ഫ്രാൻസെസ് റൈറ്റ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(Frances Wright എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
ഫ്രാൻസെസ് "ഫാനി" റൈറ്റ്
Frances Wright.jpg
1824 portrait of Wright by Henry Inman
ജനനം(1795-09-06)സെപ്റ്റംബർ 6, 1795
മരണംഡിസംബർ 13, 1852(1852-12-13) (പ്രായം 57)
തൊഴിൽഎഴുത്തുകാരി, ലക്ചറർ, abolitionist, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്
അറിയപ്പെടുന്നത്ഫെമിനിസം, free thinking, ഉട്ടോപ്യൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി സ്ഥാപക
ജീവിതപങ്കാളി(കൾ)ഗ്വില്ലൂം ഫിക്പാൽ ഡി അരുസ്‌മോണ്ട്
കുട്ടികൾഫ്രാൻസിസ്-സിൽവ ഡിഅരുസ്‌മോണ്ട് ഫിക്‌പാൽ

സ്കോട്ടിഷ് വംശജയായ പ്രഭാഷകയും എഴുത്തുകാരിയും ഫെമിനിസ്റ്റും അടിമത്വ വിരുദ്ധ പോരാളിയും ഉട്ടോപ്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റും സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവും എപ്പിക്യൂറിയൻ തത്ത്വചിന്തകയുമായിരുന്നു ഫ്രാൻസിസ് റൈറ്റ് (സെപ്റ്റംബർ 6, 1795 - ഡിസംബർ 13, 1852), വ്യാപകമായി ഫാനി റൈറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1825 ൽ യുഎസ് പൗരയായി.

ആത്യന്തികമായി വിമോചനത്തിനായി അടിമകളെ എങ്ങനെ തയ്യാറാക്കാമെന്ന് കാണിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉട്ടോപ്യൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി എന്ന നിലയിൽ 1825 ൽ ടെന്നസിയിൽ നഷോബ കമ്മ്യൂൺ സ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ പദ്ധതി അഞ്ച് വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്നു. 1820 കളുടെ അവസാനത്തിൽ, രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ പരിഷ്കരണ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കയിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒത്തുചേരുന്നതിനുമുമ്പ് പരസ്യമായി സംസാരിച്ച ആദ്യത്തെ വനിതാ പ്രഭാഷകയായിരുന്നു റൈറ്റ്. സാർവത്രിക വിദ്യാഭ്യാസം, അടിമകളുടെ വിമോചനം, ജനന നിയന്ത്രണം, തുല്യ അവകാശങ്ങൾ, ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യം, വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾക്ക് നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ, ലിബറൽ വിവാഹമോചന നിയമങ്ങൾ എന്നിവ അവർ വാദിച്ചു. സംഘടിത മതത്തിനെതിരെയും വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരെയും റൈറ്റ് ശബ്ദമുയർത്തി. റൈറ്റിന്റെ സമൂലമായ വീക്ഷണങ്ങളെ പുരോഹിതന്മാരും പത്രങ്ങളും നിശിതമായി വിമർശിച്ചു. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അവരുടെ പൊതു പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഫാനി റൈറ്റ് സൊസൈറ്റികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. 1829 ൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ സംഘടിപ്പിച്ച വർക്കിംഗ് മെൻസ് പാർട്ടിയുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധം വളരെ ശക്തമായിത്തീർന്നു. എതിരാളികൾ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഫാനി റൈറ്റ് ടിക്കറ്റ് എന്ന് വിളിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ പരിഷ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും റൈറ്റ് എഴുതി. അതിൽ വ്യൂസ് ഓഫ് സൊസൈറ്റി ആൻഡ് മാനേഴ്സ് ഇൻ അമേരിക്ക (1821), അവരുടെ യാത്രകളുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് അമേരിക്കയിലെ ആദ്യകാല ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ നൽകുന്നു. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അടിമത്തം ക്രമേണ നിർത്തലാക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയിൽ തെക്കൻ പൗരന്മാർക്ക് നഷ്ടം സംഭവിക്കാതെ (1825) വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ നിലപാടും അവർ വിശദീകരിച്ചു. കൂടാതെ, ഇൻഡ്യാനയിലെ ന്യൂ ഹാർമണിയിലെ റോബർട്ട് ഡേൽ ഓവനുമൊത്ത് ദി ന്യൂ ഹാർമണി ആന്റ് നഷോബ ഗസറ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഫ്രീ ഇൻക്വയററും 1829 ൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ ഫ്രീ എൻക്വയററും പിന്നീട് ദി സെന്റിനൽ (ന്യൂയോർക്ക് സെന്റിനൽ ആന്റ് വർക്കിംഗ് മാൻസ് അഡ്വക്കേറ്റ്) റൈറ്റ് സഹ-എഡിറ്റുചെയ്തു. റൈറ്റിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മറ്റ് കൃതികളിൽ കോഴ്‌സ് ഓഫ് പോപ്പുലർ ലെക്ചറുകളും (1829), അവരുടെ പ്രസംഗങ്ങളുടെ ഒരു സമാഹാരവും, അവരുടെ അവസാന പുസ്തകമായ ഇംഗ്ലണ്ട്, ദി സിവിലൈസർ (1848) ഉം ഉൾപ്പെടുന്നു.

ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും[തിരുത്തുക]

136 Nethergate Dundee

ഫ്രാൻസെസ് "ഫാനി" റൈറ്റ് 1795 സെപ്റ്റംബർ 6 ന് സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഡണ്ടിയിലെ 136 നെതർഗേറ്റിൽ കാമില കാമ്പ്‌ബെല്ലിനും ഭർത്താവ് ജെയിംസ് റൈറ്റിനും ജനിച്ചു. [1][2]അവരുടെ വീട് ഡൻ‌ഡി തുറമുഖത്തിനടുത്തായി അടുത്തിടെ വീതികൂട്ടിയ നെതർ‌ഗേറ്റിൽ‌ ടൗൺ‌ ആർക്കിടെക്റ്റ് സാമുവൽ‌ ബെൽ‌ പുതുതായി നിർമ്മിച്ച വീടായിരുന്നു.[3]

അവരുടെ പിതാവ് ഒരു സമ്പന്നനായ ലിനൻ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു.[4]ഡണ്ടി ട്രേഡ് ടോക്കണുകളുടെ ഡിസൈനർ, ഒരു രാഷ്ട്രീയ തീവ്രവാദി. അദ്ദേഹം ആദം സ്മിവുമായി കത്തിടപാടുകൾ നടത്തി. ഗിൽബർട്ട് ഡു മോട്ടിയർ, മാർക്വിസ് ഡി ലഫായെറ്റ്, തോമസ് പെയ്ൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെ അമേരിക്കൻ ദേശസ്നേഹികളോടും ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ലിക്കൻമാരോടും [5] അനുഭാവം പുലർത്തിയിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലം മുതൽ അവൾ വിളിച്ചിരുന്ന ഫ്രാൻസിസ് അല്ലെങ്കിൽ "ഫാനി" കുടുംബത്തിലെ മൂന്ന് കുട്ടികളിൽ രണ്ടാമത്തെ മൂത്തവളായിരുന്നു. അവരുടെ സഹോദരങ്ങളിൽ ഫ്രാൻസിസ് ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മരിച്ച ഒരു ജ്യേഷ്ഠനും കാമില എന്നു പേരുള്ള ഒരു സഹോദരിയും ഉൾപ്പെടുന്നു.[6][7][8]റൈറ്റിന്റെ അമ്മയും ചെറുപ്പത്തിലേ മരിച്ചു. അവരുടെ പിതാവ് 1798-ൽ ഫ്രാൻസിസിന് ഏകദേശം രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരിച്ചു. ഗണ്യമായ അനന്തരാവകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള പിന്തുണയോടെ, അനാഥരായ റൈറ്റ് സഹോദരിമാരെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വളർത്തിയത് അവരുടെ അമ്മയുടെ ബന്ധുക്കളായ കാംബെൽ കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ്.[2][9]

കുറിപ്പുകൾ[തിരുത്തുക]

  1. Cullen-DuPont, Kathryn (1996). Encyclopedia of Women's History in America. New York, New York: Facts on File. പുറം. 236. ISBN 0816026254.
  2. 2.0 2.1 Elliott, Helen (June 1, 1939). "Frances Wright's Experiment with Negro Emancipation". Indiana Magazine of History. Bloomington: Indiana University. 35 (2): 141–42. ശേഖരിച്ചത് May 1, 2019.
  3. http://www.scottisharchitects.org.uk/architect_full.php?id=405651
  4. James, Edward T., Janet Wilson James, and Paul S. Boyer, eds. (1971). Notable American Women 1607–1950: A Biographical Dictionary. വാള്യം. 3. Cambridge, Massachusetts: Belknap Press. പുറം. 675. ISBN 0-67462-731-8. {{cite book}}: |author= has generic name (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  5. Lee, Elizabeth (January 1894). "Frances Wright: The First Woman Lecturer". The Gentleman's Magazine. London, England: Chatto and Windus. 276: 518. ശേഖരിച്ചത് May 2, 2019.
  6. Bowman, Rebecca (October 1996). "Frances Wright". Thomas Jefferson Encyclopedia. Monticello.org. ശേഖരിച്ചത് May 1, 2019.
  7. Keating, John M. (1888). History of the City of Memphis Tennessee. Syracuse, New York: D. Mason and Company. പുറങ്ങൾ. 129–30.
  8. Gilbert, Amos (1855). Memoir of Frances Wright, The Pioneer Woman in the Cause of Human Rights. Cincinnati, Ohio: Longley Brothers. പുറങ്ങൾ. 35–36.
  9. Sanders, Mike, സംശോധാവ്. (2001). Women and Radicalism in the Nineteenth Century: Frances Wright. വാള്യം. II. New York, New York: Routledge. പുറം. 3. ISBN 0415205271.

അവലംബം[തിരുത്തുക]

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്[തിരുത്തുക]

പുറംകണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

Wikiquote-logo-en.svg
വിക്കിചൊല്ലുകളിലെ ഫ്രാൻസെസ് റൈറ്റ് എന്ന താളിൽ ഈ ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചൊല്ലുകൾ ലഭ്യമാണ്‌:
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഫ്രാൻസെസ്_റൈറ്റ്&oldid=3778484" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്