കൊല്ക്കത്ത
വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
| ?কলকাতা (কলিকাতা) കൊല്ക്കത്ത (Calcutta) West Bengal • ഇന്ത്യ |
|
|
|
|
|
|
|
| അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: | |
| സമയമേഖല | IST (UTC+5:30) |
| വിസ്തീര്ണ്ണം • ഉച്ചത(Elevation) |
1,880 km² (726 sq mi) • 9 m (30 ft) |
| ജില്ല(കള്) | Calcutta † |
| ജനസംഖ്യ • ജനസാന്ദ്രത • Metro |
7,780,544 (2008) • 42,057 /km² (108,927 /sq mi) • 16,681,589 |
| ഭാഷ(കള്) | ബംഗാളി, ഉര്ദു, ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് |
| Mayor | Bikash Ranjan Bhattacharya |
| കോഡുകള് • പിന് കോഡ് • ഫോണ് • UN/LOCODE |
• 700 xxx • +91 (33) • IN CCU |
| Website: www.kolkatamycity.com | |
| † The Kolkata urban agglomeration also includes portions of North 24 Parganas , South 24 Parganas, Howrah and Hooghly districts. | |
അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമബംഗാള് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കൊല്ക്കത്ത. ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കേ തീരത്താണ് കൊല്ക്കത്ത ജില്ലയും നഗരവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും കൊല്ക്കത്ത എന്ന മഹാനഗരമായി അറിയപ്പെടുന്നത് കൊല്ക്കത്ത, ഹൌറ എന്നീ കോര്പ്പറേഷനും, 37 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും മറ്റു പട്ടണങ്ങളും ചേര്ന്നതാണ്. ഈ മഹാനഗരം കൊല്ക്കത്ത ജില്ലയെ മുഴുവനായും ഉള്ക്കൊള്ളുന്നതു കൂടാതെ ഹൌറ, ഹുഗ്ലി, ഉത്തര 24 പറ്ഗാനാസ്, ദക്ഷിണ 24 പറ്ഗാനാസ്, നാദിയ എന്നീ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. 2000-മാണ്ടു വരെ ഇതിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം കല്ക്കട്ട (Calcutta) എന്നായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കൊല്ക്കത്ത. 1911-ല് മാത്രമാണ് തലസ്ഥാനം ദില്ലിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. കൊല്ക്കത്തയുടെ ചരിത്രം ഇന്ത്യയുടെ ഇതരഭാഗങ്ങളില് നിന്നും ശ്രദ്ധേയമായ രീതിയില് വേറിട്ടു നില്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യന് സ്വാതന്ത്ര്യസമരപ്രസ്ഥാനം, ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം, തൊഴിലാളി യൂണിയന് പ്രസ്ഥാനം എന്നിവയുടെ ഈറ്റില്ലമാണ് കൊല്ക്കത്ത.
13 ദശലക്ഷം ജനസംഖ്യയുള്ള ഈ നഗരസമൂഹം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ മഹാനഗരമാണ്. ഏകദേശം 185 ച. കി. മീ. യിലായി 4.5 ദശലക്ഷം ജനങ്ങള് പാര്ക്കുന്ന കൊല്ക്കത്ത മുനിസിപ്പല് കോര്പ്പറേഷനിലെ ജനസാന്ദ്രത ച. കി. മീ. ക്ക് 24000 പേരിലധികം വരും. ഹൌറ മുനിസിപ്പല് കോര്പ്പറേഷനിലും 10 ലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുണ്ട്.
ഉള്ളടക്കം |
[തിരുത്തുക] ചരിത്രം
1692-ല് ജോബ് ചാര്നോക്ക് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥന് ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കന് തീരത്തെ ചതുപ്പ് പ്രദേശം ഒരു വ്യാപാരകേന്ദ്രം പണിയുന്നതിന് തെരഞ്ഞെടുത്ത്. ആ സമയത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ സ്ഥലത്താണ് ഇന്ന് കല്ക്കത്ത നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യന് നഗരങ്ങളില് വച്ച് കല്ക്കത്ത ഒരു പുതിയ നഗരമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങളൊഴികെ പ്രസിദ്ധമായ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളോ പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങളോ മറ്റു സാംസ്കാരികാവശീഷ്ടങ്ങളോ ഇവിടെയില്ല.
1773 മുതല് 1912 വരെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കല്ക്കത്ത. എന്നാല് വേനല്ക്കാലത്ത് തലസ്ഥാനം ഇവിടെ നിന്നും ഏതാണ്ട് 1000 മൈല് ദൂരെയുള്ള സിംലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു.
ഹൗറ ഉള്ക്കൊള്ളുന്ന വിശാല കല്ക്കത്ത ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവുമധികം വ്യവസായവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യം ഇന്ത്യയില് നിന്നും കടല് വഴിയുള്ള കച്ചവടത്തിന്റെ പകുതിയോളവും കല്ക്കത്ത തുറമുഖം വഴിയാണ് നടന്നിരുന്നത്. വിശാലമായ ഗംഗാതടത്തില് നിന്നുള്ള കാര്ഷികവിഭവങ്ങളും അസമില് നിന്നുള്ള തേയില തുടങ്ങിയവയും ഇതില്പ്പെടുന്നു.
സമുദ്രത്തില് നിന്ന് ഏതാണ്ട് 145 കിലോമീറ്റര് അകലെയായിരിക്കുക, നദിയിലൂടെയുള്ള കപ്പല്പ്പാത ഇടക്കിടെ മണ്ണടീഞ്ഞ് ആഴം കുറഞ്ഞു പോകുക, പുറം കടലില് നിന്ന് കപ്പലുകള് ഈ തുറമുഖത്തെത്തുന്നതിന് മൂന്നു ദിവസത്തോളമെടുക്കുക എന്നിങ്ങനെ ഒരു വലിയ തുറമുഖത്തിന് ചേരാത്തവിധത്തിലുള്ള എല്ലാ പോരായ്മകളും കല്ക്കത്ത തുറമുഖത്തിനുണ്ടെങ്കിലും ഇതൊരു മികച്ച തുറമുഖം തന്നെയാണെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു. ലോകയുദ്ധകാലത്ത് ലോകത്തില് ഏറ്റവും വേഗത്തില് ചരക്ക കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന തുറമുഖം ഇതായിരുന്നു[1].
[തിരുത്തുക] പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും ജനസംഖ്യാവിതരണവും
കല്ക്കത്ത എന്നത് ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കുള്ള ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ വ്യവസായങ്ങള് വളരെക്കുറവാണ്. നദിക്കപ്പുറമാണ് വ്യവസായകേന്ദ്രമായ ഹൗറ നിലനില്ക്കുന്നത്. ഈ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളേയ്യും ബന്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഹൗറ പാലം അഥവാ രബീന്ദ്രസേതു നില കൊള്ളുന്നു. ഹൌറപ്പാലം പൂര്ത്തിയാക്കുന്നതിനു മുന്പ് കൂട്ടിക്കെട്ടിയ ചങ്ങാടങ്ങള് കൊണ്ടുള്ള പോന്തൂണ് പാലത്തിലൂടെയായിരുന്നു നദി മുറിച്ചു കടന്നിരുന്നത്.[1][2]. ഹൗറ പാലത്തിനു പുറമേ വിദ്യാസാഗര് സേതു, വിവേകാനന്ദ സേതു എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പാലങ്ങള് ഹൂഗ്ലിക്കു കുറുകെയുണ്ട്.
ഈ നഗര സമൂഹത്തിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും/നഗരങ്ങളും അവയിലെ ജനസംഖ്യയും 2001ലെ കാനേഷുമാരിപ്രകാരം താഴെക്കാണും വിധമാണ്.
| പട്ടണം/നഗരം | ജനസംഖ്യ | |
|---|---|---|
| കൊല്ക്കത്ത മഹാനഗരം | 13,205,697 | |
| 1 | കൊല്ക്കത്ത മുനിസിപ്പല് കോര്പ്പറേഷന് | 4,572,876 |
| 2 | ഹുഗ്ലി മുനിസിപ്പല് കോര്പ്പറേഷന് | 1,007,532 |
| 3 | ഭട്ടപാറ മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 442,385 |
| 4 | സൌത്ത് ഡംഡം മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 392,444 |
| 5 | മഹേശ്ത്തല മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 385,266 |
| 6 | പാണിഹാട്ടി മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 348,438 |
| 7 | രാജ്പൂറ് സൂണാറ്പൂര് മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 336,707 |
| 8 | കമറ്ഹട്ടി മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 314,507 |
| 9 | രജാര് ഹട്ട് ഗോപാല്പൂര് മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 271,811 |
| 10 | ബാല്ലി മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 260,906 |
| 11 | ബാരാനഗറ് മുനിസിപ്പാലിറ്റി | 250,768 |
[തിരുത്തുക] വ്യവസായം
ഇരുമ്പുരുക്കുവ്യവസായശാലകള്, പഞ്ചസാരമില്ലുകള്, രാസവ്യവസായശാലകള്, കടലാസ് മില്ലുകള്, പരുത്തിമില്ലുകള് തുടങ്ങി പലയിനം വ്യവസായങ്ങള് ഹൗറയിലുണ്ട്. ഹൗറ ചണ വ്യവസായത്തിനും ഒരു കാലത്ത് പേരുകേട്ടതായിരുന്നു. 1855-ലാണ് കല്ക്കത്തയിലെ ആദ്യത്തെ ചണമില്ല് തുറന്നത്. ഡണ്ടിയില് നിന്ന് (dundee) ജോര്ജ്ജ് ആക്ലന്റ്, നെയ്ത്തുയന്ത്രങ്ങള് എത്തിച്ചാണ് ഈ നെയ്ത്തുശാല തുടങ്ങിയത്. ഇന്ത്യയിലെ 90% ചണമില്ലുകളും ഹൗറയിലായിരുന്നു. ചണം കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രഡേശങ്ങളില് നിന്ന് അത് വഞ്ചികളിലാണ് ഇവിടെയെത്തിച്ചിരുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ചണമില്ലുകള് പൊതുവേ നദിക്കരയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാല് 1947-ലെ വിഭജനത്തില് ചണം ഉല്പാദനമേഖലകളെല്ലാം കിഴക്കന് പാകിസ്താനിലായതോടെ ഇവിടേക്കുള്ള അസംസ്കൃതചണത്തിന്റെ വരവു നിലക്കുകയും ഈ വ്യവസായം മന്ദീഭവിക്കുകയും ചെയ്തു[1].
[തിരുത്തുക] ഗതാഗതം
കല്ക്കത്ത സബര്ബന് റെയില്വേ, കൊല്ക്കത്ത മെട്രോ റെയില്വേ, ട്രാം, ബസ് എന്നിവയാണ് കല്ക്കത്തയിലെ പൊതുഗതാഗതത്തിനുള്ള മാര്ഗ്ഗങ്ങള്. 1867-ലാണ് കല്ക്കത്ത ട്രാം വേയ്സ് കമ്പനി കല്ക്കത്തയില് ട്രാമുകള് ഓടീക്കാന് തുടങ്ങിയത്. ഒരുകാലത്ത് ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമവും സൌകര്യപ്രദവുമായ യാത്രാമാര്ഗ്ഗമായിരുന്നു[1].
രണ്ടു പ്രധാന റെയില്വേ ടെര്മിനസുകളാണ് കല്ക്കത്തയിലുള്ളത്. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായി ഹൌറ റെയില്വേ ടെര്മിനസും, കിഴക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായി സിയാല്ദ ടെര്മിനസും കല്ക്കത്ത നഗരത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കല്ക്കത്തയിലെ അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളം ഡംഡം ആണ്. ഇത് നഗരത്തില് നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റര് കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു[1].
[തിരുത്തുക] പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങള്
- നാഷണല് ലൈബ്രറി (ദേശീയ ഗ്രന്ധശാല)
- നാഷണല് മ്യൂസിയം
- ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റി
[തിരുത്തുക] വിദ്യാഭ്യാസം
- ഇന്ത്യന് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കല് ഇന്സ്റ്റിട്യൂട്ട്
- ഇന്ത്യന് ഇന്സ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ്
- ആള് ഇന്ത്യ ഇന്സ്റ്റിട്യൂട്ട് ഒഫ് ഹൈജീന് ആന്റ് പബ്ലിക് ഹെല്ത്ത്
[തിരുത്തുക] അവലംബം
|
|||||
| ഭാരതത്തിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടേയും തലസ്ഥാനങ്ങള് |
|---|
|
അഗര്ത്തല • ഐസോള് • ബെംഗളൂരു • ഭോപ്പാല് • ഭുവനേശ്വര് • ചണ്ഡിഗഡ് • ചെന്നൈ (മദ്രാസ്) • ദമന് • ഡെറാഡൂണ് • ഡെല്ഹി • ദിസ്പൂര് • ഗാന്ധിനഗര് • ഗങ്ങ്ടോക്ക് • ഹൈദരാബാദ് • ഇംഫാല് • ഇറ്റാനഗര് • ജയ്പൂര് • ജമ്മു • കവരത്തി • കോഹിമ • കൊല്ക്കൊത്ത (കല്ക്കട്ട) • ലഖ്നൗ • മുംബൈ (ബോംബെ) • പനജി • പാറ്റ്ന • പുതുച്ചേരി (പോണ്ടിച്ചേരി) • പോര്ട്ട് ബ്ലെയര് • റായ്പൂര് • റാഞ്ചി • ഷില്ലോങ്ങ് • ഷിംല • സില്വാസ്സ • ശ്രീനഗര് • തിരുവനന്തപുരം (ട്രിവാന്ഡ്രം) |
|
|||||

