Jump to content

പ്രസിയോഡൈമിയം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(Praseodymium എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
59 ceriumപ്രസിയോഡൈമിയംneodymium
-

Pr

Pa
വിവരണം
പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ പ്രസിയോഡൈമിയം, Pr, 59
കുടുംബം lanthanides
ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക് n/a, 6, f
Appearance grayish white
സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം 140.90765(2)  g·mol−1
ഇലക്ട്രോൺ വിന്യാസം [Xe] 4f3 6s2
ഓരോ ഷെല്ലിലേയും
ഇലക്ട്രോണുകൾ
2, 8, 18, 21, 8, 2
ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങൾ
Phase solid
സാന്ദ്രത (near r.t.) 6.77  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കത്തിലെ
ദ്രാവക സാന്ദ്രത
6.50  g·cm−3
ദ്രവണാങ്കം 1208 K
(935 °C, 1715 °F)
ക്വഥനാങ്കം 3793 K
(3520 °C, 6368 °F)
ദ്രവീകരണ ലീനതാപം 6.89  kJ·mol−1
ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം 331  kJ·mol−1
Heat capacity (25 °C) 27.20  J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P(Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T(K) 1771 1973 (2227) (2571) (3054) (3779)
Atomic properties
ക്രിസ്റ്റൽ ഘടന hexagonal
ഓക്സീകരണാവസ്ഥകൾ 3
(mildly basic oxide)
ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി 1.13 (Pauling scale)
അയോണീകരണ
ഊർജ്ജങ്ങൾ

(more)
1st:  527  kJ·mol−1
2nd:  1020  kJ·mol−1
3rd:  2086  kJ·mol−1
Atomic radius 185pm
Atomic radius (calc.) 247  pm
Miscellaneous
Magnetic ordering no data
വൈദ്യുത പ്രതിരോധം (r.t.) (α, poly)
0.700 µΩ·m
താപ ചാലകത (300 K) 12.5  W·m−1·K−1
Thermal expansion (r.t.) (α, poly)
6.7 µm/(m·K)
Speed of sound (thin rod) (20 °C) 2280 m/s
Young's modulus (α form) 37.3  GPa
Shear modulus (α form) 14.8  GPa
Bulk modulus (α form) 28.8  GPa
Poisson ratio (α form) 0.281
Vickers hardness 400  MPa
Brinell hardness 481  MPa
CAS registry number 7440-10-0
Selected isotopes
Main article: Isotopes of പ്രസിയോഡൈമിയം
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
141Pr 100% stable
142Pr syn 19.12 h β- 2.162 142Nd
ε 0.745 142Ce
143Pr syn 13.57 d β- 0.934 143Nd
അവലംബങ്ങൾ

അണുസംഖ്യ 59 ആയ മൂലകമാണ് പ്രസിയോഡൈമിയം. Pr ആണ് ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം.


ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ

[തിരുത്തുക]

ലാന്തനൈഡായ പ്രസിയോഡൈമിയം വെള്ളിനിറമുള്ള മൃദുവായ ഒരു ലോഹമാണ്. വായുവിലുള്ള നാശനത്തിനെതിരെ യൂറോപ്പിയം, ഇറ്റർബിയം, ലാന്തനം, സെറിയം, നിയോഡൈമിയം എന്നിവയേക്കാൾ പ്രതിരോധമുള്ളതാണീ ലോഹം. എന്നാൽ വായുവുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വരുമ്പോൾ ലോഹത്തിന് ചുറ്റും പച്ച നിറത്തിലുള്ള ഒരു ആവരണം ഉണ്ടാകുകയും അത് ഇളകിപ്പോകുമ്പോൾ കൂടുതൽ ലോഹം ഓക്സീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ കാരണത്താൽ പ്രസിയോഡൈമിയം ധാതു എണ്ണയിലോ ഗ്ലാസിൽ പൂർണമായും അടച്ചോ സൂക്ഷിക്കണം.

ഉപയോഗങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

ചരിത്രം

[തിരുത്തുക]

പച്ച എന്നർഥമുള്ള പ്രസിയോസ്, ഇരട്ട എന്നർഥമുള്ള ഡിഡൈമോസ് എന്നീ ഗ്രീക്ക് വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് പ്രസിയോഡൈമിയം എന്ന പേരിന്റെ ഉദ്ഭവം.

1841ൽ മൊസാണ്ടർ ലാന്തനയിൽ നിന്നും ഡിഡൈമിയം വേർതിരിച്ചെടുത്തു. 1874 പെർ തിയഡോർ ക്ലീവ് ഡിഡൈമിയം യഥാര്ത്ഥ‍ത്തിൽ രണ്ട് മൂലകങ്ങളാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. 1879ൽ ലീകോക്ക് ഡി ബൊയിസ്ബൗഡ്രാൻ സമർ‌സ്കൈറ്റില്നിന്നും എടുത്ത് ഡിഡൈമിയത്തിൽ നിന്നും പുതിയൊരു മൂലകമായ സമേറിയം വേർതിരിച്ചെടുത്തു. 1885ൽ ഓസ്ട്രിയൻ രസതന്ത്രജ്ഞനായ കാൾ ഔർ വോൺ വെൽസ്ബാച്ച് ഡിഡൈമിയത്തെ പ്രസിയോഡൈമിയം, നിയോഡൈമിയം എന്നീ രണ്ട് മൂലകങ്ങളഅയി വേർതിരിച്ചു.

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പ്രസിയോഡൈമിയം&oldid=3460140" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്