ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്

ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം

http://ml.wikipedia.org/wiki/Indian_National_Congress

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പതാക

ഇന്ത്യൻ ‍രാഷ്ട്രത്തിനുമുഴുവനും വേണ്ടി നിലകൊള്ളുകയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു് വേണ്ടിഎല്ലാവിഭാഗം ജനങ്ങളുടെയും പിന്തുണ നേടി ഇന്ത്യൻ ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ ഏകോപിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്ത ദേശീയമുന്നണിയായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് . 1885 മുതൽ 1948 ഫെബ്രുവരിയിലെ എ ഐ സി സി സമ്മേളനം വരെ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനമായി അതു് നിലനിന്നു.

1885-ൽ‍ മുൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഏ. ഓ. ഹ്യൂം എന്ന സായ്‍വിന്റെ മുൻകയ്യിലാണു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാപിതമായതു്. ഡബ്ല്യു.സി. ബാനർജിയായിരുന്നുആദ്യത്തെ അധ്യക്ഷൻ. മഹാത്മാ ഗാന്ധിഎന്നപേരിൽ വിഖ്യാതനായ മോഹനദാസ കർ‍മചന്ദ്ര ഗാന്ധി കോൺഗ്രസ്സിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തതോടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം ജനകീയമായിമാറി. ഇന്ത്യൻ ജനതയെയും ദേശീയതയെയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന പ്രസ്ഥാനമായി കോൺഗ്രസ്സ് ഉയർ‍ന്നു. കോൺഗ്രസ്സിന്റെ അനിഷേധ്യ നേതാവായിരുന്ന മഹാത്മാ ഗാന്ധി രാഷ്ട്രപിതാവുമായി.. മഹാത്മാ ഗാന്ധിയ്ക്കു് മുമ്പു് ഗോപാലകൃഷ്ണ ഗോഖലെ, ബാല ഗംഗാധര തിലകൻ, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ, ലാലാ ലജ്പത് റായ് തുടങ്ങിയവരും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയോടൊപ്പം സുഭാസ് ചന്ദ്ര ബസു, ജവഹർലാൽ നെഹ്രു, സർദാർ വല്ലഭഭായി പട്ടേൽ, ഡോ.രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്, ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ, സി. രാജഗോപാലാചാരി, ആചാര്യ നരേന്ദ്രദേവെ, ആചാര്യ കൃപലാനി, ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ തുടങ്ങിയവരും കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രധാനനേതാക്കളായിരുന്നു. ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുമ്പോഴും 1948 ഫെബ്രുവരിയിലെ എ ഐ സി സി സമ്മേളനക്കാലത്തും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നതു് 1946 മുതൽ 1948 വരെ ചുമതല വഹിച്ച ആചാര്യ ജെ. ബി. കൃപലാനിയായിരുന്നു. ദേശീയ പ്രസ്ഥാനമെന്ന നിലയിലുള്ള കോൺഗ്രസിനെ അവസാനമായിനയിച്ച പ്രസിഡന്റായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

1947-ൽ‍ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രയോജനം അതിജീവിച്ചുവെന്നും അതിജീവിച്ചുവെന്നു് കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രധാനനേതാവും രാഷ്ട്രപിതാവുമായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിതന്നെ 1948 ജനുവരിയിൽ പ്രസ്താവിച്ചു. കോൺഗ്രസ്സ് പിരിച്ചുവിട്ടു് ഒരു ലോക സേവാ സംഘം (ജന സേവാ സംഘം) രൂപപ്പെടണമെന്നു് മഹാത്മാ ഗാന്ധി നിർ‍ദേശിച്ചു.എന്നാൽ, മഹാത്മാ ഗാന്ധി രക്തസാക്ഷിയായ ഉടനെതന്നെ 1948 ഫെബ്രുവരി 21,22തീയതികളിൽ‍ നവ ദൽഹിയിൽ‍ ‍ ചേർ‍ന്ന എ ഐ സി സി സമ്മേളനം കോൺഗ്രസ്സ് ഭരണഘടനയിൽ ഭേദഗതിവരുത്തി കോൺഗ്രസ്സിനുള്ളിലെ മറ്റു് കക്ഷികളെയും സംഘടനകളെയും പുറന്തള്ളിക്കൊണ്ടു് സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായി മാറുകയാണു് ചെയ്തതു്. അതോടെ, 1948 മാർച്ചിൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയ താൽ‍പര്യമില്ലാത്ത ഗാന്ധിയൻമാർ സർവ സേവാ സംഘം രൂപവൽക്കരിച്ചും കാങ്ഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാർ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപവൽക്കരിച്ചും സ്വതന്ത്രമായി.

1948 ഫെബ്രുവരിയിലെ എ ഐ സി സി സമ്മേളനം മുതൽ‍ 1969ലെ രാഷ്ട്രപതി തെരഞ്ഞെടുപ്പു വരെ ഇന്ത്യയിലെ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായി ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർ‍ട്ടി (1948 – 1969) നിലനിന്നു. 1969-ൽ‍ ഇതു് തകർ‍ന്നതിനെ തുടർ‍ന്നുണ്ടായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന), ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഭരണം) എന്നിവയും 1978-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഭരണം) പിളർ‍ന്നുണ്ടായ റെഡ്ഢിവിഭാഗം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് –ഐ എന്നിവയും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് എന്നു് അറിയപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന) മറ്റു് പാർട്ടികളുമായി ലയിച്ചുണ്ടായ ജനതാ പാർട്ടി 1977ൽ അധികാരത്തിലേറി. 1978-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് –ഐ എന്ന കക്ഷി 1986 മുതൽ ഇന്ത്യൻ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് എന്ന പേരു് ഉപയോഗിച്ചു് വരുന്നു.

1937-ൽ നടന്ന കോൺഗ്രസ്സ് പ്രവർ‍ത്തക സമിതിയോഗത്തിൽ‍ ആചാര്യ കൃപലാനി , വല്ലഭഭായി പട്ടേൽ, അച്യുത പടവർ‍ദ്ധൻ‍,ആചാര്യ നരേന്ദ്രദേവ, ഗോവിന്ദ വല്ലഭ പാന്ത് തുടങ്ങിയവർ‍

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസ്ഥാനം1885 -1948

കോൺഗ്രസിന്റെ ആദ്യ സമ്മേളനം1885

തുടക്കം

വിരമിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അലൻ ഒക്ടേവിയൻ‍ ഹ്യൂം മുൻകയ്യെടുത്താണു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാപിച്ചതു്. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഭരണതലത്തിൽ അഭ്യസ്തവിദ്യരായ ഇന്ത്യക്കാർക്ക് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 1885-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് രൂപംകൊണ്ടത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തോട് തുടക്കത്തിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനം എതിർപ്പു പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. 1884-ൽ‍ രൂപവൽ‍കരിയ്ക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ യൂണിയൻ എന്നസംഘടന പേരുമാറ്റിയാണു് 1885-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസായതു്. ഇന്ത്യയിലെ വൈസ്രോയ് ആയിരുന്ന ഡഫറിൻ പ്രഭുവിന്റെ അനുമതിയോടെയും പിന്തുണയോടെയും സ്കോട്ട്‌ലൻഡുകാരനായ ഏ.ഓ. ഹ്യൂം കോൺഗ്രസിന്റെ രൂപവത്കരണ സമ്മേളനം വിളിച്ചു ചേർത്തു.

ഡബ്ല്യു.സി. ബാനർജിയായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ആദ്യത്തെ അധ്യക്ഷൻ. ആദ്യ സമ്മേളനം പുണെയിൽ വിളിച്ചുചേർക്കാനായിരുന്നു തീരുമാനമെങ്കിലും പ്ലേഗുബാധ വ്യാപകമായതിനെത്തുടർന്ന് സമ്മേളനം ബോംബെയിലേക്ക് (മുംബൈ) മാറ്റുകയായിരുന്നു. 1885 ഡിസംബർ 28 മുതൽ 31 വരെയാണ് ആദ്യ സമ്മേളനം ചേർന്നത്. ആദ്യ യോഗത്തിൽ 72 പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു. ഇന്ത്യൻ‍ ദേശീയ വാദത്തിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന ദാദാഭായി നവറോജി ആദ്യകാലത്തെ പ്രധാനനേതാക്കളിലൊരാളായിരുന്നു. ഏ.ഓ. ഹ്യൂം കോൺഗ്രസിന്റെ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയുടെ ചുമതല വഹിച്ചു.

1897ൽ അമരാവതിയിൽ വെച്ച് നടന്ന കോൺഗ്രസ്സ് സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം വഹിച്ച ശ്രീമാൻ ചേറ്റൂർ ശങ്കരൻ നായർ[1] ആ പദവിയിലെത്തുന്ന ആദ്യമലയാളി എന്ന വിശേഷണത്തിന് അർഹനായി

1907 മുതൽ 1916 വരെ കോൺഗ്രസ് രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായി ഭിന്നിച്ചു് നിന്നു. ബാല ഗംഗാധര തിലകന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ തീവ്രവാദികളും ഗോപാലകൃഷ്ണ ഗോഖലെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മിതവാദികളുമായി‍ മൽ‍സരിച്ചു. ഇക്കാലത്തു് സംഘടനയുടെ നിയന്ത്രണം മിതവാദികൾ‍ക്കായിരുന്നു. . ബാല ഗംഗാധര തിലകൻ, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ, ലാലാ ലജ്പത് റായ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നുതീവ്രവാദി വിഭാഗത്തെ നയിച്ചതു്.

1904ൽ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഇന്റർ‍‍നാഷണലിന്റെ ആംസ്റ്റർ‍ഡാം കോൺ‍ഗ്രസ്സിൽ‍ ദാദാഭായി നവറോജി പങ്കെടുക്കുന്നു

മഹാത്മാ ഗാന്ധി

മഹാത്മാ ഗാന്ധി 1929

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം കോൺഗ്രസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി നേതൃത്വം നൽകിയ പൊതു നിസ്സഹകരണം, അഹിംസാ മാർഗ്ഗത്തിലുള്ള സമരം, തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചു. പാർട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷ സ്ഥാനത്തേക്ക് പലനേതാക്കളും വന്നുവെങ്കിലും ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതുവരെ ഗാന്ധിയായിരുന്നു കോൺഗ്രസിന്റെ അനിഷേധ്യ നേതാവ്. സോഷ്യലിസ്റ്റുകളെയും പാരമ്പര്യവാദികളെയും ഹിന്ദു-മുസ്ലീം യാഥാസ്ഥിതികരെയുമൊക്കെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബഹുജന പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ഇക്കാലത്ത് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്. മഹാത്മാ ഗാന്ധിക്കു മുൻപ് ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ, ലാലാ ലജ്പത് റായ്, മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന എന്നിവരും കോൺഗ്രസിന്റെ നേതൃനിരയിലുണ്ടായിരുന്നു.

1929-ൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്രു പ്രസിഡന്റായിരിക്കെ ലാഹോറിൽ ചേർന്ന സമ്മേളനം കോൺഗ്രസിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്. “പൂർണ്ണ സ്വരാജ്” (സമ്പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം) ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ലക്ഷ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഈ സമ്മേളനത്തിലാണ്. 1930ജനുവരി 26 പൂർണ്ണ സ്വരാജ് ദിവസമായും ആചരിച്ചു. സത്യാഗ്രഹ സമരമുറയോടെ ഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ജനകീയമായി. നെഹ്രുവിനെക്കൂടാതെ സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ, ഡോ.രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്, ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ, സി. രാജഗോപാലാചാരി, ആചാര്യ നരേന്ദ്രദേവെ, ആചാര്യ കൃപലാനി, മൌലാന അബ്ദുൽ കലാം ആസാദ്, ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ എന്നീ നേതാക്കന്മാരും ഗാന്ധിയോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. ഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും വേരോട്ടമുള്ള ഏക പ്രസ്ഥാനമായി കോൺഗ്രസ് വളർന്നു. ജാതിവ്യത്യാസങ്ങളും, തൊട്ടുകൂടായ്മ തുടങ്ങിയ ദുരാചാരങ്ങളും, ദാരിദ്ര്യവും, മത-വംശ വിദ്വേഷങ്ങളും വെടിഞ്ഞ് ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി പൊരുതുവാനുള്ള ഗാന്ധിജിയുടെ ആഹ്വാനവും അതിനായി ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ യാത്രകളുമാണ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളിയാക്കിയത്.

ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം

ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരമായിരുന്നു അന്തിമസമരം. ഇന്ത്യക്കാരെ രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനു അയച്ചതിനു എതിരായും ഗാന്ധിയുടെ ഇന്ത്യയ്ക്കു ഉടനടി സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകൂ എന്നാവശ്യപ്പെട്ടു് 1942 ആഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ച പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനം (ഭാരത് ച്ഛോടോ ആന്തോളൻ) അഥവാ ഓഗസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം 1942 ഓഗസ്റ്റ് 8-നു അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ (എ.ഐ.സി.സി) ബോംബെ സമ്മേളനത്തിൽ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രമേയം പാസാക്കി. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ വമ്പിച്ച നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കും എന്ന് ഈ പ്രമേയം പ്രസ്താവിച്ചു. ബോംബെയിലെ ഗവാലിയ റ്റാങ്കിൽ ഗാന്ധി ഇന്ത്യക്കാരോട് അക്രമരഹിത നിസ്സഹകരണം പിന്തുടരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി പെരുമാറാനും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കാതിരിക്കാനും ഗാന്ധി ജനങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഗാന്ധിയുടെ ആഹ്വാനത്തിനു മറുപടിയായി അടുത്ത ദിവസം തന്നെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഗാന്ധിയെ പൂനെയിലെ ആഗാ ഖാൻ കൊട്ടാരത്തിൽ തടവിലടച്ചു. കോൺഗ്രസിന്റെ ദേശീയ നേതൃത്വമായ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി പ്രവർത്തക സമിതിയെ മുഴുവൻ അഹ്മദ്നഗർ കോട്ടയിൽ തടവിലടച്ചു. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ നിരോധിച്ചു. രാജ്യമൊട്ടാകെ വലിയ തോതിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളും പ്രകടനങ്ങളും നടന്നു. തൊഴിലാളികൾ തൊഴിൽ‌സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും കൂട്ടത്തോടെ ഒഴിഞ്ഞുനിന്നു. രാജ്യത്തെമ്പാടും സമരാഹ്വാനങ്ങൾ ഉണ്ടായി. രാജ്യമൊട്ടാകെ വ്യാപകമായ നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടന്നു. സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾ അഗ്നിക്കിരയാക്കി, വൈദ്യുതബന്ധം വിച്ഛേദിച്ചു, ഗതാഗത, വാർത്താവിനിമയ സം‌വിധാനങ്ങൾ തകർത്തു. ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസത്തെയും മന:ശക്തിയെയും തകർത്തതും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സൈനികരിൽ ഉണ്ടായ വിപ്ലവത്തിനും അസംതൃപ്തിയ്ക്കും ഇടയാക്കിയതും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ ദുർ‍ബലമാക്കി. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ആശയവ്യത്യാസങ്ങൾ മറന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിനു പിന്നിൽ അണിനിരന്നു് സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ വിജയത്തിലെത്തിച്ചു.

1947ൽ‍ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയെന്നും ലോക സേവാ സംഘം (ജന സേവാ സംഘം) ആയി മാറണമെന്നുമായിരുന്നു മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ നിലപാടു്.

1948 ഫെബ്രുവരി 21,22തീയതികളിൽ‍ നവ ദില്ലിയിൽ‍ ചേർ‍ന്ന എ ഐ സി സി സമ്മേളനം കോൺഗ്രസ്സ് ഭരണഘടനയിൽ ഭേദഗതിവരുത്തി കോൺഗ്രസ്സിനുള്ളിലെ മറ്റു് കക്ഷികളെയും സംഘടനകളെയും പുറന്തള്ളി ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായി മാറി. 1948 മാർച്ചിൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയ താൽ‍പര്യമില്ലാത്ത ഗാന്ധിയൻമാർ സർവ സേവാ സംഘം രൂപവൽക്കരിച്ചും കാങ്ഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാർ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപവൽക്കരിച്ചും വെവ്വേറെ സംഘടനകളായിത്തീർ‍ന്നു. അങ്ങനെ 1948-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസ്ഥാനം താഴെ പറയുംപോലെ മൂന്നായി വഴിപിരിഞ്ഞു.

• ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർ‍ട്ടി . നെഹ്രു, സർ‍ദാർ പട്ടേൽ,രാജേന്ദ്രപ്രസാദ്, ആചാര്യ കൃപലാനി, രാജാജി തുടങ്ങിയവർ നയിച്ചതു്.
• സർവ സേവാ സംഘം ആചാര്യ വിനോബ ഭാവെ നയിച്ചതു്.
• സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ആചാര്യ നരേന്ദ്ര ദേവെ, ജയപ്രകാശ് ,ലോഹിയാ, അശോക മേത്ത തുടങ്ങിയവർ നയിച്ചതു്.

1946 മുതൽ 1948 വരെ ആചാര്യ ജെബി കൃപലാനിയായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസിഡന്റ് .

1 ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർ‍ട്ടി 1948 -1969

1948 -1969 ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1948 ഫെബ്രുവരി 21,22തീയതികളിൽ‍ നവദില്ലിയിൽ‍ ചേർ‍ന്ന എ ഐ സി സി സമ്മേളനം കോൺഗ്രസ്സ് ഭരണഘടനയിൽ ഭേദഗതിവരുത്തി കോൺഗ്രസ്സിനുള്ളിലെ മറ്റു് കക്ഷികളെ പുറന്തള്ളിയതോടെ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായി മാറിയ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പു് ചിഹ്നം: നുകമേന്തിയ കാളകൾ

1969-ലെ തകർ‍ച്ച വരെയായിരുന്നു അവിഭക്ത ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർ‍ട്ടിയുടെ കാലം. ഔദ്യോഗികവിഭാഗം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന) ആയും ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി സമാന്തരമായി സംഘടിപ്പിച്ച വിഭാഗം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഭരണം) ആയും മാറി.

2 ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന)

1969-ലെ പിളർ‍പ്പിനെ തുടർ‍ന്നു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് ഔദ്യോഗികവിഭാഗം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന) എന്നാണറിയപ്പെട്ടതു്. ജനതാ പാർ‍ട്ടിയായി മാറി അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കു ശേഷം 1977-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ‍ അധികാരത്തിലേറി . അശോകമേത്തയായിരുന്നു അവസാന പ്രസിഡന്റ്.

3 ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)

1969-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയിൽ നിന്നു് പുറത്താക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി സമാന്തരമായി സംഘടിപ്പിച്ച ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഭരണം) 1978-ൽ പിളർ‍ന്നുണ്ടായ കക്ഷിയാണു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് –ഐ അഥവാ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഇന്ദിര) .

അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കു ശേഷം 1977-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ‍ ഭരണ കോൺഗ്രസ് അധികാരത്തിൽ നിന്നു് പുറത്തായപ്പോൾ‍ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായ ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഢിയുമായി അകന്ന ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി സമാന്തര എ ഐ സി സി സമ്മേളനം വിളിച്ചുകൂട്ടി പ്രസിഡന്റായതോടെ 1978 ജനുവരി രണ്ടിനു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഇന്ദിര) നിലവിൽ‍ വന്നു. ഭരണ കോൺ‍ഗ്രസ്സിന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു് ചിഹ്നമായ പശുവും കിടാവും ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഢി നയിച്ച ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിനായിരിയ്ക്കുമെന്നു് ജനുവരി ഇരുപത്തിമൂന്നിനു് തെരഞ്ഞെടുപ്പു് കമ്മീഷണർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫെബ്രുവരി രണ്ടിനു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഇന്ദിര) കക്ഷിയ്ക്കു് കൈപ്പത്തി തെരഞ്ഞെടുപ്പു് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചു. ഫെബ്രുവരി ഇരുപത്തെട്ടിനു് ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഢി ഭരണ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. പിറ്റേന്നു് മാർ‍ച്ച് ഒന്നിനു് സ്വരൺ‍സിംഹ് ഭരണ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസിഡന്റായി ചുമതലയേറ്റു.

സ്വരൺ‍സിംഹ് നയിച്ച ഭരണ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിൽ പിളർ‍പ്പുണ്ടായതോടെ 1979 ൽഅതു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സ്വരൺ‍സിംഹ്) ആയി മാറി. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സ്വരൺ‍സിംഹ്) വിഭാഗം പിന്നീടു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (അരശ്) ആയും അതുകഴിഞ്ഞു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സോഷ്യലിസ്റ്റ്) ആയും മാറിക്കൊണ്ടു് നാമമാത്രമായിമാറി. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സോഷ്യലിസ്റ്റ്) കക്ഷിക്കു് കേരള നിയമ സഭയിലും മന്ത്രി സഭയിലും പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടു്.

ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഇന്ദിര) 1980 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രധാനരാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായി ഉയർ‍ന്നു് കേന്ദ്രത്തിലും പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും അധികാരം നേടി. 1984ൽ‍ മരിക്കുന്നതു് വരെ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി പ്രസിഡന്റായി തുടർ‍ന്നു. തുടർ‍ന്നു് പ്രസിഡന്റായ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ മകനായ രാജീവ് ഗാന്ധിയും 1991 ൽ‍ വധിയ്ക്കപ്പെട്ടു .1991മുതൽ‍ 1997 വരെ പി വി നരസിംഹറാവുവും 1997 മുതൽ‍ 1998-ലെ എ ഐ സി സി-ഐ സമ്മേളനം വരെ സീതാറാം കേസരിയും പ്രസിഡന്റായി.

ഇന്നു് ശ്രീമതി സോണിയാ ഗാന്ധിയാണു് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഇന്ദിര) അദ്ധ്യക്ഷ.

കോൺഗ്രസ് പാരമ്പര്യമുള്ള കക്ഷികൾ

ജനതാ പാർട്ടി, ജനതാ ദൾ,സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർ‍ട്ടി ലോക് ദൾ‍ വിഭാഗങ്ങൾ ആർ‍ എസ് പി, ഫോർ‍വേഡ് ബ്ലോക്, കേരള കോൺഗ്രസുകൾ തുടങ്ങിയവ കോൺഗ്രസ് പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആവിർ‍ഭവിച്ച കക്ഷികളാണു് .കമ്യൂണിസ്റ്റ് കക്ഷികൾ, അകാലിദൾ, മുസ്ലീം ലീഗ്, ജനസംഘം, ഹിന്ദു മഹാസഭ, തുടങ്ങിയവയും അവയുടെ പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്നവയും ഓഴിച്ചുള്ള ഇന്ത്യയിലെ കക്ഷികൾ‍ മിക്കവാറും കോൺഗ്രസ് പാരമ്പര്യമുള്ള കക്ഷികളാണു്. ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി ഇപ്പോൾ ജനസംഘം പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്നകക്ഷിയാണു്.

ഇതു കാണുക

• സർവ സേവാ സംഘം
• സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി