അലാസ്ക

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് അലാസ്ക
Flag of അലാസ്ക State seal of അലാസ്ക
പതാക ചിഹ്നം
വിളിപ്പേരുകൾ: The Last Frontier (official), പാതിരാസൂര്യന്റെ നാട്
ആപ്തവാക്യം: North to the Future
ദേശീയഗാനം: അലാസ്കയുടെ പതാക
അമേരിക്കൽ ഐക്യനാടുകളുടെ ഭൂപടത്തിൽ അലാസ്ക അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു
ഔദ്യോഗികഭാഷകൾ ഇല്ല[1][2]
സംസാരഭാഷകൾ ഇംഗ്ലീഷ് 89.7%
തദ്ദേശീയം (എസ്കിമോ-അലിയുറ്റ്, നാ-ഡെനെ ഭാഷകൾ) 5.2%
സ്പാനിഷ് 2.9%
നാട്ടുകാരുടെ വിളിപ്പേര് അലാസ്കൻ
തലസ്ഥാനം ജുന്യൂ
ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ആങ്കറേജ്
വിസ്തീർണ്ണം  യു.എസിൽ 1st സ്ഥാനം
 - മൊത്തം 663,268 ച. മൈൽ
(1,717,854 ച.കി.മീ.)
 - വീതി 2,261 മൈൽ (3,639 കി.മീ.)
 - നീളം 1,420 മൈൽ (2,285 കി.മീ.)
 - % വെള്ളം 13.77
 - അക്ഷാംശം 51°20'N to 71°50'N
 - രേഖാംശം 130°W to 172°E
ജനസംഖ്യ  യു.എസിൽ 47th സ്ഥാനം
 - മൊത്തം 735,132 (2013ൽ ഉദ്ദേശം)[3]
 - സാന്ദ്രത 1.26/ച. മൈൽ  (0.49/ച.കി.മീ.)
യു.എസിൽ 50th സ്ഥാനം
 - ശരാശരി കുടുംബവരുമാനം  US$64,333 (4th)
ഉന്നതി  
 - ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം മൗണ്ട് മക്‌കിൻലി (ഡെനാലി)[4]
20,320 അടി (6194 മീ.)
 - ശരാശരി 1900 അടി  (580 മീ.)
 - ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സ്ഥലം Ocean[4]
സമുദ്രനിരപ്പ്
രൂപീകരണം  ജനുവരി 3, 1959 (49th)
ഗവർണ്ണർ ഷോൺ പാർണെൽ (R)
ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ മീഡ് ട്രെഡ്‌വെൽ (R)
നിയമനിർമ്മാണസഭ അലാസ്ക നിയമസഭ
 - ഉപരിസഭ സെനറ്റ്
 - അധോസഭ പ്രതിനിധിസഭ
യു.എസ്. സെനറ്റർമാർ ലിസ മർക്കോവിസ്കി (R)
മാർക്ക് ബെഗിച്ച് (D)
യു.എസ്. പ്രതിനിധിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ ഡോൺ യങ് (R) (at-large) (പട്ടിക)
സമയമേഖലകൾ  
 - east of 169° 30' അലാസ്ക: UTC -9/-8
 - west of 169° 30' Aleutian: UTC -10/-9
ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ AK US-AK
വെബ്സൈറ്റ് www.alaska.gov

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ നാൽപ്പത്തിയൊമ്പതാം സംസ്ഥാനമാണ് രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കു-പടിഞ്ഞാറെ അറ്റത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അലാസ്ക(Listeni/əˈlæskə/). ഭൂവിസ്തൃതിയനുസരിച്ച് അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംസ്ഥാനവും ഇതു തന്നെ. എന്നാൽ ജനവാസ്യയോഗ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ കുറവായതിനാൽ ജനസംഖ്യയനുസരിച്ച് നാൽപ്പത്തിയേഴാം സ്ഥാനമേയുള്ളൂ. അമേരിക്കയുടെ മുഖ്യ ഭൂപ്രദേശത്തുനിന്നു മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രണ്ടു സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണിത്. മുഖ്യപ്രദേശത്തു നിന്നും 800 കിലോമീറ്ററോളം അകലെയാണ് അലാസ്കയുടെ സ്ഥാനം. അമേരിക്കയേക്കാൾ ഭൂമിശാസ്ത്ര സാമീപ്യം കാനഡയോടും റഷ്യയോടുമാണ്.മുഴുവൻ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നു വരും അലാസ്ക്ക സ്റ്റേറ്റിൻറെ മാത്രം വ്യാസം. ഏതാണ്ട് ടെക്സാസിനേക്കാൾ രണ്ടിരട്ടി വലിപ്പം.

ചരിത്രം[തിരുത്തുക]

റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഡാനിഷ് പര്യവേക്ഷകനായ വിറ്റസ് ബെറിംഗ് ആണ് എ.ഡി. 1741 ൽ സൈബീരിയയിൽ നിന്നുള്ള നീണ്ട യാത്രക്കിടയിൽ ആദ്യമായി ഈ വൻകരയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം മനസ്സിലാക്കിയ യൂറോപ്പുകാരൻ.  റഷ്യയുടെ 55 മൈൽ കിഴക്കായി ഈ അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. റഷ്യൻ തിമിംഗില വേട്ടക്കാരും റഷ്യൻ മൃദു രോമ വ്യവസായികളുമാണ്  ഇവിടെ അധിവാസം സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻസ്.  ഇവരുടെ ആദ്യത്തെ കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രം കൊഡയ്ക് ദ്വീപിൽ 1784 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. റഷ്യക്കാർ എത്തുന്ന കാലത്ത് അലാസ്കയിൽ ആദിമ നിവാസികളുടേതായ മൂന്നു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.  എസ്കിമോകൾ, അല്യൂട്സ് (Aleuts), നേറ്റീവ് ഇന്ത്യൻസ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായിരുന്നു അവ.

പദോൽപത്തി ശാസ്ത്രം[തിരുത്തുക]

"അലാസ്ക" (Аляска) എന്ന പേര് അവതരിച്ചത് റഷ്യൻ കൊളോണിയൽ കാലത്തായിരുന്നു. ഈ പദം അല്യൂട്ട് ഭാക്ഷയിൽ നിന്നാണ്. അല്യൂട്ടുകൾ അർദ്ധദ്വീപിനെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചു വന്നിരുന്നു.

ഭൂമിശാസ്ത്രം[തിരുത്തുക]

അലാസ്ക സ്റ്റേററില‍്‍‍ മാത്രമായി 3 മില്യൺ ചെറുതും വലുതുമായ തടാകങ്ങളും  അതുപോലെ സജീവമായതും അല്ലാത്തതുമായ 29 അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുമുണ്ട്. ആർട്ടിക് സമുദ്രം, പസഫിക് സമുദ്രം, ബറിംഗ് കടൽ എന്നിങ്ങനെ  3 വ്യത്യസ്ത സമുദ്രതീരങ്ങളുളള ഏക സംസ്ഥാനമാണ് അലാസ്ക. സമുദ്രതീരം 33,000 മൈൽ ദൂരത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്നു.  അലാസ്കയിൽ 24 മണിക്കൂറൂം സൂര്യപ്രകാശം കിട്ടുന്ന സ്ഥലങ്ങളും അതുപോലെതന്നെ 24 മണിക്കൂർ സൂര്യപ്രകാശം ലഭിക്കാത്ത സ്ഥലങ്ങളുമുണ്ട്. അലാസ്കയിലെ 20,320 അടി ഉയരമുള്ള മക്കിൻലെ  പർവ്വതമാണ് വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ  (Mount McKinley) ഏറ്റവും വലിയ പർവ്വതം.

1959-ൽ ആണു അലാസ്കയ്ക്ക്‌ സംസ്ഥാനപദവി ലഭിച്ചത്‌. ജുന്യൂ നഗരമാണ് തലസ്ഥാനം. 1867 വരെ അലാസ്ക റഷ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ആ വർഷം 1867 മാർച്ച് 30 ന് 7.2 മില്ല്യൺ  യു.എസ്. ഡോളർ വിലയ്ക്ക് (ഏകദേശം ഏക്കറിന് 2 സെന്റ് മൂല്യം കണക്കാക്കി) അലാസ്ക റഷ്യയിൽ നിന്നും യു.എസ്.വാങ്ങുകയായിരുന്നു. 1959-ൽ സംസ്ഥാന‍പദവി ലഭിക്കുംവരെ ഇത് ഒരു കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി തുടർന്നു.

അലാസ്ക അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഏറ്റവും ഭൂവിസ്തൃതിയുള്ള സംസ്ഥാനമാണ്. വടക്കെ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വ്ടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇതിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് കാനഡയും, വടക്കു ഭാഗത്ത് ആർട്ടിക്ക് മഹാസമുദ്രവും, പടിഞ്ഞാറും തെക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ പസിഫിക്ക് മഹാസമുദ്രവും, പടിഞ്ഞാറു മാറി ബെറിങ്ങ് കടലിടുക്കിന്ന് കുറുകെ റഷ്യയും നിലകൊള്ളുന്നു. 698,473-ത്തോളം അലാസ്ക നിവാസികളിൽ ഏകദേശം പകുതിപേരും ആങ്കറേജ് മെട്രൊപൊലിറ്റൻ പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്നു. 2009-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അലാസ്കയാണ് യു.എസിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദൃത കുറഞ്ഞ സംസ്ഥാനം.

കാലാവസ്ഥ[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: Climate of Alaska
Map depicting the climate zones of Alaska.
Average daily maximum and minimum temperatures for selected locations in Alaska[5]
Location July (°F) July (°C) January (°F) January (°C)
Anchorage 65/51 18/10 22/11 –5/–11
Juneau 64/50 17/11 32/23 0/–4
Ketchikan 64/51 17/11 38/28 3/–1
Unalaska 57/46 14/8 36/28 2/–2
Fairbanks 72/53 22/11 1/–17 –17/–27
Fort Yukon 73/51 23/10 –11/–27 –23/–33
Nome 58/46 14/8 13/–2 –10/–19
Barrow 47/34 8/1 –7/–19 –21/–28

ജനസംഖ്യാപരമായ കണക്കുകൾ[തിരുത്തുക]

ഐക്യനാടുകളുടെ സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം അലാസ്കയിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യ ജൂലൈ 1, 2015 ൽ 738,432 ആണ്. 2010 ലെ യു.എസ്. സെൻസസ് നടന്നതിനു ശേഷമുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ഒരു 3.97 ശതമാനം വർദ്ധനയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

Alaska Racial Breakdown of Population
Racial composition
1970[6] 1990[6] 2000[7] 2010[8]
വൈറ്റ് അമേരിക്കന്സ് 78.8% 75.5% 69.3% 66.7%
[1]നേറ്റീവ് ഇന്ത്യൻസ് 16.9% 15.6% 15.6% 14.8%
ഏഷ്യൻസ് 0.9% 3.6% 4.0% 5.4%
കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാർ 3.0% 4.1% 3.5% 3.3%
നേറ്റീവ് ഹാവായിക്കാരും മറ്റ് പസഫിക് ദ്വീപുകാരും 0.5% 1.0%
മററു വർഗ്ഗങ്ങൾ 0.4% 1.2% 1.6% 1.6%
രണ്ടോ അതിൽ കൂടുതലോ വർഗ്ഗക്കാർ 5.5% 7.3%

സംസ്ഥാന പ്രതിരൂപങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

The forget-me-not is the state's official flower and bears the same blue and gold as the state flag.
  • പ്രമാണവാക്യം : നോർത്ത് ടു ഫ്യൂച്ചർ
  • ഇരട്ടപ്പേര് : "The Last Frontier" or "Land of the Midnight Sun" or "Seward's Icebox"
  • സംസ്ഥാന പക്ഷി : willow ptarmigan, adopted by the Territorial Legislature in 1955. It is a small (15–17 ഇഞ്ച് or 380–430 മി.മീ) Arctic grouse that lives among willows and on open tundra and muskeg. Plumage is brown in summer, changing to white in winter. The willow ptarmigan is common in much of Alaska.
  • സംസ്ഥാന മത്സ്യം : കിങ്ങ് സാൽമൺ, adopted 1962.
  • സംസ്ഥാന പുഷ്പം : wild/native Forget-me-not, adopted by the Territorial Legislature in 1917.[9] It is a perennial that is found throughout Alaska, from Hyder to the Arctic Coast, and west to the Aleutians.
  • സംസ്ഥാന ഫോസിൽ : വൂളി മാമത്ത്, adopted 1986.
  • സംസ്ഥാന രത്നം : jade, adopted 1968.
  • സംസ്ഥാന ഷഡ്പദം: four-spot skimmer dragonfly, adopted 1995.
  • സംസ്ഥാന കര സസ്‌തനജീവി : മൂസ്, adopted 1998.
  • സംസ്ഥാന സമുദ്ര സസ്തനി : bowhead whale, adopted 1983.
  • സംസ്ഥാന ലോഹം : സ്വർണ്ണം, adopted 1968.
  • സംസ്ഥാന ഗാനം : "Alaska's_Flag"
  • സംസ്ഥാന സ്പോര്സ് : ഡോഗ് മഷിംഗ്, adopted 1972.
  • സംസ്ഥാന മരം : സിറ്റ്ക സ്പ്രൂസ്, adopted 1962.
  • സംസ്ഥാന നായ : Alaskan_Malamute, adopted 2010.[10]
  • സംസ്ഥാന മണ്ണ് : തനാന,[11] adopted unknown.

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. "Language Legislation in the U.S.A.". CompuServe.com. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് April 26, 2009-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. 
  2. "IN THE SUPERIOR COURT FOR THE STATE OF ALASKA". RCN. ശേഖരിച്ചത് June 2, 2010. 
  3. "Annual Estimates of the Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2013" (CSV). 2013 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. December 2013. ശേഖരിച്ചത് January 3, 2014. 
  4. 4.0 4.1 "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. ശേഖരിച്ചത് October 21, 2011. 
  5. "Alaska climate averages". Weatherbase. ശേഖരിച്ചത് November 1, 2015. 
  6. 6.0 6.1 Population Division, Laura K. Yax. "Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For The United States, Regions, Divisions, and States". [പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി]
  7. "Population of Alaska - Census 2010 and 2000 Interactive Map, Demographics, Statistics, Quick Facts - CensusViewer". censusviewer.com. 
  8. Center for New Media and Promotions(C2PO). "2010 Census Data". census.gov. 
  9. "Alaska Conservation Foundation – State Symbols". ആർക്കൈവ് ചെയ്തത് സൈറ്റിൽ നിന്ന്, യഥാർത്ഥം: February 25, 2009. 
  10. "It's official: Malamute now Alaska's state dog". KTUU.com, Alaska's news and information source. May 13, 2010. ശേഖരിച്ചത് June 2, 2010. 
  11. TANANA – ALASKA STATE SOIL U.S. Department of Agriculture

മുൻഗാമി
അരിസോണ
യു.എസ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംസ്ഥാനപദവി ലഭിച്ച ക്രമത്തിൽ
1959 ജനുവരി 3ന് പ്രവേശനം നൽകി (49ആം)
പിൻഗാമി
ഹവായി
Alaska പറ്റിയുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്, ഇതര വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ തിരയുക-
Wiktionary-logo.svg ഡിക്ഷണറി അർത്ഥങ്ങൾ വിക്കിനിഘണ്ടുവിൽനിന്ന്
Wikibooks-logo.svg പാഠപുസ്തകങ്ങൾ പാഠശാലയിൽ നിന്ന്
Wikiquote-logo.svg Quotations വിക്കി ചൊല്ലുകളിൽ നിന്ന്
Wikisource-logo.svg Source texts വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നിന്ന്
Commons-logo.svg ചിത്രങ്ങളും മീഡിയയും കോമൺസിൽ നിന്ന്
Wikinews-logo.svg വാർത്തകൾ വിക്കി വാർത്തകളിൽ നിന്ന്
Wikiversity-logo-en.svg പഠന സാമഗ്രികൾ വിക്കിവേർസിറ്റി യിൽ നിന്ന്
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=അലാസ്ക&oldid=2428431" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്