ഗാഡോലിനിയം
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| വിവരണം | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| പേര്, പ്രതീകം, അണുസംഖ്യ | ഗാഡോലിനിയം, Gd, 64 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| കുടുംബം | ലാന്തനൈഡുകൾ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഗ്രൂപ്പ്, പിരീഡ്, ബ്ലോക്ക് | n/a, 6, f | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Appearance | silvery white  | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| സാധാരണ ആറ്റോമിക ഭാരം | 157.25(3) g·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഇലക്ട്രോൺ വിന്യാസം | [Xe] 4f7 5d1 6s2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഓരോ ഷെല്ലിലേയും ഇലക്ട്രോണുകൾ | 2, 8, 18, 25, 9, 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങൾ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Phase | solid | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| സാന്ദ്രത (near r.t.) | 7.90 g·cm−3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ദ്രവണാങ്കത്തിലെ ദ്രാവക സാന്ദ്രത | 7.4 g·cm−3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ദ്രവണാങ്കം | 1585 K (1312 °C, 2394 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ക്വഥനാങ്കം | 3546 K (3273 °C, 5923 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ദ്രവീകരണ ലീനതാപം | 10.05 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ബാഷ്പീകരണ ലീനതാപം | 301.3 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Heat capacity | (25 °C) 37.03 J·mol−1·K−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ക്രിസ്റ്റൽ ഘടന | hexagonal | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഓക്സീകരണാവസ്ഥകൾ | 3 (mildly basic oxide) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ഇലക്ട്രോനെഗറ്റീവിറ്റി | 1.20 (Pauling scale) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| അയോണീകരണ ഊർജ്ജങ്ങൾ (more) |
1st: 593.4 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2nd: 1170 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3rd: 1990 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic radius | 180 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic radius (calc.) | 233 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Miscellaneous | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Magnetic ordering | ferromagnetic | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| വൈദ്യുത പ്രതിരോധം | (r.t.) (α, poly) 1.310 µΩ·m | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| താപ ചാലകത | (300 K) 10.6 W·m−1·K−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Thermal expansion | (100 °C) (α, poly) 9.4 µm/(m·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Speed of sound (thin rod) | (20 °C) 2680 m/s | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Young's modulus | (α form) 54.8 GPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Shear modulus | (α form) 21.8 GPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bulk modulus | (α form) 37.9 GPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Poisson ratio | (α form) 0.259 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vickers hardness | 570 MPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS registry number | 7440-54-2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Selected isotopes | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| അവലംബങ്ങൾ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
അണുസംഖ്യ 64 ആയ മൂലകമാണ് ഗാഡോലിനിയം. Gd ആണ് ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം
ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ
[തിരുത്തുക]വെള്ളികലർന്ന വെളുത്ത നിറമുള്ള, വലിവ് ബലമുള്ളതും ഡക്റ്റൈലുമായ ഒരു അപൂർവ എർത്ത് ലോഹമാണ് ഗാഡോലിനിയം. ഇതിന് ഒരു മെറ്റാലിക് തിളക്കമുണ്ട്. മറ്റ് അപൂർവ എർത്ത് മൂലകങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഈ ലോഹം ഈർപ്പമില്ലാത്ത വായുവിൽ താരതമ്യേന സ്ഥിരയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ഈർപ്പമുള്ള വായുവുൽ ഇതിന് നാശനം സംഭവിക്കുകയും ഇളകിപ്പോകുന്ന ഓക്സൈഡ് ഉണ്ടായി കൂടുതൽ ലോഹം നാശനത്തിന് വിധേയമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ക്രിട്ടിക്കൽ താപനിലയായ 1.083 Kക്ക് തൊട്ട് താഴെയായി ഗാഡൊലിനിയം അതിചാലകമാകുന്നു.
ചരിത്രം
[തിരുത്തുക]1886ൽ ഫ്രെഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനായ പോൾ എമിലി ലീകോക്ക് ഡി ബൊയിബൗഡ്രൻ, മൊസാണ്ടറിന്റെ യിട്രിയയിൽനിന്നും ഗാഡീലിനിയത്തിന്റെ ഓക്സൈഡായ ഗാഡോലിന വേർതിരിച്ചെടുത്തു. ശുദ്ധമായ മൂലകം ആദ്യമായി വേർതിരിച്ചെടുക്കപ്പെട്ടത് ഈയടുത്താണ്.
സാന്നിദ്ധ്യം
[തിരുത്തുക]ഗാഡോലിനിയം പ്രകൃതയിൽ സ്വതന്ത്ര രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല. എന്നാൽ മോണോസൈറ്റ്, ബസ്റ്റ്നാസൈറ്റ് തുടങ്ങിയ പല അപൂർവ ധാതുക്കളിലും ഈ മൂലകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഗാഡോലിനൈറ്റിൽ ഇത് വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ഇന്ന്. അയോൺ കൈമാറ്റം, ദ്രാവക-ദ്രാവക നിഷ്കർഷണം എന്നീ രീതികളിലൂടെയോ മൂലകത്തിന്റെ നിർജലീക ഫ്ലൂറൈഡിനെ ലോഹ കാത്സ്യം ഉപയോഗിച്ച് നിരോക്സീകരിച്ചോ ആണ്.
സംയുക്തങ്ങൾ
[തിരുത്തുക]ഗാഡോലിനിയത്തിന്റെ ചില സംയുക്തങ്ങൾ:
- ഫ്ലൂറൈഡുകൾ: GdF3
- ക്ലോറൈഡുകൾ: GdCl3
- ബ്രോമൈഡുകൾ: GdBr3
- നൈട്രേറ്റുകൾ: Gd(NO3)3
- അയൊഡൈഡുകൾ: GdI3
- ഓക്സൈഡുകൾ: Gd2O3
- സൾഫൈഡുകൾ: Gd2S3
- നൈട്രൈഡുകൾ: GdN
- ഓർഗാനികം: gadodiamide
| ക്ഷാരലോഹങ്ങൾ | ക്ഷാരീയമൃത്തികാലോഹങ്ങൾ | ലാന്തനൈഡുകൾ | ആക്റ്റിനൈഡുകൾ | സംക്രമണ ലോഹങ്ങൾ | മറ്റു ലോഹങ്ങൾ | അർദ്ധലോഹങ്ങൾ | അലോഹങ്ങൾ | ഹാലൊജനുകൾ | ഉൽകൃഷ്ട വാതകങ്ങൾ | രാസസ്വഭാവം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ലാത്ത മൂലകങ്ങൾ |