കൊല്‍ക്കത്ത

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

കൊല്‍ക്കത്ത (Calcutta) কলকাতা (কলিকাতা)
വിക്ടോറിയ സ്മാരകം
കൊല്‍ക്കത്ത (Calcutta) Location of കൊല്‍ക്കത്ത (Calcutta) in West Bengal and India
രാജ്യം	India
സംസ്ഥാനം	West Bengal
ജില്ല(കള്‍)	Calcutta †
Mayor	Bikash Ranjan Bhattacharya
ജനസംഖ്യ • ജനസാന്ദ്രത • മെട്രൊ	7,780,544 (2008) • 42,057 /km² (108,927 /sq mi) • 16,681,589
ഭാഷ(കള്‍)	ബംഗാളി, ഉര്‍ദു, ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ്
സമയമേഖല	IST (UTC+5:30)
വിസ്തീര്‍ണ്ണം • സമുദ്രനിരപ്പില്‍ നിന്നുള്ള ഉയരം	1,880 km² (726 sq mi) • 9 m (30 ft)
കോഡുകള്‍ • പിന്‍കോഡ് • 700 xxx • ടെലിഫോണ്‍ • +91 (33) • UN/LOCODE • IN CCU
Footnotes † The Kolkata urban agglomeration also includes portions of North 24 Parganas , South 24 Parganas, Howrah and Hooghly districts.
Website	www.kolkatamycity.com

അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: 22°34′11″N 88°22′11″E / 22.5697, 88.3697 ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമബംഗാള്‍ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കൊല്‍ക്കത്ത. ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കേ തീരത്താണ് കൊല്‍ക്കത്ത ജില്ലയും നഗരവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും കൊല്‍ക്കത്ത എന്ന മഹാനഗരമായി അറിയപ്പെടുന്നത് കൊല്‍ക്കത്ത, ഹൌറ എന്നീ കോര്‍പ്പറേഷനും, 37 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും മറ്റു പട്ടണങ്ങളും ചേര്‍ന്നതാണ്‍. ഈ മഹാനഗരം കൊല്‍ക്കത്ത ജില്ലയെ മുഴുവനായും ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്നതു കൂടാതെ ഹൌറ, ഹുഗ്ലി, ഉത്തര 24 പറ്ഗാനാസ്, ദക്ഷിണ 24 പറ്ഗാനാസ്, നാദിയ എന്നീ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. 2000-മാണ്ടു വരെ ഇതിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം കല്‍ക്കട്ട (Calcutta) എന്നായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കൊല്‍ക്കത്ത. 1911-ല്‍ മാത്രമാണ് തലസ്ഥാനം ദില്ലിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. കൊല്‍ക്കത്തയുടെ ചരിത്രം ഇന്ത്യയുടെ ഇതരഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും ശ്രദ്ധേയമായ രീതിയില്‍ വേറിട്ടു നില്‍ക്കുന്നു. ഇന്ത്യന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യസമരപ്രസ്ഥാനം, ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം, തൊഴിലാളി യൂണിയന്‍ പ്രസ്ഥാനം എന്നിവയുടെ ഈറ്റില്ലമാണ് കൊല്‍ക്കത്ത.

13 ദശലക്ഷം ജനസംഖ്യയുള്ള ഈ നഗരസമൂഹം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ മഹാനഗരമാണ്. ഏകദേശം 185 ച. കി. മീ. യിലായി 4.5 ദശലക്ഷം ജനങ്ങള്‍ പാര്‍ക്കുന്ന കൊല്‍ക്കത്ത മുനിസിപ്പല്‍ കോര്‍പ്പറേഷനിലെ ജനസാന്ദ്രത ച. കി. മീ. ക്ക് 24000 പേരിലധികം വരും. ഹൌറ മുനിസിപ്പല്‍ കോര്‍പ്പറേഷനിലും 10 ലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുണ്ട്.

[തിരുത്തുക] ചരിത്രം

1692-ല്‍ ജോബ് ചാര്‍നോക്ക് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കന്‍ തീരത്തെ ചതുപ്പ് പ്രദേശം ഒരു വ്യാപാരകേന്ദ്രം പണിയുന്നതിന് തെരഞ്ഞെടുത്ത്. ആ സമയത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ സ്ഥലത്താണ് ഇന്ന് കല്‍ക്കത്ത നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യന്‍ നഗരങ്ങളില്‍ വച്ച് കല്‍ക്കത്ത ഒരു പുതിയ നഗരമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങളൊഴികെ പ്രസിദ്ധമായ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളോ പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങളോ മറ്റു സാംസ്കാരികാവശീഷ്ടങ്ങളോ ഇവിടെയില്ല.

1773 മുതല്‍ 1912 വരെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കല്‍ക്കത്ത. എന്നാല്‍ വേനല്‍ക്കാലത്ത് തലസ്ഥാനം ഇവിടെ നിന്നും ഏതാണ്ട് 1000 മൈല്‍ ദൂരെയുള്ള സിംലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു.

ഹൗറ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന വിശാല കല്‍ക്കത്ത ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവുമധികം വ്യവസായവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യം ഇന്ത്യയില്‍ നിന്നും കടല്‍ വഴിയുള്ള കച്ചവടത്തിന്റെ പകുതിയോളവും കല്‍ക്കത്ത തുറമുഖം വഴിയാണ് നടന്നിരുന്നത്. വിശാലമായ ഗംഗാതടത്തില്‍ നിന്നുള്ള കാര്‍ഷികവിഭവങ്ങളും അസമില്‍ നിന്നുള്ള തേയില തുടങ്ങിയവയും ഇതില്‍പ്പെടുന്നു.

സമുദ്രത്തില്‍ നിന്ന് ഏതാണ്ട് 145 കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയായിരിക്കുക, നദിയിലൂടെയുള്ള കപ്പല്‍പ്പാത ഇടക്കിടെ മണ്ണടീഞ്ഞ് ആഴം കുറഞ്ഞു പോകുക, പുറം കടലില്‍ നിന്ന് കപ്പലുകള്‍ ഈ തുറമുഖത്തെത്തുന്നതിന് മൂന്നു ദിവസത്തോളമെടുക്കുക എന്നിങ്ങനെ ഒരു വലിയ തുറമുഖത്തിന്‌ ചേരാത്തവിധത്തിലുള്ള എല്ലാ പോരായ്മകളും കല്‍ക്കത്ത തുറമുഖത്തിനുണ്ടെങ്കിലും ഇതൊരു മികച്ച തുറമുഖം തന്നെയാണെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു. ലോകയുദ്ധകാലത്ത് ലോകത്തില്‍ ഏറ്റവും വേഗത്തില്‍ ചരക്ക കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന തുറമുഖം ഇതായിരുന്നു^[1]‌.

[തിരുത്തുക] പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും ജനസംഖ്യാവിതരണവും

ഹൗറ പാലം. രബീന്ദ്രസേതു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഹൗറ 1940-ലെ ചിത്രം. ഹൗറപ്പാലം നിലവില്‍ വരുന്നതിനു മുന്‍പ് ഹൗറയും കല്‍ക്കത്തയും തമ്മില്‍ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന പോന്തൂണ്‍ പാലം ചിത്രത്തില്‍ കാണാം

കല്‍ക്കത്ത എന്നത് ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കുള്ള ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ വ്യവസായങ്ങള്‍ വളരെക്കുറവാണ്. നദിക്കപ്പുറമാണ് വ്യവസായകേന്ദ്രമായ ഹൗറ നിലനില്‍ക്കുന്നത്. ഈ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളേയ്യും ബന്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഹൗറ പാലം അഥവാ രബീന്ദ്രസേതു നില കൊള്ളുന്നു. ഹൌറപ്പാലം പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതിനു മുന്‍പ് കൂട്ടിക്കെട്ടിയ ചങ്ങാടങ്ങള്‍ കൊണ്ടുള്ള പോന്തൂണ്‍ പാലത്തിലൂടെയായിരുന്നു നദി മുറിച്ചു കടന്നിരുന്നത്.^[1][2]. ഹൗറ പാലത്തിനു പുറമേ വിദ്യാസാഗര്‍ സേതു, വിവേകാനന്ദ സേതു എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പാലങ്ങള്‍ ഹൂഗ്ലിക്കു കുറുകെയുണ്ട്.

ഈ നഗര സമൂഹത്തിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും/നഗരങ്ങളും അവയിലെ ജനസംഖ്യയും 2001ലെ കാനേഷുമാരിപ്രകാരം താഴെക്കാണും വിധമാണ്.

[തിരുത്തുക] വ്യവസായം

ഇരുമ്പുരുക്കുവ്യവസായശാലകള്‍, പഞ്ചസാരമില്ലുകള്‍, രാസവ്യവസായശാലകള്‍, കടലാസ് മില്ലുകള്‍, പരുത്തിമില്ലുകള്‍ തുടങ്ങി പലയിനം വ്യവസായങ്ങള്‍ ഹൗറയിലുണ്ട്. ഹൗറ ചണ വ്യവസായത്തിനും ഒരു കാലത്ത് പേരുകേട്ടതായിരുന്നു. 1855-ലാണ് കല്‍ക്കത്തയിലെ ആദ്യത്തെ ചണമില്ല് തുറന്നത്. ഡണ്ടിയില്‍ നിന്ന് (dundee) ജോര്‍ജ്ജ് ആക്ലന്റ്, നെയ്ത്തുയന്ത്രങ്ങള്‍ എത്തിച്ചാണ് ഈ നെയ്ത്തുശാല തുടങ്ങിയത്. ഇന്ത്യയിലെ 90% ചണമില്ലുകളും ഹൗറയിലായിരുന്നു. ചണം കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രഡേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് അത് വഞ്ചികളിലാണ് ഇവിടെയെത്തിച്ചിരുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ചണമില്ലുകള്‍ പൊതുവേ നദിക്കരയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാല്‍ 1947-ലെ വിഭജനത്തില്‍ ചണം ഉല്പാദനമേഖലകളെല്ലാം കിഴക്കന്‍ പാകിസ്താനിലായതോടെ ഇവിടേക്കുള്ള അസംസ്കൃതചണത്തിന്റെ വരവു നിലക്കുകയും ഈ വ്യവസായം മന്ദീഭവിക്കുകയും ചെയ്തു^[1].

[തിരുത്തുക] ഗതാഗതം

കല്‍ക്കത്ത സബര്‍ബന്‍ റെയില്‍വേ, കൊല്‍ക്കത്ത മെട്രോ റെയില്‍വേ, ട്രാം, ബസ് എന്നിവയാണ്‌ കല്‍ക്കത്തയിലെ പൊതുഗതാഗതത്തിനുള്ള മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍. 1867-ലാണ്‌‍ കല്‍ക്കത്ത ട്രാം വേയ്സ് കമ്പനി കല്‍ക്കത്തയില്‍ ട്രാമുകള്‍ ഓടീക്കാന്‍ തുടങ്ങിയത്. ഒരുകാലത്ത് ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമവും സൌകര്യപ്രദവുമായ യാത്രാമാര്‍ഗ്ഗമായിരുന്നു^[1].

രണ്ടു പ്രധാന റെയില്‍വേ ടെര്‍മിനസുകളാണ്‌ കല്‍ക്കത്തയിലുള്ളത്. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായി ഹൌറ റെയില്‍‌വേ ടെര്‍മിനസും, കിഴക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായി സിയാല്‍ദ ടെര്‍മിനസും കല്‍ക്കത്ത നഗരത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കല്‍ക്കത്തയിലെ അന്താരാഷ്ട്രവിമാനത്താവളം ഡംഡം ആണ്. ഇത് നഗരത്തില്‍ നിന്ന് 12 കിലോമീറ്റര്‍ കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു^[1].

[തിരുത്തുക] പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങള്‍

1. നാഷണല്‍ ലൈബ്രറി (ദേശീയ ഗ്രന്ധശാല)
2. നാഷണല്‍ മ്യൂസിയം
3. ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റി

[തിരുത്തുക] വിദ്യാഭ്യാസം

1. ഇന്ത്യന്‍ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിട്യൂട്ട്
2. ഇന്ത്യന്‍ ഇന്‍സ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ്
3. ആള്‍ ഇന്ത്യ ഇന്‍സ്റ്റിട്യൂട്ട് ഒഫ് ഹൈജീന്‍ ആന്റ് പബ്ലിക് ഹെല്‍ത്ത്

[തിരുത്തുക] അവലംബം

പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ലേഖനം അപൂര്‍ണ്ണമാണ്‌. ഇതു വികസിപ്പിക്കുവാന്‍ സഹായിക്കുക. സഹായത്തിനു ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ്.