ഗായത്രീ ദേവി
| Gayatri | |
|---|---|
 Illustration by Raja Ravi Verma. In illustrations, the goddess often sits on a lotus flower and appears with five heads and five pairs of hands. | |
| The Goddess of the Gayatri Mantra,Vedic Hymns and Melodies. | |
| ദേവനാഗരി | गायत्री |
| സംസ്കൃതം | gāyatrī |
| ബന്ധം | Devi , Adi Shakti |
| വസതി | Satyaloka, Vishwakarmaloka |
| മന്ത്രം | Gayatri Mantra |
| വാഹനം | Hamsa |
ഗായത്രി (സംസ്കൃതം: गायत्री, IAST: gāyatrī) എന്നത് വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്തുതിഗീതമായ ഗായത്രി മന്ത്രത്തിന്റെ മൂർത്തീകരണമാണ്. [1] സാവിത്രി, വേദമാതാ (വേദങ്ങളുടെ മാതാവ്) എന്നീ പേരുകളിലും ഗായത്രി അറിയപ്പെടുന്നു. ഗായത്രി പലപ്പോഴും വേദങ്ങളിലെ സൗരദേവതയായ സാവിതാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [2] [3] അഞ്ച് തലകളും പത്ത് കൈകളുമുള്ള സദാശിവൻ എന്ന ശിവന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപത്തിന്റെ ഭാര്യയായി ഗായത്രിയെ ശൈവ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നു.[4] [5]
വികസനം
[തിരുത്തുക]24 അക്ഷരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഋഗ്വേദത്തിലെ ഒരു വൃത്തത്തിന് തുടക്കത്തിൽ നൽകിയ പേരാണ് ഗായത്രി. [6] പ്രത്യേകിച്ചും, ഗായത്രി മന്ത്രത്തെയും ആ മന്ത്രത്തിന്റെ മൂർത്തരൂപമായ ഗായത്രി ദേവിയെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ത്രിപദ രൂപത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഗായത്രി മന്ത്രമാണ് ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധം. വേദങ്ങളിലെ സൂര്യദേവനായ സവിതാവിന്റെ മറ്റൊരു പേരും സാവിത്രിയുടെയും സാവിത്രന്റെയും പര്യായങ്ങളിലൊന്നുമായ ഗായത്രത്തിന്റെ സ്ത്രീലിംഗരൂപമായാണ് മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരും ഗായത്രിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. [7] എന്നിരുന്നാലും, മന്ത്രം ഒരു ദേവതാരൂപമായി മാറിയ കാലഘട്ടം ഇപ്പോഴും അജ്ഞാതമാണ്.
ശൈവ ഗായത്രി
[തിരുത്തുക]
ശിവസൂര്യ എന്ന സൂര്യന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രകടമാകുന്ന ശാശ്വത ആനന്ദകരമായ പരാശിവന്റെ ഭാര്യയായി ഗായത്രിയെ ശൈവമതം കാണുന്നു. [9] [10] സർവശക്തനായ ശിവൻ തന്നെയാണ് സദാശിവൻ എന്ന പേരുള്ള ഭാർഗ. [11] സദാശിവന്റെ ഭാര്യയായ മനോൻമണി, ഭർത്താവ് ഭാർഗയുടെ ശക്തി കൈവശമുള്ള ഗായത്രിയുടെ മന്ത്രരൂപമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. [12] [13] അഞ്ച് തലകളും പത്ത് കൈകളുമുള്ള ഗായത്രിയുടെ ജനപ്രിയ രൂപം ആദ്യം കാണപ്പെടുന്നത് പത്താം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ഉത്തരേന്ത്യയിലെ മനോൻമണിയുടെ ശൈവ പ്രതിരൂപങ്ങളിലാണ്. [4] [5] ഗായത്രീഭക്തിയുടെ വേദ സമ്പ്രദായവും ശക്തിയുടെ പ്രകടനമെന്ന നിലയിലുള്ള അതിന്റെ ശൈവ ഉൾപ്പെടുത്തലും ചേർന്നുണ്ടായ ഒരു പിൽക്കാല വികാസമാണ് ഗായത്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള ശൈവ വീക്ഷണമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പിൽക്കാല പുരാണങ്ങളിൽ വിശദീകരിച്ച ഗായത്രിയുടെ ഭയാനകമായ വശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഇതായിരിക്കാം. ആദി പരാശക്തിയുമായി താദാത്മ്യപ്പെടുത്തി, വേത്രാസുരനെ വധിച്ചവളായി ഗായത്രി അറിയപ്പെടുന്നു. [14]
പുരാണ ഗായത്രി
[തിരുത്തുക]ചില പുരാണങ്ങളിൽ ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാര്യയായ സരസ്വതിയുടെ മറ്റൊരു പേരാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. [15] മത്സ്യപുരാണത്തിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് സ്വന്തം നിർമ്മല സത്തയിൽ നിന്ന് ഒരു സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു; അവർ സരസ്വതി, സാവിത്രി, ഗായത്രി എന്നീ പേരുകളിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. [16] കൂർമപുരാണത്തിൽ, ഗൗതമ മഹർഷിയെ ഗായത്രി ദേവി അനുഗ്രഹിക്കുകയും ജീവിതത്തിൽ നേരിട്ട തടസ്സങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാര്യയാണെന്നും അതിനാൽ ഗായത്രി സരസ്വതിയുടെ ഒരു രൂപമാണെന്നും സ്കന്ദപുരാണം പറയുന്നു.[17]
ഗായത്രി സരസ്വതിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തയാണെന്നും ബ്രഹ്മാവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചതായും ചില പുരാണഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു. അവയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ സാവിത്രിയും രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യ ഗായത്രിയുമാണ്. ഗായത്രിയും ബ്രഹ്മാവും തമ്മിലുള്ള വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞ സാവിത്രി കോപിക്കുകയും ചടങ്ങിൽ പങ്കാളികളായ എല്ലാ ദേവീദേവന്മാരെയും ശപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് കഥ. [18] [6] എന്നിരുന്നാലും, പദ്മ പുരാണം അതേ കഥയെ ചെറിയ പരിഷ്കരണങ്ങളോടെ വിവരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ലക്ഷ്മി എന്നിവർ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം സാവിത്രി ഗായത്രിയെ സഹോദരിയായി സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു. [19]
ഒരു രാക്ഷസനെ കൊല്ലാൻ പോലും കഴിവുള്ള ഒരു ദേവതയായി ഗായത്രി വികസിച്ചു. വരാഹപുരാണ പ്രകാരം, വൃത്രന് വേത്രാവതി നദിയിൽ ജനിച്ച വേത്രാസുരൻ എന്ന അസുരനെ ഗായത്രി ദേവി ഒരു നവമി ദിനത്തിൽ വധിക്കുന്നു. [20] മഹാഭാരതത്തിലും ഈ കഥയ്ക്ക് സൂചനയുണ്ട്.[21]
ചിത്രീകരണം
[തിരുത്തുക]
ഗായത്രിയുടെ ആദ്യകാല വെങ്കല രൂപങ്ങൾ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്; അവിടെ സദാശിവന്റെ ഭാര്യയായി ഗായത്രി ആരാധിക്കപ്പെട്ടു. [5] ഈ രൂപങ്ങളിൽ ചിലത് ഭീകരഭാവത്തിലുള്ളവയാണ്. ഗായത്രിയുടെ വെങ്കല രൂപങ്ങളിലൊന്ന് പൊ.യു. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്; ചമ്പ മേഖലയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ഇത് ഇപ്പോൾ ദില്ലി മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അഞ്ച് മുഖങ്ങളുള്ള ഈ രൂപത്തിന്റെ പത്ത് കൈകളിൽ ഇടതുവശത്ത് വാൾ, താമര, ത്രിശൂലം, ചക്രം, തലയോട്ടി, വരദമുദ്ര എന്നിവയും വലതുവശത്ത് തോട്ടി, കയറ്, ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതി, അമൃതകലശം, അഭയമുദ്ര എന്നിവയും കാണാം. [8] നന്ദിയാണ് ഈ രൂപത്തിൽ അവരുടെ വാഹനം. ആധുനിക ചിത്രീകരണങ്ങൾ അരയന്നത്തെ അവരുടെ വാഹനമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ശൈവ മനോൻമണി ഗായത്രിയുടെ പഴയ പ്രതിരൂപം പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണിക ഗായത്രിയുടേതായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടു; ഗായത്രിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ പൊ.യു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അവയിൽ മൂന്നാം കണ്ണും ചന്ദ്രക്കലയും, സദാശിവനെപ്പോലെ അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിലുള്ള അഞ്ച് തലകളും ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശൈവ സ്വാധീനമുള്ള ഗായത്രിയുടെ (പാർവതി) അറിയപ്പെടുന്ന രൂപത്തിന് അഞ്ച് തലകളുണ്ട് (മുക്ത, വിദ്രുമ, ഹേമ, നീല, ധവാല); എട്ട് ദിശകളിലേക്കും ഭൂമിയിലേക്കും ആകാശത്തേക്കും നോക്കുന്ന പത്ത് കണ്ണുകളും, ശിവൻ, വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ് എന്നിവരുടെ വിവിധതരം ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച പത്ത് കൈകളുമുണ്ട്. സമീപകാലത്തെ മറ്റൊരു ചിത്രീകരണത്തിൽ, വിദ്യയുടെ ദേവതയെന്ന നിലയിൽ, ഒരു വെളുത്ത അരയന്നത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ, അറിവിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഒരു കൈയിൽ പുസ്തകവും മറുകൈയിൽ ഒരു ഔഷധവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. [22] ത്രിമൂർത്തികളെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച്, ഹംസത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന നാല് കൈകളുള്ള രൂപത്തിലും അവരെ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ വേദങ്ങൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം, ശിവന്റെ ത്രിശൂലം, വരദമുദ്ര എന്നിവയാണവ. ഭയാനകമായ മൂന്ന് മുഖങ്ങളുള്ള ഒരു ചിത്രീകരണവും അവർക്കുണ്ട്; രണ്ട് മുഖങ്ങൾ കാളി ദേവിയുടേതു പോലെയും ഒന്ന് ശാന്തവുമാണ്; മഹാകാളി ദേവിയുടേതു പോലുള്ള ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവർ വലതുവശത്തെ കൈകളിൽ താമര, കയറ്, ത്രിശൂലം, വാൾ, വരദമുദ്ര എന്നിവയും ഇടതുവശത്തെ കൈകളിൽ ശംഖ്, ചക്രം, അമ്പും വില്ലും, തോട്ടി, അഭയമുദ്ര എന്നിവയും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മാ ഗായത്രിയുടെ 24 രൂപങ്ങൾ
[തിരുത്തുക]ദേവതയായ ഗായത്രി ആത്യന്തിക യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്നും ഗായത്രി മന്ത്രത്തിലെ 24 അക്ഷരങ്ങളിൽ ഓരോന്നിനും ഒരു രൂപമുണ്ടെന്നും ശ്രീമദ് ദേവീഭാഗവത പുരാണം പറയുന്നു:
1 ആദിശക്തി : നാം സ്വയം ഒരു ഭാഗമാകുന്ന സൃഷ്ടിയുടെ സന്തോഷത്തിൽ ഏർപ്പെടാനുള്ള പരമമായ (ബ്രഹ്മത്തിന്റെ) ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രകടമായ പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നത്. കേവലമായ ആ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ശക്തി ഗായത്രി (ആദ്യശക്തി അല്ലെങ്കിൽ ബ്രാഹ്മി-ശക്തി) ആണ്. പ്രകടമായ പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിയുടെ മറ്റെല്ലാ ശക്തികളും അവയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അവയുടെ ഉത്പാദനം, വികസനം, പരിവർത്തനം എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ സവിശേഷതകൾ, അതാണ് ദിവ്യമാതാവ് ആദ്യ-ശക്തി ഗായത്രി.
2. ബ്രഹ്മി അല്ലെങ്കിൽ ബ്രാഹ്മണി : ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, ശിവ : സൃഷ്ടി, വികസനം, പരിവർത്തനം. സൃഷ്ടിയിലോ ഉൽപാദനത്തിലോ ഉത്സാഹം ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളതും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമാണ്, കാരണം മറ്റുള്ളവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി സംഭാവന ചെയ്യുന്നതിലൂടെ അവരുടെ നന്ദിയുടെ ലക്ഷ്യമായിത്തീരുന്നു. ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രാപ്തനാക്കുന്ന ശക്തിയായ ബ്രാഹ്മി മാതാവിന്റെ പ്രധാന ഗുണവിശേഷങ്ങൾ ഇവയാണ്.
3. വൈഷ്ണവി : വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാണ് വൈഷ്ണവി. അവർ പരിപാലകയും വികസിപ്പിക്കുന്നവളും സംഘാടകയുമാണ്. ലക്ഷ്മി എന്ന മറ്റൊരു പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവർ സമൃദ്ധിയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ദാതാവ് കൂടിയാണ്. അമ്മ വൈഷ്ണവിയാണ് നന്മ നിലനിർത്തുന്നത്.
4. ശംഭവി അല്ലെങ്കിൽ മഹേശ്വരി മാട്രിക്ക : ശുഭ പരിവർത്തനം, ഉൽപാദനപരമായ മാറ്റം, ഗുണപരമായ പുനർനിർമ്മാണം എന്നിവയുടെ ദിവ്യത്വമാണ് അമ്മ ശംഭവി. മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ അവർ ശിവന്റെ ശക്തിയാണ്.
5. വേദമാതാ: ഈ രൂപത്തിൽ ഗായത്രി വേദങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; 'ഓം ഭുര്ഭുവസ്വഹ്' എന്നതിൽ നിന്ന് പിറന്നതാണ് ഋഗ്വേദം; 'തത്സവിതുർവരേന്യം' എന്നതിൽ നിന്ന് നിഗൂഢമായ അറിവിന്റെ തത്ത്വങ്ങൾ യജുർവേദത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു; സമാവേദത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് 'ഭാർഗോദേവസ്യ ദിമാഹി'യിൽ നിന്ന് വന്നു; 'ധിയോ യോനാ പ്രാചോദയത്ത്' എന്നതിൽ നിന്ന് പ്രാപഞ്ചിക ദിവ്യശക്തിയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ അഥർവവേദമായി രൂപപ്പെട്ടു. ഇക്കാരണത്താൽ ഗായത്രിയെ വേദമാതാ അഥവാ വേദങ്ങളുടെ മാതാവ് എന്ന് തിരുവെഴുത്തുകളിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
6. ദേവമാതാ: ഗായത്രി ദിവ്യസ്വരൂപിണിയാണ് - അതായത്, ദൈവികതയുടെ അഥവാ ദിവ്യജീവികളുടെ ഏറ്റവും മികച്ചത്. മാന്യരും കാരുണ്യമുള്ളവരുമായതിനാലാണ് ദിവ്യജീവികൾ ദൈവികരാകുന്നത്. ഗായത്രിയെ ദേവമാതയായി ആരാധിക്കുന്നത് ദാനധർമ്മം, സമത്വം, ശരിയായ പെരുമാറ്റം എന്നിവയുടെ ഗുണങ്ങൾ നമ്മിൽ പകർന്നുകൊണ്ട് ദിവ്യത്വത്തിന്റെ തലത്തിലേക്ക് നമ്മെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
7. വിശ്വമാത: ഗായത്രി സാർവത്രിക മാതാവാണ്. ഐക്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനാൽ അവർ പ്രപഞ്ചത്തെ നിലനിർത്തുകയും ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിശ്വമാതാവിന്റെ കൃപയാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും ബഹുമാനം നേടുകയും സാമൂഹിക ഐക്യത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും ഉപകരണമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.
8. മന്ദാകിനി അല്ലെങ്കിൽ ഗംഗ : സൂക്ഷ്മവും അദൃശ്യവുമായ ഗായത്രിയുടെ ദൃശ്യപ്രതിനിധിയായി പവിത്രമായ ഗംഗയെ ദ്രഷ്ടാക്കൾ കാണുന്നു. ഗംഗയ്ക്ക് ഭൗമിക പാപങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയും, ഗായത്രി കർമ്മത്തിന്റെ അടിമത്തം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ ഗംഗയും ഗായത്രിയും ഒരുപോലെ ശുഭസൂചകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഗായത്രിയുടെ ഭൗമിക പ്രതിനിധിയെന്ന നിലയിൽ ഗംഗയെ മന്ദാകിനി (ശാന്തമായി ഒഴുകുന്നവൾ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
9. അജപ: ഗായത്രീസാധനയിൽ ഭക്തൻ ദൈവവുമായി സമ്പർക്കത്തിലാകുന്ന ഒരു കൃപാവസ്ഥയിലെത്തുന്നു. ഈ ദിവ്യ ഐക്യത്തെ അജപ (പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് മുകളിൽ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ ആത്മാവിനെ ഈ അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഗായത്രിയുടെ ശക്തിയായതിനാൽ അവർക്ക് അജപ എന്നും പേരുണ്ട്.
10. & 11. റിദ്ധിയും സിദ്ധിയും: ഗായത്രിയുടെ ഇരുപത്തിനാല് ദേവതകളിൽ ഒരാളാണ് ഗണപതി (ഗണേശൻ). വിവേചനത്തിന്റെ ശേഷി നൽകുന്ന ബുദ്ധിയുടെ ദേവതയാണ് ഗണേശൻ. ഗണേശന് റിദ്ധി, സിദ്ധി എന്നീ രണ്ട് ഭാര്യമാരുണ്ട്. ആത്മീയ നേട്ടങ്ങളുടെ ദാതാവും സത്തയുമാണ് റിദ്ധി; ഭൗതികവും ശാരീരികവുമായ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നയാളാണ് സിദ്ധി. ഇവ രണ്ടും ഗായത്രിയുടെ ശക്തികളാണ്, ഒന്ന് ആന്തരികമായും മറ്റൊന്ന് ബാഹ്യമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
12. ഋതംഭര: മനുഷ്യന് ദൈവത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദാനം പൂർണ്ണമായ പ്രാപഞ്ചിക ബോധമോ അവബോധമോ ആണ്; അത് ലഭിക്കുമ്പോൾ മായയുടെ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും നീക്കംചെയ്യുന്നു. ഈ സമ്പൂർണ്ണ പ്രപഞ്ചബോധമാണ് ഋതംഭരാ പ്രജ്ഞ; ഗായത്രി അവരുടെ പ്രാപഞ്ചിക രൂപത്തിൽ ഋതംഭരയാണ്; ഈ തിരിച്ചറിവാണ് ആത്മസാക്ഷാത്കാരം അഥവാ മുക്തി.
13. സാവിത്രി : പ്രാകൃതശക്തിക്ക് രണ്ട് ഒഴുക്കുകളുണ്ട്, ഒന്ന് അനന്തവും അതീന്ദ്രിയവുമാണ്, അതായത് ആത്മീയം; മറ്റൊന്ന് പ്രകടമായത്, അതായത് പ്രതിഭാസികവും ഭൗതികവും. ആത്മീയ പ്രവാഹത്തെ ഗായത്രി എന്നും ഭൗതികത്തിന് സാവിത്രി എന്നും പേരിട്ടു. സാവിത്രിയെ അഞ്ച് മുഖങ്ങളായാണ് കാണുന്നത്, കാരണം ദൃശ്യമായ പ്രപഞ്ചം അഞ്ച് അടിസ്ഥാന ഊർജ്ജ പദാർത്ഥങ്ങളോ അവസ്ഥകളോ ചേർന്നതാണ്. ഗായത്രിയുടെ അസംഖ്യം രൂപങ്ങളിൽ സാവിത്രി നമുക്ക് ഏറ്റവും അടുത്തതും ശക്തയുമാണ്; സാവിത്രിയുടെയും ഗായത്രിയുടെയും പരസ്പരബന്ധം വളരെ അടുത്തായതിനാൽ അവ ഒന്നുതന്നെയാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയും.
14. ലക്ഷ്മി : ഭൗതിക സംതൃപ്തിയുടെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും ദാതാവായി ഗായത്രി ലക്ഷ്മിയാണ്. അവരുടെ കൃപയാൽ നമ്മുടെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ നമ്മുടെ ആത്മവികസനത്തിന് നമ്മെ സഹായിക്കുകയും സാമൂഹ്യക്ഷേമത്തിനും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിനുമുള്ള നമ്മുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ലക്ഷ്മിയുടെ കൃപയില്ലാതെ ഭൗതിക സമ്പത്തിന്റെ അധികഭാഗം ഒരു തിന്മയാണ്, അത് സാമൂഹിക കലഹങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുമെങ്കിലും ലക്ഷ്മിയുടെ കൃപയാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട അതേ സമ്പത്ത് സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിനുള്ള ശക്തിയായി മാറുന്നു.
15. ദുർഗ / കാളി: സമയശക്തിയായ ഗായത്രിയെ ദുർഗ അല്ലെങ്കിൽ കാളി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ജീവിതം ഒരു യുദ്ധക്കളമാണ്; നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുക്കൾ കൂടുതലും നമ്മുടെ മനസ്സിന്റെയും സ്വഭാവത്തിന്റെയും ബലഹീനതകളാണ്. ദുർഗയുടെ കൃപ തേടുന്നതിലൂടെ ഒരാൾ ഈ കുറവുകൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള ആത്മാവിന്റെ ശക്തി നേടുന്നു.
16. സരസ്വതി : ബോധത്തിന് രണ്ട് ധ്രുവഗുണങ്ങളുണ്ട് - ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബോധവും വിവേചനപരമായ ബുദ്ധിയും. വിവേചനപരമായ ബുദ്ധി സരസ്വതിയുടെ കൃപയാൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഗായത്രി ബോധത്തിന്റെ പ്രചോദനാത്മക ശക്തിയാണ്. ശരിയായ വിവേചനമില്ലാതെ മനുഷ്യൻ മൃഗതുല്യനല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. അതിനാൽ നമ്മുടെ വിവേകമുള്ള മാനവികതയെ നിലനിർത്താൻ സരസ്വതിയുടെ കൃപ ആവശ്യമാണ്.
17. കുണ്ഡലിനി: വ്യക്തിഗത രൂപത്തിൽ സ്വയം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൗതിക പ്രാപഞ്ചിക ഊർജ്ജമാണ് കുണ്ഡലിനി എന്ന നിലയിൽ ഗായത്രി. എല്ലാ യോഗകളും സ്വയം തിരിച്ചറിവിനായി കുണ്ഡലിനിയുടെ ഉത്തേജനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
18. അന്നപൂർണ : ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ നേരിട്ടുള്ള ആവശ്യം ഭക്ഷണമാണ്. നമുക്ക് ഭക്ഷണമായി ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രകൃതിദത്ത മാതാവാണ് അന്നപൂർണ ഗായത്രി. അന്നപൂർണയായ ഗായത്രിയുടെ കൃപ തേടുന്നത് വ്യക്തിഗത ആസക്തിയെ ഇല്ലാതാക്കുകയും സംതൃപ്തി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
19. മഹാമായ: മനുഷ്യസ്വത്വം പരിമിതവും മനുഷ്യന്റെ ധാരണ അപൂർണ്ണവുമാണ്. മായ വ്യാമോഹമാണ്; മഹാമായ മഹാവ്യാമോഹവും. ഗായത്രിയെ മഹാമായ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; മഹാമായയായി തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായും വെളിപ്പെടുകയും ആത്മാവ് അതിന്റെ ദിവ്യ ഉത്ഭവം അറിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
20. പയസ്വിനി: സ്വയം തിരിച്ചറിവിന്റെ രൂപത്തിൽ അമർത്യതയുടെ അമൃതത്തിന്റെ ദാതാവായി ഗായത്രിക്ക് പയസ്വിനി എന്നാണ് പേര്. ജീവൻ നൽകുന്ന പാൽ ഉദാരമായി നമുക്ക് നൽകുന്നതിനാൽ പശു മൃഗരാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗായത്രിയുടെ പ്രതിനിധിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ പശു പവിത്രയാണ്. അതിനാൽ പശുവിനെ പയസ്വിനി (പാൽ ദാതാവ്) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഗായത്രിയുടെ കൃപ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ ആവശ്യമായ വ്യക്തിഗത പെരുമാറ്റത്തിന്റെ സ്വയമേവയുള്ള ഗുണങ്ങളായ ദയ, ദാനം, ആത്മത്യാഗം എന്നിവയുടെ ഒരു മാതൃക കൂടിയാണ് പശു.
21. പ്രാണാഗ്നി: ഗായത്രി പ്രാണാഗ്നിയാണ് - നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവാഗ്നി. ഈ രൂപത്തിൽ ഗായത്രിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ പ്രാണാഗ്നി നമ്മുടെ ബലഹീനതകളെയും കുറവുകളെയും ദഹിപ്പിക്കുകയും നമ്മുടെ ദിവ്യഗുണങ്ങൾ പ്രകടമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
22. ത്രിപുര: അസ്തിത്വത്തിന്റെ മൂന്ന് മേഖലകളിൽ ഗായത്രി വാഴുന്നു, ആ നിലയിൽ അവരെ ത്രിപുര എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഗുണകരമായ ഏതൊരു പ്രവർത്തനത്തിനും വിശ്വാസം, അറിവ്, പ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ സമതുലിതമായ സംയോജനം ആവശ്യമാണ്; എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സത്-ചിത്-ആനന്ദ (അസ്തിത്വം-ബോധം-ആനന്ദം) ത്രിത്വം തിരിച്ചറിയുന്നതിനും അവ ആവശ്യമാണ്. ഗായത്രിയുടെ കൃപയാൽ ഈ തിരിച്ചറിവിന്റെ അവസ്ഥയിലെത്തുന്നു.
23. ഭവാനി: ഗായത്രിയുടെ തിന്മയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി ഭവാനിയായി മൂർത്തീകരിക്കപ്പെടുന്നു; നല്ലവർക്കും സൗമ്യർക്കും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവർക്കും നിസ്സഹായർക്കും ഭവാനി തുണയാണ്.
24. ഭുവനേശ്വരി : സാർവത്രിക ഐക്യത്തിന്റെയും ക്ഷേമത്തിന്റെയും ദിവ്യ സുസ്ഥിര ശക്തിയായും വ്യക്തിയുടെ അഭിവൃദ്ധിയുടെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും ദേവതയെന്ന നിലയിൽ ഗായത്രിയെ ഭുവനേശ്വരി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ശരിയായ സാമൂഹിക പരിശ്രമത്തിലൂടെ നാം അവരുടെ കൃപ നേടുന്നു.
ഉത്സവങ്ങൾ - ഗായത്രി ജയന്തിയും നവരാത്രിയും
[തിരുത്തുക]ഗായത്രി ജയന്തി
[തിരുത്തുക]വേത്രാസുരനെ വധിക്കാൻ മാ ആദിശക്തി ഗായത്രിയുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ച ദിവസത്തിന്റെ സ്മരണയാണ് ഈ ആഘോഷം. ഇതിന് രണ്ട് തീയതികളുണ്ട്; ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ രണ്ടും ആചരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒന്ന് ശ്രാവൺ പൂർണിമയിലും മറ്റൊന്ന് ജ്യേഷ്ഠ ചന്ദ്ര മാസത്തിൽ ശുക്ല രക്ഷാ ഏകാദശിയിലുമാണ്. ഇത് സാധാരണയായി ഗംഗാ ദസറയുടെ അടുത്ത ദിവസമാണ്.
നവരാത്രി
[തിരുത്തുക]മാ ആദിശക്തിയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അക്കാലത്ത് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ നവരാത്രിയിൽ അവരെയും ആരാധിക്കുന്നു.
ഇതും കാണുക
[തിരുത്തുക]അവലംബം
[തിരുത്തുക]- ↑ Bradley, R. Hertel; Cynthia, Ann Humes (1993). Living Banaras: Hindu Religion in Cultural Context. SUNY Press. p. 286. ISBN 9780791413319.
- ↑ Constance Jones, James D. Ryan (2005), Encyclopedia of Hinduism, Infobase Publishing, p.167, entry "Gayatri Mantra"
- ↑ Roshen Dalal (2010), The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths, Penguin Books India, p.328, entry "Savitr, god"
- 1 2 Margaret Stutley (2006). Hindu Deities: A Mythological Dictionary with Illustrations. Munshiram Manoharlal Publishers. ISBN 9788121511643.
- 1 2 3 4 Omacanda Hāṇḍā (1992). Śiva in art: a study of Śaiva iconography and miniatures. Indus Pub. House.
- 1 2 Bansal, Sunita Pant (2005). Hindu Gods and Goddesses. Smriti Books. p. 23. ISBN 9788187967729.
- ↑ Ramachandra Rao, Saligrama Krishna (1998). R̥gveda-darśana: Gāyatri mantra. Kalpatharu Research Academy. p. 77.
- 1 2 B.N. Sharma (1976). Iconography of Sadasiva. Abhinav Publications. pp. 25–29. ISBN 9788170170372.
- ↑ Vallyon, Imre (2012). Planetary Transformation: A Personal Guide To Embracing Planetary Change. Bookbaby. p. 245. ISBN 9780909038908.
- ↑ CHETTY, D. GOPAUL (1923). NEW LIGHT UPON INDIAN PHILOSOPHY OR SWEDENBORG AND SAIVA SIDDHANTA. p. 52.
- ↑ Frawley, David (2015). Shiva: The Lord of Yoga. Lotus Press. ISBN 9780940676299.
- ↑ Uma Devi, Mudigonda (1990). Palkuriki Somanatha: His Contribution to Sanskrit Literature. Rasagangotri. pp. 123–183.
- ↑ Sankaracharya (2000). Śrī Dakshināmūrti stotram: stava rajaṁ, astakam, samsmaranam and upanishat (stepping stone to Vedant). Sānkhyāyana Vidyā Parishat. pp. 6–7.
- ↑ Jagdish Lal Shastri, Arnold Kunst (1985). Ancient Indian Tradition & Mythology, Volume 31. Motilal Banarsidass. p. 98. ISBN 9780895817778.
- ↑ Guru Granth Sahib an Advance Study. Hemkunt Press. p. 294. ISBN 9788170103219.
- ↑ Ludvík, Catherine (2007). Sarasvatī, Riverine Goddess of Knowledge: From the. Brill. p. 119. ISBN 9789004158146.
- ↑ Kennedy, Vans (1831). Researches Into the Nature and Affinity of Ancient and Hindu Mythology by Vans Kennedy. Longman, Rees, Orme, Brown and Green. pp. 317–324.
- ↑ Sharma, Bulbul (2010). The book of Devi. Penguin Books India. pp. 72–75. ISBN 9780143067665.
- ↑ Holdrege, Barbara A. (2012). Hindu Mythology, Vedic and Puranic. SUNY Press. ISBN 9781438406954.
- ↑ B K Chaturvedi (2017). Varaha Purana. Diamond Pocket Books Pvt Ltd. p. 108. ISBN 9788128822261.
- ↑ Bibek, Debroy (2002). The holy Puranas Volume 2 of The Holy Puranas: Markandeya, Agni, Bhavishya, Brahmavaivarta, Linga, Varaha. B.R. Pub. Corp. p. 519. ISBN 9788176462969.
- ↑ "Gayatri Mantra". Vedic Rishi. Vedicrishi Astro. Retrieved 7 February 2018.