ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി എന്ന വാക്കാൽ വിവക്ഷിക്കാവുന്ന ഒന്നിലധികം കാര്യങ്ങളുണ്ട്. അവയെക്കുറിച്ചറിയാൻ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി (വിവക്ഷകൾ) എന്ന താൾ കാണുക. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി (വിവക്ഷകൾ)
ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി (EIC)
Flag of the British East India Company (1801).svg
കമ്പനി പതാക 1801നു ശേഷം
Former type പബ്ലിക്ക്
വ്യവസായം അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യം
Fate പിരിച്ചുവിട്ടു
സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 31 ഡിസംബർ 1600
Defunct 1 ജൂൺ 1874 (1874-06-01)
ആസ്ഥാനം ലണ്ടൺ, ഇംഗ്ലണ്ട്
കൊളോണിയൽ ഇന്ത്യ
ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യാ സാമ്രാജ്യം
ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശങ്ങൾ
കൊളോണിയൽ ഇന്ത്യ
ഡച്ച് ഇന്ത്യ 1605–1825
ഡാനിഷ് ഇന്ത്യ 1620–1869
ഫ്രഞ്ച് ഇന്ത്യ 1759–1954
പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യ 1510–1961
Casa da Índia 1434–1833
പോർച്ചുഗീസ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി 1628–1633
ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ 1613–1947
ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി 1612–1757
ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനി ഭരണം 1757–1857
ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് 1858–1947
ബർമയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം 1824–1942
1765–1947/48
ഇന്ത്യാ വിഭജനം
1947

ഒരു ആദ്യകാല ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക് കമ്പനി ആയിരുന്നു പൊതുവേ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ ട്രേഡിങ്ങ് കമ്പനി എന്നും, തദ്ദേശീയമായി പലപ്പോഴും "ജോൺ കമ്പനി" എന്നും[1], ഇന്ത്യയിൽ "കമ്പനി ബഹദൂർ" എന്നും അറിയപ്പെട്ട ഓണറബിൾ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി. (ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ആയിരുന്നു പൊതു സ്റ്റോക്ക് ഇറക്കിയ ആദ്യത്തെ കമ്പനി). കമ്പനിയുടെ പ്രധാന കച്ചവടം പരുത്തി, പട്ട്, നീലമരി, വെടിയുപ്പ്,തേയില, കഞ്ചാവ് എന്നിവയായിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ കച്ചവട അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്നത് ലക്ഷ്യമാക്കി 1600 ഡിസംബർ 31-നു എലിസബത്ത് I രാജ്ഞി കമ്പനിയ്ക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് രാജകീയ അനുമതിപത്രം നൽകി. ഈ അനുമതി പത്രത്തിന്റെ ഫലമായി പുതുതായി രൂപവത്കരിച്ച ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് ഇന്ത്യയടക്കമുള്ള കിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ എല്ലാ കച്ചവടങ്ങളുടെയും മുകളിൽ 15 വർഷത്തെ കുത്തക ലഭിച്ചു.[2] [3]

മേഖലയിൽ ശക്തരായിരുന്ന വിവിധ യുറോപ്യൻ കമ്പനികൾ തമ്മിലുള്ള മൽസരം മൂലം സാധനങ്ങളുടെ വാങ്ങൽ വിലയിൽ കാര്യമായ വർദ്ധനവ് വരുകയും കമ്പനികൾക്കുള്ള ലാഭത്തിൽ കാര്യമായ കുറവ് സംഭവിക്കാനും‍ തുടങ്ങി. ഇതോടെ കമ്പനികൾ തമ്മിൽ സ്പർദ്ധ ഉടലെടുക്കുകയും പരസ്പരം പോരാട്ടം തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. എതിരാളികളുടെ കപ്പലുകൾ മുക്കുക, വഴി തടയുക തുടങ്ങിയവ പതിനേഴും പതിനെട്ടും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സാധാരണമായി. അങ്ങനെ കച്ചവടം ആയുധസമേതമായി മാറുകയും, പണ്ടീകശാലകൾ കോട്ടകളായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ കിടമത്സരത്തിൽ വിജയം വരിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി മേഖലയിലെ വൻശക്തിയായി മാറി[3].

കാലക്രമേണ കമ്പനി ഭരണപരവും സൈനികവുമായ ശക്തിയും സ്വാംശീകരിച്ചതോടെ ഒരു വാണിജ്യ വ്യാപാര സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും കമ്പനി ഇന്ത്യയെയും ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് കോളണികളെയും ഭരിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനമായി പരിണമിച്ചു. ഇത് ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിനു ശേഷം 1858-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടം ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുന്നതുവരെ തുടർന്നു.

ഉള്ളടക്കം

ചരിത്രം[തിരുത്തുക]

ഉത്പത്തി[തിരുത്തുക]

ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ പഴയ രേഖകളനുസരിച്ച് [4], [5]1599 സെപ്റ്റമ്പർ 22ന്- നൂറിലധികം വരുന്ന ഒരു സംഘം വ്യക്തികൾ ചേർന്ന് നൂറു മുതൽ ആയിരം പൗണ്ട് വരെ മുതലിറക്കി, മൊത്തം മുപ്പതിനായിരത്തോളം പൗണ്ട് നിക്ഷേപത്തോടെ ഒരു പങ്കാളിത്തം രൂപീകരിച്ചു. ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ ഭാരവാഹികളായി തങ്ങളുടെ ഇടയിൽനിന്ന് പതിനഞ്ചു ഡയറക്റ്റർമാരേയും തിരഞ്ഞെടുത്തു. പൂർവ്വദേശങ്ങളുമായുളള കച്ചവടം നടത്താൻ തങ്ങക്ക് കുത്തകാവകാശം ലഭിക്കണമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹാസനത്തോട് നിവേദനം സമർപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.പുതുതായി ചേരുന്നവരുടെ വരിസംഖ്യ ഇരുനൂറു പൗണ്ടായി നിശ്ചയിച്ചു. ഒരു വർഷത്തോളം രാജ്ഞിയുമായുളള ചർച്ചകളും എഴുത്തുകുത്തുകളും തുടർന്നു. രാജ്ഞിയും പാർലമെൻറും ഈ ഉദ്യമത്തിന് അനുകൂലമാണെന്നു കണ്ടതോടെ കമ്പനി തയ്യാറെടുപ്പുകൾ തുടങ്ങി. അഞ്ചു കപ്പലുകൾ [5] സജ്ജമായി. ഇതിനിടെ കമ്പനി ഡയറക്റ്റർമാരുടെ സംഖ്യ ഇരുപത്തിനാലായി ഉയർന്നു.ആദ്യത്തെ ഗവർണ്ണറായി നഗരസഭാംഗം തോംസ് സ്മിത്ത് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

1600 ഡിസമ്പർ 31-ന് കമ്പനിയേയും കമ്പനിയുടെ ദൗത്യത്തേയും അംഗീകരിച്ചു കൊണ്ടുളള രാജ്ഞിയുടെ അനുമതി പത്രത്തിന് നിയമസാധുത ലഭിച്ചു. ഇരുനൂറ്റിപ്പതിനഞ്ചു പേർ അംഗങ്ങളായുളള ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സ്ഥാപിതമായി.[6], [7]

ചാർട്ടറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ[തിരുത്തുക]

കമ്പനിക്ക് അനുവദിച്ചു കിട്ടിയ ചാർട്ടറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകളിൽ ചിലത്.[7]

  • കമ്പനിക്ക് പതിനഞ്ചു വർഷത്തേക്ക് പൂർവ്വദേശങ്ങളിൽ കച്ചവടം നടത്താനുളള കുത്തക
  • കച്ചവടച്ചരക്കുകൾക്കായി മുപ്പതിനായിരം പൗണ്ട് അനുവദിക്കപ്പെടും
  • ആദ്യത്തെ നാലു ദൗത്യങ്ങൾ കസ്റ്റംസ് ഡ്യൂട്ടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടും.
  • കരാറു ലാഭകരമല്ലെങ്കിൽ രണ്ടു കൊല്ലത്തെ നോട്ടീസു നല്കി ചാർട്ടർ റദ്ദാക്കും
  • ലാഭകരമാണെങ്കിൽ ചാർട്ടർ വീണ്ടും പതിനഞ്ചു കൊല്ലത്തേക്ക് പുതുക്കപ്പെടും

കമ്പനി: ഘടന, നിയമങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

കമ്പനിയുടെ രൂപഘടനയും ചാർട്ടറിൽ വിശദമാക്കുന്നുണ്ട്.[7]. കൂടാതെ നടത്തിപ്പു സുഗമമാക്കാനായി കമ്പനി മറ്റു സംബന്ധിത നിയമങ്ങളും നയങ്ങളും നിർമിച്ചു. (Bye-Laws). [8]

  • കമ്പനിക്ക് ഒരു ഗവർണ്ണറും ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണ്ണറും ഉണ്ടായിരിക്കും
  • ഇരുപത്തിനാലു അംഗങ്ങളടങ്ങിയ കമ്മിറ്റി ഗവർണ്ണറേയും ഡെ.ഗവർണ്ണറേയും സഹായിക്കും (ഇവർ ഡയറക്റ്റേഴ്സ് ഓഫ് കോർട്ട് എന്നും അറിയപ്പെട്ടു).
  • കമ്മറ്റി അംഗങ്ങളും ഗവർണ്ണർമാരും സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
  • വർഷം തോറും ജൂലൈ ആറിനകം തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നിരിക്കണം
  • നയങ്ങളും നിയമങ്ങളും രൂപീകരിക്കുന്ന കമ്പനി യോഗങ്ങളിൽ ഗവർണ്ണറും ഡെ.ഗവർണ്ണറും നിശ്ചയമായും സന്നിഹിതരായിരിക്കണം.

1600 മുതൽ 1854 വരേയുളള ഇരുനൂറ്റിയമ്പതിൽപരം വർഷങ്ങളിൽ കമ്പനിയേയും ഇന്ത്യയേയും ബാധിക്കുന്ന നിയമങ്ങളും ഭേദഗതികളും പുസ്തകരൂപത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[9]

ദൗത്യം: മറ്റു വിവരങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

സർ ജെയിംസ് ലങ്കാസ്റ്റർ VI ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ ആദ്യത്തെ സമുദ്രയാത്രക്ക് (1601) നേതൃത്വം നല്കി

അഞ്ചു കപ്പലുകളാണ് കമ്പനി പ്രഥമദൗത്യത്തിന് സജ്ജമാക്കിയത് [10]

  • ഡ്രാഗൺ -202 പേർ അഡ്മിറൽ &കാപ്റ്റൻ ജെയിംസ് ലങ്കാസ്റ്റർ
  • ഹെക്റ്റർ-108 പേർ വൈസ് അഡ്മിറൽ & കാപ്റ്റൻ ജോൺ മിഡിൽടൺ
  • അസെൻഷൻ-82 മാസ്റ്റർ വില്യം ബ്രാന്ഡ്
  • സൂസൻ-88 പേർ മാസ്റ്റർ ജോൺ ഹേവാഡ്
  • ഗസ്റ്റ് - ചരക്കു കപ്പൽ

കാപ്റ്റൻമാർക്കു എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ പകരക്കാരായി മൂന്നുപേരെക്കൂടി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തിരുന്നു. 1601- ഏപ്രിൽ22ന് യാത്ര പുറപ്പെട്ട ഈ സംഘം തിരിച്ചെത്തിയത് 1603 സെപ്റ്റമ്പർ 11നാണ്. [10] കപ്പലുകൾ ഫെബ്രുവരിയോടെ തയ്യാറായെങ്കിലും യാത്ര പുറപ്പെട്ടത് ഏപ്രിലിലാണ്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കമ്പനിയുടെ കൊടിക്കീഴിൽ നൂറിലധികം കപ്പലുകൾ അനേകം തവണ വാണിജ്യയാത്രകൾ നടത്തി.[11]

ലണ്ടനിലെ ലീഡൻഹോൾ തെരുവിലെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ ഹൗസ് തോമസ് ഹോസ്മർ ഷെഫേർഡ് വരച്ചത് (1817-ലെ സ്ഥിതി). 1799-1800 കാലയളവിലാണ്‌ റിച്ചാർഡ് ജ്യൂപ്പ് എന്ന വാസ്തുകലാവിദഗ്ദ്ധന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഇത് പുതുക്കിപ്പണിതത്. 1929-ൽ ഈ കെട്ടിടം പൊളിച്ചു

വളർച്ച : പടവുകൾ[തിരുത്തുക]

ഇന്ത്യയിലെ യുറോപ്യൻ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ

ബ്രിട്ടീഷ് രാജകീയഅനുമതിപത്രം ലഭിച്ചതിനെത്തുറ്റർന്ന് കിഴക്കൻ പ്രദേശത്തേക്കുള്ള കമ്പനിയുടെ കച്ചവടത്തിന് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് എതിരാളികൾ ആരുമുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും 1498-ൽ കേപ്പ് ഓഫ് ഗുഡ് ഹോപ്പ് വഴി പുതിയ കടൽപ്പാത തെളിച്ച വാസ്കോ ഡ ഗാമയുടെ പിൻഗാമികളായ പോർച്ചുഗീസുകാർ ഗോവ കേന്ദ്രമാക്കി ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു. ഇതിനു പുറമേ ഡച്ചുകാരും, ഫ്രഞ്ചുകാരും ഇവിടെ പ്രബലരായിരുന്നു. എല്ലാ കമ്പനികൾക്കും ആവശ്യമുള്ള സാധങ്ങൾ ഏതാണ്ട് ഒന്നുതന്നെ ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച മികച്ച നിലവാരമുള്ള പരുത്തി, പട്ട് തുണികൾ, കുരുമുളക് പോലെയുള്ള സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു ഇതിൽ മുഖ്യം[3]. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് മുഖ്യമായും നേരിടേണ്ടി വന്നത് ഇന്ത്യയിൽ തങ്ങൾക്കു മുന്നേ എത്തിച്ചേർന്ന മറ്റു യൂറോപ്യൻ കച്ചവടസംഘങ്ങളേയായിരുന്നു. സൈന്യശക്തിയിൽ ഡച്ചുകാരും പോർട്ടുഗീസുകാരും ഇംഗ്ലീഷുകാരെ മുന്നിട്ടു നിന്നു. കാരണം അവരുടെ സംഘത്തിൽ സൈനികമേധാവികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ കമ്പനികളുടേയും ഏകലക്ഷ്യം സമുദ്രവാണിജ്യം മാത്രമായിരുന്നതിനാൽ അവരുടെ താവളങ്ങളും തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിന്നു.

ആദ്യത്തെ നൂറു വർഷങ്ങൾ: 1600 മുതൽ 1700[തിരുത്തുക]

കമ്പനിയുടെ വളർച്ചയെ അന്നത്തെ ഇന്ത്യയിലേയും ഇംഗ്ളണ്ടിലേയും യൂറോപ്പിലേയും രാഷ്ട്രീയാന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വേണം അപഗ്രഥിക്കാൻ ആദ്യത്തെ നൂറു വർഷങ്ങളിൽ ഇന്തയിൽ സുശക്തവും സുഘടിതവുമായ മുഗൾവാഴ്ച്ചക്കാലമായിരുന്നു. ജഹാംഗീർ മുതൽ ഔറംഗസേബ് വരേയുളള ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഭരണകാലം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ബാഹ്മിനി -വിജയ നഗരസാമ്രാജ്യങ്ങൾ തകർന്ന ശേഷം ഡക്കാനിൽ ഗോൽക്കൊണ്ട ബീജാപൂർ, അഹ്മദ്നഗർ ബീഡാർ, ബെരാർ എന്നീ സ്വയംഭരണ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുംമധുര കേന്ദ്രമായി[[ | നായിക്കന്മാരുടെ]] സാമ്രാജ്യവും രൂപം കൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ അധികം താമസിയാതെ ഇവയൊക്കെ മുഗളർ സ്വന്തം കുടക്കീഴിലാക്കി. 1600-ൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ രൂപവത്കരണത്തിനു ശേഷം നിരവധി കച്ചവടക്കപ്പലുകൾ കമ്പനി ഇന്ത്യയിലേക്കയച്ചു. തിരിച്ചെത്തിയ ഓരോ കപ്പലിന്റേയും ലാഭം 234% ആയിരുന്നു. 1608 ഓഗസ്റ്റ് 24-ന്‌ സൂറത്ത് തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ട കമ്പനിയുടെ ഹെക്റ്റർ എന്ന കപ്പലിലാണ്‌ ഇന്ത്യൻ തീരത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് പതാക ആദ്യമായി പാറിയത്. ഈ കപ്പലിൽ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ വില്ല്യം ഹോക്കിൻസ് 1609-ൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തി ജഹാംഗീറിനെ സന്ദർശിക്കുന്നതിനായി സൂറത്തിൽ നിന്നും ആഗ്രക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. അക്കാലത്ത് പ്രബലരായിരുന്ന പോർച്ചുഗീസുകാരുമായുള്ള വ്യാപാരത്തിൽ മടുത്ത് മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഇംഗ്ലീഷുകാരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും സൂറത്തിൽ കമ്പനിക്ക് ഒരു പണ്ടികശാല പണിയാനുള്ള അനുവാദം നൽകുകയും ചെയ്തു[12]‌.

ഇതോടെ പോർത്തുഗീസുകാർ ഇംഗ്ലീഷ് കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. ഈ ആക്രമണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ക്യാപ്റ്റൻ ബെസ്റ്റ് പോർച്ചുഗീസുകാരെ തോല്പ്പിച്ചു. ഈ വിജയം സൂറത്തിനെ‍ വാണിജ്യകേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിക്കാൻ ഇംഗ്ലീഷുകാരെ സഹായിച്ചു. 1615-ൽ പോർത്തുഗീസുകാർ വീണ്ടും സൂറത്തിൽ വച്ച് ഇംഗ്ലീഷ് കപ്പലുകളെ ആക്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. 1615 മുതൽ 1618 വരെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജെയിംസ് രാജാവിന്റെ ആദ്യ സ്ഥാനപതിയായി സർ തോമസ് റോവിനെ, മുഗൾ ചക്രവർത്തി ജഹാംഗീറിൻറെ ദർബാറിലെത്തി. [13] ഡച്ചു കമ്പനിയും ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയും തമ്മിലുളള വൈരം മൂത്ത് 1623-ലെ അംബോയ്നാ കൂട്ടക്കൊലയിൽ കലാശിച്ചു. 1635-ൽ ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിൽ മുഴുവൻ വാണിജ്യം നടത്താനുള്ള അനുമതി കമ്പനി നേടിയെടുത്തു.

1600-1700: പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ
ഇന്ത്യ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഇംഗ്ലണ്ട്
1605 അക്ബറുടെ മരണം 1600 കമ്പനിക്ക് ചാർട്ടർ 1603 എലിസബെത് I- മരണം
1605-27 ജഹാംഗീർ 1612-33 പാണ്ടികശാലകൾ

1611മസൂലിപട്ടണം, 1612സൂറത്ത്, 1633ഹരിഹരപൂർ,ബാലാസോർ

1603-25 ജെയിംസ് I
1628-58 ഷാജഹാൻ

1632-53 താജ്മഹൽ നിർമാണം

1639-1653 മദ്രസപട്ടണവും ചുറ്റുവട്ടവും ചാർത്തിക്കിട്ടി.

1639-1653 സെൻറ് ജോർജ് കോട്ട നിർമാണം, മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി[14], 1690- കഡലൂരിൽ സെൻറ് ഡേവിഡ് കോട്ട

1625-49 ചാൾസ് I

1649 രാജദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി വധശിക്ഷക്കു വിധിക്കപ്പെട്ടു

1658-1707 ഔറംഗസേബ് 1665 -87 ബോംബേ കമ്പനിക്കു ലഭിക്കുന്നു.1687 ബോംബോക്ക് റിജെൻസി പദവി.[15]

1650-51 ഹുഗ്ളിയിൽ പാണ്ടികശാല 1691-1699 ഫോർട്ട് വില്യെം(പഴയ കോട്ട,ഇന്നില്ല)[16], കൽക്കത്ത പ്രസിഡൻസി

1653-59 ഒലിവർ & റിച്ചാർഡ് ക്രോംവെൽ,

1660-85 ചാൾസ് II, 1685-88 ജെയിംസ് II. 1689-94 മേരി II, 1694-1702 വില്യം II


മദ്രാസ്[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: ചെന്നൈ

1611-ൽ ഗോൽക്കൊണ്ടയുടെ അധിപനായിരുന്ന കുലി കുതുബ് ഷാ അബ്ദുളള മസൂലിപട്ടണത്തിൽ പാണ്ടികശാല പണിത് ഇറക്കുമതി-കയറ്റുമതികൾ നടത്താനുളള അനുമതി കമ്പനിക്കു നല്കി. പക്ഷെ അവിടെ വളരെ മുമ്പു തന്നെ ഡച്ചുകാരുടെ താവളം നിലനിന്നു പോന്നിരുന്നു. രണ്ടു കമ്പനികളും തമ്മിലുളള സംഘർഷം മൂത്തു വന്നപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷു കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഫ്രാൻസിസ് ഡേ കുറെക്കൂടി സൗകര്യപ്രദമായ സ്ഥലം അന്വേഷിക്കാനാരംഭിച്ചു. ഡച്ചുകാരുടെ താവളമായിരുന്ന മസൂലിപട്ടണത്തിൽ നിന്ന് തെക്ക് പോർട്ടുഗീസ് താവളമായിരുന്ന സാന്തോം വരെ പര്യവേഷണം നടത്തി. പ്രാദേശിക തലവനായിരുന്ന ധാമർല വെങ്കടാദ്രി വെങ്കടപ്പ നായിക്കന്റെ സഹോദരൻ അയ്യപ്പ നായിക്കനിൽ നിന്ന് സാന്തോമിന് അല്പം വടക്കായി മദ്രസപട്ടണവും ചുറ്റുമുളള അഞ്ചു ചതുരശ്ര മൈൽ സ്ഥലവും തീറെടുത്തു. അവിടെ കോട്ടയും മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും പണിയാനുളള അനുമതിയും ലഭിച്ചു.[14]കമ്പനിയുടെ വികാസം കിഴക്കൻ തീരത്ത് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ സെന്റ് ജോർജ്ജ് കോട്ട സഹായകമായി [17] .കോട്ട നിർമാണം പടിപ്പടിയായാണ് നടന്നത് പൂർത്തിയാക്കാൻ പതിനാലു കൊല്ലമെടുത്തു.[14]. 1653-ൽ മദ്രാസ്, മസൂലിപട്ടണം, വിശാഖപട്ടണം എന്നിവയടങ്ങുന്ന മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി രൂപം കൊണ്ടു.[18] .ആരണ ബേക്കർ ആദ്യത്തെ ഗവർണ്ണറായി സ്ഥാനമേറ്റു. [19] 1690-ൽ മറാഠ ശക്തികൾ കഡലൂരിലെ അവരുടെ കോട്ട് ഇംഗ്ലീഷു കമ്പനിക്കു വിറ്റു. ഈ കോട്ടക്ക് സെൻറ് ഡേവിഡ് എന്ന പേരു നല്കി

കൽക്കത്ത[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: കൊൽക്കത്ത

ബംഗാളിലെ ഹൂഗ്ലീ നദിക്കരയിൽ 1651-ൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഒരു ഫാക്റ്ററി ആരംഭിച്ചു. പാണ്ടികശാല പണിയുന്നതിനുള്ള അനുമതി ബംഗാൾ നവാബ് നൽകിയെങ്കിലും അവിടെ കോട്ട കെട്ടുന്നതിനെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു [12].ഫാക്റ്റേർസ് (factors) എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കമ്പനിക്കച്ചവടക്കാർ ഇവിടം കേന്ദ്രമാക്കിയായിരുന്നു കച്ചവടം നടത്തിപ്പോന്നത്. കയറ്റി അയക്കാനുള്ള സാധനങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സംഭരണശാലയും ജീവനക്കാർക്ക് ഇരിക്കുന്നതിനുള്ള കാര്യാലയങ്ങളുമാണ്‌ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കച്ചവടം പുരോഗമിച്ചതോടെ മറ്റു കച്ചവടക്കാരോടും ഈ ഫാക്റ്ററിക്ക് സമീപം വാസമുറപ്പിക്കുന്നതിന്‌ കമ്പനി ആവശ്യപ്പെട്ടു. കോട്ട പണിയുന്നതിനെയും മറ്റും ചൊല്ലി ബംഗാൾ നവാബും കമ്പനിയുമായുള്ള തർക്കം രൂക്ഷമാകുകയും, ഇതിനെത്തുടർന്ന് നവാബുമായുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കമ്പനിക്ക് സുതാനുതി എന്ന തീരഗ്രാമത്തിലേക്ക് പിൻവാങ്ങേണ്ടീയും വന്നു. അവിടെനിന്നും രണ്ടു വട്ടം നവാബ് ഇംഗ്ലീഷുകാരെ തുരത്തിയെങ്കിലും 1690-ൽ ജോബ് ചാർണോക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷു കച്ചവട സംഘം അവിടെത്തന്നെ സ്ഥിരവാസമുറപ്പിച്ചു. 1696-ൽ ഇവിടെ കോട്ട പണിയാനുളള അനുമതി ലഭിച്ചു. ഇതിനിടെ മുഗൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കു കൈക്കൂലി നൽകി പ്രദേശത്തെ മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങളുടെ, സുതാനുതി, ഗോബിന്ദപൂർ, കൊലികാത്ത ജമീന്ദാർ അധികാരം കമ്പനി കരസ്ഥമാക്കി. കോട്ട പണിതെങ്കിലും നവാബിനെ പ്രകോപിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ വളരം ചെറിയ കോട്ടയാണ് പണിതത്. 1699-ൽ കോട്ടക്ക് വില്യെം എന്നു പേരിടുകയും മൂന്നു ഗ്രമങ്ങളും അടങ്ങുന്ന സ്ഥലം കൽക്കത്താ പ്രസിഡൻസിയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [16]

ബോംബേ[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: മുംബൈ

ബോംബേ പോർട്ടുഗീസ് അധീനതയിലായിരുന്നു. 1661-ൽ ചാൾസ് രണ്ടാമൻ പോർട്ടുഗീസ് രാജകുടുംബവുമായി വിവാഹബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടപ്പോൾ സ്ത്രീധനമായിക്കിട്ടിയ വസ്തുവകകളിൽ ബോംബേയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് അനുഗ്രഹമായിത്തീർന്നു.ചാൾസ് രണ്ടാമൻ വളരെ ചെറിയ വാർഷിക വാടകക്ക് സ്ഥലം കമ്പനിക്ക് നല്കി. വാടക പത്തു പൗണ്ട് എല്ലാവർഷവും സപ്റ്റമ്പർ മുപ്പതിനകം അടച്ചിരിക്കണമെന്നും ബോംബേയെ വികസിപ്പിക്കണമെന്നുമുളള നിബന്ധനകളിൽ[15]. [20]. തുറമുഖ പട്ടണമെന്ന നിലക്ക് ബോംബേക്കുളള പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന ഇന്തയിലെ പോർട്ടുഗീസുകാർ ഇതിനെ ശക്തിയായി എതിർത്തെങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല. ആദ്യത്തെ ചില വർഷങ്ങളിൽ ബോംബേയുടെ ഭരണനിർവഹണം സൂറത്ത് ഗവർണ്ണറുടെ ചുമതലയായിരുന്നു, ബോംബേക്കു തനതായി ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണ്ണർ നിയമിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 1687-ൽ , കമ്പനി പശ്ചിമതീരത്തെ മുഖ്യ ആസ്ഥാനം സൂറത്തിൽ നിന്ന് ബോംബേയിലേക്ക് മാറ്റി, ബോംബേയെ റീജൻസിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.[15]

പുതിയൊരു കമ്പനി- ചാർട്ടർ 1698[തിരുത്തുക]

പക്ഷേ കമ്പനിയുടെ അസൂയാവഹമായ വളർച്ചയിൽ ഇംഗ്ളണ്ടിലെ മറ്റു വ്യാപാരികൾക്ക് അമർഷം തോന്നി. പൂർവ്വദേശങ്ങളുമായുളള വ്യാപാരത്തിനുളള കമ്പനിയുടെ കുത്തകാവകാശം റദ്ദാക്കുന്നതിനുളള നീക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിന്റെ ഫലമായി വില്യെം മൂന്നാമൻ 1698-ൽ മറ്റൊരു കമ്പനി The English Company Trading to the East രൂപികരിക്കുന്നതിനും അനുമതി നല്കി [21]. പഴയ കമ്പനിക്ക് സപ്റ്റമ്പർ വരേയെ വ്യാപാരാനുകൂല്യങ്ങൾ നല്കപ്പെടുകയുളളുവെന്നും ചാർട്ടറിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പഴയ കമ്പനി അടങ്ങിയിരുന്നില്ല. ഒടുവിൽ 1702-ജൂലൈ22-ന് ആൻ രാജ്ഞി രണ്ടു കമ്പനികളും ലയിപ്പിക്കാനുളള തീരുമാനം എടുത്തു. പഴയ കമ്പനി പുതിയതിനെ വിലക്കെടുക്കുമെന്നും പുതിയ കമ്പനി മുടക്കിയ 1662000 പൗണ്ടിനു പതരം തത്തുല്യമായ ഓഹരികൾ നല്കുമെന്നുമായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ[21]. വിലയനം എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. ആദ്യത്തെ ഏഴു വർഷങ്ങൾ രണ്ടു കമ്പനികൾക്കും ചില കാര്യങ്ങളിൽ സമാന്തരമായ നിലനില്പ് അനുവദിച്ചിരുന്നു. സമ്പൂർണ്ണമായ വിലയനം നടന്നത് 1709-ലാണ്. [21]

പുതിയ കമ്പനി ഏതാണ്ട് ഇന്നത്തെ ആഗോള കമ്പനികളുടെ രൂപത്തിൽ കൂടുതൽ സുഘടിതമാക്കപ്പെട്ടു.

അടുത്ത നൂറു വർഷങ്ങൾ: 1701മുതൽ 1800 വരെ[തിരുത്തുക]

ഔറംഗസേബിന്റെ മരണം 1707[തിരുത്തുക]

മുഗൾ സാമ്രാജ്യം 1707-ൽ
ഇന്ത്യ 1792-ൽ

1707-ലെ ഔറംഗസേബിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ശിഥിലമാകുകയും ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലാകമാനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1707 186 വരേയുളള നൂറു വർഷത്തിൽ ഒമ്പതു സുൽത്താൻമാർ മുഗൾ സിംഹാസനത്തിൽ ഉപവിഷ്ഠരായി. 1708-ൽ വിമോചിതനായ സാഹു ( ശിവജിയുടെ പൗത്രൻ)മറാഠശക്തികളെ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒരതിരു വരെ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വലിയൊരു ഭാഗവും കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് മറാഠരുടെ അധീനതയിലായി[22]. മുഗൾ ഭരണത്തിനു കീഴ്പെട്ടു നിന്ന നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ഓരോന്നായി വിഘടിച്ചു. ഹൈദരാബാദ് കേന്ദ്രമാക്കി നൈസാം രാജവംശവും ഫൈസാബാദ് (പിന്നീട് ലഖ്നൗവിലേക്കു മാറി) കേന്ദ്രമാക്കി അവധ് നവാബുമാരും ശക്തി പ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1761 മുതൽ 1799 വരെ ഹൈദർ അലിയും പുത്രൻ ടിപ്പുവും കമ്പനിയെ ചെറുത്തു നിന്നു. ഈ അസ്ഥിരത മുതലെടുത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ഭരണനിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കാൻ വിദേശശക്തികളും തുനിഞ്ഞിറങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യ നാദിർഷായുടേയും അബ്ദലിയുടേയും ആക്രമണങ്ങൾക്ക് വിധേയയായി.

കമ്പനി സൈന്യം : പ്രസിഡൻസി റെജിമെൻറുകൾ 1748[തിരുത്തുക]

കമാൻഡർ ഇൻ ചീഫ് സ്ട്രിംഗർ ലോറൻസ്

ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കമ്പനിക്ക് പാണ്ടികശാലകളും കോട്ടകളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ സൈന്യസന്നാഹളേ ഉണ്ടായിരുന്നുളളു. അംഗസംഖ്യ കുറവായിരുന്നെങ്കിലും അച്ചടക്കവും മെച്ചപ്പെട്ട ആയുധങ്ങളും അവരെ ശക്തരാക്കി. മുഗൾസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയോടെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുളള യുദ്ധങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും കമ്പനി സൈന്യത്തിന് പങ്കെടുക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ സഹായത്തിനു പ്രതിഫലമായി മിക്കപ്പോഴും കച്ചവടാനുകൂല്യങ്ങളാണ് ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ലഭിച്ചിരുന്നതും കമ്പനിക്കു വേണ്ടിയിരുന്നതും. കാലക്രമേണ അത് ഭരണാധികാരത്തിലേക്കു നീങ്ങി. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ സൈന്യത്തിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കാനായി 1748-ൽ മേജർ സ്ട്രിംഗർ ലോറൻസ് കഡലൂരിലെ സെൻറ് ഡേവിഡ് കോട്ടയിലെത്തി. [23] [24] 1756-ൽ ബംഗാൾ യൂറോപ്യൻ റെജിമ്ൻറ് രൂപം കൊണ്ടു. [25]. ബോംബേ കമ്പനിക്കു കൈമാറിയതോടൊപ്പം ഒരു ചെറിയ സുരക്ഷാസൈന്യത്തേയും കൈമാറിയിരുന്നു. ഇതാണ് പിന്നീട് ഫസ്റ്റ് ബോംബേ യുറോപ്യൻ റെജിമെൻറായി പരിണമിച്ചത് [26]

കർണാടിക് യുദ്ധങ്ങൾ 1741-63[തിരുത്തുക]

ഈ യുദ്ധങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ആംഗ്ലോ-ഫ്രഞ്ച് വടംവലികളായിരുന്നു. കാരണം യൂറോപ്പിൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്നിരുന്ന ആംഗ്ലോ-ഫ്രഞ്ച് ശത്രുതകളുടെ പ്രതിഫലനം. 1741-ൽ ഇന്ത്യയിലെ ഫ്രഞ്ച് കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ഗവർണറായി ചുമതലയേറ്റ ഡ്യൂപ്ലെ ഡ്യൂപ്ലെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭരണാധികാരികളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കിയും പാവഭരണാധികാരികളെ ഭരണത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചും കർണ്ണാടകവും ഹൈദരബാദും അടക്കമുള്ള ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ നിയന്ത്രണം ഏതാണ്ട് ഫ്രഞ്ചുകാരുടെ കൈക്കലായി. 1746-ൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ മദ്രാസ് പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. 1751-ൽ റോബർട്ട് ക്ലൈവിന്റെ [27] നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്പനി സൈന്യം ഫ്രഞ്ചുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ഡെക്കാന്റെ ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്ന ആർക്കോട്ട് പിടിക്കുകയും ഫ്രാൻസിൻറേയും ഡ്യൂപ്ലെയുടേയും ആഗ്രഹങ്ങൾ വിഫലമാക്കുകയും ചെയ്തു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർക്കെതിരെയുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് വിജയം പൂർത്തിയാക്കിയത് സർ ഐർ കൂട്ടാണ്‌. പോണ്ടിച്ചേരിയിലെ കോട്ടയിൽ കുടുങ്ങിയ ഫ്രഞ്ചുകാർ അദ്ദേഹത്തിനു മുന്നിൽ കീഴടങ്ങി[12]. ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് ഇന്ത്യയിൽ തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ എല്ലാം ഇംഗ്ലീഷുകാർക്ക് അടിയറ വെക്കേണ്ടി വന്നു. [28]

ബംഗാൾ: പ്ലാസി യുദ്ധം 1757[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: പ്ലാസി യുദ്ധം

ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ നാഴികക്കല്ലായി കണക്കാക്കുന്ന യുദ്ധമാണ്‌ പ്ലാസി യുദ്ധം. മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഔറംഗസേബ്, നികുതിരഹിതവഅണിജ്യത്തിന് കമ്പനിക്ക് അനുമതി നൽകിയിരുന്നു. ഈ നികുതിയിളവ് കമ്പനിക്ക് മാത്രമേ ബാധകമായിരുന്നുളളു. കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്വകാര്യമായി നടത്തിയിരുന്ന കച്ചവടത്തിന്‌ നികുതി നൽകേണ്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇതിന്‌ വിസമ്മതിക്കാനാരംഭിച്ചു. ഔറംഗസേബിന്റെ മരണത്തോടെ ബംഗാൾ നവാബിന്‌ ഏറെക്കുറേ സ്വയംഭരണാവകാശം സിദ്ധിക്കുകയും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ മേൽ നിയന്ത്രണങ്ങളേർപ്പെടുത്താനാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഏതാണ്ട് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തോടെതന്നെ ബംഗാൾ നവാബും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയും തമ്മിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമായി[3]. ഇക്കാലത്ത് ബംഗാൾ നവാബായിരുന്ന മുർഷിദ് ഖിലി ഖാനും, തുടർന്നുവന്ന അലിവർദി ഖാനും സിറാജ് ഉദ്ദ് ദൗളയും വളരെ ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളായിരുന്നു. ഇവർ കമ്പനിക്ക് ഇളവുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും കച്ചവടത്തിന്‌ വൻതോതിലുള്ള കപ്പം ഈടാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനു പുറമേ കമ്പനിക്ക് നാണയങ്ങൾ പുറത്തിറക്കുന്നതിനും കോട്ടകൾ വിപുലപ്പെടുത്തുന്നതിലും വിലക്കേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനിടെ സിറാജ് ഉദ് ദൗളക്ക് പകരം കമ്പനിയുടെ ചൊല്പ്പടിക്ക് നിൽക്കുന്ന മറ്റാരെയെങ്കിലും ബംഗാളിലെ നവാബാക്കാനായും കമ്പനി ശ്രമം നടത്തി. ഇതിൽ കുപിതനായ ദൗള കാസ്സിംബസാറിലെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഫാക്റ്ററി ആക്രമിച്ചു. അദ്ദേഹം കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ബന്ദികളാക്കുകയും, സംഭരണശാല അടച്ചുപൂട്ടുകയും, എല്ലാ ഇംഗ്ലീഷുകാരേയും നിരായുധരാക്കുകയും, കപ്പലുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 146- ഇംഗ്ലീഷുകരെ സിറാജുദ്ദൗള ഒരു ചെറിയ മുറിക്കുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടുകയും ഇതിൽ 123 പേർ പിറ്റേന്ന് രാവിലെയായപ്പോഴേക്കും മരണമടയുകയും ചെയ്തു. "ബ്ലാക്ക് ഹോൾ" എന്നാണ്‌ ഈ സംഭവം അറിയപ്പെടുന്നത്[12].

കൽക്കത്തയിലെ പരാജയത്തിന്റെ വിവരമറിഞ്ഞ മദ്രാസിലെ കമ്പനി അധികാരികൾ റോബർട്ട് ക്ലൈവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സൈന്യത്തെ കൽക്കത്തയിലേക്കയച്ചു. നവാബുമായി വീണ്ടും ചർച്ചകൾ നടത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹം വഴങ്ങിയില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1757-ൽ റോബർട്ട് ക്ലൈവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്പനി സൈന്യം പ്ലാസിയിൽ വച്ച് നവാബിന്റെ സൈന്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടി.[29] ഈ യുദ്ധത്തിൽ സിറാജ് ഉദ്ദ് ദൗള പരാജയപ്പെട്ടു.

പ്ലാസി യുദ്ധത്തിനു ശേഷം റോബർട്ട് ക്ലൈവും മിർ ജാഫറുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച (ഫ്രാൻസിസ് ഹായ്മാൻ വരച്ച ചിത്രം)

ഈ യുദ്ധത്തിൽ നവാബിന്റെ ഒരു സേനാനായകനായിരുന്ന മിർ ജാഫറിനെ യുദ്ധാനന്തരം നവാബ് സ്ഥാനം നൽകാമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ റോബർട്ട് ക്ലൈവ് വശത്താക്കി. അതുകൊണ്ട് മിർ ജാഫറിന്റെ കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന സൈനികവിഭാഗം യുദ്ധത്തിൽ നിന്നു വിട്ടുനിന്നു. ഇതാണ്‌ സിറാജ് ഉദ്ദ് ദൗള യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടാനുള്ള പ്രധാന കാരണം.

ഇന്ത്യയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി വിജയിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട യുദ്ധമാണ്‌ പ്ലാസി യുദ്ധം. അതുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യാധിപത്യത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ നാഴികക്കല്ലായി പ്ലാസി യുദ്ധം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്ലാസി യുദ്ധത്തിനു ശേഷം സിറാജുദ്ദൌള കൊല്ലപ്പെടുകയും ഉടമ്പടിപ്രകാരം മിർ ജാഫർ നവാബായി അധികാരമേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഇക്കാലയളവിലും കച്ചവടം പുരോഗമിപ്പിക്കുക എന്നല്ലാതെ ഭരണം നേരിട്ട് നടത്തുന്നതിൽ കമ്പനി വിമുഖരായിരുന്നു[3].

മിർ ജാഫർ കമ്പനിയുമായി തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞപ്പോൾ, കമ്പനി മിർ കാസിമിനെ നവാബാക്കി. പിന്നീട് മിർ കാസിമും കമ്പനിയുമായി തെറ്റിപ്പിരിയുകയും 1764-ലെ ബക്സർ യുദ്ധത്തിൽ കമ്പനി മിർ കാസിമിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ബംഗാളിൽ നിന്നും നാടുകടത്തുകയും മിർ ജാഫറിനെത്തന്നെ വീണ്ടും നവാബാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെത്തുടർന്നുള്ള കരാറനുസരിച്ച് പ്രതിമാസം 5 ലക്ഷം രൂപ വീതം നവാബ് കമ്പനിക്ക് നൽകേണ്ടീയിരുന്നു. 1765-ൽ മിർ ജാഫർ മരിക്കുകയും, ബംഗാളിലെ ഭരണം കമ്പനി നേരിട്ട് ഏറ്റെടുത്തതായി റോബർട്ട് ക്ലൈവ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതോടെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയും ബംഗാൾ പ്രവിശ്യയുടെ ദിവാൻ ആയി കമ്പനിയെ ചുമതലയേല്പ്പിച്ചു. ഇതോടെ ബംഗാൾ പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന നികുതിവരുമാനം ഉപയോഗിച്ചു തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി ബ്രിട്ടണിലെത്തിക്കാൻ കമ്പനിക്കു കഴിഞ്ഞു. പ്ലാസി യുദ്ധത്തിനു മുൻപ് ബ്രിട്ടണിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ കമ്പനി ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിച്ചത്. ബ്രിട്ടണിൽ നിന്നുള്ള സ്വർണ്ണത്തിന്റെ വരവ് യുദ്ധത്തിനു ശേഷം വളരെയധികം കുറഞ്ഞു[3].

റെസിഡന്റുമാരുടെ നിയമനം[തിരുത്തുക]

ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ കമ്പനിഭരണത്തിൻ കീഴിലാക്കുന്നതിന്‌ നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ കമ്പനി വളരെ അപൂർവമായേ നടത്തിയിരുന്നുള്ളൂ. മറിച്ച് രാഷ്ട്രീയവും, ധനപരവും, നയതന്ത്രപരവുമായ രീതികളാണ്‌ ഇതിനായി കമ്പനി കൂടുതലും അവലംബിച്ചത്. 1764-ലെ ബക്സർ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ റെസിഡന്റുമാരെ നിയമിച്ചു. കമ്പനിയുടെ താല്പര്യങ്ങൾ ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ നടപ്പിൽ വരുത്തുന്നതിനുള്ള രാഷ്ട്രീയ-വാണിജ്യ പ്രതിനിധിയായിരുന്നു റെസിഡന്റ്. കിരീടവകാശിയെ നിശ്ചയിക്കൽ, പ്രധാനപ്പെട്ട ഭരണതസ്തികകളിലെ നിയമനം തുടങ്ങിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തരകാര്യങ്ങളിൽ റെസിഡന്റുമാരിലൂടെ, കമ്പനി, ഇടപെടാനുളള അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ഈ വ്യവസ്ഥകളെല്ലാം നിരുപാധികമായ വിധത്തിൽ നടപ്പാക്കിയത് വെല്ലസ്ലി ഗവർണ്ണർ ജനറൽ പദവി ഏറ്റെടുത്തപ്പോഴാണ്.

മൂന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധം 1761[തിരുത്തുക]

മൂന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ കമ്പനി നേരിട്ട് ഇടപെട്ടിരുന്നില്ലെങ്കിലും കമ്പനിയെ സംബന്ധിച്ചേടത്തോളം ഇത് അതി നിർണ്ണായകമായ മറ്റൊരു വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. 1761-ലെ മൂന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനു ശേഷം ദില്ലി പിടീച്ചെടുക്കാനുള്ള മറാഠകളുടെ സ്വപ്നം വിഫലമായി. സിന്ധ്യ, ഹോൾക്കർ, ഗൈക്ക്‌വാദ്, ഭോൺസ്ലേ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വംശങ്ങളിലെ നേതാക്കന്മാരുടെ (സർദ്ദാർ) കീഴിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളായി അവർ പിരിഞ്ഞു. പേഷ്വയുടെ കീഴിൽ പൂണെ ആസ്ഥാനമാക്കി ഈ മറാഠ നേതാക്കൾ ഒരു സഖ്യമുണ്ടാക്കി അനവധി യുദ്ധങ്ങൾ ഇവർ കമ്പനിക്കെതിരെ നടത്തി. 1782-ലെ ആദ്യ ആംഗ്ലോ-മറാഠ യുദ്ധം സൽബായ് സന്ധിയിൽ അവസാനിച്ചു.

ശ്രീരംഗപട്ടണം യുദ്ധം 1799[തിരുത്തുക]

1761 മുതൽ 1782 വരെ ഭരിച്ച ഹൈദർ അലിയുടേയും 1782 മുതൽ 1799 വരെ ഭരിച്ച ഹൈദർ അലിയുടെ പുത്രൻ ടിപ്പു സുൽത്താന്റേയും നേതൃത്വത്തിൽ മൈസൂർ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചു. കമ്പനി കുരുമുളകും ഏലവും വാങ്ങിയിരുന്ന മലബാർ തീരം മൈസൂരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. 1785-ൽ തന്റെ സാമ്രാജ്യതിർത്തിയിലുള്ള തുറമുഖങ്ങളിലൂടെയുള്ള ചന്ദനം, കുരുമുളക്, ഏലം എന്നിവയുടെ കയറ്റുമതി ടിപ്പു സുൽത്താൻ നിരോധിക്കുകയും ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായുള്ള എല്ലാ വ്യാപാരങ്ങളിൽ നിന്നും തദ്ദേശവ്യാപാരികളെ വിലക്കി. മറുവശത്ത് ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി ശക്തമായ ബന്ധവും ടിപ്പു സുൽത്താൻ സ്ഥാപിക്കുകയും അവരുടെ സഹായത്തോടെ തന്റെ സൈന്യത്തെ ടീപ്പു നവീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മൈസൂരിന്റെ ശക്തി ഭീഷണിയാകുമെന്ന് കരുതിയ കമ്പനി മൈസൂരിനെ ആക്രമിക്കാനാരംഭിച്ചു. 1767-69, 1780-84, 1790-92, 1799 എന്നീ കാലയളവുകളിൽ നാല്‌ പ്രധാനപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങൾ കമ്പനി മൈസൂരിനെതിരെ നടത്തി. ആദ്യമൊക്കെ ഹൈദർ അലിക്കും ടിപ്പുവിനും മുൻപിൽ പരാജയപ്പെട്ട കമ്പനി, മറാഠകളുടേയും ഹൈദരാബാദ് നിസാമിന്റേയും സഹായത്തോടെ സം‌യുക്തസൈന്യം രൂപവത്കരിച്ച് 1792-ൽ മൈസൂരിനെ ആക്രമിക്കുകയും ടിപ്പുവിന്റെ രണ്ടു മക്കളെ ബന്ദികളായി പിടിക്കുകയും, ഒരു സന്ധി ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പു വക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുകയും ചെയ്തു. 1799-ൽ അവസാനത്തെ യുദ്ധമായ ശ്രീരംഗപട്ടണം യുദ്ധത്തിൽ[30]ബ്രിട്ടീഷുകാർ മൈസൂർ പിടീക്കുകയും ടിപ്പു ഈ യുദ്ധത്തിൽ മരിക്കുകയും ചെയ്തു. പകരം മൈസൂരിലെ പഴയ ഭരണാധികാരികളായ വൊഡെയാർ വംശത്തെ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ മേൽക്കോയ്മ അംഗീകരിച്ച് ഭരണത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

അവസാനത്തെ അമ്പതോളം വർഷങ്ങൾ: 1801 മുതൽ 1857 വരെ[തിരുത്തുക]

വെല്ലസ്ലി സഹോദരന്മാർ[തിരുത്തുക]

മാർക്വസ് റിച്ചാർഡ് വെല്ലസ്ലി 1798 മേയിലാണ് ഗവർണ്ണർ ജനറൽ പദവി ഏറ്റെടുത്തത്. കുശാഗ്രബുദ്ധിയും ദൃഢചിത്തനുമായിരുന്ന റിച്ചാർഡിന്റെ പദ്ധതികളെ പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ സഹോദരൻമാർ ആർതറും ഹെൻറിയും കൂട്ടു നിന്നു. ആർതർ കഴിവുറ്റ സൈന്യാധിപനായിരുന്നു. ഹെൻറി ഭരണ തന്ത്രങ്ങളിൽ മിടുക്കനും. ഇവർക്ക് രണ്ടുപേർക്കും കണക്കിലധികം ആനുകൂല്യങ്ങൾ നല്കിയതിനെച്ചൊല്ലി പിന്നീട് ആരോപണങ്ങൾ ഉയരുകയുണ്ടായി.[31]. കോർട്ട് ഓഫ് ഡയറക്റ്റേഴ്സിന്റെ അനുമതിക്കു കാത്തു നില്ക്കാതെ ഗവർണ്ണർ ജനറൽ പല തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പാക്കി. നാട്ടു രാജ്യങ്ങളിൽ റസിഡൻറുമാരുടെ നിയമനം കമ്പനി ഡയറക്റ്റർമാർ അംഗീകരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും വെല്ലസ്ലി കമ്പനിയുടെ അധികാരപരിധികൾ വികസിപ്പിച്ചു. നാടുവാഴി തൻറെ കീഴിലുളള എല്ലാ വിദേശി ജോലിക്കാരേയും പിരിച്ചയക്കണമെന്നും കമ്പനിയുടെ അറിവു കൂടാതെ മറ്റു നാട്ടു രാജ്യങ്ങളുമായി സൗഹാർദ്ദത്തിലേർപ്പെടരുതെന്നും വെല്ലസ്ലി കല്പിച്ചു. തന്റെ പ്രവർത്തികളെ എതിർപ്പു പ്രകടിപ്പിച്ച കോർട്ട് ഓഫ് ഡയറക്റ്റേഴ്സിനോട് താൻ റസിഡൻസി പ്രമാണത്തിലെ ഉപാധികൾ നടപ്പിലാക്കുകമാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് വെല്ലസ്ലി പ്രതികരിച്ചു. ഇതിനു പുറമേ കമ്പനിയുടെ മേൽക്കോയ്മയിലുള്ള സഖ്യരാജ്യങ്ങളാക്കാനും കമ്പനി ശ്രമം നടത്തി. ഇത്തരം സഖ്യത്തിന്റെ ഉടമ്പടിപ്രകാരം നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ സായുധസൈന്യം പാടില്ലായിരുന്നു. രാജ്യത്ത്തിൽ നിന്നും കപ്പം സ്വീകരിച്ച് രാജ്യത്തിനുള്ള സൈനികസഹായം കമ്പനി നൽകിപ്പോന്നു. കപ്പം നൽകുന്നതിൽ വീഴ്ച സംഭവിച്ച രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് കമ്പനി ഭൂമി പിടിച്ചെടുത്തു.

മറാഠാ യുദ്ധങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

1803-05 കാലഘട്ടത്തിലെ രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-മറാഠ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഒറീസ, ഡെൽഹിയും ആഗ്രയുമടക്കം യമുനാനദിക്കു വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ കമ്പനിക്കു കീഴിലായി 1817-19 കാലത്ത് നടന്ന മൂന്നാം മറാഠ യുദ്ധത്തിൽ മറാഠകൾ പൂർണമായും തോല്പ്പിക്കപ്പെടുകയും പേഷ്വയെ കാൺപൂരിനടുത്തുള്ള ബിതുറിലേക്ക് നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ വിന്ധ്യനു തെക്കുള്ള എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളുടേയും നിയന്ത്രണം കമ്പനിക്ക് വന്നു ചേർന്നു[3]. [32] [33], [34], [35],[36]കമ്പനിയുടെ അധീനതയിലുളള പ്രദേശങ്ങളുടെ സവിസ്തര പട്ടിക പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കോർട്ട് ഓഫ് ഡയറക്റ്റേഴ്സ് മുൻകൈയെടുത്തു.[37] അതോടെ കമ്പനിയുടെ സൈനികച്ചിലവുകളും ക്രമാതീതമായി വർദ്ധിച്ചു. [38]

കമ്പനി ഭരണം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു[തിരുത്തുക]

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്നുളള പിൻവാങ്ങൽ, പഞ്ചാബിന്റെ നിയന്ത്രണം[തിരുത്തുക]

പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വൻകളിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ നിന്നുണ്ടായാക്കേവുന്ന ഭീഷണിയെക്കുറിച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ബോധവാന്മാരായി. പഞ്ചാബിലെ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സിഖ് സാമ്രാജ്യവുമായി ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. 1806-ൽ സത്ലുജിനെ ബ്രിട്ടീഷ് സിഖ് അതിർത്തിയാക്കി ധാരണയിലെത്തി. 1830-കളിൽ സത്ലുജിന് കിഴക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളെച്ചൊല്ലി ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി തർക്കമുണ്ടാകുകയും ഫിറോസ്പൂരൊഴികെയുള്ള പട്ടണങ്ങൾ പഞ്ചാബികൾക്ക് നൽകി ധാരണയാകുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് സത്ലുജിലെ തന്ത്രപധാനമായ കടത്തുകേന്ദ്രമായ ഫിറോസ്പൂരിൽ കമ്പനി, ഒരു സൈനിക ആസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഇതോടെ നദിക്കപ്പുറത്തുള്ള കസൂറിൽ സിഖുകാരും സൈനികകേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ച് പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കി.[39]

സിഖുകാരുടെ ശക്തമായ ചെറുത്തുനില്പ്പിനു ശേഷം 1849-ലെ രണ്ടാം സിഖ് യുദ്ധത്തിൽ പഞ്ചാബ് കമ്പനിയുടെ കീഴിലായി[12].

ഇന്ത്യ 1857-ൽ

ശിപായി ലഹള[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: ശിപായി ലഹള

1857-ൽ മീററ്റിൽ കമ്പനിയിലെ തദ്ദേശീയരായ സൈനികർ (ശിപായികൾ) നിസ്സഹകരണം ആരംഭിക്കുകയും അവരുടെ മേലുദ്യോഗസ്ഥരെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയുടെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരം എന്നും ശിപായി ലഹള എന്നും അറിയപ്പെട്ട ഈ ലഹള ഉത്തരേന്ത്യയിലാകെ പടർന്നു പിടിച്ചു. ലഹളക്ക് പല കാരണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അതിൽ പ്രധാനം മതപരമായ കാരണങ്ങളായിരുന്നു.

ശിപായിമാർക്ക് തോക്കിൽ നിറക്കാൻ കൊടുക്കുന്ന വെടിയുണ്ടകളുടെ കടലാസ് കവചം കടിച്ചുകീറിയാണ്‌ അത് തോക്കിൽ നിറച്ചിരുന്നത്. വെടിയുണ്ടകൾക്കു മുകളിൽ തേച്ചിരിക്കുന്ന മെഴുക്ക് പശുവിന്റെ കൊഴുപ്പിൽ നിന്ന് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിലും, പന്നിയുടെ കൊഴുപ്പിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്നതാണെന്ന് മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രചരിച്ചിരുന്നു. പശുവിനെ ദൈവികമായി കണക്കാക്കുന്ന ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിലും, പന്നിയെ തൊട്ടുകൂടാൻ പാടില്ലാത്ത മൃഗമായി കണക്കാക്കുന മുസ്ലീങ്ങൾക്കിടയിലും ലഹള പടരുന്നതിന്‌ ഈ പ്രചരണം ആക്കം കൂട്ടി.

ഈ ലഹളയെ കമ്പനി അടിച്ചമർത്തിയെങ്കിലും ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനിഭരണത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിനും ഈ ലഹള കാരണമായി 1876-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും വിക്റ്റോറിയ രാജ്ഞി ഇന്ത്യയുടെ ചക്രവർത്തിനിയാകുകയും ചെയ്തു[12].

അന്ത്യം[തിരുത്തുക]

ഇസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സ്റ്റോക് റിഡെമ്ഷൻ ആക്റ്റ് 1873[തിരുത്തുക]

ഈ നിയമം നടപ്പിലാകുന്നതിന് മുമ്പു തന്നെ കമ്പനി പിരിച്ചു വിടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്ത്യ ഭരിക്കാനുളള എല്ലാ ചുമതലയും ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹാസനം സ്വയം ഏറ്റെടുത്തു.24,000 പേരുണ്ടായിരുന്ന കമ്പനിയുടെ സൈന്യം ബ്രിട്ടീഷ് ആർമിയിൽ വിലയിക്കപ്പെട്ടു.

1855-ലെ വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് മദ്രാസ്, ബോംബേ, ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസികൾക്ക് പ്രത്യേകം കരസേനയും നാവികസേനയും ഉണ്ടായിരുന്നു. [40]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. The East India Company
  2. Calendar of State Papers Colonial, East Indies, China and Japan, Volume 2: 1513-1616
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 "CHAPTER 2 - FROM TRADE TO TERRITORY". Social Science - Class VIII - Our Pasts-III. New Delhi: NCERT. pp. 10–16. 
  4. COURT MINUTES OF THE EAST INDIA COMPANY 1599-1603
  5. 5.0 5.1 ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ചരിത്രരേഖകൾ
  6. ചാർട്ടർ 1600
  7. 7.0 7.1 7.2 ചാർട്ടർ 1600 സംക്ഷിപ്തം
  8. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി- Bye-Laws
  9. ഇന്ത്യയേയും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയേയും സംബന്ധിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ
  10. 10.0 10.1 ജെയിംസ് ലങ്കാസ്റ്ററുടെ സമുദ്രയാത്രകൾ
  11. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ കപ്പൽ ദൗത്യങ്ങൾ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ
  12. 12.0 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 HILL, JOHN (1963). "1-INTRODUCTION". THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT. LONDON: BARRIE & ROCKLIFF. pp. 9–17. 
  13. സർ തോമസ്റോ മുഗൾ ദർബാറിൽ
  14. 14.0 14.1 14.2 മദ്രാസ്: ചരിത്രരേഖകൾ
  15. 15.0 15.1 15.2 ഇംഗ്ലീഷുകാർ ഇന്ത്യയുടെ പശ്ചിമതീരത്ത്
  16. 16.0 16.1 ഫോർട്ട് വില്യം: പഴയകോട്ട- ചരിത്രം
  17. സെൻറ് ജോർജ് കോട്ട
  18. മദ്രാസ് പ്രസിൻഡസി ചരിത്രം
  19. മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി ഗവർണ്ണമാർ 1652-1858
  20. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ചരിത്രം
  21. 21.0 21.1 21.2 കമ്പനിയെ സംബന്ധിക്കുന്ന ചാർട്ടറുകളും വ്യവസ്ഥകളും
  22. ഇന്ത്യാചരിത്രം 1707-1813
  23. മേജർ സ്ട്രിംഗർ ലോറൻസ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ സൂത്രധാരൻ
  24. First Madras European Regiment
  25. ബംഗാൾ യൂറോപ്യൻ റെജിമെൻറ്
  26. Croen & the Company First Bombay European Regiment 1662-1911
  27. റോബർട്ട് ക്ലൈവ് ജീവചരിത്രം Vol.I
  28. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യുദ്ധങ്ങൾ
  29. റോബർട്ട് ക്ലൈവ് ജീവചരിത്രം Vol.II
  30. ശ്രീരംഗപട്ടണം യുദ്ധം
  31. Architects of empire- Duke Wellington and his brothers. University of Oklahoma Press. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 978-0806138107. 
  32. മദ്രാസ് ആർമിയുടെ വിജയങ്ങൾ 1817-19
  33. പിണ്ടാരി-മറാഠ യുദ്ധങ്ങൾ: ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ
  34. മറാഠായുദ്ധങ്ങൾ: ഭൂപടങ്ങളും ആസൂത്രണങ്ങളും
  35. ഇന്ത്യയിലെ രാഷട്രീയ-സൈനിക കൈമാറ്റങ്ങൾ: 1813-23 Vol.I
  36. ഇന്ത്യയിലെ രാഷട്രീയ-സൈനിക കൈമാറ്റങ്ങൾ: 1813-23 Vol.II
  37. കമ്പനി നിയന്ത്രണത്തിലുളള പ്രദേശങ്ങൾ 1854
  38. ബോംബേ പ്രസിഡൻസി: സൈനികച്ചിലവുകൾ
  39. ഹാരോൾഡ് ലീ (2002, 2004 (രണ്ടാം പതിപ്പ്)). "3 - പ്രൊമോഷൻ ആൻഡ് റെക്കഗ്നിഷൻ (Promotion and Recognition), 1840-1843". ബ്രദേഴ്സ് ഇൻ ദ രാജ് - ദ ലൈവ്സ് ഓഫ് ജോൺ ആൻഡ് ഹെൻറി ലോറൻസ് (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല പ്രെസ്. p. 69. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 019579415 X. ശേഖരിച്ചത് 2012 നവംബർ 17. 
  40. ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി 1855