മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ്
വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
 |
|
 മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.1 ആല്ഫാ 2 (ഷേര്ടോക്ക്) വിന്ഡോസ് എക്സ്.പിയില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു |
|
| Developer(s) | മോസില്ല കോര്പ്പറേഷന് / മോസില്ല ഫൌണ്ടേഷന് |
|---|---|
| ആദ്യ റിലീസ് | നവംബര് 9 2004 |
| Stable release | 3.5.4 (ഒക്ടോബര് 27 2009) |
| പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ | സി++, എക്സ്.യു.എല്., എക്സ്.ബി.എല്., ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്[1]സി.എസ്.എസ്.[2][3] |
| ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റം | ക്രോസ് പ്ലാറ്റ് ഫോം |
| Platform | ജീക്കോ |
| Size | 7.2 MB (വിന്ഡോസ്) 17.2 MB (മാക് ഒ.എസ്. എക്സ്) 8.7 MB (ഗ്നു/ലിനക്സ്) (എല്ലാ ആര്ക്കൈവ് രൂപത്തില്) |
| ലഭ്യമായ ഭാഷകള് | 45-ല് അധികം വിവിധ ഭാഷകള് |
| Type | വെബ് ബ്രൌസര് |
| അനുമതിപത്രം | എം.പി.എല്.,ജി.പി.എല്.,എല്.ജി.പി.എല്.,Mozilla ഇ.യു.എല്.എ. ബൈനറി വിതരണത്തിനു മാത്രം |
| വെബ്സൈറ്റ് | http://www.mozilla.com/firefox/ |
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസര് ആണ്. മോസില്ല കോര്പ്പറേഷനാണ് നൂറുകണക്കിന് സന്നദ്ധ പ്രോഗ്രാമര്മാരുടെ സഹായത്തോടെ ഈ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയര് വികസിപ്പിച്ചത്. 2009 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകത്ത് 22.47% ഉപയോക്തക്കള് ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിനു ശേഷം ഏറ്റവും അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രൗസറും ഇതു തന്നെ.[4]
ഫയര്ഫോക്സ് ഗെക്കോ എന്ന സ്വതന്ത്ര ലേഔട്ട് എഞ്ചിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇത് ഇപ്പോഴുള്ള വെബ്ബ് സ്റ്റാന്ഡേര്ഡുകള് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ ചില പ്രധാനപ്പെട്ട കൂട്ടിച്ചേര്ക്കലുകളും ഫയര്ഫോക്സിന് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
ടാബുകള് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ബ്രൗസിങ്ങ് സംവിധാനം, സ്പെല്ചെക്കര്, ലൈവ് ബുക്ക്മാര്ക്കിംഗ്, ഡൗണ്ലോഡ് മാനേജര്, ഗൂഗിള് ഉപയോഗിച്ചുള്ള തിരച്ചില് സംവിധാനം മുതലായവ ഇതിലുണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ മറ്റു കമ്പനികളും, പ്രോഗ്രാമര്മാരും നല്കുന്ന 2000-ല് അധികം ആഡോണുകളും ഉണ്ട്. [5]. നോസ്ക്രിപ്റ്റ് (സ്ക്രിപ്റ്റ് ബ്ലോക്കര്), ടാബ് മിക്സ് പ്ലസ് (ടാബുകള് കൂടുതല് വ്യക്തിപരമാക്കാന്), ഫോക്സിട്യൂണ്സ് , ആഡ്ബ്ലോക്ക് പ്ലസ് (ആഡ് ബ്ലോക്കര്), സ്റ്റംബിളപ്പോണ് (വെബ്സൈറ്റുകള് കണ്ടുപിടിക്കാന്), ഡൗണ്ദെം ആള്! , വെബ്ബ് ഡവലപ്പര് (വെബ്ബ് ടൂളുകള്) എന്നിവ ജനപ്രീതി നേടിയ ചില ആഡോണുകളാണ്.[6] ജാവ, ഫ്ലാഷ്, പി.ഡി.എഫ്., മള്ട്ടിമീഡിയ ഫയലുകള് തുടങ്ങിയവയ്ക്കായി പ്ലഗ്ഗിന്നുകളായും ആഡോണുകള് ലഭ്യമാണ്[7] .
മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിന്ഡോസ്, ഗ്നു/ലിനക്സ്, മാക് ഒ.എസ്. 10, യൂണിക്സ് എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളില് ഫയര്ഫോക്സ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. സ്ഥിരതയാര്ന്ന ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പ് 3.5.4 ഒക്ടോബര് 27 2009-ന് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.[8] . ഫയര്ഫോക്സിന്റെ സോഴ്സ് കോഡ് സ്വതന്ത്രമാണ്. ഇതിന്റെ പകര്പ്പവകാശം മൂന്നു പകര്പ്പവകാശലിഖിതങ്ങളില് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അവ ജി.പി.എല്., എല്.ജി.പി.എല്.,എം.പി.എല്. എന്നിവയാണ്. [9]
[തിരുത്തുക] ചരിത്രം
ഡേവ് ഹ്യാറ്റും ബ്ലേക്ക് റോസും ചേര്ന്ന് മോസില്ല പ്രൊജക്ടിന്റെ ഒരു പരീക്ഷണാത്മക ശാഖയായാണ് ഫയര്ഫോക്സ് പ്രൊജക്ട് ആരംഭിച്ചത്. മോസില്ല സ്വീറ്റില് നിന്നും ഫയര്ഫോക്സ്, തണ്ടര്ബേര്ഡ് എന്നിവയിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാന് തീരുമാനിച്ചതായി ഏപ്രില് 3, 2003-ല് മോസില്ല ഓര്ഗനൈസേഷന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.[10]
ഫയര്ഫോക്സ് പദ്ധതിയുടെ പേര് പല തവണ മാറ്റത്തിന് വിധേയമായി. ഫീനിക്സ് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ നാമം. എന്നാല് ഫീനിക്സ് ടെകനോളജിയുമായുള്ള ട്രേഡ്മാര്ക്ക് പ്രശ്നങ്ങള് മൂലം അത് മാറ്റേണ്ടിവന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഫയര്ബേര്ഡ് എന്ന പേര് ഫയര്ബേര്ഡ് ഫ്രീ ഡാറ്റാബേസ് സോഫ്റ്റ്വെര് പദ്ധതിയില്നിന്ന് കടുത്ത പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി. [11][12][13]ഡാറ്റാബേസ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ പേരുമായി മാറിപ്പോകാതിരിക്കാന് ബ്രൗസറിന് മോസില്ല ഫയര്ബേര്ഡ് എന്ന് പേരിട്ടാല് മതി എന്നായിരുന്നു മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാല് ഡാറ്റാബേസ് സെര്വറിന്റെ ഡെവലപ്മെന്റ് കമ്യൂണിറ്റിയില്നിന്നുള്ള തുടര്ച്ചയായ സമ്മര്ദ്ദത്തെത്തുടര്ന്ന് വീണ്ടുമൊരു പേരുമാറ്റം ഉണ്ടായി. ഫെബ്രുവരി 9, 2004ല് മോസില്ല ഫയര്ബേര്ഡ് മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് ആയി മാറി[14]. ഇതു ചുരുക്കി ഫയര്ഫോക്സ് എന്നു മാത്രമായും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്തായി Fx അല്ലെങ്കില് fx എന്നെഴുതാനാണിഷ്ടപ്പെടുന്നതെങ്കിലും കൂടുതലായും ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നത് FF എന്ന ചുരുക്കെഴുത്താണ്.
2004 നവംബര് 9-ന് ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുന്നേ അനേകം ഫയര്ഫോക്സ് പരീക്ഷണ പതിപ്പുകള് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സുരക്ഷയും, സ്ഥിരതയും വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അനേകം ഘട്ടങ്ങള് നല്കിയതിനുശേഷം ഫയര്ഫോക്സിന്റെ പുതിയ പതിപ്പായ ഫയര്ഫോക്സ് 1.5 2005 നവംബര് 2009-ന് പുറത്തിറങ്ങി[15][16][17].. 2006 ഒക്ടോബര് 24]]-ന് ഫയര്ഫോക്സ് 2-ഉം പുറത്തിറങ്ങി. ഈ പതിപ്പിലാണ് ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങിനുള്ള അപ്ഡേറ്റ്, എക്സ്റ്റങ്ഷനുകള് കൂട്ടിച്ചേര്ക്കാനുള്ള ജി.യു.ഐ.(GUI) ഉപാധി, സോഫ്റ്റ്വെയര് എഞ്ചിനുകള് തിരയാനും അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യാനുമുള്ള സൗകര്യം,സെഷന് പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യം, സ്പെല്ചെക്ക് സൗകര്യം, ഗൂഗിള് നിര്മ്മിച്ച ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് എക്സ്ടെന്ഷന്[18][19] (പിന്നീടിത് ഫയഫോക്സിനൊപ്പം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു[20]) എന്നിവ ഫയര്ഫോക്സ് ആദ്യമായി ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് നല്കിയത്. 2007 ഡിസംബറില് ഫയര്ഫോക്സ് ലൈവ് ചാറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് ജൈവ് സോഫ്റ്റ്വെയര് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചാറ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയര് വഴി, ഫയര്ഫോക്സ് സന്നദ്ധസേവകരുമായി ഫയര്ഫോക്സ് സംബന്ധമായ ചോദ്യങ്ങള് ചോദിക്കുന്നതിനും അവസരമുണ്ടാകുന്നു[21]
[തിരുത്തുക] ഫയര്ഫോക്സ് 3.0
ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പായ മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.0 2008 ജൂണ് 17-നാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഫയര്ഫോക്സ് 3.0 മോസില്ല ജീക്കോ ലേ ഔട്ട് എഞ്ചിന്റെ 1.9 പതിപ്പാണ് വെബ്ബ് താളുകള് കാണിക്കുവാന് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പുതിയ പതിപ്പില് അനേകം ബഗ്ഗുകള് ശരിയാക്കുകയും, വെബ്ബ് എ.പി.ഐ.കള്ക്ക് പുതിയ എ.പി.ഐ. ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്[22]. ഈ പതിപ്പിന്റെ മറ്റു സവിശേഷതകള് പുതുക്കിയ ഡൗണ്ലോഡ് മാനേജറും, ബുക്ക്മാര്ക്കുകളും, ഹിസ്റ്ററിയും സൂക്ഷിക്കാന് പുതിയ രീതിയും, വിവിധ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങള്ക്ക് വിവിധ തീം എന്നിവയൊക്കെയാണ്.
ഫയര്ഫോക്സ് 3-ന്റെ ആദ്യ ബീറ്റാ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത് 2007 നവംബര് 19-നാണ്[23]. ഗ്രാന് പരാഡിസോ (Gran paradiso) എന്നതാണു ഈ ബീറ്റാ പതിപ്പിന്റെ പ്രൊജക്ട് കോഡ്[24] . പിന്നീട് 2008 ജൂണില് പുതിയ പതിപ്പ് ഇറങ്ങുന്നതു വരെ അനേകം ബീറ്റാ പതിപ്പുകള് ഫയര്ഫോക്സ് 3-ന്റേതായി ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.[25]
ഒരു ദിവസം ഏറ്റവും അധികം പേര് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്ത സോഫ്റ്റ്വെയര് എന്ന ലോകറെക്കോര്ഡ് നേടാനായി മോസില്ല കോര്പ്പറേഷന് ഈ ദിനം ഡൗണ്ലോഡ് ദിനം ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 8,002,530 പേര് അന്നു ഫയര്ഫോക്സ് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്തു ഗിന്നസ് റെക്കോര്ഡ് സൃഷ്ടിച്ചു. [26]
2008 ജൂണിലെ കണക്കുകള് പ്രകാരം ലോകത്ത് ആകെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രൗസറുകളില് 2.31% ഫയര്ഫോക്സ് 3 ആണ്.
[തിരുത്തുക] 3.5 പതിപ്പ്
മൂന്നു ബീറ്റ പതിപ്പുകള് പുറത്തിറങ്ങിയതിനു ശേഷം , ഈ പതിപ്പിന്റെ പേര് 3.5 എന്നാക്കുവാന് മോസില്ല ഡവലപ്പര്മാര് തീരുമാനിച്ചു[27]. സാധാരണ ഇറങ്ങുന്ന പതിപ്പുകളില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൂടുതല് സൗകര്യങ്ങള് ഇതില് ഉള്പ്പെടുത്തിയതിനാലാണ് ഇങ്ങനെയൊരു തീരുമാനം. ഫയര്ഫോക്സ് 3.5-ന്റെ കോഡ് നേം ഷേര്ടോക്കോ എന്നാണ്[28]. ഇതില് എച്ച്.ടി.എം.എല് 5 സ്പെസിഫിക്കേഷനില് പറയുന്ന <video> ,<audio> എന്നീ ടാഗുകള് ഉള്പ്പെടുത്താന് പദ്ധതികളുണ്ട്. കൂടുതല് സൗകര്യങ്ങള് ഉള്ള വെബ്ബ് അപ്ലിക്കേഷനുകള് എളുപ്പത്തില് നിര്മ്മിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ക്രോസ് സൈറ്റ് എക്സ്.എം.എല്. എച്ച്.ടി.ടി.പി. റിക്വസ്റ്റ് ,JSON DOM എന്ന പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യ,പരിപൂര്ണ്ണമായ സി.എസ്.എസ്. 3 സെലക്ടര്[29] അവലംബംതുടങ്ങിയവയും ഈ പതിപ്പില് ഉള്പ്പെടുത്താന് പദ്ധതികളുണ്ട്[30][31]. ഫയര്ഫോക്സ് 3.1 ജീക്കോ റെന്ഡറിംഗ് എഞ്ചിന്റെ 1.9.1 എന്ന പുതിയ പതിപ്പാണുപയോഗിക്കുന്നത്. അതിനാല് ഫയര്ഫോക്സ് 3-ല് ലഭിക്കാത്ത പല പുതിയ സൗകര്യങ്ങളും ഫയര്ഫോക്സ് 3.5-ല് ലഭ്യമാകുമെന്ന് കരുതുന്നു.
ഇതിന്റെ ആല്ഫാ പതിപ്പ് 2008 ജൂലൈ[32] അവസാനം പുറത്തിറങ്ങി. പതിപ്പിന്റെ ആല്ഫാ 2 2008 സെപ്റ്റംബര് 6]]-നും പുറത്തിറങ്ങി. ഇതില് വീഡിയോകള്ക്ക് കൂടുതല് പരിഗണനയും ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ വേഗത വര്ദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. ഷേര്ടോക്കോ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പതിപ്പിന്റെ അവസാന ആല്ഫാ പതിപ്പാണ് പുറത്തിറങ്ങിയതെന്ന് മോസില്ല കോര്പ്പറേഷന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗൂഗിള് അതിന്റെ ബ്രൗസര് ആയ ഗൂഗിള് ക്രോം പുറത്തിറക്കി ഏതാനും ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളിലാണ് മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.1 പതിപ്പിന്റെ രണ്ടാം ആല്ഫാ പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കിയത്. ഗൂഗിള് ക്രോം വിന്ഡോസ് എക്സ്.പി.,വിന്ഡോസ് വിസ്റ്റ എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമുകളില് മാത്രമേ ലഭ്യമാകുകയുള്ളൂ.[33][34][35]
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തിറങ്ങിയത് 2009 ജൂണ് 30-നാണ്[36][37][38].
[തിരുത്തുക] ഭാവിയില് പുറത്തിറങ്ങുന്ന പതിപ്പുകള്
പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലിരിക്കുന്ന ഫയര്ഫോക്സ് പതിപ്പുകള്ക്ക് പൊതുവായി മൈന്ഫീല്ഡ് എന്നാണു കോഡ്നേം. ഫയര്ഫോക്സ് 3.0 പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയതിനു ശേഷമുള്ള ഡവലപ്പ്മെന്റ് പ്രധാനമായും രണ്ടു ശാഖകളായാണ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. ഫയര്ഫോക്സ് 3.1 ഉം ഫയര്ഫോക്സ് 4.0ഉം ആണവ. 3.1-ന്റെ ട്രങ്ക് പതിപ്പുകള് എന്നറിയപ്പെടുന്ന മോസില്ല 1.8.1 ശാഖ(2.0), മോസില്ല 1.9.1 (3.0) വഴി പ്രി റിലീസുകളും, നൈറ്റി ബില്ഡുകളുമായാണുള്ളത്. ഫയര്ഫോക്സ് 4-ന്റെ ഡവലപ്പ്മെന്റ് പ്രധാനമായും ഫയര്ഫോക്സ് 2.0 അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്.
[തിരുത്തുക] 3.6 പതിപ്പ്
3.5 പതിപ്പിനു ശേഷം ഇറങ്ങുന്ന പതിപ്പായ 3.6-ന്റെ(3.2 പതിപ്പ് എന്നു ആദ്യ പേര്)[39] കോഡ് നേം നമോറോക്ക എന്നാ[40]ണ്. ഇത് എന്നു പുറത്തിറങ്ങുമെന്ന് ഇനിയും അറിയിച്ചിട്ടില്ല. 2008 ഡിസംബര് 1-നാണ്[41] ഇതിന്റെ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ആരംഭിച്ചത്. ഗീക്കോ 1.9.2 എഞ്ചിന് മോസില്ല 2 പ്ലാറ്റ്ഫോമില് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ പതിപ്പില് പുതിയ രീതിയിലുള്ള ഗ്രാഫിക്കല് ടാബ് സ്വിച്ചിങ്ങ് തുടങ്ങിയ നിരവധി ഇന്റര്ഫേസ് പരിഷ്കരണങ്ങള് ഉള്ക്കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ഇത് ആദ്യം 3.1 ബീറ്റ 2 പതിപ്പിലാണ് പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ഒഴിവാക്കി.
[തിരുത്തുക] 4.0 പതിപ്പ്
2006 ഒക്ടോബര് 6-ന്, മോസില്ലയുടെ ചീഫ് ടെക്നോളജി ഓഫീസര് ആയ ബ്രെഡാന് ഐക്ക് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ 4.0 പതിപ്പ മോസില്ല 2 അടിസ്ഥാനമാക്കിയാകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇതില് XPCOM API കള് വിപുലീകരണം,നീക്കം ചെയ്യല്, സി ++ ദൃശികം, ടമേറിയന് പ്രജക്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് 2-ന്റെ ജസ്റ്റ് ഇന് ടൈം കമ്പൈലേഷന് ,ടൂള് ടൈം,റണ് ടൈം സുരക്ഷാ പരിശോധനകള് തുടങ്ങിയവ ലഭ്യമാകും[42][43] . ഇതു കൂടാതെ ഗോഫര് പ്രോട്ടോകോളിന് പ്രകൃത്യാലുള്ള പിന്തുണ നീക്കം ചെയ്യുമെന്നും, ഗോഫര് പ്രോട്ടോകോളിനുള്ള മെമ്മറി-സേഫ് പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ ആരെങ്കിലുമെഴുതുകയാണെങ്കില് ഉള്പ്പേടുത്തുമെന്നും കരുതുന്നു[44].
[തിരുത്തുക] പുറത്തിറങ്ങാന് പോകുന്ന പതിപ്പുകളിലെ പ്രത്യേകതകള്
മോസില്ലയുടെ മുന് ചീഫ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഓഫീസര് ആയ മിച്ച്കെല് ബെക്കര് , ഫയര്ഫോക്സിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകളില് ബില്ട്ട് ഇന് ആയ ഓപ്പണ് സോഴ്സ് വീഡിയോ പ്ലേയറുകള് ഉള്പ്പെടുത്തുമെന്ന് അറിയിച്ചിരുന്നു. വീഡിയോ ഫയലുകള് പ്രവര്ത്തിക്കുവാന് ആവശ്യമായ പ്ലഗ് ഇന്നുകള് മൂലമുണ്ടകുന്ന പേറ്റന്റ് പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കുന്നതിനായാണ് ഇതെന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. [45] മൊബൈല് ഫോണുകളില് വിശ്വാസ്യതയോടെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു പുതിയ വെബ്ബ് ബ്രൗസര് ഫെന്നാക് എന്ന പേരില് പുറത്തിറക്കുമെന്നും ബെക്കര് പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി. അതുപോലെ ഈ പുതിയ ബ്രൗസറിന് പി.സി.യില് നിന്നും ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്തെടുത്ത വെബ്ബ് പേജുകള്, മൊബല്ഫോണുകളില് കാണാമെന്നൊരു പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്. [45][46]
ഗിയേര്സ് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതു പോലെ ഓഫ്ലൈന് അപ്ലിക്കേഷന് ടെക്നോളജികള് ഫയര്ഫോക്സിനൊപ്പം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നൊരു പ്രൊജക്ടും മോസില്ലക്കുണ്ട്. ബെക്കറിന്റെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം ഓണ്ലൈന് ആയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് ഒരു ബ്രൗസര് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവര്ത്തനങ്ങളും ഓഫ്ലൈന് ആയിരിക്കുന്ന സമയത്തും നല്കുന്ന പദ്ധതികള്ക്കാണ് മോസില്ല പ്രധാന്യം നല്കിയിരിക്കുന്നത്.[45]
[തിരുത്തുക] പതിപ്പുകളുടെ ചരിത്രം
| ബ്രൗസറിന്റെ പേര് | ജീക്കോ പതിപ്പ് | പതിപ്പ് | സപ്പോര്ട്ട് സ്റ്റാറ്റസ് | കോഡ്നേം | പുറത്തിറങ്ങിയ തീയതി | പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റങ്ങള് |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ഫോണിക്സ് | 1.2 | 0.1 |  |
പെസ്കാഡെറോ | സെപ്റ്റംബര് 23, 2002 | First release; customizable toolbar, quicksearch, tabbed browsing.[47] |
| 0.2 | |
സാന്താക്രൂസ് | ഒക്ടോബര് 1, 2002 | Sidebar, extension management. | ||
| 0.3 | |
ലൂസിയ | ഒക്ടോബര് 14, 2002 | Image blocking, pop-up blocking whitelist. | ||
| 1.3 | 0.4 | |
ഓഷ്യാനോ | ഒക്ടോബര് 19, 2002 | Themes, pop-up blocking improvements, toolbar customization. | |
| 0.5 | |
നാപ്പള്സ് | ഡിസംബര് 7, 2002 | Multiple homepages, sidebar and accessibility improvements, history. | ||
| മോസില്ല ഫയര്ബേഡ് | 1.5 | 0.6 | |
ഗ്ലെന്ഡലെ | മേയ് 17, 2003 | New default theme (Qute), bookmark and privacy improvements, smooth scrolling, automatic image resizing. |
| 0.7 | |
ഇന്ഡിയോ | ഒക്ടോബര് 15, 2003 | Automatic scrolling, password manager, preferences panel improvements. | ||
| മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് | 1.6 | 0.8 | |
റോയല് ഓക്ക് | ഫെബ്രുവരി 9, 2004 | Windows installer, offline working, bookmarks and download manager improvements, rebranded with new logo. |
| 1.7 | 0.9 | |
വണ് ഫ്രീ ഹില്One Tree Hill | ജൂണ് 15, 2004 | New default theme (Winstripe), comprehensive data migration, new extension/theme manager, reduced download size, new help system, Linux installer, mail icon (Windows only). | |
| 1.0 | |
Phoenix | നവംബര് 9, 2004 | Added new features such as RSS/Atom feed support, find toolbar, plugin finder. Reached its end of life on April 13, 2006 with the release of version 1.0.8.[48] (support for older versions of Firefox typically ends six months after a new major version is available).[49] | ||
| 1.8 | 1.5 | |
ഡീയര് പാര്ക്ക് | നവംബര് 29, 2005 | Added support for SVG and canvas, UI adjustments and improvements in JavaScript 1.5 and CSS 2/3. Reached its end of life on May 30, 2007 with the release of Firefox 1.5.0.12.[50] | |
| മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 2 | 1.8.1 | 2.0 |  |
ബോണ് എക്കോ | ഒക്ടോബര് 24, 2006 | Added new features such as session restoration after a browser crash, search suggestion for Google and Yahoo!, new search plugin manager and add-on manager, web feed previewing, bookmark microsummaries and anti-phishing protection. Winstripe theme refresh. Included support for JavaScript 1.7. Support for Firefox 2 will end mid-December 2008.[51] |
| 2.0.0.17 | |
സെപ്റ്റംബര് 23, 2008 | Added security fixes. | |||
| മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3 | 1.9 | 3.0[52] | |
ഗ്രാന് പരാഡിസോ | ജൂണ് 17, 2008 | Cairo used as a graphics backend. Cocoa Widgets included in OS X builds. APIs implemented from WHATWG specs. Changes to how DOM events are dispatched, how HTML object elements are loaded, and how web pages are rendered. New SVG elements and filters, and improved SVG specification compliance. Acid2 test compliant. New UI improvements, including default themes for different operating systems and new download manager. Windows 95, 98, ME, Mac OS X v10.3.9[53] and lower, and GTK+ 2.8 and lower[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] are no longer supported. Addons.mozilla.org integration in the Add-ons window. Support for APNG files. |
| 3.0.1 | |
ജൂലൈ 16, 2008 | Security and stability fixes. Fixed problems with updating of phishing and malware database, saving of SSL certificate exceptions list, printing a selected region. Updated public suffix list.[54] | |||
| 3.0.2 | |
സെപ്റ്റംബര് 23, 2008 | Security and stability fixes. Fixed problems with screen readers. Improved internationalizarion and language support.[55] | |||
| 3.0.3 | |
സെപ്റ്റംബര് 26, 2008 | Security release due to regression that caused a bug in the Firefox Password Manager.[56] [57] | |||
| 1.9.1 | 3.5b4[58] | |
ഷേര്ടോക്കോ[59] | April 27, 2009 | Web standards improvements in the Gecko layout engine. Text API for the <canvas> element. Support for using border images. Support for JavaScript query selectors. Several improvements to the Smart Location Bar. [60] Private browsing mode. | |
| 1.9.2 | 3.6a1pre | |
നമോറോക്ക | December 1, 2008 (updated nightly) | Pre-Alpha Version. A new tab switching behavior. Also preliminary SVG animation support. |
[തിരുത്തുക] സവിശേഷതകള്
ഫയര്ഫോക്സിന്റെ സവിശേഷതകളില് ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങ്, സ്പെല് ചെക്കര്, ഇന്ക്രിമെന്റല് ഫൈന്ഡ്, ലൈവ് ബുക്ക് മാര്ക്കിങ്ങ്, സഹജമായ ഒരു ഡൗണ്ലോഡ് മാനേജര്,കീബോര്ഡ് ഷോട്ട്കട്ടുകള്, ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് തങ്ങള്ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള സെര്ച്ച് എഞ്ചിന് ഉപയോഗിച്ച് തിരയാന് സാധിക്കുന്ന സഹജമായ ഒരു സെര്ച്ച് എഞ്ചിന് എന്നിവയാണ്.[61][62]
ഫയര്ഫോക്സിന്റെ നിര്മ്മാതാക്കളുടെ ലക്ഷ്യം വെബ്ബ് സര്ഫ് ചെയ്യുക [63] എന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ഒരു ബ്രൗസിങ്ങ് അനുഭവം നല്കുക എന്നതുമാണ്.[64]
ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് തങ്ങളുടെ ഫയര്ഫോക്സ് ആവശ്യാനുസരണം പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനും (customize) സാധിക്കും. എക്സ്റ്റന്ഷനുകളും,തീമുകളും ഉപയോഗിച്ചാണിത് സാദ്ധ്യമാകുന്നത്. ഇതിനായി മോസില്ല തന്നെ നല്കുന്ന ആഡ് ഓണ് കലവറയായ addons.mozilla.org -ല് ഏതാണ്ട് 6500-ല് അധികം ആഡ് ഓണുകള് ഡിസംബര് 2008-ല് ലഭ്യമാണ്.[5]
ഫയര്ഫോക്സ് അതിന്റെ വെബ്ബ് ഡവലപ്പര്മാരായ ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് വെബ്ബ് താളിലെ എററുകള് കണ്ടെത്തുന്നതിനായി സഹജമായ ഉപകരണങ്ങള് ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എറര് കണ്സോള്, ഡോം ഇന്സ്പെക്ടര് എക്സ്റ്റന്ഷനുകളായ ഫയര്ബഗ്ഗ് എന്നിവ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
[തിരുത്തുക] പിന്തുണയ്ക്കുന്ന മാനകങ്ങള്
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് എച്ച്.ടി.എം.എല്,എക്സ്.എം.എല്.,എക്സ്.എച്ച്.ടി.എം.എല്.,എസ്.വി.ജി.(Scalable Vector Graphics) 1.1(അപൂര്ണ്ണം) (Web standards) [65] സി.എസ്.എസ്. (Cascading Style Sheets)(with extensions)[66]), ഇ.സി.എം.എ സ്ക്രിപ്റ്റ്(ECMA Script) (ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്), ഡോം(Document Object Model), മാത്ത്.എം.എല്., ഡി.ടി.ഡി(Document Type Definition), എക്സ്.എസ്.എല്.ടി.(XSL Transformations), എക്സ്പാത്ത്, (അനിമേറ്റഡ്) പി.എന്.ജി(Portable Network Graphics) ചിത്രങ്ങളെ ആല്ഫാ സുതാര്യതയോടെ.[67] തുടങ്ങി നിരവധി വെബ്ബ് മാനകങ്ങളെ പിന്തുണക്കുന്നു. ഫയര്ഫോക്സ് വാട്ട്.ഡബ്യു.ജി.(WHATWG) മുന്നോട്ടു വെച്ച മാനകമായ ക്ലൈന്റ് സൈഡ് സംഭരണം(Client side storage)[68][69] ,കാന്വാസ് ഘടകം [70] എന്നീ മാനകങ്ങളെയും പിന്തുണക്കുന്നുണ്ട്.
ഫയര്ഫോക്സ് 3.0 ആസിഡ്2 മാനക പിന്തുണാപരിശോധനയില് വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.[71] എങ്കിലും, മറ്റു സ്ഥിരതയാര്ന്ന ബ്രൗസറുകളെപ്പോളെ ഫയര്ഫോക്സ് 3.0-ഉം ജനുവരി 2009-ല് നടത്തിയ ആസിഡ്3 പരിശോധന വിജയിച്ചിട്ടില്ല; ചിത്രങ്ങള് വ്യക്തതയോടെ പ്രദര്ശിപ്പിക്കാന് സാധിക്കാത്തതിനാല് ഫയര്ഫോക്സ് 3.0-ന് 71/100 നേടാനേ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. ഫയര്ഫോക്സ് 3.1-ന് 93/100 നേടിയിട്ടുണ്ട്.,ഇതില് ചിത്രങ്ങള് വ്യക്തമായി പ്രദര്ശിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും തെറ്റായ ഫേവൈക്കണുകള് കാരണം ആസിഡ്3 മാനക പിന്തുണാപരിശോധനയില് വിജയിക്കാന് ഇതിനും സാധിച്ചിട്ടില്ല.
[തിരുത്തുക] സുരക്ഷ
ഫയര്ഫോക്സ് സാന്റ്ബോക്സ് സെക്യൂരിറ്റി മോഡല് ആണു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്,[72] ഇതു കാരണം സേം ഒറിജിന് നയപ്രകാരം മറ്റു വെബ്ബ്സൈറ്റുകളുടെ സ്ക്രിപ്റ്റുകള്ക്ക് ഡേറ്റ ശേഖരിക്കുന്നതിനു നിയന്ത്രണങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്തിരിക്കുന്നു.[73] ഫയര്ഫോക്സ്, എച്ച്.ടി.ടി.പി.എസ്. പ്രോട്ടോകോള് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള് എസ്.എസ്.എല്/ടി.എല്.എസ് എന്ന ശക്തമായ നിഗൂഡശാസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു.[74] കൂടാതെ ഇത് സ്മാര്ട്ട് കാര്ഡ് എന്ന വെബ്സൈറ്റുകള് ആധികാരികമാക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.[75]
[തിരുത്തുക] പകര്പ്പവകാശം
ഫയര്ഫോക്സ് ഒരു സ്വതന്ത്രവും, സോഴ്സ് കോഡ് ലഭ്യമായതുമായ (Open source) ഒരു സോഫ്റ്റ്വെയര് ആണ്. ഇതിന്റെ പകര്പ്പവകാശം മോസില്ല പബ്ലിക്ക് ലൈസന്സ് (Mozilla Public License, MPL), ഗ്നു സാര്വ്വജനിക അനുവാദ പത്രിക (GNU General Public License (GPL)), ഗ്നു ലഘു സാര്വ്വജനിക അനുവാദ പത്രിക (GNU Lesser General Public License]] (LGPL)) എന്നീ പകര്പ്പവകാശ പത്രികകള്ക്കു കീഴിലായിട്ടാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്.[9] ഈ പകര്പ്പവകാശങ്ങള് ഏതൊരാള്ക്കും ഇതിന്റെ ലിഖിതരേഖ(Source code) കാണുന്നതിനും, തിരുത്തലുകള് നടത്തുന്നതിനും തിരുത്തിയ രൂപം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നല്കുന്നു. ഇതുകൊണ്ടു തന്നെ ഫയര്ഫോക്സില് നിന്നും വെബ്ബ് ബ്രൗസറുകളായ നെറ്റ്സ്കേപ്പ്, ഫ്ലോക്ക്, മൈരോ, സോങ്ങ്ബേഡ് തുടങ്ങിയ ബ്രൗസറുകള് നിര്മ്മിച്ച് വിതരണം ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്.
മോസില്ല.കോം അവസാന ഉപയോക്താക്കള്ക്കായി നല്കുന്ന ബില്ഡുകള് മോസില്ല എന്ഡ് യൂസര് ലൈസന്സ് എഗ്രീമെന്റ് (Mozilla End User License Agreement (EULA). എന്ന പകര്പ്പവകാശ നിയമത്തിനു കീഴിലാണു വരുന്നത്.[76] ഇതിലെ പല നയങ്ങളും ത്രയ പകര്പ്പവകാശനിയമങ്ങള്ക്കു കീഴില് വരുന്നില്ല എന്നു മാത്രമല്ല പലതും ഇ.യു.എല്.എ. നിയമത്തിനു കീഴില് നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതില് പ്രധാനപ്പെട്ടവ ട്രേഡ്മാര്ക്ക് ഉള്ള ഫയര്ഫോക്സ് ലോഗോ, പകര്പ്പവകാശമുള്ള ആര്ട്ട്വര്ക്ക്, മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3-നു മുന്നില് ഫയര്ഫോക്സില് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പകര്പ്പവകാശമുള്ളതും, ക്ലോസ്ഡ് സോഫ്റ്റ്വെയറും ആയ ക്രാഷ് റിപ്പോര്ട്ടര് ടാക്ക്ബാക്ക് എന്നിവയുള്പ്പെടുന്നു. ഇക്കാരണങ്ങളാലും, വിന്ഡോസ് വേര്ഷനില് ഉള്പ്പെടുത്തിയ ക്ലിപ്പ്റാപ്പ് എന്ന നിയമപത്രം ഉള്പ്പെടുത്തിയതിനാലും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയര് സമിതി (Free Software Foundation (FSF)) ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഈ ബില്ഡുകളെ സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത ഒരു സോഫ്റ്റ്വെയര് ആയി പരിഗണിച്ചിരുന്നു.[77]എങ്കിലും ഫയര്ഫോക്സ് 3-ല് ബ്രേക്ക് പാഡ് എന്ന ഓപ്പണ് സോഴ്സ് ക്രാഷ് റിപ്പോര്ട്ടിങ്ങ് സിസ്റ്റമാണ് ടാക്ക്ബാക്കിനു പകരം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.[78]
മുന്കാലങ്ങളില്, ഫയര്ഫോക്സ് എം.പി.എല് പകര്പ്പവകാശ നിയമത്തിനു കീഴില് മാത്രമാണു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നത് [79] അതുകൊണ്ടു തന്നെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വെയര് സമിതി ഇതിനെ ബലമില്ലാത്ത പകര്പ്പുപേക്ഷ പ്രമാണാനുമതിയായിട്ടോ, പകര്പ്പവകാശമുള്ള പ്രമാണങ്ങളുടെ ഉപോല്പന്നങ്ങളായിട്ടോ ആയിരുന്നു പരിഗണിച്ചിരുന്നത് . ഇതുകൂടാതെ, എം.പി.എല്. പകര്പ്പവകാശത്തിനു കീഴില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കോഡ് ജി.പി.എല് അല്ലെങ്കില് എല്.ജി.പി.എല്. പകര്പ്പവകാശപ്രമാണങ്ങളുമായി കണ്ണിചേര്ക്കുന്നതിന് സാധിക്കുകയുമില്ലായിരുന്നു.[80][81] ഈ പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സിന്റെ പകര്പ്പവകാശങ്ങള് പുനര് നിര്വ്വചിക്കുകയും, എം.പി.എല്., ജി.പി.എല്., എല്.ജി.പി.എല് എന്നീ മൂന്നു പകര്പ്പവകാശ പ്രമാണങ്ങളോടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനുശേഷം ഡെവലപ്പര്മാര്ക്ക് അവര്ക്കു താല്പര്യമുള്ള, മൂന്ന് പകര്പ്പവകാശങ്ങളില് ഏതെങ്കിലും ഒരു, പകര്പ്പവകാശങ്ങളൊടെ മാറ്റിയെഴുതുന്നതിനും അവയെ ജി.പി.എല് അല്ലെങ്കില് എല്.ജി.പി.എല്. പകര്പ്പവകാശങ്ങളോടെ പുനപ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനും സാധിക്കുന്നു. [79]
[തിരുത്തുക] വാണിജ്യമുദ്രയും ലോഗോ പ്രശ്നങ്ങളും
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ്(Mozilla Firefox) എന്ന നാമം ഔദ്യോഗികമായ രജിസ്റ്റര് ചെയ്ത ഒരു വാണിജ്യമുദ്രയാണ് (trademark); ഫയര്ഫോക്സ് ലോഗോക്കൊപ്പം ഈ നാമം ചില വ്യവസ്ഥകളോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുവാന് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഒഫീഷ്യല് ബൈനറികള് മാറ്റിയെഴുതാതെ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന പേരും, അതിന്റെ അച്ചടയാളങ്ങളും (brand) ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ ഫയര്ഫോക്സിന്റെ കോഡില് മാറ്റങ്ങള് വരുത്തി ഫയര്ഫോക്സ് ലോഗോയും, അച്ചടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു നിയന്ത്രണങ്ങളുമുണ്ട്.[82]
ഫയര്ഫോക്സ് വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഓപ്പണ് സോഴ്സ് വിതരണവുമായി സംബന്ധിച്ച ചില വിവാദങ്ങള് നിലവിലുണ്ട്. മോസില്ലയുടെ മുന് സി.ഇ. ഒ ആയിരുന്ന മിച്ചെല് ബെക്കര് 2007-ല് നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തില്, ഫയര്ഫോക്സ് വിതരണം ചെയ്യുന്നവര്ക്ക് അവര് കോഡ് മാറ്റിയെഴുതിയിട്ടില്ലെങ്കില് ഫയഫോക്സ് വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിച്ച് ഉല്പന്നം വിതരണം ചെയ്യുന്നതില് തെറ്റില്ലെന്നും, ഫയര്ഫോക്സിന്റെ സ്ഥിരതയാര്ന്നപ്രകടനത്തില് പ്രശ്നങ്ങള് ഉള്ളതുകൊണ്ടുമാത്രമാണ് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനു ഇങ്ങനെ ഒരു താല്പര്യമുള്ളതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി.[83]
ഒഫീഷ്യല് ബ്രാന്റ് ഇല്ലാതെ തന്നെ ഫയര്ഫോക്സ് കോഡ് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിന് ഫയര്ഫോക്സില് ബ്രാന്റിങ്ങ് സ്വിച്ച് (branding switch)എന്നൊരു സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്. ഈ സംവിധാനം വഴി ഒഫീഷ്യല് ലോഗോയും, ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന പേരും ഇല്ലാതെ തന്നെ സോഴ്സ് കോഡ് കമ്പൈല് ചെയ്യുന്നതിനു സഹായിക്കുന്നു. ഉദാഹരണമായി, ഫയര്ഫോക്സിന്റെ വാണിജ്യമുദ്ര സൃഷ്ടിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങള് ഇല്ലാതെ തന്നെ ഒരു ഉല്പന്നം നിര്മ്മിക്കുന്നതിന് ബ്രാന്റിങ്ങ് സ്വിച്ച് സഹായിക്കുന്നു. (ഇതു തന്നെ ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഇറങ്ങാന് പോകുന്ന പതിപ്പുകളുടെ ആല്ഫാ, ബീറ്റാ പതിപ്പുകള് ഉപയോഗിച്ചും സൃഷ്ടിക്കാം). ഇങ്ങനെ കമ്പൈല് ചെയ്ത് നിര്മ്മിക്കുന്ന ഉല്പന്നത്തില് വാണിജ്യമുദ്രക്കും, പേരിനും പകരമായി സ്വതന്ത്ര പകര്പ്പവകാശാനുമതിയുള്ള ലോഗോയും, പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പ് സൃഷ്ടിച്ച പതിപ്പിന്റെ പേരും ചേര്ക്കപ്പെടും. ഫയര്ഫോക്സ് 1.5-ന്റെ ഉപോല്പന്നങ്ങള്ക്ക് ഡീര് പാര്ക്ക്(Deer Park) എന്നും ഫയര്ഫോക്സ് 2.0-ന്റെ ഉപ ഉല്പന്നങ്ങള്ക്ക് ബോണ് എക്കോ (Bon Echo) എന്നും, ഫയര്ഫോക്സ് 3.0-ന്റെ ഉപോല്പന്നങ്ങള്ക്ക് ഗ്രാന് പരാഡിസോ (Gran Paradiso) എന്നുമാണു പേര് നല്കിയിട്ടുള്ളത്. 3.0-നു ശേഷമുള്ള പതിപ്പുകളുടെ ഉപോല്പന്നങ്ങള്ക്ക് മൈന്ഫീല്ഡ് (Minefield) എന്ന കോഡ് നേമും ഭൂഗോളമാതൃകയിലുള്ള ലോഗോ പരിഷ്കരിച്ച ബോബ് മാതൃകയിലുള്ള ഒരു ലോഗോയുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കമ്യൂണിറ്റി പതിപ്പുകള് അല്ലാതെയുള്ള പതിപ്പുകള്ക്ക്, കോഡ് പരിഷരിച്ച് ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന പേരോടുകൂടി ഇറക്കുന്നതിന് മോസില്ലയുടെ പ്രത്യേകാനുമതി നേടിയിരിക്കണം. കൂടാതെ ഫയര്ഫോക്സിന്റെ എല്ലാ വാണിജ്യമുദ്രകളും അതില് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തില് ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന പേരു് മാത്രം ലോഗോ ഇല്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുവാന് സാദ്ധ്യമല്ല. 2006-ല് ഡെബിയന് പ്രൊജക്റ്റ് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഔദ്യോഗിക ലോഗോ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിര്ത്താന് തത്വത്തില് തീരുമാനിച്ചു (ഡെബിയന്റെ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയര് അനുമതികളുമായി ഒത്തുപോകാത്തത് കൊണ്ടാണീ തീരുമാനം). തുടര്ന്ന് ഡെബിയന് പ്രതിനിധികള് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനുമായി ചര്ച്ചകള് നടത്തുകയും, വാണിജ്യമുദ്രകള് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള് ഉണ്ടാകുന്ന പകര്പ്പവകാശ സംബന്ധിയായ പ്രശ്നങ്ങള് മൂലം ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന വാണിജ്യമുദ്രയോടു കൂടി ഉല്പന്നം ഉപയോഗിക്കുവാന് സാധിക്കില്ലെന്നും അതിനാല് അവര് അവരുടെ ഉല്പന്നത്തില് ഫയര്ഫോക്സ് എന്ന വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നും അറിയിച്ചു. [84] അവസാനം, ഡെബിയനില് ബ്രൗസറായി അവര് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഭേദഗതികള് വരുത്തിയ പതിപ്പായ ഐസ്വെസ്സല് മറ്റു മോസില്ല ഉല്പന്നങ്ങള്ക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുവാന് തുടങ്ങി.
[തിരുത്തുക] പ്രചരണ പരിപാടികള്
പുറത്തിറങ്ങിയ ആദ്യ വര്ഷം തന്നെ 100 മില്യണിലധികം ഉപയോക്താക്കള് ഫയര്ഫോക്സ് ഡൗണ്ലോഡു ചെയ്തു,[85] തുടര്ന്ന് 2004-ല് തന്നെ ആരംഭിച്ച, ബ്ലാക്ക് റോസ്, ആസ ഡോട്ട്സലര് തുടങ്ങിയവര് മാര്ക്കറ്റിംഗ് ഇവന്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന പ്രചരണ പരിപാടികളുമാരംഭിച്ചു..[86]
ഫയര്ഫോക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങള് ചര്ച്ച ചെയ്യുവാന് ഒരിടം,ഫയര്ഫോക്സിന്റെ വിപണി സ്വാധീനം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി 2004,സെപ്റ്റംബര് 12-ന്,[87] സ്പ്രെഡ് ഫയര്ഫോക്സ് (Spread Firefox)(SFX) എന്നൊരു വെബ്ബ് പോര്ട്ടല് തന്നെയാരംഭിച്ചു. ഈ പോര്ട്ടല് വഴി ഗെറ്റ് ഫയര്ഫോക്സ് ബട്ടണ് പ്രോഗ്രാം നടത്തുകയും, ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് പ്രോത്സാഹനമായി റഫറര് പോയന്റുകള് നല്കുകയും ചെയ്തു. ഇതില് ഏറ്റവും കൂടുതല് റഫറര്മാരെ സൈറ്റില് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫയര്ഫോക്സ് വ്യാപിക്കുന്നതിനായി കൃത്യമായ ഇടവേളകളില് എസ്.എഫ്.എക്സും അതിലെ അംഗങ്ങളും പരിപാടികള് അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഈ പ്രചരണ പരിപാടികളുടെ ഭാഗമായി ഫയര്ഫോക്സ് 3 ഇറക്കുന്നതോടനുബന്ധിച്ച് വേള്ഡ് ഡൗണ്ലോഡ് റെക്കോര്ഡ് സൃഷ്ടിക്കുവാന് ശ്രമിച്ചും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറുകള്ക്കുള്ളില് ഏറ്റവും കൂടുതല് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ട സോഫ്റ്റ്വെയര് എന്ന ബഹുമതി സ്വന്തമാക്കി.[88]
ലോക ഫയര്ഫോക്സ് ദിവസം (The "World Firefox Day) എന്ന പ്രചരണ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ മൂന്നാം [89] വാര്ഷിക ദിനമായ 2006 ജൂലൈ15-നാണ്,[90][dead link] ഇത് 2006 സെപ്റ്റംബര് 15 വരെ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു[91]. ഈ പരിപാടിയില് പങ്കെടുത്തവരുടെയും അവരുടെ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും പേരു വിവരങ്ങള് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ ആസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഫയര്ഫോക്സ് ഫ്രന്റ്സ് വാളില് പ്രദര്ശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
2008 ഫെബ്രുവരി 21-ന് 500 മില്യണ് ഡൗണ്ലോഡുകള് പിന്നിട്ടതിന്റെ ബഹുമതിയായി, ഫയര്ഫോക്സ് സമൂഹം 500 മില്യണ് ധാന്യങ്ങള് ശേഖരിച്ച് ഫ്രീറൈസ് എന്ന സ്ഥാപനംസന്ദര്ശിച്ചു.[92]
ചില ഫയര്ഫോക്സ് പ്രവര്ത്തകര് ഫയര്ഫോക്സ് ലോഗോയില് ക്രോപ്പ് വൃത്തങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ചു. [93] ഈ വിവരങ്ങള് ഗൂഗിള് എര്ത്തില് എന്ന അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങളില് കാണാം.
[തിരുത്തുക] വിപണി കീഴടക്കുന്നു
| ഫയര്ഫോക്സിന്റെ വിപണി സ്വാധീനം പതിപ്പുകളിലൂടെ — NetApplications.com, November 2008[95] |
|
| ഫയര്ഫോക്സ് 1.0.x | 0.11% |
|---|---|
| ഫയര്ഫോക്സ് 1.5.0.x | 0.21% |
| ഫയര്ഫോക്സ് 2.0.0.x | 3.77% |
| ഫയര്ഫോക്സ് 3.0.x | 17.18% |
| ഫയര്ഫോക്സ് 3.1.x | 0.07% |
| എല്ലാ പതിപ്പുകളും കൂടെ[96] | 21.34% |
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സിന്റെ വിപണി അത് ആരംഭിച്ചത് മുതല് വളരുകയാണ്, ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ വിപണി ഫയര്ഫോക്സ് വന്നതു മുതല് കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 2008-ന്റെ ആദ്യമാസങ്ങളിലെ കണക്കുകള് പ്രകാരം ഫയര്ഫോക്സിന് 15% വിപണിയുണ്ട്. [97][98] വിപണിയിലെ കണക്കുകള് ഇപ്രാകരമാണ്: ഇന്റര് നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് 7-ന് 43% , ഇന്റര് നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് 6-ന് 32%, ഫയര്ഫോക്സ് 2.0.4-ന് 16% , സഫാരി 3.0-ന് 3%, അര ശതമാനത്തില് താഴെ ഫയര്ഫോക്സ് 1.x ഉം ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് 5-ഉം കൂടി.[99][100][101][102]
2004 നവംബറില് ഫയര്ഫോക്സ് 1.0 പുറത്തിറങ്ങിയതു മുതല് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ഡൗണ്ലോഡ് നിരക്ക് കൂടി വരികയായിരുന്നു, 2008 ഫെബ്രുവരി 21 ആയപ്പോഴേക്കുമ്മ് ഇത് 500 മില്യണ് കടന്നു. [103] ഈ സംഖ്യ സോഫ്റ്റ്വെയര് പുതുക്കുമ്പോഴും, മോസില്ലയുടെയല്ലാത്ത സൈറ്റുകളില് നിന്നും ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കാതെയാണ്.[104] ഇവ യഥാര്ത്ഥ കണക്കുകള് നല്കാത്തതിനാലാണിത്, കാരണം ഒരു ഉപയോക്താവ് തന്നെ പലതവണ സോഫ്റ്റ്വെയര് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യുകയോ, അല്ലെങ്കില് ഒരു ഡൗണ്ലോഡ് തന്നെ പല കമ്പ്യൂട്ടറുകളില് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതുമാണിത് . മോസില്ല സി.ഇ.ഒ. ആയ ജോണ് ലില്ലിയുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം ഫെബ്രുവരി 2008-ലെ കണക്കുകള് പ്രകാരം 140 മില്യണ് ഉപയോക്താക്കള് ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.[105]
[തിരുത്തുക] പ്രധാന പ്രതികരണങ്ങള്
ഫോര്ബ്സ്.കോം 2004-ല് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ എറ്റവും മികച്ച ബ്രൗസറായി ഫയര്ഫോക്സിനെ പരിഗണിച്ചിരുന്നു,[106] അതുപോലെ പി.സി. വേള്ഡ് 2005-ല് "100 ബെസ്റ്റ് പ്രോഡക്ട് ഓഫ് ദ ഇയര് 2005 -ലിസ്റ്റില് 2005-ലെ ഉത്പന്നം (Product of the Year) ആയി ഫയര്ഫോക്സിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നു.[107] 2006-ല് ഫയര്ഫോക്സ്-2ഉം ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് 7-ഉം പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം പി.സി. വേള്ഡ് മാസിക രണ്ടു ബ്രൗസറുകളെയും താരതമ്യം ചെയ്യുകയും അതില് ഫയര്ഫോക്സ് ആണ് ഭേദമെന്നും വിലയിരുത്തുകയുണ്ടായി.[108] അതുപോലെ വിച്ച്? (Which?) മാസിക ഫയര്ഫോക്സിനെ ബെസ്റ്റ് ബൈ ബ്രൗസറായി ഫയര്ഫോക്സിനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു.[109] 2008-ല് സിനെറ്റ്.കോം സഫാരി,ക്രോം,ഫയര്ഫോക്സ്, ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് എന്നീ ബ്രൗസറുകളുടെ സുരക്ഷ, പ്രത്യേകതകള്, പ്രകടനം എന്നിവയില് "ബ്രൗസറുകളുടെ യുദ്ധം (Battle of browsers) എന്ന പേരില് ഒരു താരതമ്യപഠനം നടത്തുകയും അതില് ഫയര്ഫോക്സ് ആണു മികച്ചതെന്നു വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്തു.[110]
[തിരുത്തുക] പ്രകടനം
ഡിസംബര് 2005-ല് ഇന്റര്നെറ്റ് വീക്കില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനത്തില് നിരവധി വായനക്കാര് ഫയര്ഫോക്സിലെ വളരെ ഉയര്ന്ന മെമ്മറി ഉപയോഗത്തെ പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചിരുന്നു.[111] മോസില്ല ഡെവലപ്പേര്സ് ഫയര്ഫോക്സ് 1.5-ന്റെ ഈ പോരായ്മക്കു കാരണമായി പറഞ്ഞത് അതിലുള്പ്പെടുത്തിയ ഫാസ്റ്റ്ബാക്ക് പ്രത്യേകത കൊണ്ടാണെന്നാണ്.[112] മെമ്മറി കൊണ്ടുള്ള പ്രശ്നങ്ങള്ക്കുള്ള മറ്റു കാരണങ്ങള് ഗൂഗിള് ടൂള്ബാറിന്റെ തെറ്റായ പ്രവര്ത്തനങ്ങളും (malfunctioning) , ആഡ്ബ്ലോക്കിന്റെയോ,[113] അഡോബി അക്രോബാറ്റ് റീഡറിന്റെയോ[114] പഴയ പതിപ്പുകള് സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുമാണ്. പി.സി മാഗസിന് ഫയര്ഫോക്സിന്റെ മെമ്മറി ഉപയോഗത്തെ,ഓപ്പറയുമായും,ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററുമായി താരതമ്യം ചെയ്തപ്പോള് ഫയര്ഫോക്സ് മറ്റു രണ്ടു ബ്രൗസറുകള് ഉപയോഗിക്കുന്നത്ര മെമ്മറി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി.[115]
സോഫ്റ്റ്പീഡിയബ്രൗസര് വേഗതാ പരിശോധന നടത്തിയപ്പോള് ഫയര്ഫോക്സ് 1.5 മറ്റു ബ്രൗസറുകളേതിനേക്കാള് അധികം സമയം തുറക്കുന്നതിനെടുക്കുന്നതിനായി കണ്ടെത്തി,[116] . മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിന്ഡോസില് ഐ.ഇ 6 ,ഫയര്ഫോക്സ് 1.5-നേക്കാള് വേഗത്തില് തുറക്കുന്നതായും, ഇതിനു കാരണമായി പറയുന്നത് ഐ.ഇ യുടെ ചില ഭാഗങ്ങള് വിന്ഡോസ് പ്രവര്ത്തനക്ഷമമാകുമ്പോള് തന്നെ പ്രവര്ത്തനക്ഷമമാകുന്നു എന്നതിനാലാണിത്.. ഇതിനൊരു പരിഹാരമായി, ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിലുള്ളതു പോലെ ,വിന്ഡോസ് തുറക്കുന്ന സമയത്തു തന്നെ സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങള് പ്രവര്ത്തനക്ഷമമാക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.[117] വിന്ഡോസ് വിസ്റ്റയിലുള്ള സൂപ്പര്ഫെച്ച് എന്ന പ്രോഗ്രാമിലൂടെ ഫയര്ഫോക്സിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങള് വിന്ഡോസ് തുറക്കുന്ന സമയത്ത് തന്നെ പ്രവര്ത്തനക്ഷമമാക്കുവാന് സാധിക്കും.
പി.സി. വേള്ഡും സിംബ്രയും സംയുക്തമായി നടത്തിയ പഠനത്തില് ഫയര്ഫോക്സ് 2, ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലൊറര് 7 ഉപയൊഗിക്കുന്നതിനേക്കാള് കുറഞ്ഞ മെമ്മറി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂവെന്ന് കണ്ടെത്തി.[108][118] ഫയര്ഫോക്സ് 3 ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര്,ഓപ്പറ,സഫാരി, ഫയര്ഫോക്സ് 2 എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാള് കുറഞ്ഞ മെമ്മറി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളുവെന്ന് മോസില്ല,സൈബര്നെറ്റ്, ദ ബ്രൗസര് വേള്ഡ് തുടങ്ങിയവ നടത്തിയ പഠനത്തില് കണ്ടെത്തി.[119][120][121]
[തിരുത്തുക] ഗൂഗിളുമായുള്ള ബന്ധം
മോസില്ല കോര്പ്പറേഷനും ഗൂഗിളുമായുള്ള ബന്ധം മാദ്ധ്യമങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്,[122][123] പ്രത്യേകിച്ചും പണം കൊടുത്തുള്ള റഫറല് കരാര്(paid referral agreement). മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 2-ല് ഉള്പ്പെടുത്തിയ ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് സംരക്ഷണം ചില വിവാദങ്ങള് ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.:[124] സഹജമായുള്ള ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് സംരക്ഷണം പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന ഗൂഗിള് സെര്വറില് നിന്നും ഉപയോക്താവിന്റെ കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് രണ്ടു മണിക്കൂറിലൊരിക്കല് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു ലിസ്റ്റ് അനുസരിച്ചാണ്.[125] ഉപയോക്താവിനു ഈ വിവരങ്ങള് മാറ്റുവാന് സാദ്ധ്യമല്ല,[126] ,കൂടാതെ ഈ വിവരങ്ങള് ആരാണു നല്കുന്നതെന്ന് ഉപയോക്താവിനെ അറിയിച്ചിട്ടുമില്ല. ഓരോ തവണയും ലിസ്റ്റ് പുതുക്കുന്ന സമയത്ത് ബ്രൗസര് ഗൂഗിളിലേക്ക് കുക്കികള് അയച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു..[127] ഇതു കൂടാതെ,ഓപ്റ്റ് -ഇന് സംരക്ഷണം നല്കുന്ന സംവിധാനങ്ങള് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന് പുതിയ ബില്ഡുകളില് ഉള്പ്പെടുത്തിയുമിരുന്നു. ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് സംരക്ഷണത്തിലൂടെ,തങ്ങള് സന്ദര്ശിക്കുന്ന ഓരോ യു.ആര്.എല്ലും ഗൂഗിളിന്റെ ലിസ്റ്റുമായി താരതമ്യം ചെയ്യും.[128] ചില ഇന്റര്നെറ്റ് സ്വകാര്യതാ ഗ്രൂപ്പുകള് ഗൂഗിള് ഈ വിവരങ്ങള് ശേഖരിക്കുന്നതിനെ പറ്റി സന്ദേഹങ്ങല് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, എങ്കിലും ഫയര്ഫോക്സിന്റെ സ്വകാര്യതാ നയം പറയുന്നതു പ്രകാരം ഗൂഗിള് ഈ വിവരങ്ങള് ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് സംരക്ഷണത്തിനല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനും ഉപയോഗിക്കില്ലെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു.[125]
2005-ല് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനും മോസില്ല കോര്പ്പറേഷനും കൂടി 52.9 മില്യണ് US$ റവന്യു ലഭിച്ചരുന്നു. ഇതില് 95 % ലഭിച്ചത് സെര്ച്ച് എഞ്ചിന് റൊയല്റ്റി വഴിയായിരുന്നു.[129][130] 2006-ല് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനും മോസില്ല കോര്പ്പറേഷനും കൂടി 66.9 മില്യണ് US$ റവന്യു ലഭിച്ചരുന്നു. ഇതില് 90 % ലഭിച്ചത് സെര്ച്ച് എഞ്ചിന് റൊയല്റ്റി വഴിയായിരുന്നു.[129][131]
[തിരുത്തുക] മൈക്രോസോഫ്റ്റില് നിന്നുള്ള പ്രതികരണങ്ങള്
മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ ആസ്ട്രേലിയന് പ്രവര്ത്തന തലവന് സ്റ്റീവ് വാമോസ്, 2004-ന്റെ അവസാനം ഫയര്ഫോക്സിനെ ഒരു ഭീഷിണിയായി കാണുന്നില്ല,മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഉപയോക്താക്കള്ക്കിടയില് ഫയര്ഫോക്സ് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന സര്വ്വിസുകള് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സാദ്ധ്യതകള് കുറവാണെന്ന് പ്രതികരിച്ചിരുന്നു.[132] മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ചെയര്മാന് ആയ ബില് ഗേറ്റ്സ് ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോഗിച്ചതിനു ശേഷം ഇങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു. "ഇങ്ങനെ നിരവധി സോഫ്റ്റ്വെയറുകള് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ ജനങ്ങള് അതു ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലല്ലോ?" ("so much software gets downloaded all the time, but do people actually use it?")[133]
ഒരു മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എസ്.ഇ.സി. 2005 , ജൂണ് 30-ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു "വിപണിയില് മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായി മത്സരം നടത്തുന്ന മോസില്ല പോലുള്ളവ നല്കുന്ന സോഫ്റ്റ്വെയറുകള് ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ വെബ്ബ് ബ്രൗസര് കപ്പാസറ്റിയുമായി മത്സരിക്കുന്നു." ("competitors such as Mozilla offer software that competes with the Internet Explorer Web browsing capabilities of our Windows operating system products.")[134] ഇതേ തുടര്ന്ന് ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് 7- നേരത്തെ ഇറങ്ങുകയും,ഫയര്ഫോക്സിലും മറ്റു ബ്രൗസറുകളിലുമുണ്ടായിരുന്ന ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങ്, ആര്.എസ്.എസ്. ഫീഡ് പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങള് ഉള്പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.[135]
മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ മുതിര്ന്ന മാനേജ്മെന്റ് ശീതസമരത്തിലായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറര് ഡെവലപ്പര്മാര് മോസില്ലയുമായി ബന്ധം പുലര്ത്തിയിരുന്നു. അവര് ഇടക്കിടെ സമ്മേളിക്കുകയും എക്സ്റ്റന്റഡ് വാലിഡേഷന് സര്ട്ടിഫിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയ വെബ്ബ് മാനദണ്ഡങ്ങളില് ചര്ച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.[136] 2005 മോസില്ല ,മൈക്രോസോഫ്റ്റിനെ അതിന്റെ വെബ്ബ് ഫീഡ് മുദ്ര ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ അനുവദിച്ചു.[137]
2006 ഓഗസ്റ്റില് അപ്പോള് പുറത്തിറങ്ങാന് പോകുന്ന വിന്ഡോസ് വിസ്റ്റയില് ഫയര്ഫോക്സ് ഉള്പ്പെടുത്തുന്നതിനെ പറ്റി മോസില്ലയോട് അഭിപ്രായമാരാഞ്ഞു.[138] ഇത് മോസില്ല സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. [139]
2006 ഒക്ടോബറില് , ഫയര്ഫോക്സ് 2 വിജയകരമായി പുറത്തിറക്കിയതിന്റെ സന്തോഷസൂചകമായി ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ ഡവലപ്പ്മെന്റ് ടീം മോസില്ലക്ക് ഒരു കേക്ക് അയച്ചു കൊടുത്തു. [140][141] ബ്രൗസര് യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് ചിലര് ,ആ കേക്കില് വിഷം പുരട്ടിയിട്ടുണ്ടന്ന് തമാശ രൂപേണ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റു ചിലര് മോസില്ല മൈക്രോസോഫ്റ്റിന് ഒരു കേക്ക് അതു ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള വിവരണ കുറിപ്പുകളോടെ അയച്ചു കൊടുക്കണമെന്നും പറഞ്ഞു. ഓപ്പണ് സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണവര് ഇങ്ങനെ ആവശ്യപ്പെട്ടത്.[142] ഐ.ഇ ഡവലപ്പ്മെന്റ് ടീം 2008 ജൂണ് 17-ന് ഫയര്ഫോക്സ് 3 പുറത്തിറക്കിയപ്പോഴും മോസില്ലക്ക് സന്തോഷസൂചകമായി കേക്ക് അയക്കുകയുണ്ടായി.[143]
2007 നവംബറില് ,മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ജീവനക്കാരനായ ജെഫ് ജോണ്സ് ,വ്യവസായിക സംരഭങ്ങളുടെ സാഹചര്യങ്ങളില് , ഫയര്ഫോക്സിലാണു ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററില് ഉള്ളതിനേക്കാള് ചെറിയതും വലിയതുമായ പാളിച്ചകളുള്ളതെന്ന് വിമര്ശിക്കുകയുണ്ടായി.[144] മോസില്ല ഡവലപ്പറായ മൈക്ക് ഷാവേര് ഒരു പഠനത്തില് ചില പ്രധാനപ്പെട്ട പാളിച്ചകളിലാണ് മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതെന്നഭിപ്രായപ്പെട്ടു.[145]
[തിരുത്തുക] സുരക്ഷാപാളിച്ചകളുടെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകള്
ഫയര്ഫോക്സിലുണ്ടാകുന്ന പാളിച്ചകള് പെട്ടന്നു തന്നെയാണ് ശരിയാക്കുന്നുണ്ട്. സിമാന്റെക് 2006-ന്റെ ആദ്യ പകുതിയില് പുറത്തിറക്കിയ ഇന്റര്നെറ്റ് സുരക്ഷാ റിപ്പോര്ട്ട് പത്താം വോള്യത്തില് ഫയര്ഫോക്സിനു ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിനേക്കാള് കൂടുതല് പാളിച്ചകള്(vulnerabilities) അക്കാലയളവില് ഉണ്ടെന്നും (47 ഉം 38 ഉം) ,ഫയര്ഫോക്സിന്റെ സുരക്ഷാപാളിച്ചകള് ,പ്രശ്നം കണ്ടെത്തി ഒരു ദിവസത്തിനുള്ളില് തന്നെ ശരിയാക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററില് ഇത് ഒമ്പത് ദിവസമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്.
മറ്റു ചിലര് ഫയര്ഫോക്സ് കൂടുതല് വ്യാപകമാകുന്നതോടെ അതില് പാളിച്ചകള് കൂടുതലായി കണ്ടെത്തപ്പെടുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.,[146] .പക്ഷേ, ഇത് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രസിഡണ്ടായ മൈക്കല് ബെക്കര് നിരസിച്ചു.[147]
| “ | വിപണിയില് കൂടുതല് വ്യാപകമാകുന്നതോടെ കൂടുതല് സുരക്ഷാപാളിച്ചകള് ഉണ്ടാകുമെന്നൊരു അഭിപ്രായം ചിലര്ക്കുണ്ട്. പക്ഷേ ഇതു തമ്മില് യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല | ” |
[തിരുത്തുക] വിദഗ്ദ്ധരുടെയും മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെയും അഭിപ്രായം
യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കമ്പ്യൂട്ടര് എമര്ജന്സി റെഡിനെസ് ടീം (United States Computer Emergency Readiness Team) (US-CERT) 2004 ഒക്ടോബറില് ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇന്റര്നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ ഡിസൈന് അതിനെ പാളിച്ചകളില്ലാതാക്കുന്നതില് നിന്നു തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ഇത്തരത്തിലുള്ള യാതൊരു പ്രശ്നങ്ങളും ഫയര്ഫോക്സിനില്ല.[148]
ഐ.ഇ. ഡൊമൈന്/സോണ് സുരക്ഷാ മോഡല്,ഫയല് സിസ്റ്റം(ലോക്കല് ഫയല് സോണ്) ട്രസ്റ്റ്, ഡൈനാമിക്ക് എച്ച്.ടി.എം.എല്.(DHTML) ഡോക്യുമെന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് മോഡല്,എച്ച്.ടി.എം.എല്. ഹെല്പ്പ് സിസ്റ്റം, മൈം(MIME) തരം കണ്ടുപിടിക്കല്, ഗ്രാഫിക്കല് യൂസര് ഇന്റര്ഫേസ്(GUI), ആക്റ്റീവെക്സ്(ActiveX) തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ധാരാളം പാളിച്ചകള് നിലവിലുണ്ട്. ഐ.ഇ വിന്ഡോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല് ഐ.ഇയില് ഉണ്ടാകുന്ന ഇത്തരം സുരക്ഷാപാളിച്ചകള് ,ഒരു ഇന്റര്നെറ്റ് അക്രമകാരിക്ക് വിന്ഡോസ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറുന്നതിന് സഹായകരമാകുന്നു.
ബ്രൂസ് ഷീനിയെര്[149],ഡേവിഡ് എ. വീലര്[150] അടക്കമുള്ള ചില സുരക്ഷാ വിദഗ്ദ്ധര് സാധാരണ ബ്രൗസിങ്ങ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പകരം മറ്റു ബ്രൗസറുകളിലേക്ക് ചേക്കേറണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഇതില് വീലര് ഫയര്ഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
നിരവധി ടെക്നോളജി കോളമിസ്റ്റുകള്ക്കും ഇതേ അഭിപ്രായമാണ്. ഇതില് വാള് സ്ട്രീറ്റ് ജേര്ണലിന്റെ കോളമിസ്റ്റായ വാള്ട്ടര് എസ്. മോസ്ബര്ഗ്ഗും ,[151] വാഷിങ്ടണ് പോസ്റ്റിന്റെ കോളമിസ്റ്റായ റോബ് പെഗോറാറോ ,[152] യു.എസ്.എ. ടുഡേയുടെ ബ്യാറോണ് എക്കോഹിഡോ,ജോണ് സ്വാര്ട്സ്,[153] ഫോര്ബ്സിന്റെ അറീക്ക് ഹെസ്സെല്ഡാഹി,[154] ഇവീക്ക്.കോമിന്റെ സീനിയര് എഡിറ്ററായ ജി. വോഗന് നിക്കോള്സ്,[155] ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പൈപ്പ്ലന്സിന്റെ സ്കോട്ട് ഫിന്നി[156] തുടങ്ങിയവര് ഉള്പ്പെടുന്നു.
[തിരുത്തുക] ഫയര്ഫോക്സ് ഇന്ത്യന് ഭാഷകളില്
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് ഏതാണ്ട് 45-ല് [157] അധികം ഭാഷകളില് ലഭ്യമാണ്. ഇതില് ബംഗാളി[157], ഹിന്ദി[157], ഗുജറാത്തി[157], പഞ്ചാബി[157] എന്നീ ഭാഷകളിലും, കന്നട[157],തെലുഗു[157] എന്നീ ഭാഷകളില് ബീറ്റാ പതിപ്പുകളും ലഭ്യമാണ്. ഫയര്ഫോക്സിന്റെ പുറത്തിറങ്ങുന്ന 3.1 പതിപ്പില് മലയാളവും ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങും[158].
[തിരുത്തുക] പുരസ്കാരങ്ങള്
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സിനു വിവിധ സംഘടനകള് പുരസ്കാരങ്ങള് നല്കിയിട്ടുണ്ട്. അവയില് താഴെപ്പറയുന്നവയും ഉള്പ്പെടുന്നു.:
- സിനെറ്റ്(CNET) ഏറ്റിറ്റേഴ്സ് ചോയ്സ്, ജൂണ് 2008[159]
- വെബ്ബ്വെയര് 100 വിന്നര്, ഏപ്രില് 2008[160]
- വെബ്ബ്വെയര് 100 വിന്നര്, ജൂണ് 2007[161]
- പി.സി. വേള്ഡിന്റെ 2007-ലെ 100 മികച്ച ഉല്പന്നങ്ങള്, മേയ് 2007[162]
- പി.സി മാഗസിന്റെ എഡിറ്റേഴ്സ് ചോയ്സ്, ഒക്ടോബര് 2006[163]
- സിനെറ്റ്(CNET) ഏറ്റിറ്റേഴ്സ് ചോയ്സ്, ഒക്ടോബര് 2006[164]
- പി.സി. വേള്ഡിന്റെ 2006-ലെ 100 മികച്ച ഉല്പന്നങ്ങള്, ജൂലൈ 2006[165]
- പി.സി. മാഗസിന് ടെക്നിക്കല് എക്സലന്സ് അവാര്ഡ്,സോഫ്റ്റ്വെയര് ഡവലപ്പ്മെന്റ് ടൂള്സ് വിഭാഗത്തില്, ജനുവരി 2006[166]
- പി.സി മാഗസിന് ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ദ ഇയര് അവാര്ഡ് , ഡിസംബര് 27, 2005[167]
- പി.സി. പ്രൊ റിയല് വേള്ഡ് അവാര്ഡ്(മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്), ഡിസംബര് 8, 2005[168]
- സിനെറ്റ്(CNET) ഏറ്റിറ്റേഴ്സ് ചോയ്സ്, നവംബര് 2005[169]
- യു.കെ യൂസബിലിറ്റി പ്രോഫഷണല്സ് അസോസിയേഷന് അവാര്ഡ് ബെസ്റ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയര് അപ്ലിക്കേഷന് 2005, നവംബര് 2005[170]
- മാക്വേള്ഡ് എഡിറ്റേര്സ് ചോയിസ് വിത്ത് എ 4.5 മൈസ് റേറ്റിംഗ്, നവംബര് 2005[171]
- സോഫ്റ്റ്പീഡിയ യൂസേര്സ് ചോയ്സ് അവാര്ഡ് , സെപ്റ്റംബര് 2005[172]
- TUX 2005 റീഡേഴ്സ് ചോയ്സ് അവാര്ഡ്, സെപ്റ്റംബര് 2005[173]
- പി.സി വേള്ഡ് പ്രോഡക്ട് ഓഫ് ദ ഇയര്, ജൂണ് 2005[174]
- ഫോര്ബ്സ് ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ദ വെബ്ബ്, മേയ് 2005[175]
- പി.സി മാഗസിന്റെ എഡിറ്റേഴ്സ് ചോയ്സ് അവാര്ഡ്, മേയ് 2005[176]
[തിരുത്തുക] അവലംബം
- ↑ Firefox's addons are written in JavaScript.
- ↑ Firefox uses an "html.css" stylesheet for default rendering styles.
- ↑ The Firefox addon, Stylish takes advantage of Firefox's CSS rendering to change the appearance of Firefox.
- ↑ Browser Market Share for July, 2009. Net Applications (2009-08-01). ശേഖരിച്ചത് 2009-08-01.
- ↑ 5.0 5.1 addons.mozilla.org Browse all Extensions page
- ↑ Most popular Firefox Add Ons. Retrieved 2007-10-30
- ↑ https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/browse/type:7
- ↑ Mozilla Firefox 3.5.4 Release Notes (ഇംഗ്ലീഷ്). Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 29-10-2009.
- ↑ 9.0 9.1 Mozilla Foundation. Mozilla Code Licensing. ശേഖരിച്ചത് 29-10-2007.
- ↑ Eich, Brendan; David Hyatt (2003-04-02). mozilla development roadmap. Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Mozilla browser becomes Firebird. IBPhoenix.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30.
- ↑ Dahdah, Howard (2003-04-17). Mozilla 'dirty deed' brings out a Firey response. LinuxWorld.com.au. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30. “"This must be one of the dirtiest deeds I've seen in open source so far," said Helen Borrie, a Firebird project administrator and documenter.”
- ↑ Festa, Paul (2003-05-06). Mozilla's Firebird gets wings clipped. CNET.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30.
- ↑ Festa, Paul (February 9, 2004). Mozilla holds 'fire' in naming fight. CNET News.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ http://news.cnet.com/8301-17939_109-10274682-2.html
- ↑ http://www.ithome.com.tw/itadm/article.php?c=55752
- ↑ http://www.webmonkey.com/blog/Firefox_3DOT5_Will_Arrive_Tuesday__June_30
- ↑ Google Safe Browsing for Firefox. Google.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-05.
- ↑ Mozilla.org wiki contributors. Phishing Protection Design Documentation - Background. Mozilla.org wiki. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Mozilla Firefox 2 Release Notes. Mozilla Corporation. ശേഖരിച്ചത് 2006-12-19.
- ↑ Firefox Support Blog » Blog Archive » Firefox Live Chat launching today
- ↑ Firefox 3 for developers. Mozilla Developer Center (2007-07-17). ശേഖരിച്ചത് 2007-07-17.
- ↑ Mike Beltzner. Firefox 3 Beta 1 now available for download. Mozilla Developer News.
- ↑ Vukicevic, Vladimir (June 2, 2006). Gecko 1.9/Firefox 3 ("Gran Paradiso") Planning Meeting, Wednesday Jun 7, 11:00 am. Google Groups: mozilla.dev.planning. ശേഖരിച്ചത് 2006-09-17.
- ↑ Mike Beltzner. Firefox 3 Beta 2 now available for download. Mozilla Developer News. ശേഖരിച്ചത് 2007-12-20.
- ↑ Spread Firefox - Download Day 2008. ശേഖരിച്ചത് 2008-08-07.
- ↑ ഫലകം:Cite newsgroup
- ↑ Firefox 3.1 "Shiretoko" (2008-06-12). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-12.
- ↑ CSS 3 selector (2008-06-05). ശേഖരിച്ചത് 2008-09-20.
- ↑ Firefox 3.1 passes selectors test (2008-06-05). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-05.
- ↑ Firefox 3.1 New Features (2008-06-09). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-09.
- ↑ Percy Cabello (2008-07-29), First step to Firefox 3.1: Alpha 1 is here, Mozilla Links, http://mozillalinks.org/wp/2008/07/first-step-to-firefox-31-alpha-1-is-here/, retrieved on 2008-07-29
- ↑ Google Chrome is only available for Windows XP and Vista as of now. command=viewArticleBasic&taxonomyName=software&articleId=9114239&taxonomyId=18&intsrc=kc_top computerworld.com, Mozilla updates Firefox 3.1 with Alpha 2 build
- ↑ stuff.techwhack.com, Firefox 3.1 Alpha 2 released
- ↑ news.cnet.com, Mozilla releases second Firefox 3.1 alpha
- ↑ http://news.cnet.com/8301-17939_109-10274682-2.html
- ↑ http://www.ithome.com.tw/itadm/article.php?c=55752
- ↑ http://www.webmonkey.com/blog/Firefox_3DOT5_Will_Arrive_Tuesday__June_30
- ↑ Firefox 3.1 becoming Firefox 3.5. Google Groups (March 5th, 2009). ശേഖരിച്ചത് 2009-03-06.
- ↑ Firefox 3.6 Namaroka. Mozilla (April 3rd, 2009). ശേഖരിച്ചത് 2009-04-04.
- ↑ Alfred Kayser (2008-12-01), First step to Firefox 3.2: Alpha 1 is here, Mozilla Links, http://forums.mozillazine.org/viewtopic.php?f=18&t=975065&p=5127635, retrieved on 2008-12-01
- ↑ Eich, Brendan (2006-10-13). Mozilla 2. ശേഖരിച്ചത് 2006-09-16.
- ↑ Eich, Brendan (2006-11-07). Project Tamarin. ശേഖരിച്ചത് 2006-11-14.
- ↑ Bug 388195 - Remove gopher protocol support for Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2008-08-24.
- ↑ 45.0 45.1 45.2 Dan Warne (2007-05-07). Firefox to go head-to-head with Flash and Silverlight. APC Magazine. ACP Magazines Ltd. ശേഖരിച്ചത് 2008-01-18.
- ↑ Mobile/FennecVision (2008-07-10). ശേഖരിച്ചത് 2008-08-06.
- ↑ Phoenix 0.1 (Pescadero) Release Notes and FAQ. Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 2008-07-01.
- ↑ Beard, Christopher (April 13, 2006). Firefox 1.0.8 Security and Stability Release and End-of-Life for 1.0.x. Mozilla Developer Center. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-28.
- ↑ Release Roadmap. Mozilla Wiki. ശേഖരിച്ചത് 2007-11-17.
- ↑ Hashem, Basil (May 30, 2007). Firefox 2.0.0.4 and Firefox 1.5.0.12 Security and Stability Update. Mozilla Developer Center. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-28.
- ↑ Mozilla Developer News » Blog Archive » Firefox 2.0.0.15 security and stability update now available for download
- ↑ Coming Tuesday, June 17th: Firefox 3. Mozilla Developer News.
- ↑ Firefox 3 System Requirements. Mozilla Wiki.
- ↑ Mozilla Firefox 3.0.1 Release Notes (09-23-2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-10-04.
- ↑ Mozilla Firefox 3.0.2 Release Notes (09-23-2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-10-04.
- ↑ Firefox:3.0.3:Test Plan (09-26-2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-09-26.
- ↑ Firefox 3.0.3 required and underway (09-25-2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-09-26.
- ↑ Firefox 3.1 targeted for year’s end. Mozilla Links.
- ↑ Firefox3.5. Mozilla Wiki.
- ↑ [1]
- ↑ Firefox Keyboard Shortcuts. ശേഖരിച്ചത് 2008-08-23.
- ↑ Firefox Web Browser Features. mozilla.org. ശേഖരിച്ചത് 2008-08-23.
- ↑ Ross, Blake (2005-01-22). The Firefox religion. Blakeross.com (Blake Ross' weblog). ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Goodger, Ben (2004-11-28). Mozilla Firefox Development Charter. mozilla.org. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ SVG in Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2007-09-30.
- ↑ CSS Reference:Mozilla Extensions - MDC
- ↑ Mozilla Developer Center contributors (2007-01-21). Which open standards is the Gecko development project working to support, and to what extent does it support them?. Gecko FAQ. mozilla developer center. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ WHATWG specification - Web Applications 1.0 - Working Draft. Client-side session and persistent storage. WHATWG.org (2007-02-07). ശേഖരിച്ചത് 2007-02-07.
- ↑ Mozilla Developer Center contributors (2007-09-30). DOM:Storage. Mozilla Developer Center. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-07.
- ↑ Dumbill, Edd (2005-12-06). The future of HTML, Part 1: WHATWG. IBM. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Fulton, Scott (2007-12-20). Latest Firefox beta passes Acid2 test, IE8 claims to pass also. Betanews.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-12-21.
- ↑ Ranganathan, Arun; Netscape Communications (2002-11-11). Bypassing Security Restrictions and Signing Code. mozilla developer center. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ The Same Origin Policy. mozilla.org (2001-06-08). ശേഖരിച്ചത് 2007-11-12.
- ↑ Privacy & Security Preferences - SSL. mozilla.org (2001-08-31). ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Developer documentation on using PKCS#11 modules (primarily smart cards) for cryptographic purposes
- ↑ Mozilla Firefox End-User Software Licensing Agreement. mozilla.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Casey, Janet (2004-04-01). Firefox. Free Software Directory. Free Software Foundation and UNESCO. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30. Entry updated 2006-08-16.
- ↑ Progress in Breakpad, Firefox 3 crash report tool: Mozilla Links
- ↑ 79.0 79.1 Mozilla Relicensing FAQ. mozilla.org. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Stallman, Richard. On the Netscape Public License. Free Software Foundation. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Various Licenses and Comments about Them. Mozilla Public License (MPL). Free Software Foundation. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Mozilla Trademark Policy. mozilla.org. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30.
- ↑ Dan Warne (2007-05-07). The stoush over Linux distributions using the Firefox trademark. APC Magazine. ACP Magazines Ltd. ശേഖരിച്ചത് 2008-01-18.
- ↑ Debian Bug report logs - #354622: Uses Mozilla Firefox trademark without permission. Debian.org. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-30.
- ↑ Palmer, Judi and Colvig, Mary (October 19, 2005). Firefox surpasses 100 million downloads. mozilla.org. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-04.
- ↑ ഫലകം:Cite eb
- ↑ Sfx Team (2004-09-12). We're igniting the web. Join us!. Spread Firefox: Sfx Team's Blog. Archived from the original on 2005-02-26. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-04.
- ↑ Mozilla Foundation (May 2008). [http://www.spreadfirefox.com/en-US/worldrecord/ Set a Guinness World Record Enjoy a Better Web]. ശേഖരിച്ചത് 2008-05-30.
- ↑ Mozilla Foundation Announcement, date=2003-07-15
- ↑ Sfx Team (2006-07-16). World Firefox Day Launches. Spread Firefox: Sfx Team's Blog. Archived from the original on 2006-08-03. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Friends of Firefox Frequently Asked Questions. Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 2007-11-27.
- ↑ 500 million Firefox downloads: complete; 500 million grains: in progress. Mozilla (2008-02-21).
- ↑ Take Back the Field Oregon State Linux Users Group
- ↑ Market share for browsers, operating systems and search engines
- ↑ Top Browser Share Trend. NetApplications.com (September 2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-12-01.
- ↑ Top Browser Share Trend. NetApplications.com (December 2008). ശേഖരിച്ചത് 2009-01-07.
- ↑ theCounter.com Browser Stats for January 2008. theCounter.com (2008-02-01). ശേഖരിച്ചത് 2008-02-18.
- ↑ NetApplications Browser Market Share for January 2008 (2008-02-01). ശേഖരിച്ചത് 2008-02-18.
- ↑ Browser Versions Market Share. NetApplications.com. ശേഖരിച്ചത് 2008-02-19.
- ↑ IE6 vs. IE7 vs. Firefox 2.0 vs. Firefox 1.5 vs. Safari 3.0 vs. Opera 9 In browser market share deathmatch. Softpedia (2007-07-02). ശേഖരിച്ചത് 2008-02-20.
- ↑ Browser War: FF2 pulls ahead of IE7 in Europe. XiTi Monitor (2007-07-18). ശേഖരിച്ചത് 2008-03-18.
- ↑ Marius Nestor. "IE7 and Firefox 2.0 Are Slaughtering Internet Explorer 6 – Out with the old, in with the new", Softpedia, 5 February 2008. ശേഖരിച്ചത് 2008-03-31.
- ↑ Mary Colvig (2008-02-21). 500 million Firefox downloads: complete; 500 million grains: in progress. ശേഖരിച്ചത് 2008-02-21.
- ↑ Spread Firefox: Mozilla Firefox Download Counts. Spread Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-14.
- ↑ Episode 28 - John Lilly, the new CEO of Mozilla (February 7, 2008). ശേഖരിച്ചത് 2008-02-18.
- ↑ Hesseldahl, Arik (2004-09-29). Better Browser Now The Best. Forbes. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-17.
- ↑ PC World editors (2005-06-01). The 100 Best Products of 2005. PC World. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ 108.0 108.1 Larkin, Erik (2006-10-24). Radically New IE 7 or Updated Mozilla Firefox 2—Which Browser Is Better?. PC World. ശേഖരിച്ചത് 2007-05-18.
- ↑ Mozilla Firefox 2 (PC). Which? (October 24, 2006). Archived from the original on 2007-09-02. ശേഖരിച്ചത് 2007-07-09.
- ↑ http://cnettv.cnet.com/2001-1_53-50004363.html?tag=smallCarouselArea.3
- ↑ Finnie, Scot (December 8, 2005). Firefox 1.5: Not Ready For Prime Time?. InternetWeek. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Ben Goodger (2006-02-14). About the Firefox "memory leak". ശേഖരിച്ചത് 2007-11-17.
- ↑ MozillaZine Knowledge Base contributors (January 19, 2007). Problematic Extensions. MozillaZine Knowledge Base. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ MozillaZine Knowledge Base contributors (January 17, 2007). Adobe Reader. MozillaZine Knowledge Base. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Muchmore, Michael W. (2006-07-19). Which New Browser Is Best: Firefox 2, Internet Explorer 7, or Opera 9?. PC Magazine. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Muradin, Alex (November 30, 2005). Mozilla Firefox 1.5 Final Review. Softpedia. ശേഖരിച്ചത് 2006-09-22.
- ↑ Firefox Preloader. SourceForge. ശേഖരിച്ചത് 2007-04-26.
- ↑ Dargahi, Ross (October 19, 2006). IE 7 vs IE 6. Zimbra. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Ryan Paul (2008-03-17). Firefox 3 goes on a diet, eats less memory than IE and Opera. Ars Technica. ശേഖരിച്ചത് 2008-06-01.
- ↑ Browser Performance Comparisons. CyberNet (2008-03-26). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-01.
- ↑ Firefox 3.0 Beta 4 Vs Opera 9.50 Beta Vs Safari 3.1 Beta: Multiple Sites Opening Test. The Browser World (2008-03-29). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-01.
- ↑ Kerner, Sean Michael (March 10, 2006). Mozilla's Millions?. InternetNews.com. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Gonsalves, Antone (March 7, 2006). Mozilla Confirms Firefox Taking In Millions Of Google Dollars. InformationWeek. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Turner, Brian (October 26, 2006). Firefox 2 releases privacy storm. Platinax. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ 125.0 125.1 Firefox Privacy Policy. mozilla.com (October 2006). ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Bug 342188 - support changing the local list data provider. Bugzilla@Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Bug 368255 sending Google's cookie with each request for update in default antiphishing mode. Bugzilla@Mozilla. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-05.
- ↑ Mozilla Wiki contributors (January 12, 2007). Overview of Firefox Phishing Protection. mozilla wiki. ശേഖരിച്ചത് 2007-02-05.
- ↑ 129.0 129.1 Hood & Strong, LLP. (December 31, 2006). Mozilla Foundation and subsidiary - Independent Auditors' Report and Consolidated Financial Statements (PDF). Mozilla Foundation. ശേഖരിച്ചത് 2007-11-06. Page 11.
- ↑ Baker, Mitchell (January 2, 2007). The Mozilla Foundation: Achieving Sustainability. Mitchell's Blog. ശേഖരിച്ചത് 2008-06-23.
- ↑ Baker, Mitchell (October 22, 2007). Beyond Sustainability. Mitchell's Blog. ശേഖരിച്ചത് 2008-06-23.
- ↑ Kotadia, Munir (2004-11-11). Microsoft: Firefox does not threaten IE's market share. ZDNet. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Weber, Tim (May 9, 2005). The assault on software giant Microsoft. BBC News. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Keizer, Gregg (September 1, 2005). SEC Filing Shows Microsoft Fears Firefox, Lawsuits Over Bugs. Linux Online. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Weber, Tim (May 10, 2005). How Microsoft plans to beat its rivals. BBC News. ശേഖരിച്ചത് 2008-04-09.
- ↑ Better Website Identification and Extended Validation Certificates in IE7 and Other Browsers. IE Blog (November 21, 2005). ശേഖരിച്ചത് 2007-04-03.
- ↑ Icons: It's still orange. RSS (December 14, 2005). ശേഖരിച്ചത് 2007-04-03.
- ↑ Barker, Colin (2006-08-22). Microsoft reaches out to Firefox developers. CNET News. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Barker, Colin (2006-08-24). Microsoft offers helping hand to Firefox. CNET News. ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Wenzel, Frédéric (2006-10-24). From Redmond With Love. fredericiana (weblog of a Mozilla Corporation intern). ശേഖരിച്ചത് 2007-01-24.
- ↑ Mozilla People Answer Firefox 2.0 Questions. ശേഖരിച്ചത് 2007-07-14.
- ↑ Tonynet Explorer: October 2006 Archives
- ↑ Wenzel, Frédéric (2008-06-17). From Redmond With Love, Part 2. fredericiana (weblog of a Mozilla Corporation intern). ശേഖരിച്ചത് 2008-06-18.
- ↑ Internet Explorer and Firefox Vulnerability Analysis Report (2007-11-30).
- ↑ counting still easy, critical thinking still surprisingly hard (30 November 2007).
- ↑ Bob Francis. Security firms fight Firefox fire with fire. InfoWorld.
- ↑ Michael Kanellos. Popularity won't make Firefox insecure, says Mozilla head. silicon.com. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Vulnerability Note VU#713878. US-CERT. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Bruce Schneider. Safe Personal Computing. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ David A. Wheeler. Securing Microsoft Windows (for Home and Small Business Users). ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Walter S. Mossberg. How to Protect Yourself From Vandals, Viruses If You Use Windows. Wall Street Journal. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Rob Pegoraro. Firefox Leaves No Reason to Endure Internet Explorer. Washington Post. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Byron Acohido and Jon Swartz. Signs your PC's under siege, and what you can do. USA Today. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Arik Hesseldahl. Better Browser Now The Best. Forbes. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-26.
- ↑ Steven J. Vaughan-Nichols. Internet Explorer Is Too Dangerous to Keep Using. eWEEK.com. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ Scot Finnie. Firefox 1.0: The New World Wide Web Champ?. InformationWeek. ശേഖരിച്ചത് 2006-10-13.
- ↑ 157.0 157.1 157.2 157.3 157.4 157.5 157.6 Download a Firefox version that speaks your language.. ശേഖരിച്ചത് 2009-02-09.
- ↑ http://groups.google.com/group/mozilla.dev.l10n/browse_thread/thread/4f8ba97319bdb72e#
- ↑ Firefox 3 Browser reviews - CNET Reviews. ശേഖരിച്ചത് 2008-07-18.
- ↑ Webware 100 Award Winner Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2008-04-25.
- ↑ Webware 100 Award Winner Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ The 100 Best Products of 2007. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Firefox 2.0 Review. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Firefox 2 CNET Editor's Review. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ The 100 Best Products of 2006. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Mozilla Firefox & Altiris SVS. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Best of the Year, Software: Home, Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ PC Pro Awards 2005 - the winners. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Firefox 1.5, CNET editors' review. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ First UK UPA Awards commend Firefox, Flickr, Google, Apple, John Lewis and BA. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Web browser roundup. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Firefox Receives Softpedia User’s Choice Award. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ UX 2005 Readers' Choice Award Winners Announced. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ The 100 Best Products of 2005. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Best of the Web, BOW Directory, Look It Up, Web Browsers, Firefox. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
- ↑ Firefox 1.0.3. ശേഖരിച്ചത് 2007-10-22.
[തിരുത്തുക] കൂടുതല് വായനക്ക്
- Cheah, Chu Yeow (2005). Firefox Secrets: A Need-To-Know Guide. O'Reilly. ISBN 0-9752402-4-2.
- Feldt, Kenneth C. (2007). Programming Firefox. O'Reilly. ISBN 0-596-10243-7.
- Granneman, Scott (2005). Don't Click on the Blue e!: Switching to Firefox. O'Reilly. ISBN 0-596-00939-9.
- Hofmann, Chris; Marcia Knous, & John Hedtke (2005). Firefox and Thunderbird Garage. Prentice Hall PTR. ISBN 0-13-187004-1.
- McFarlane, Nigel (2005). Firefox Hacks. O'Reilly. ISBN 0-596-00928-3.
- Reyes, Mel (2005). Hacking Firefox: More Than 150 Hacks, Mods, and Customizations. Wiley. ISBN 0-7645-9650-0.
- Ross, Blake (2006). Firefox for Dummies. Wiley. ISBN 0-471-74899-4.
[തിരുത്തുക] പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികള്
| മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് പറ്റിയുള്ള കൂടുതല് വിവരങ്ങള്ക്ക്, ഇതര വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളില് തിരയുക- | |
|---|---|
 |
ഡിക്ഷണറി അര്ത്ഥങ്ങള് വിക്കിനിഘണ്ടുവില്നിന്ന് |
 |
പാഠപുസ്തകങ്ങള് പാഠശാലയില് നിന്ന് |
 |
Quotations വിക്കി ചൊല്ലുകളില് നിന്ന് |
 |
Source texts വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയില് നിന്ന് |
 |
ചിത്രങ്ങളും മീഡിയയും കോമണ്സില് നിന്ന് |
 |
വാര്ത്തകള് വിക്കി വാര്ത്തകളില് നിന്ന് |
 |
പഠന സാമാഗ്രികള് വിക്കിവേര്സിറ്റി യില് നിന്ന് |
 |
വിക്കിവാര്ത്തകളില് ബന്ധപ്പെട്ട വാര്ത്തയുണ്ട്: Firefox browser attempts to break world record |
- Mozilla Firefox homepage for end-users
- മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് at the Open Directory Project
- Secunia.com − Vulnerability report for Mozilla Firefox 2
- Review of Firefox (PC Magazine)
