തെക്കേ അമേരിക്ക
വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
 |
|
| വിസ്തീര്ണ്ണം | 17,840,000 km2 |
|---|---|
| ജനസംഖ്യ | 382,000,000 |
| ജനസാന്ദ്രത | 21.4 per km2 |
| Demonym | South American, American |
| രാജ്യങ്ങള് | 12 (List of countries) |
| Dependencies | 3 |
| ഭാഷകള് | List of languages |
| സമയമേഖലകള് | UTC-2 to UTC-5 |
| Internet TLD | South American TLD |
| വലിയ നഗരങ്ങള് |
|
ഭൂമിയുടെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തെ ഒരു ഭൂഖണ്ഡമാണ് തെക്കേ അമേരിക്ക. വടക്കും കിഴക്കും അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രവും സമുദ്രവും വടക്ക് പടിഞ്ഞാറു കരീബിയന് കടലും വടക്കേ അമേരിക്കയും പടിഞ്ഞാറു ശാന്ത സമുദ്രവുമാണ് അതിരുകള്. പനാമ കടലിടുക്ക് തെക്കേ അമേരിക്കയെ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വടക്കേ അമേരിക്കയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
17,840,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര് വിസ്തീര്ണ്ണമുള്ള ഈ വന്കര (6,890,000 ച.മൈല്), ഭൗമോപരിതലത്തിന്റെ 3.5% വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 2005-ലെ കണക്കുപ്രകാരം എവിടത്തെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 37.1 കോടിയാണ്.വലിപ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തില് ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, വടക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവയ്ക്കു പിന്നില് നാലാം സ്ഥാനത്ത് നില്ക്കുന്ന തെക്കേ അമേരിക്ക ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തില് ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് , വടക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവയ്ക്കു പിന്നില് അഞ്ചാം സ്ഥാനത്താണ്.
ഉള്ളടക്കം |
[തിരുത്തുക] പേരിനു പിന്നില്
ഇറ്റാലിയന് പര്യവേക്ഷകനായ അമരിഗോ വെസ്പൂചിയുടെ പേരില്നിന്നാണ് അമേരിക്ക എന്ന പേരു വന്നതെന്നാണു പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്.അക്കാലത്ത് പുതിയതായി കണ്ടെത്തിയ വന്കര ഇന്ത്യയല്ലെന്നും യൂറോപ്പുകാര്ക്ക് അതുവരെ അജ്ഞാതമായിരുന്ന പുതിയ പ്രദേശമാണെന്നും ആദ്യമായി നിര്ദ്ദേശിച്ച അമരിഗോ വെസ്പൂചിയാണു തെക്കെ അമേരിക്കയും മധ്യ അമേരിക്കയിലെ പര്വ്വതനിരകളും കണ്ടുപിടിച്ചത് .
[തിരുത്തുക] ഭാഷകള്
തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ പരക്കെ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷ സ്പാനിഷാണെങ്കിലും 51 ശതമാനത്തോളം ജനങ്ങള് ബ്രസീലിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷയായ പോര്ച്ചുഗീസാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. ഹിന്ദി സംസാരിക്കുന്ന ജനങ്ങള് ഏറെയുള്ള സുരിനാമിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷ ഡച്ചും, അയല്രാജ്യമായ ഗയാനയിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷ ഇംഗ്ലീഷും, ഫ്രെഞ്ച് ഗയാനയിലെ ഔദ്യോഗികഭാഷ ഫ്രെഞ്ചുമാണ്.
[തിരുത്തുക] സാമ്പത്തികം
തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ പല രാജ്യങ്ങളിലും പണക്കാരും പാവപ്പെട്ടവരും തമ്മില് സമ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തില് വലിയ വ്യത്യാസമാണുള്ളത് - ഏറ്റവും സമ്പന്നരായ 20% ആള്ക്കാര് ആകെ സമ്പത്തിന്റെ 60% കൈയടക്കിവച്ചിരിക്കുമ്പോള് പാവപ്പെട്ട 20% ആള്ക്കാരുടെ ഓഹരി വെറും 5% മാത്രമാണ്.
[തിരുത്തുക] രാഷ്ട്രീയം
ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യശതകത്തില് തെക്കേ അമേരിക്കന് രാജ്യങ്ങള് ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മാറുകയുണ്ടായി, ചിലി, ഉറുഗ്വായ്, ബ്രസീല്, അര്ജന്റീന, ഇക്വഡോര്, ബൊളീവിയ, പരാഗ്വേ, വെനിസ്വേല തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളില് സോഷ്യലിസ് രാഷ്ട്രനേതാക്കള് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണിത് സംഭവിച്ചത്. ഇടതുപക്ഷ ചിന്താഗതി നിലനില്ക്കുന്നുവെങ്കിലും കൂടുതലും സ്വന്തന്ത്രവിപണിയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നവയാണ് ഭൂരിഭാഗവും.
[തിരുത്തുക] ഭൂമിശാസ്ത്രം
പുതിയ ലോകം എന്നു യൂറോപ്പുകാര് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന അമേരിക്കയുടെ പ്രധാനമായും തെക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭൂവിഭാഗത്തെയാണു തെക്കേ അമേരിക്ക എന്നു വിളിക്കുന്നത്. പനാമ കനാലിനു തെക്കും പടിഞ്ഞാറുമായാണു ഈ വന്കര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയമായി പനാമ രാജ്യം മുഴുവല് വടക്കെ അമേരിക്കയിലാണ് ഉള്പ്പെടുത്തുന്നത്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വടക്കും തെക്കും അമേരിക്കകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പനാമ കടലിടുക്ക് ഉരുത്തിരിഞ്ഞിട്ടു ഏകദേശം 30 ലക്ഷം വര്ഷമേ ആയിട്ടുള്ളൂ. താരതമ്യേന പ്രായം കുറഞ്ഞതും ഭൂകമ്പമേഖലയുമായ ആന്ഡീസ് പര്വ്വതമേഖല ഈ വന്കരയുടെ പടിഞ്ഞാറെ അറ്റത്താണു കിടക്കുന്നത്. ആന്ഡീസിന്റെ കിഴക്കു ഭാഗത്തായി മഴക്കാടുകളും ആമസോണ് നദീതടവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിനു കൂടാതെ വരണ്ട കിഴക്കന് പാറ്റഗോണിയയും അറ്റക്കാമ മരുഭൂമിയും ഈ വന്കരയിലാണു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വെള്ളച്ചാട്ടമായ വെനിസ്യൂലയിലെ ഏഞ്ജല്, ഏറ്റവും നീരൊഴുക്കുള്ള നദിയായ ആമസോണ്, ഏറ്റവും ദൈര്ഘ്യമുള്ള പര്വതനിരകളായ ആന്ഡീസ്, ഏറ്റവും വരണ്ട മരുഭൂമിയായ അറ്റകാമ, ഏറ്റവും വലിയ മഴക്കാടുകളായ ആമസോണ്മഴക്കാടുകള് തുടങ്ങിയവ തെക്കെ അമേരിക്കയില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സ്വര്ണ്ണം, വെള്ളി, ചെമ്പ്, ഇരുമ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയുടെ നിക്ഷേപങ്ങള് തെക്കേ അമേരിക്കയിലുണ്ട്.
[തിരുത്തുക] ജനസംഖ്യാവിവരം
| രാജ്യം | വിസ്തീര്ണ്ണം | ജനസംഖ്യ (ജുലൈ 1 2005 അനുസരിച്ചുള്ള കണക്ക്) |
ജനസാന്ദ്രത (/ച.കി,മീ) |
തലസ്ഥാനം |
|---|---|---|---|---|
 ആര്ജന്റീന |
2,766,890 | 39,537,943 | 14.3 | ബ്യൂണസ് അയേര്സ് Buenos Aires |
 ബൊളിവീയ |
1,098,580 | 8,857,870 | 8.1 | ലാ പാസ് ) La Paz |
 ബ്രസീല് |
8,514,877 | 187,550,726 | 22 | ബ്രസീലിയ Brasília |
 ചിലി |
756,950 | 15,980,912 | 21.1 | സാന്തിയാഗോ Santiago |
 കൊളംബിയ |
1,138,910 | 42,954,279 | 37.7 | ബോഗൊടാ Bogotá |
 ഇക്വഡോര് |
283,560 | 13,363,593 | 47.1 | കീറ്റൊ Quito |
 ഫോക്ലാന്ഡ് ദ്വീപുകള് (UK) |
12,173 | 2,967 | 0.24 | സ്റ്റാന്ലീ Stanley |
 ഗയാന |
214970 | 765283 | 3.6 | ജോര്ജ്ടൊഉണ് Georgetown |
 ഫ്രഞ്ച് ഗയാന (France) |
91,000 | 190506 | 2.1 | കയെന് Cayenne |
 പരാഗ്വേ |
406,750 | 6,347,884 | 15.6 | അസുന്സ്യോന് Asunción |
 പെറു |
1,285,220 | 27,925,628 | 21.7 | ലീമ Lima |
 തെക്കന് ജ്യോര്ജിയ, തെക്കന് സാന്ഡ്വിച് ദ്വീപുകള്. |
3,093 | 0 | 0 | ഗ്രൈറ്റ്വികെന് Grytviken |
 സുരിനാം |
163,270 | 438,144 | 2.7 | പാരമാറിബോ Paramaribo |
 ഉറുഗ്വേ |
176,220 | 3,415,920 | 19.4 | മോന്ടെവിഡെയോ Montevideo |
 വെനിസ്വേല |
912,050 | 25,375,281 | 27.8 | കറാകസ് Caracas |
 പനാമ (തെക്കേ അമേരിക്കന് ഭാഗത്തേത് മാത്രം) |
25,347 | 504433 | 211.3 | പാനമ സിറ്റി Panama City |
| മൊത്തം | 17,846,948 | 371,814,437 | 20.8 |
[തിരുത്തുക] കുറിപ്പുകള്
ബൊളിവീയയുടെ തലസ്ഥാനം ലാ പാസാണെങ്കിലും ജുഡീഷ്യറിയുടെ ആസ്ഥാനം സൂക്രെയാണ്.(Sucre)
[തിരുത്തുക] അവലംബം
- http://encarta.msn.com/encnet/features/dictionary/dictionaryhome.aspx സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം.
- http://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html പേരിനു പിന്നില്.
- http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
