെ തുറന്നുവിടൽ,ആത്മീയമായ ഭയങ്ങളും,ശൃംഗാരവും എല്ലാം 1909 വരെ വൻതോതിൽ വഹിക്കപ്പെടുകയോ,ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്" എന്നാണ് കലാ ചരിത്രകാരനായ മെലിസ്സ മക്ക്ക്വില്ലാൻ എഴുതിയത്.[32]എന്നിരുന്നാലും പിക്കാസോയുടെ കലയിലെ ഈ കൈമാറ്റം ക്യൂബിസം എന്നറിയപ്പെട്ടത് സ്ഥലസംബന്ധിയായ ബന്ധംകൊണ്ടാണ്, "അനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ സംയോജനവും,കൽപ്പനകളുടെ ഉപേക്ഷിക്കലുമൊക്കെ ഓർമ്മിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് ഡെമോയ്സെല്ലെയുടെ പ്രാകൃതപ്പെരുമാറ്റം എന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിംബോളിസ്റ്റ് പെയിന്റിങ്ങുകളിലെ പിടികൊടുക്കാത്ത മനഃശാസ്‌ത്രവിഷയകമായ പ്രതിധ്വനി എന്നുമാണ്" എന്നാണ് മക്ക്ക്വില്ലാൻ എഴുതിയത്.[32] അയഥാർത്ഥവാദം പിക്കാസോയിൽ "പ്രിമിറ്റീവിസ"ത്തിലേയും,"എറോട്ടിസ"ത്തിലേയും വശ്യത പുന്ഃരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു.[32]

1930 കാലഘട്ടത്തിൽ,മിനത്തോർ ഹാർലിക്വിൻ -നെ ഒരു സാധാരണ അലങ്കാരമാക്കി മാറ്റി.പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളിലെ മിനത്തോർ സർ‌റിയലിസത്തോട് അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുവാൻ തുടങ്ങി,ഇത് പിക്കാസോ തന്റെ മുദ്രയായി ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു,ഒപ്പം ഇത് പിക്കാസോയുടെ പ്രശസ്ത ചിത്രമായ ഗ്വെർണ്ണിക്കയിലും വരുന്നതായി കാണാം.പിന്നീട് മിനത്തോറും, പിക്കാസോയുടെ ഒരു ഗൃഹനാഥയായ മരിയ-തെരേസ വാൾട്ടറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വോളാർഡ് കുപ്പായത്തിലെ എച്ചിങ്ങായി പ്രധാനമായും വന്നുതുടങ്ങി..[33]

1939-40 വർഷങ്ങളിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ടിന്റെ ഡയറക്ടറായ ആൽഫ്രെഡ് ബാറിന്റെ കീഴെ,മതഭ്രാന്തനായ പിക്കാസോ, എന്ന പേരിലുണ്ടായിരുന്ന പിക്കാസോയുടെ എല്ലാക്കാലത്തേയും നിയമങ്ങളുടെ ഓർമ്മപുതുക്കലിനെ സ്വാധീനിച്ചു.ഇതിലൂടെ ആ കലാകാരനെ പരിചയപ്പെടുത്തുവാനും,അമേരിക്കയിലെ പൊതുജനങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിലേക്ക് വരുത്തുവാനും,അതിന്റേയൊക്കെ ഫലമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാകാലീനരും,കൂട്ടുകാരും, പിക്കാസോയുടെ പെയിന്റിങ്ങുകൾ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യാനും കഴിഞ്ഞു.[34]

പിക്കാസോയുടെ പ്രശസ്ത ചിത്രമായ ഗ്വെർണ്ണിക്ക സ്പാനിഷ് സിവിൽ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടന്ന ഗ്വെർണ്ണിക്കയിലെ ബോമ്പ് സ്ഫോടനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വരച്ച ചിത്രമാണ്.ഈ വലിയ ചിത്രം മനുഷ്യത്വമില്ലായ്മയേയും, യുദ്ധത്തിലെ മൃഗീയതയേയും,പ്രതീക്ഷയില്ലായ്മയേയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു.ഇതിന്റെ അർത്ഥമെന്താണെന്ന ചോദ്യത്തിന് പിക്കാസോയുടെ മറുപടി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു,"ഇത് ഒരു പെയിന്ററിന് നിർവചിക്കുവാൻ കഴിയില്ല.എന്നാൽ മറ്റൊരുതലത്തിൽ ഇതിനെകുറിച്ച് ധാരാളം എഴുതാം എന്നതാണ്!പൊതുജനങ്ങൾ ഈ ചിത്രത്തിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ തന്നെതന്നെ അയാൾ എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കിയോ അതുപോലെ അതിന്റെ മഹത്ത്വത്തെ കാണുന്നു".[35][36]

ഗ്വെർണ്ണിക്ക ന്യൂയോർക്കിലെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട്-ൽ കുറേ വർഷങ്ങൾ പ്രദർശനത്തിനായി വച്ചു.1981-ൽ,ചിത്രം സ്പെയിനിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുകയും കാസോൺ ഡെൽ ബ്യീവെൻ റെട്ടിറോ എന്ന മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.1992-ൽ ഈ ചിത്രം മാഡ്രിഡിലെ റെയിന സോഫിയ മ്യൂസിയത്തിൽ അത് തുറന്ന നാളിൽ പ്രദർശനത്തിനായി വയ്ക്കപ്പെട്ടു.

രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധവും അതിനുശേഷവും[തിരുത്തുക]

രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്ത് പിക്കാസോ പാരീസിൽ തന്നെ താമസ്സിച്ചു,അത് ജെർമൻകാർ പാരീസിനെ കൈക്കലാക്കിയ സമയമായിരുന്നു.പിക്കാസോയുടെ കലാതന്ത്രങ്ങൾ നാസി യുടെ കലാ ആദർശങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല,അതുകൊണ്ടുതന്നെ തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആ സമയത്ത് പ്രദർശിപ്പിച്ചില്ല.എന്നതുകൂടാതെ പിക്കാസോ ഗസ്റ്റപ്പോ വഴി ക്ലേശങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്നു.ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പരിശോധനയ്ക്കിടയ്ക്ക് ഒരു ഓഫീസർ ഗ്വെർണ്ണിക്ക എന്ന പെയിന്റിങ്ങിന്റെ ഫോട്ടോ കണ്ടു.ആ ജർമൻകാരൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു,"ഇത് ചെയ്തത് നീയണോ" പിക്കാസോയുടെ മറുപടി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു, "അല്ല" , "അത് ചെയ്തത് നീയാണ്"[37]

പിന്നീടദ്ദേഹം തന്റെ സ്റ്റുഡിയോയിലേക്ക് പോകുകയും, വീണ്ടും പെയിന്റ് ചെയ്യാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.അപ്പോഴാണ് പിക്കാസോ, സ്റ്റിൽ ലൈഫ് വിത്ത് ഗിത്താർ(1942) ദി ചാർനെൽ ഹൗസ്(1944 - 48) പോലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ വരക്കുന്നത്.[38] എന്നിരുന്നാലും ജെർമൻകാർ വെങ്കല കലാകാരന്മാരെ പുറത്താക്കിയിരുന്നു,എന്നാൽ ഫ്രെഞ്ച് പ്രതിരോധം വഴി കടത്തുന്ന വെങ്കലം അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുകയും ,അതുകൊണ്ടുതന്നെ പിക്കാസോ വീണ്ടും പരിഗണിക്കപ്പെടാത്തവനായി മാറുകയും ചെയ്തു.[39]

കണ്ടെബ്രറി ഫ്രെഞ്ച് പെയിന്റേഴ്സ് ആന്റ് പാബ്ലോ പിക്കാസോ സെറാമിക്ക്സ്സ് എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു എക്സിബിഷൻ നാഷ്ണൽ മ്യൂസിയം ഇൻ വാർസൗ -വിൽ വച്ച് നടക്കുമ്പോൾ സ്റ്റാനിസ്ലോ ലോറെന്റ്സ് പിക്കാസോയെ ആ മ്യൂസിയത്തിലൂടെ നയിച്ചു.പിക്കാസോ ആ വാർസൗ മ്യൂസിയത്തിനുവേണ്ടി തന്റെ ഒരു ഡസനോളം സെറാമിക്കുകളും, ഡ്രോയിങ്ങുകളും,നിറ പ്രിന്റുകളും നൽകിയിരുന്നു,.[40]

ഈ കാലഘട്ടത്ത്, പിക്കാസോ എഴുത്തിനെ ഗത്യന്തരമായ നിർഗമനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചു.1935 -നും 1959 -നും ഇടയ്ക്കായി അദ്ദേഹം 300 -ഓളം കവിതകൾ രചിച്ചു.അവയിൽ പലതും പേരില്ലാത്തവയോ,സ്ഥലമോ തിയ്യതിയോ രേഖപ്പെടുത്താത്തവയോയായിരുന്നു(ഉദാഹരണത്തിന് "പാരിസ് 16 മെയ് 1936"),കൂടാതെ അവയൊക്കെ രസകരമായതും, ലൈഗിഗപരമായതും, ഒപ്പം സ്കാറ്റോളജി ശാസ്ത്രപരമായതുംമായിരുന്നു.പിക്കാസോയുടെ ഡിസൈയർ കോട്ട് ബൈ ദി ടെയിൽ (1941) , ദി ഫോർ ലിറ്റിൽ ഗേൾസ്(1949) എന്നീ നാടകങ്ങളും അതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്.[41][42]

പാരിസ് വിമോചനത്തിനു ശേഷം 1944 -ൽ,പിക്കാസോ-യ്ക്ക് 63 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ , ചെറുപ്പക്കാരിയായ കലാ വിദ്യാർത്ഥി ഫ്രാൻകോയിസ് ഗില്ലോട്ടിനോട് പിക്കാസോയ്ക്ക് ഒരടുപ്പം തോന്നി.അവൾക്കപ്പോൾ പിക്കാസോയേക്കാൾ 40 വയസ്സ് കുറവായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാര്യയായ ഡോറാ മാറുമായി പിക്കാസോ മടുത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു അപ്പോൾ;പിന്നീട് പിക്കാസോയും ഗില്ലോട്ടും ഒരുമിച്ചുജീവിക്കുകയും ,1947 -ൽ ജനിച്ച ക്ലൗഡ് എന്ന പേരിലും , 1949- ൽ ജനിച്ച പലോമ എന്ന പേരിലും രണ്ട് മക്കളുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു.ഗില്ലോട്ടിന്റെ 1964- ലെ ഒരു പുസ്തകമായിരുന്ന ലൈഫ് വിത്ത് പിക്കാസോയിൽ ഗില്ലോട്ട് പിക്കാസോയുടെ പീഡനങ്ങളേക്കുറിച്ചും അനവധി ഇൻഫിഡെലിറ്റീസിനെ കുറിച്ചും,അതിന്റെ ഫലമായി അവിടം നിന്ന് തന്റെ മക്കളേയും കൂട്ടി ഇറങ്ങാൻ നിർബന്ധയായെന്നും എഴുതുന്നുണ്ട്.ഇത് പിക്കാസോയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറി.

തന്റേക്കാൾ വയസ്സിന് വളരെ താഴെയായിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളോടൊപ്പവും പിക്കാസോയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.ഗില്ലോട്ടിനുമായി ജീവിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ജെനീവിവെ ലാപ്പോർട്ടെ യുമായി ആറ് ആഴ്ചത്തെ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു,അവൾ ഗില്ലോട്ടിനേക്കാൾ നാല് വയസ്സ് താഴെയാണ്.പിക്കാസോയുടെ 70-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെയിന്റിങ്ങിലും, ഇങ്ക് ഡ്രോയിങ്ങിലും , പ്രിന്റുകളിലുമെല്ലാം വയസ്സേറിയതും,അപഹാസ്യവും,പൊക്കം കുറഞ്ഞതുമായ സ്നേഹിതൻമാരുടെ മനോഹരമായ ചെറുപ്പമായ മോഡലുകൾ വന്നിരിക്കുന്നതായി കാണാം.ഫ്രെഞ്ച് റിവേറിയയിലെ വല്ലാവുറിസ്സിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മഡോറ പോട്ടെറി -യിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ജാക്ക്വെലീൻ റോക്കുവെ (1927 - 1986)- യെ പിക്കാസോ നിർമ്മിക്കുകയും,അതിന് സെറാമിക് പെയിന്റ് നൽകുകയും ചെയ്തു.പിന്നീടവൾ പിക്കാസോയുടെ കാമുകിയായി മാറുകയും, പിക്കാസോയുടെ 1961-കളിലെ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യായാകുകയും ചെയ്തു.അവരിരുവരും പിക്കാസോയുടെ അന്ത്യം വരേയും ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചു.

ഇവരിരുവരും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം ഗില്ലോട്ടിനെതിരേയുള്ള പ്രതികാരത്തിന്റേതുകൂടിയായിരുന്നു; പിക്കാസോയുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ ഗില്ലോട്ട് തന്റെ ആദ്യത്തെ ഭർത്താവായ ലുക് സൈമണിനെ ഡൈവോഴ്‍സ് ചെയ്തു, പിക്കാസോയുടെ മക്കൾക്ക് അമ്മയാകുകയും,തന്റെ മക്കൾ പിക്കാസോയുടെ അനന്തരാവകാശികളാകുകയും ചെയ്യാനുള്ള ഒരു ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയാണ് ഗില്ലോട്ട് ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചത്.ഗില്ലോട്ട് പിക്കാസോയുമായി ഡൈവോഴ്സിനായി അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ അദ്ദേഹം റോക്കുവേ -യെ രഹസ്യമായി വിവാഹം കഴിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.അത് ക്ലൗഡുമായും, പലോമയുയമായുള്ള ബന്ധത്തെ മുറുകിപ്പിച്ചു.

ഈ സമയത്തോടെ പിക്കാസോ വലിയ ഗോത്തിക്ക് വീട് പണിതിരുന്നു,ഫ്രാൻസിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തായി ഒരു വലിയ വില്ല വാങ്ങുകയും ചെയ്തു,മോഗിൻ എന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പരിസരത്തും, പ്രുവെൻസ് ആൽപ്പ്സ് കോട്ടെ ഡി അസൂർ -ലുമായുള്ള മാസ് നോട്രെ-ദാമെ-ജി-വി അതിനുദാഹരണമാണ്.പിക്കാസോ പിന്നീട് തന്റെ കലയേക്കാൾ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന ലോകത്തെമ്പാടും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സെലിബ്രിറ്റിയായി മാറി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാപരമായ നേട്ടങ്ങൾക്കുപുറമെ,പിക്കാസോ കുറച്ച് സിനിമകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്,എപ്പോഴും തന്നെപ്പോലെ,കൂടാതെ ജീൻ കോക്തു -വിന്റെ ടേസ്റ്റ്മെന്റ് ഓഫ് ഓർഫിയസ് എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു ചെറുതും,പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ കഥാപാത്രമായും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.1955-ൽ അദ്ദേഹം ഹെൻറി ഗോർജസ് ക്ലൈസോട്ട് സംവിധാനം ചെയ്ത ലി മിസ്റ്റ്രെ പിക്കാസോ (ദി മിസ്റ്ററി ഓഫ് പിക്കാസോ) എന്ന സിനിമ നിർമ്മിക്കാനായി സഹായിച്ചു.

പൂർവ്വകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

അമേരിക്കയിലെ ഷിക്കാഗോയിൽ ഉള്ള പിക്കാസോയുടെ ശില്പം

1949-ന്റെ മദ്ധ്യേയായി ഫിലദെൽഫിയ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഓഫ് ആർട്ട് -ൽ വച്ച് നടന്ന തേർഡ് സ്കൾപ്പ്ച്ചർ ഇന്റെർനാഷ്ണൽ -ൽ ശിൽപ്പങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ച 250 ശിൽപ്പികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു പിക്കാസോ.1950 കളിൽ, പിക്കാസോയുടെ രചനാ ശൈലി വീണ്ടും മാറി,അത് മഹാന്മാരായ ചിത്രകാരന്മാരുടെ കലയെ പുനർജനിപ്പിക്കലായിരുന്നു.ഇതിനേതുടർന്ന അദ്ദേഹം ലാസ് മെനിനാസിനെകുറിച്ച് വെലാസ്ക്വെസ് വരച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി തന്നെ വരച്ചുപൂർത്തിയാക്കി.കൂടാതെ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഗോയ,നിക്കോളാസ് പൗസിൻ,എദ്വാർ മാനെ, ഗുസ്താവ് കൂർബെ, യൂജിൻ ഡെലാക്രോയിക്സ് എന്നിവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയും അദ്ദേഹം ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു.

അദ്ദേഹം മാക്ക്വെറ്റുമായി 50 അടി (15 മീ) ഉയരമുള്ള ഒരു പൊതു പ്രതിമ ചിക്കാഗോയിൽ നിർമ്മിക്കാമെന്ന് കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.‍,ഇത് ചിക്കാഗോ പിക്കാസോ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.ഇതിനെ അദ്ദേഹം വരെ ഉത്സാഹത്തോടെയാണ് കണ്ടത്,ഒപ്പം ഒരു ശിൽപ്പം നിർമ്മിക്കുന്നത് അവ്യക്തവും,വാദവിഷയകമായിരുന്നു.പക്ഷെ ആ രൂപം എന്താണ് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത് എന്ന് ഇപ്പോഴും അറിയാത്ത ഒരു കാര്യമാണ്;അത് ഒരു പക്ഷിയായിരിക്കാം,ഒരു കുതിരയോ,അമൂർത്തമായ ആശയം ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ത്രീയോ ആയിരിക്കാം.ഡൗൺടൗൺ ചിക്കാഗോയിലെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇടം സൃഷ്ടിക്കുക തന്നെ ചെയ്ത ഈ ശിൽപ്പം 1967-ലാണ് ലോകമറിയുന്നത്.പിക്കാസോ അതിന് $100,000 വിലവന്നപ്പോഴും വിൽക്കാൻ താത്പര്യനാകാതെ ആ നഗരത്തിലെ ജനങ്ങൾക്ക് സമ്മാനമായി നൽകി.

പിക്കാസോയുടെ അവസാനത്തെ ചിത്രങ്ങൾ വിവിധ രീതികളുടെ ഒരു സമ്മിശ്രമായിരുന്നു,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളിലെ വികാരങ്ങളെ എന്നും സ്ഥിരമായ പരിവർത്തനത്തിലൂടെ കൊണ്ടുപോകാനും പിക്കാസോയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.തന്റെ മുഴുവൻ ഊർജ്ജവും കലയിലേക്ക് നൽകുന്നതിലൂടെ, പിക്കാസോ കൂടുതൽ ശൗര്യമുള്ളയാളും,അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ നിറപകിട്ടാർന്ന വർണങ്ങളോടെയുള്ള വികാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായിമാറുകയും, 1968 - 1971 കാലഘട്ടത്തോടെ പെയിന്റിങ്ങുകളുടേയും എച്ചിങ്ങുകളുടേയും ഒരു കുത്തൊലിപ്പ് തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.ഈ സമയത്ത് ലൈംഗിക ചിത്രങ്ങൾ എന്നപേരിലും,വൃദ്ധരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചതിലും,ആലോചനയില്ലാത്തതിലും, ഒരു കലാകാരൻ തന്റെ യൗവനം നശിപ്പിക്കുന്ന എന്നൊക്കെ ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നു. പക്ഷെ പിക്കാസോയുടെ മരണത്തിന് ശേഷം , എല്ലാവരും മൂർത്ത രൂപങ്ങളിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ ലോകം പിക്കാസോയെ മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങി.അതിനും മുമ്പു തന്നെ അദ്ദേഹം നിയോ എക്സപ്രഷനിസം കണ്ടെത്തിയെന്ന് ലോകം മനസ്സിലാക്കുന്നതും കാലങ്ങൾ കടന്നുപോയിട്ടാണ്.

മരണം[തിരുത്തുക]

പാബ്ലോ പിക്കാസോയോടെ ഭാര്യയായ ജാക്ക്വെലിൻ തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അത്താഴത്തിനായി പോയനേരത്ത്, 1973 ഏപ്രിൽ 8ന് മോഗിൻസിൽ വച്ചായിരുന്നു അദ്ദേഹം മരിച്ചത്.പിക്കാസോയെ എയിക്സ് എൻ പ്രൂവെൻസിനരികെ ചാറ്റ്യു ഓഫ് വോവെനാർഗ്യൂസിൽ വച്ചായിരുന്നു അടക്കം ചെയ്തത്,അദ്ദേഹം 1958 ന് നേടിയെടുത്ത സ്വത്തുകളെല്ലാം 1959 നും 1962 നുമിടയ്ക്കായി ജാക്ക്വെലിന് സ്വന്തമായി.ജാക്ക്വെലിൻ റോക്ക് തന്റെ മക്കളായ ക്ലൗഡിനേയും, പലോമയേയും ആ മരണചടങ്ങിൽ പങ്കെടക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ല.[43]എല്ലാ സ്വത്തും നാശമായതോടേയും, പിക്കാസോ മരിച്ചത്തോടേയും, മനം നൊന്ത് ജാക്ക്വെലിൻ റോക്ക്, 1986 -ന് തനിക്ക് 59 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തോക്കുകൊണ്ട് തന്നെതന്നെ വെടിവെച്ച മരിക്കുകയുണ്ടായി. [44]

രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകൾ[തിരുത്തുക]

പിക്കാസോ ഉണ്ടാക്കിയ യുദ്ധവിരുദ്ധ പെയിന്റിങ്ങകളെല്ലാം, അദ്ദേഹം ഒന്നാംലോക മഹായുദ്ധകാലത്തും ,സ്പാനിഷ് സിവിൽ വാറിനും, രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനും, സ്വകാര്യമായി തന്നെ വയ്ക്കുകയും, ലോകത്തിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ പട്ടാളത്തിൽ ചേരാൻ വിയോജിക്കുകയും ചെയ്തു.കൂടാതെ തന്റെ യുവത്വ കാലത്ത് കാറ്റലോണിയ സ്വാതന്ത്ര സമരത്തിൽ നിന്നും അകന്നുനിൽക്കുകയും, എന്നാൽ ആ പ്രവർത്തകരോട് അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുകയും ചെയ്തു.1937ന് സ്പാനിഷ് സിവിൽ വാറിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ അമ്പതുകളിലായിരുന്നു.ശക്തമായ രണ്ടാംലോക മഹായുദ്ധകാലത്ത് പിക്കാസോയ്ക്ക് ചെറിയ പ്രായമെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, തനിക്ക് ഈ തർക്കത്തിൽ ആയുധം കൈയ്യിലെടുക്കേണ്ടിവരുമെന്നും അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നില്ല. ഫ്രാൻസിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പാനിഷ്കാരൻ എന്ന നിലയ്ക്ക്, പിക്കാസോയ്ക്ക് രണ്ടു് ലോകമഹായുദ്ധങ്ങളിലും ജെർമനിയുടെ ഗൂഡാലോചനക്കെതിരായി യുദ്ധം ചെയ്യണമെന്നുള്ള ഒരു നിർബന്ധപ്രേരണയുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്പാനിഷ് സിവിൽ വാറിൽ, സ്പാനിയാർഡിനുവേണ്ടി ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽ തന്റെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് ഏത് ചേരിയിൽ വേണമെങ്കിലും ചേരാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നു.പിക്കാസോ ഫ്രാൻസിസ്കോ ഫ്രാങ്കോ യെ നിന്ദിക്കുകയും,അമർഷം ഉണ്ടാകുകയും , ഫാസിസത്തിനെതിരെയുള്ള വിയോജിപ്പ് തന്റെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു,പക്ഷെ അവരോട് മറ്റുവിധത്തിലുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് പോയതുമില്ല.സ്പാനിഷ് സിവിൽ വാർ പിക്കാസോയുടെ ആദ്യത്തെ സാഹസികമായ രാഷ്ടിയ പ്രവർത്തനത്തെ ഉണ്ടാക്കുവാൻ ഇടയാക്കി,ദി ഡ്രീം ആന്റ് ലൈ ഓഫ് ഫ്രാങ്കോ എന്ന ചിത്രം "പിക്കാസോ നിർമ്മിച്ചതിന് കാരണം പ്രചാരത്തിനും,ധനസമാഹാരണത്തിനുവേണ്ടിയായിരുന്നു".[45]വാക്കുകളുടേടയും, ചിത്രങ്ങളുടേയും ഈ അയഥാർത്ഥമായ സംയോജനം പ്രധാനമായും പോസ്റ്റ് കാർഡുകളുടെ ഒരു ശ്രേണിയുണ്ടാക്കി വിറ്റ്, സ്പാനിഷ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ കോസിലുള്ള ധനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിച്ചു.[45][46]

1944- ൽ പിക്കാസോ ഫ്രെഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ചേരുകയും, പോളണ്ടിൽ വച്ച് നടന്ന ഇന്റർനാഷ്ണൽ പീസ് കോൺഫെറൻസിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1950 കളിൽ അദ്ദേഹം സോവിറ്റ് സർക്കാർ പിക്കാസോയെ സ്റ്റാലിൻ പീസ് പ്രൈസ് നൽകി ആദരിച്ചു.[47]പക്ഷെ സ്റ്റാലിന്റെ ഒരു ഛായാചിത്രത്തെ പാർട്ടി കുറ്റപ്പെടുത്തിയത് പിക്കാസോയുടെ സോവിയറ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്മേലുള്ള താത്പര്യത്തെ തണുപ്പിച്ചു,എന്നാലും അദ്ദേഹം തന്റെ മരണംവരേയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടർന്നു.1945 -ലെ ജെറോം സെക്ക്ലറുമായുള്ള അഭിമുഖത്തിൽ, പിക്കാസോ ഒരു കാര്യം സമർത്ഥിച്ചു,അതിതാണ്:"ഞാനൊരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാണ്, എന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് തന്നെയാണ്.... പക്ഷെ ഞാനൊരു പാദുകനിർമ്മാതാവോ,രാജപക്ഷക്കാരനോ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റോ മറ്റെന്തോയായിരുന്നെങ്കിൽ, ഞാനൊരിക്കലും എന്റെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് കാണിക്കാൻ എന്റെ ചെരുപ്പുകൾ അടിച്ചുപരത്തുകയില്ല."[48]അദ്ദേഹത്തിന്റെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കലഹമനോഭാവം, പിന്നീട് വ്യത്യസ്ത ഭൂഗണ്ഡങ്ങളിലെ ബുദ്ധിജീവികളിലേക്കും, കലാകാരന്മാരിലേക്കും എത്തിതുടങ്ങി(പക്ഷെ അത് ഫ്രാൻകോയിസ് സ്പെയിനിൽ നിരോധിച്ചിരുന്നു), അതുതന്നെ പല തർക്കങ്ങൾക്കും ഇടയാക്കി;ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ടതും,അതിന്റെ രൂപം എടുത്തുകാട്ടുന്നതുമായ ഒന്ന് എന്നത് സാൽവദോർ ദാലി യുടെ വാക്കുകളാണ്(സാൽവദോർ ദാലിയും, പിക്കസോയും തമ്മിൽ ആയാസപ്പെട്ട ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.):

Picasso es pintor, yo también; [...] Picasso es español, yo también; Picasso es comunista, yo tampoco.
(പിക്കാസോ ഒരു പെയിന്ററാണ്, ഞാനും; [...] പിക്കാസോ ഒരു സ്പാനിഷുകാരനാണ്, ഞാനും; പിക്കാസോ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാണ്, പക്ഷെ ഞാനല്ല.)[49][50][51]

1940 കൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഴയ കൂട്ടുകാരായ സർറിയലിസ്റ്റ് കവികളായ ട്രോഡസ്ക്കിസ്റ്റും, ആന്റി സ്റ്റാലിനിസ്റ്റും, ആന്ഡ്രെ ബ്രെട്ടണും കൂടുതൽ മന്ദബുദ്ധികളായി മാറി; പിക്കാസോയുമായി കൈകൊടുക്കാൻ പോലും അവർ തയ്യാറായില്ല, അവരിലൊരാൾ പര‍ഞ്ഞു:"നീ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നതും,വിമോചനത്തിന് ശേഷം ബുദ്ധിജീവികളെ ശുദ്ധമാക്കുമെന്ന് തീരുമാനിച്ചതും എനിക്കിഷ്ടമായില്ല"[52]

1962- ൽ പിക്കാസോ ലെനിൻ പീസ് പ്രൈസ് സ്വീകരിച്ചു.[53]ജീവചരിത്രകാരനും, കലാ നിരൂപകനുമായ ജോൺ ബെർഗെർ പറഞ്ഞത് അദ്ദേഹം ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായി തന്റെ കഴിവുകളെല്ലാം പാഴാക്കുകയാണ് എന്നാണ്.[54]

ജീൻ കോക്തു -ന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുുകളിൽ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റിനെകുറിച്ച് ഒരിക്കൽ പിക്കാസോ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്: "ഞാനിപ്പോൾ ഒരു കുടുംബത്തിൽ അംഗമാണ്, എല്ലാ കുടുംബങ്ങളെപോലേയും, ഈ കുടുംബവും അസംബന്ധങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതാണ്." [55]"

അമേരിക്കയും , ഐക്യരാഷ്ടസഭയും നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകൾക്ക് പിക്കാസോ എതിരായിരുന്നു.[56]കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിനെ അദ്ദേഹം മാസ്സാക്ക്രെ ഇൻ കൊറിയ എന്ന പേരിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

രീതിയും, രീതിശാസ്ത്രവും[തിരുത്തുക]

പിക്കാസോയുടെ ജീവിതകാലത്തിലുടനീളവും സന്താനപഷ്ടിയുള്ള ഒരാളായായിരുന്നു ജീവിച്ചിരുന്നത്.അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച കലാപരമായ ഉത്പന്നങ്ങൾ എണ്ണിതിട്ടപ്പെടുത്തിയ കണക്കനുസരിച്ച് 50,000 എണ്ണം വരുന്നു, അതിൽ 1,885 പെയിന്റിങ്ങുകളും, 1228 ശിൽപ്പങ്ങളും; 2880 സെറാമിക്കുകളും, 12,000 ഡ്രോയിങ്ങുകളും, പതിനായിരരകണക്കിന് പ്രിന്റുകളും, കൂടാതെ അസംഖ്യം ചിത്രത്തിരശ്ശീലകളും, ചവിട്ടു മെത്തകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.[57]

പക്ഷെ അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകളിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകൾ തന്നെയായിരുന്നു.[58]തന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകളിൽ പിക്കാസോ നിറത്തെ വളരെ ആകർഷണീയമായ ആയുധമായി ഉപയോഗിച്ചു, പക്ഷെ ഡ്രോയിങ്ങിലാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ശ്രേണിയും, സ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുവാനായി അദ്ദേഹം നിറത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയാണ് പ്രോയോഗിക്കുന്നത്.[58]അതിൽ മാറ്റം വരുത്താനായി പിക്കാസോ ഇടയ്ക്ക് മണലും പ്രയോഗിക്കുമായിരുന്നു.കലാചരിത്രകാരന്മാരുടെ വിധിപ്രകാരം തന്നെ പിക്കാസോയുടെ ദി റെഡ‍് ആംചെയർ എന്ന ചിത്രത്തിൽ സാധാരണ വീട്ടു പെയിന്റുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചത് എന്ന് ആർഗോൺ നാഷ്ണല് ലബോറട്ടോറി യിലെ ഊർജ്ജതന്ത്ര ശാസ്ത്ര്ജ്ഞന്മാർ 2012-ൽ സ്ഥിതീകരിച്ചു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാത്രിയെ കുറിച്ചുള്ള മിക്ക പെയിന്റിങ്ങുകളും പൂർത്തിയായത് കൃത്രിമ പ്രകാശംകൊണ്ടായിരുന്നു.

പിക്കാസോയുടെ ആദ്യകാല ശിൽപ്പങ്ങളെല്ലാം മരത്തിൽ നിന്ന് ചെത്തിയെടുത്തതോ, മണ്ണുകൊണ്ടോ,മെഴുകുകൊണ്ടോ മാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കിയതോ ആണ്,പക്ഷഎ 1909 മുതൽ 1928 വരെ പിക്കാസോ മാതൃക നിർമ്മാണം നിർത്തുകയും, അസ്ഥിരമായ ഉത്പന്നങ്ങൾകൊണ്ട് ശിൽപ്പങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.[58]അതിനുദാഹരണം പറയുകയാണെങ്കിൽ ഗിത്താർ(1912) ആണ് അതിനേറ്റവുമുചിതം, നിംന്നോന്നതമായ, ലോഹ തകിടും, വയറും കൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഇത് ജെയിൻ ഫ്ലൂഗെൽ വ്യവസ്ഥകളനുസരിച്ച് "ക്യൂബിസ്റ്റ് പെയിന്റിങ്ങുകളുടെ ത്രിമാന പ്രതിരൂപം" അത് "ശിൽപ്പനിർമ്മാണത്തിലും, ചെത്തിയെടുക്കലിലും, പാരമ്പര്യമായാ സമീപനങ്ങളിലും വിപ്ലവകരമായ വേർപാട് അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു".[59]

തന്റെ ഒദ്യോദിക ജീവിതത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, പിക്കാസോ എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും താത്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നു,[60]കൂടാതെ തന്നെ ഒരുനേരം തന്നെ വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ വരക്കാനുള്ള തരത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ബഹുമുഖപ്രതിഭത്വത്തെ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.1917 കളിലെ വുമൺ വിത്ത് എ മണ്ടില്ല, ക്യൂബിസ്റ്റ് ഫിഗർ ഇൻ ആൻ ആംചെയർ, ഹാർലെക്ക്വിൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ അതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്.(ഈ ചിത്രെങ്ങളെല്ലാം ബാർസലോണയിലെ മുസ്യു പിക്കാസോ -യിലാണ് വച്ചിരിക്കുന്നത്.)1919 -ൽ അദ്ദേഹം പോസ്റ്റ്കാർഡുകളിൽ നിന്നും, ഫോട്ടോകളിൽ നിന്നും, യഥാർത്ഥ രൂപങ്ങളെ വരക്കാൻ തുടങ്ങി, ഇത് പിക്കാസോയെ നിയോക്ലാസ്സിക്കൽ പെയിന്റിങ്ങുകളിലേക്കും, ത്രീ മ്യുസീഷൻസ്,(മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട്, ന്യൂയോർക്ക്, ഫിൽഡാൽഫിയ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്) എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ക്യൂബിസ്റ്റ് സമ്മിശ്രമുള്ള രണ്ട് വേർഷനുകളിലേക്കും, ആകർഷിക്കാനിടയാക്കി. [61] 1923 -ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പിക്കാസോ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, "ഞാനെന്റ ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു രീതികളൊന്നിനേയും ഒരു പരിണാമം എന്നോ, അപരിചിതമായ പുതിയൊരു പെയിന്റിങ്ങ് കാലത്തേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ പടിയെന്നൊമൊന്നും എടുക്കാൻ കഴിയില്ല....എനിക്കൊരു വിഷയത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കാനുണ്ടെങ്കിൽ ഞാനൊരിക്കലും മടിക്കാത്ത തരത്തിലുള്ള രീതിയിൽ അവയെ പ്രകടിപ്പിക്കും എന്നുമാത്രം." [31]

എന്നിരുന്നാലും പിക്കാസോയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അമൂർത്തീകരണം നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു, വിഷയത്തിന്റെ വിഷയത്തിൽ നിന്ന് പിക്കാസോ ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ ലോകത്തിലെ ബിംബങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്യൂബിസ്റ്റ് പെയിന്റിങ്ങുകളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ടവ പെട്ടെന്നുതന്നെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നവയായിരുന്നു, ഗിത്താർസ്, വയലിൻസ്, ബോട്ടിൽസ് എന്നിവ അതിനുദാരണമാണ്.[62] പിക്കാസോ കൂടുതലും സങ്കീരണമായ ദൃശ്യങ്ങളെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് പ്രിന്റുകളായും, ഡ്രോയിങ്ങുകളായും, ചെറുകിട പ്രവർത്തനങ്ങളിലുമായിരുന്നു.നമ്മോട് സംസാരിക്കുന്ന വലിയ ചിത്രങ്ങളിലെ കുറച്ചെണ്ണത്തിലൊന്നാണ് ഗ്വേർണിക്ക.[61]

പിക്കാസോ വരച്ചതിൽ മിക്കതും, തന്റെ ഓർമ്മയിൽ നിന്നോ,ഭാവനയിൽ നിന്നോ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നതോ ആണ്.വില്ല്യം റൂബിന്റെ വാക്കുകൾക്കനുസരിച്ച്, "തനിക്കുള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച വിഷയങ്ങൾകൊണ്ടുമാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ശ്രേഷ്ഠമായ കല നിർമ്മിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ... മാറ്റിസ് ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ, പിക്കാസോ തന്റെ യുവത്വകാലത്ത് വന്നിരുന്ന മാതൃകാ രൂപങ്ങളെ അകറ്റിനിർത്തുകയും, തമ്മിൽ സംഘട്ടനത്തോട ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ വരയ്ക്കുകയും, തന്റേതായ അർത്ഥം കൂടെകൂട്ടുകയും ചെയ്തു."[63]കലാ നിരൂപകനായ ആർത്തർ ദാന്തോ പറഞ്ഞത്, പിക്കാസോയുടെ കലാ നിർമ്മാണങ്ങൾ "അനേകം മനോഹരമായ ആത്മകഥകൾ" രചിക്കുന്നു, അത് നമ്മെ, " പിക്കാസോ ഓരോ പ്രാവിശ്യവും ഓരോ സ്ത്രീകളിൽ അനുരാഗത്തിലാകുമ്പോൾ അദ്ദേഹം പുതിയ പെയിന്റിങ്ങ് രീതികൾ കണ്ടെത്തുന്നു എന്ന" ലോകം മുഴുവൻ അംഗീകരിച്ച സാരാംശത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.[63]ആത്മകഥയുടെ ഭാവങ്ങൾ നൽകുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പിക്കാസോയുടെ തിയതി എഴുതിവയ്ക്കുന്ന സ്വഭാവത്തെ ബലപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്, അതിനെ അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്, " എനിക്ക് ഒരു പ്രമാണം എന്റെ പരമ്പരയ്കക്ക് നൽകണമെന്നുണ്ട്,അത് പെട്ടെന്നുതന്നെ പൂർത്തിയാകും, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാനെന്റെ എല്ലാ ചിത്രങ്ങളിലും തിയതി കുറിക്കുന്നത്." [63]

കലാപരമായ പാരമ്പര്യം[തിരുത്തുക]

പിക്കാസോയുടെ മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ ചിത്രങ്ങളും തന്റെ കൈയ്യിൽ തന്നെയായിരുന്നു, അവയെല്ലാം വിൽപ്പനകമ്പോളത്തിൽ വിൽക്കാനായി ഉദ്ദേശിച്ചവയല്ലായിരുന്നു. കൂടാതെ പിക്കാസോയുടെ കൈയ്യിൽ മറ്റുള്ള പെയിന്ററുകളുടേയും പ്രശസ്തമായ പെയിന്റിങ്ങുകളുണ്ടായിരുന്നു,അതിൽ കുറച്ചെണ്ണം പിക്കാസോ ചിത്രങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്ത് ഹെൻറി മറ്റീസിനെപോലുള്ള തന്റെ സമകാലീരരുടേതായിരുന്നു. പിക്കാസോയ്ക്ക് ഒരു ആഗ്രഹങ്ങളും ബാക്കിവെയ്ക്കാതിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണാന്തര ജോലികൾ( സമ്പത്തിന്റെ ടാക്സ്)ഫ്രെഞ്ച് സർക്കാർ അടച്ചുതീർത്തത്, കുറച്ച് അദ്ദേഹത്തന്റെ കലാ നിർമ്മാണങ്ങളിൽ നിന്നും, പിന്നെ കുറച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശേഖരത്തിൽ നിന്നുമായിരുന്നു.ഈ ചിത്രങ്ങളെല്ലാമാണ് പാരീസിലെ മുസീ പിക്കാസോയുടെ കേന്ദ്രം.2003-ൽ പിക്കാസോയുടെ ബന്ധുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിന് തന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ സ്പെയിനിലെ മലാഗയിൽ മുസിയു പിക്കാസോ മലാഗ എന്ന പേരിൽ ഒരു മ്യൂസിയം പിക്കാസോയ്ക്കായി തുറന്നു.

ബാഴ്‍സലോണയിലെ മുസീ പിക്കാസോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു, അദ്ദേഹം സ്പെയിനിലുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ വരച്ചവയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ലാസ്സിക്കലായ രചനാ വൈഭവങ്ങളടങ്ങിയ ഏതാനും ചിത്രങ്ങളും അതിലുൾപ്പെടുന്നു.കൂടാെത ആ മ്യൂസിയം തന്റെ യുവത്വകാലത്ത് അച്ഛന്റെ കീഴിൽ നിർമ്മിച്ച വിലമതിക്കാനാവാത്ത കലാ നിർമ്മാണങ്ങളും, പിക്കാസോയുടെ അടുത്ത കൂട്ടുകാരനും പേഴ്സണൽ സെക്ക്രട്ടറിയുമായിരുന്ന ജെയിം സബാർട്ടെസിന്റെ ചിത്രങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

പിക്കാസോയുടെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും ലോകത്തിലെ തന്നെ വിലമതിക്കാനാവാത്ത ചിക്രങ്ങളായിരുന്നു.ഗാർകോൺ എ ലാ പൈപ്പ് എന്ന ചിത്രം 2004 മെയ് 4-ന് സോത്ത്ബേയിൽ വച്ച് യു.എസ് ഡോളർ 104 മില്ല്യണിനാണ് വിറ്റുപോയത്, ഇത് വിലയിലെ ഒരു പുതിയ റെക്കോർഡായിരുന്നു.സൊത്ത്ബേയിൽ വച്ച് തന്നെ ദോറാ മാര്ഡ ഓ ചാറ്റ് എന്ന ചിത്രം 2006 മെയ് -ന് യു.എസ് ഡോളർ 95.2 മില്ല്യണിനാണ് വിറ്റുപോയി.[64] 2010 മെയ് 4-നാണ് നൂഡ് , ഗ്രീൻ ലീവ്സ് ആന്റ് ബസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രം ക്രിസ്റ്റീസിൽ വച്ച് ഡോളർ 106.5 മില്ല്യണിന് വിറ്റുപോയത്.പിക്കാസോയുടെ ഗൃഹനാഥകളിലൊന്നായ മരിയ തെരേസ വാൾട്ടർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ചിത്രം ലോസ് ആഞ്ചലെസ്സിലെ സ്വകാര്യ ശേഖരത്തിൽ മനുഷ്യസ്നേഹിയും,ഫ്രാൻസുകാരനുമായ 2009 നവമ്പർ ന് മരിച്ച ലാസ്ക്കർ ബ്രോഡിയുടെ കൈവശത്തിലായിരുന്നു. [65] 2015 മെയ് 11-ന് വുമൺ ഓഫ് ആൽഗിർസ് എന്ന ചിത്രം ന്യൂയോർക്കിലെ ക്രിസ്റ്റീയിൽ വച്ച് യു.എസ് ഡോളർ 179.3 മില്ല്യണിന് വിറ്റുപോകുകയും, ലോകത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിലയ്ക്ക് വിറ്റുപോയ ചിത്രത്തിന്റെ റെക്കോർഡ് തകർക്കുകയും ചെയ്തു.[66]

ആർട്ട് മാർക്കെറ്റ് ട്രെൻഡ്സ് റിപ്പോർട്ടുകൾ അനുസരിച്ച്, 2004 ആകുമ്പോൾ പിക്കാസോയാണ് ഉയർന്ന പദവിയിലുള്ള കലാകാരനായി മാറുന്നത്(ചിത്രങ്ങൾ ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വിറ്റുപോയതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണത്).[67]കൂടാതെ മറ്റുപല കലാകാരന്മാരിൽ നിന്ന്് അപേക്ഷിച്ച് പിക്കാസോയുടെ ചിത്രങ്ങളാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മോഷണത്തിന് വിധേയമായവ;[68] ആർട്ട് ലോസ് റജിസ്റ്റർ പിക്കാസോയുടെ 550 ചിത്രങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നു.[69]

പിക്കാസോയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുെ നടത്തിപ്പ് കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം എസ്റ്റേറ്റുകളാണ്. യു.എസ് പകർപ്പവകാശ നിയമങ്ങൾത്തനുസരിച്ചുള്ള പിക്കാസോയ്ക്കാവശ്യമായ നടത്തിപ്പ് കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നത് ആർട്ടിസ്റ്റ് റൈറ്റ്സ് സൊസൈറ്റിയാണ്.[70]

സർവൈവിങ്ങ് പിക്കാസോ എന്ന 1986 -ലെ സിനിമയിൽ ആന്റണി ഹോപ്കിൻസ് ആണ് പിക്കാസോ ആയി അഭിനയിക്കുന്നത്.[71]പിക്കാസോ അറ്റ് ദി ലാപിൻ അഗിലെ എന്ന സ്റ്റീവ് മാർട്ടിന്റെ 1993 -ലെ നാടകത്തിൽ പിക്കാസോ അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്.

അടുത്തിടേയുള്ള പ്രാധാനപ്പെട്ട പ്രദർശനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

"പിക്കാസോ:മുസീ നാഷ്ണൽ പിക്കാസോ -യിൽ നിന്നുുള്ള മാസ്റ്റർപീസുകൾ,പാരീസി", എന്നത്, പാരീസിലെ മുസീ നാഷ്ണൽ പിക്കാസോയിൽ നിന്നുള്ള 150 പെയിന്റിങ്ങുകളും, ശിൽപ്പങ്ങളും, ഡ്രോയിങ്ങുകളും, പ്രിന്റുകളും, ഫോട്ടോകളും, അടങ്ങുന്ന ഒരു എക്സിബിഷനായിരുന്നു.അതിന്റെ സമയരേഖകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

  • 2010 ഒക്ടോബർ 8 - 2011 ജനുവരി 17, സെറ്റിൽ ആർട്ട് മ്യൂസിയം, സെറ്റിൽ, വാഷിങ്ടൺ , യു.എസ്
  • 2011 ഫെബ്രുവരി 19 - 2011 മെയ് 15, വിർജീനിയ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ട്സ്, റിക്ക്മണ്ട്, വിർജീനിയ,യു.എസ്
  • 2011 ജൂൺ 11 - 2011 ഒക്ടോബർ 15, എം.എച്ച്. ഡി യങ്ങ് മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയം, സാൻ ഫ്രാൻസിസ്ക്കോ, കാലിഫോർണിയ, യു.എസ്[72]
  • 2011 നവമ്പർ 12 - 2012 മാർച്ച് 25, ആർട്ട് ഗാലെറി ഓഫ് ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസ്, സിഡ്നി.[73]
  • 2012 ഏപ്രിൽ 28 - 2012 ആഗസ്റ്റ് 26, ആർട്ട് ഗാലെറി ഓഫ് ഒന്റാറിയോ, ടൊറോന്റോ, ഒന്റാറിയോ, കാനഡ.

ഇതും കാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. On-line Picasso Project
  2. പിക്കാസോ ആദ്യമായി ഉച്ചരിച്ചു എന്നു പറയപ്പെടുന്ന വാക്ക് പാബ്ലോപിക്കാസോ.ഓർഗ് - പിക്കാസോസ് ഫസ്റ്റ് വേഡ് എന്ന ഭാഗം
  3. പാബ്ലോ, പിക്കാസ്സോ; സൂസീ ഹോഡ്ജ്. പാബ്ലോ പിക്കാസ്സോ. p. 8. 
  4. "വായന" (ഭാഷ: മലയാളം). മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് ലക്കം 742. 2012 മെയ് 14. ശേഖരിച്ചത് 2013 മെയ് 07. 
  5. The name on his baptismal certificate differs slightly from the name on his birth record. On line Picasso Project
  6. Hamilton, George H. (1976). "Picasso, Pablo Ruiz Y". എന്നതിൽ William D. Halsey. Collier's Encyclopedia 19. New York: Macmillan Educational Corporation. pp. 25–26. 
  7. Neil Cox (2010). The Picasso Book. Tate Publishing. p. 124. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 9781854378439. "Unlike Matisse's chapel, the ruined Vallauris building had long since ceased to fulfill a religious function, so the atheist Picasso no doubt delighted in reinventing its use for the secular Communist cause of 'Peace'." 
  8. Wertenbaker 1967, 9.
  9. Wertenbaker 1967, 11.
  10. 10.0 10.1 "Picasso: Creator and Destroyer – 88.06". Theatlantic.com. ശേഖരിച്ചത് 21 December 2009. 
  11. 11.0 11.1 Wertenbaker 1967, 13.
  12. Cirlot 1972, p.6.
  13. Cirlot 1972, p. 14.
  14. Cirlot 1972, p.37.
  15. Cirlot 1972, pp. 87–108.
  16. Cirlot 1972, p. 125.
  17. Cirlot 1972, p.127.
  18. Wattenmaker, Distel, et al. 1993, p. 304.
  19. "BBC News - Hidden painting found under Picasso's The Blue Room". Bbc.com. 2014-06-17. ശേഖരിച്ചത് 2014-07-17. 
  20. Wattenmaker, Distel, et al. 1993, p. 194.
  21. "Special Exhibit Examines Dynamic Relationship Between the Art of Pablo Picasso and Writing" (PDF). Yale University Art Gallery. ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  22. James R. Mellow. Charmed Circle. Gertrude Stein and Company. 
  23. Richard Lacayo (7 April 2009). "Art's Great Whodunit: The Mona Lisa Theft of 1911". TIME (Time Inc.). ശേഖരിച്ചത് 28 June 2013. 
  24. 24.0 24.1 24.2 John Richardson, A Life of Picasso: The Triumphant Years, 1917-1932, Knopf Doubleday Publishing Group, Dec 24, 2008, pp. 77-78, ISBN 030749649X
  25. Letter from Juan Gris to Maurice Raynal, 23 May 1917, Kahnweiler-Gris 1956, 18
  26. Paul Morand, 1996, 19 May 1917, p. 143-4
  27. Christopher Green, Cubism and its Enemies, Modern Movements and Reaction in French Art, 1916–1928, Yale University Press, New Haven and London, 1987, pp. 13-47
  28. Harrison, Charles; Frascina, Francis; Perry, Gillian (1993). Primitivism, Cubism, Abstraction. Google Books. ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  29. "Melissa McQuillan, ''Primitivism and Cubism, 1906–15, War Years'', From Grove Art Online, MoMA". Moma.org. 1915-12-14. ശേഖരിച്ചത് 2014-07-17. 
  30. "Paul (Paolo) Picasso is born". Xtimeline.com. ശേഖരിച്ചത് 3 February 2012. 
  31. 31.0 31.1 Cowling & Mundy 1990, p. 201.
  32. 32.0 32.1 32.2 "Melissa McQuillan, ''Pablo Picasso, Interactions with Surrealism, 1925–35'', from Grove Art Online, 2009 Oxford University Press, MoMA". Moma.org. 1931-01-12. ശേഖരിച്ചത് 2014-07-17. 
  33. Richard Dorment (8 May 2012). "Picasso, The Vollard Suite, British Museum, review". The Daily Telegraph. ശേഖരിച്ചത് 19 May 2012. 
  34. The MoMA retrospective of 1939–40 — see Michael C. FitzGerald, Making Modernism: Picasso and the Creation of the Market for Twentieth-Century Art (New York: Farrar, Straus and Giroux, 1995; Berkeley: University of California Press, 1996), pp. 243–262.
  35. "Guernica Introduction". Pbs.org. ശേഖരിച്ചത് 21 December 2009. 
  36. The Spanish Wars of Goya and Picasso, Costa Tropical News. Retrieved 4 June 2010.
  37. Reagan, Geoffrey (1992). Military Anecdotes. Guinness Publishing. p. 25. ISBN 0-85112-519-0
  38. Kendall, L. R., Pablo Picasso (1881–1973): The Charnel House in Pieces... Occasional and Various April 2010
  39. Artnet, Fred Stern, Picasso and the War Year Retrieved 30 March 2011
  40. Lorentz, Stanisław (2002). Sarah Wilson, എഡി. Paris: capital of the arts, 1900–1968. Royal Academy of Arts. p. 429. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 09-00946-98-9. 
  41. Rothenberg, Jerome. Pablo Picasso, The Burial of the Count of Orgaz & other poems. Exact Exchange Books, Cambridge, MA, 2004, vii–xviii
  42. Picasso the Playwright, Picasso's Little Recognised Contribution to the Performing Arts - with Images Retrieved April 2015
  43. Zabel, William D (1996).The Rich Die Richer and You Can too. John Wiley and Sons, p.11. ISBN 0-471-15532-2
  44. Kimmelman, Michael (28 April 1996). "Picasso's Family Album,". New York Times. ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  45. 45.0 45.1 "Picasso's commitment to the cause". PBS. 
  46. National Gallery of Victoria (2006). "An Introduction to Guernica". ശേഖരിച്ചത് 2 April 2013. 
  47. Picasso’s Party Line, ARTnews Retrieved 31 May 2007.
  48. Ashton, Dore and Pablo Picasso (1988). Picasso on Art: A Selection of Views. Da Capo Press. p. 140. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 0-306-80330-5. 
  49. "Study on Salvador Dalí". Monografias.com. 7 May 2007. ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  50. "Article on Dalí in ',El Mundo',". Elmundo.es. ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  51. Dannatt, Adrian (7 June 2010), Picasso: Peace and Freedom. Tate Liverpool, 21 May – 30 August 2010, Studio International, ശേഖരിച്ചത് 10 February 2013 
  52. Huffington, Arianna S. (1988). Picasso: Creator and Destroyer. Simon and Schuster. p. 390. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 978-0-7861-0642-4. 
  53. "Pablo Ruiz Picasso (1881–1973) | Picasso gets Stalin Peace Prize | Event view". Xtimeline.com. ശേഖരിച്ചത് 3 February 2012. 
  54. Berger, John (1965). The Success and Failure of Picasso. Penguin Books, Ltd. p. 175. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 978-0-679-73725-4. 
  55. Charlotte Higgins (28 May 2010). "Picasso nearly risked his reputation for Franco exhibition". The Guardian (UK: Guardian News and Media). 
  56. Picasso A Retrospective, Museum of Modern Art, edited by William Rubin, copyright MoMA 1980, p.383
  57. On-line Picasso Project, citing Selfridge, John, 1994.
  58. 58.0 58.1 58.2 McQuillan, Melissa. "Picasso, Pablo." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed February 1, 2014
  59. Rubin 1980, pp. 150–151.
  60. Cirlot 1972, p. 164.
  61. 61.0 61.1 Cowling & Mundy 1990, p. 208.
  62. Cirlot 1972, pp. 158–159.
  63. 63.0 63.1 63.2 Danto, Arthur (August 26/September 2, 1996). "Picasso and the Portrait". The Nation 263 (6): 31–35.
  64. "Picasso portrait sells for $95.2 million". ശേഖരിച്ചത് 4 May 2006. 
  65. Vogel, Carol (9 March 2010). "Christie's Wins Bid to Auction $150 Million Brody Collection". Nytimes.com. ശേഖരിച്ചത് 3 February 2012. 
  66. Picasso painting smashes art auction record in $179.4m sale, International Business Times, May 12, 2015
  67. "2004 Art Market Trends report" (PDF). ശേഖരിച്ചത് 26 August 2010. 
  68. S. Goodenough, 1500 Fascinating Facts, Treasure Press, London, 1987, p 241.
  69. Revealed: The extraordinary security blunders behind Paris art gallery heist The Daily Mail
  70. "Most frequently requested artists list of the Artists Rights Society". Arsny.com. ശേഖരിച്ചത് 2014-07-17. 
  71. [1]IMDB
  72. "Picasso: Masterpieces from the Musée National Picasso, Paris". deYoung Museum. ശേഖരിച്ചത് 24 July 2011. 
  73. "Art Gallery of New South Wales". Artgallery.nsw.gov.au. ശേഖരിച്ചത് 2014-07-17. 

റെഫറെൻസുകൾ[തിരുത്തുക]

അധിക ലിങ്കുകൾ[തിരുത്തുക]

Wikiquote-logo-en.svg
വിക്കിചൊല്ലുകളിലെ Pablo Picasso എന്ന താളിൽ ഈ ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചൊല്ലുകൾ ലഭ്യമാണ്‌:

പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

ഉപന്യാസങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

മ്യൂസിയങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

Persondata
NAME Picasso, Pablo
ALTERNATIVE NAMES Pablo Ruiz y Picasso; Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Martyr Patricio Clito Ruíz y Picasso
SHORT DESCRIPTION Spanish painter and sculptor
DATE OF BIRTH 25 October 1881
PLACE OF BIRTH Málaga, Spain
DATE OF DEATH 8 April 1973
PLACE OF DEATH Mougins, France
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പാബ്ലോ_പിക്കാസോ&oldid=2429794" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്