ഭക്തി

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search
Krishna has been a major part of the Bhakti movement.

ഭക്തി (സംസ്കൃതം: भक्ति) അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "അറ്റാച്ച്മെന്റ്, പങ്കാളിത്തം, അതീവ താത്പര്യം, ആദരാജ്ഞാനം, വിശ്വാസം, സ്നേഹം, ഭക്തി, ആരാധന, ശുദ്ധി" എന്നാണ്.[1] ഹിന്ദുമതത്തിൽ ഇത് ഭക്തിയെ സൂചിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ദൈവത്തോടുള്ള സ്നേഹം, ഒരു ദൈവഭക്തൻ അല്ലെങ്കിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിനിധി എന്നിങ്ങനെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു.[2][3] ഭഗവദ് ഗീതയിൽ, ഭക്തി മാർഗ എന്ന നിലയിൽ, ആത്മീയതയുടെയും, മോക്ഷാത്മകതയുടെയും ഒരു സാദൃശ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ശ്രേതസ്വാതാര ഉപനിഷത്തിനെപ്പോലുള്ള പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇത് പങ്കാളിത്തം, ഭക്തി, സ്നേഹത്തിന്റെ അർത്ഥം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.[4]

Malekallu Tirupathi-balaji, Arsikere.jpg

ഇന്ത്യൻ മതങ്ങളിൽ ഭക്തി "വൈകാരിക ഭക്തി" ആണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു വ്യക്തിപരമായ ദൈവത്തെയോ ആത്മീയ ആശയങ്ങളെയോ ആണ് അത് കാണിക്കുന്നത്.[5][6] ഒന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ വിഷ്ണുവിനും (വൈഷ്ണവത്വം), ശിവ (ശൈവിസം), ദേവി (ശക്തി) എന്നീ ദേവൻമാരുടെ ചുറ്റുപാടിൽ വളർന്ന അൽവാർ, നായനാർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനവും ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.[7]12-ാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം ഇന്ത്യയിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ വരവോടെ ഇന്ത്യയിലെ പല ഹിന്ദു പാരമ്പര്യങ്ങളും വളരെ വേഗത്തിൽ വളർന്നു.[8][9][10]

ഭക്തി ആശയങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ പല പ്രസിദ്ധ എഴുത്തുകാരും വിശുദ്ധ സന്ന്യാസകവികളുമാണ് പ്രചരിപ്പിച്ചത്. ഉദാഹരണമായി ഭഗവതപുരാണം ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കൃഷ്ണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൃതിയും ഉണ്ട്.[11]ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു മതങ്ങളിലും ഭക്തിയെ കാണാം.[12][13][14]ആധുനിക കാലങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുമതവും ഹിന്ദുമതവും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലുകളെയും ഇത് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.[15][16]ഇന്ത്യക്ക് പുറത്ത്, ചില തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ, കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വൈകാരിക ഭക്തി കാണാം. ഇത് ചിലപ്പോൾ ഭാട്ടി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. [17][18][19]

ടെർമിനോളജി[തിരുത്തുക]

സംസ്കൃത വാക്ക് ഭക്തി എന്ന വാക്ക് വേർതിരിച്ചെടുത്തത് വേർബ് റൂട്ട് ഭജ് എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ്. അതായത്, "വിഭജിക്കുന്നത്, പങ്കു കൊള്ളുക, പങ്കെടുക്കുക എന്നാണ് ("to divide, to share, to partake, to participate, to belong to").[20][21][22]ബന്ധം,ഭക്തി, ഇഷ്ടം, ആദരാജ്ഞാനം,വിശ്വാസം അല്ലെങ്കിൽ സ്നേഹം, ആരാധന, ഒരു ആത്മീയമായ ഭക്തി, മതതത്ത്വം,രക്ഷയുടെ മാർഗ്ഗം " എന്നിവയാണ് ഈ വാക്ക് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.[23]

ഭക്തി എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം കാമയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. കാമ വൈകാരിക ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ വികാരപരമായ സ്നേഹവും കാണിക്കുന്നു. ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഭക്തി ആത്മീയമാണ്. മത ആശയങ്ങളോട് അല്ലെങ്കിൽ തത്ത്വങ്ങൾക്ക് സ്നേഹവും, ഭക്തിയും അത് രസവും വികാരവുമാണ്.[24]ഭക്തി എന്ന വാക്ക് വിമർശനാത്മക മനോഭാവം, എന്നാൽ പ്രതിബദ്ധത എന്ന നിലയിൽ മനസിലാക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് കരൺ പെചെലിസ് പറയുന്നു. ഹിന്ദുത്വത്തിൽ ഭക്തി എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ, ഇടപെടൽ, വികാരവും ആശയവിനിമയവും തമ്മിലുള്ള ഒരു വ്യാകുലതയാണ്. "സാമൂഹ്യ പശ്ചാത്തലവും താൽക്കാലിക സ്വാതന്ത്ര്യവും പുനഃപരിശോധിക്കാനുള്ള വികാരം ചിന്താശീലവും ബോധപൂർവ്വവുമായ സമീപനത്തിലെ അനുഭവവും മനസിലാക്കാനുള്ള വികാരമാണ്". ഭക്തിയെ നിർവഹിക്കുന്നയാൾ ഭക്തൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.[25]

വേദ സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിൽ ഭക്തി എന്ന പദം, മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിൽ, "പ്രിയപ്പെട്ട സ്നേഹിതൻ, സുഹൃത്ത്-സുഹൃത്ത്, രാജ-വിഷയം, മാതാപിതാക്കൾ-കുട്ടികൾക്കിടയിൽ" പരസ്പര സഹകരണം, ഭക്തി, ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾ, എന്നീ പൊതുവായ അർത്ഥങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [26] ഗുരുക്കന്മാരോട് ഗുരു-ഭക്തി,[27][28] അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിപരമായി ദൈവത്തോട് അല്ലെങ്കിൽ ആത്മനിഷ്ഠമായ രൂപത്തിലും (നിർഗുണ) ഭക്തിയെ പരാമർശിക്കാം. [29]

ഇവയും കാണുക[തിരുത്തുക]

  • Novena – devotional worship to the icon of Mary, Christ or a saint in Christianity over nine successive days or weeks
  • Kavanah – intention, devotion during prayer in Judaism

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. See Monier-Williams, Sanskrit Dictionary, 1899.
  2. Bhakti, Encyclopædia Britannica (2009)
  3. Karen Pechelis (2011), "Bhakti Traditions", in The Continuum Companion to Hindu Studies (Editors: Jessica Frazier, Gavin Flood), Bloomsbury, ISBN 978-0826499660, pages 107-121
  4. John Lochtefeld (2014), The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Rosen Publishing (New York), ISBN 978-0823922871, pages 98-100. Also see articles on bhaktimārga and jnanamārga.
  5. Hans G. Kippenberg; Yme B. Kuiper; Andy F. Sanders (1990). Concepts of Person in Religion and Thought. Walter de Gruyter. p. 295. ISBN 978-3-11-087437-2., Quote: "The foundations of emotional devotionalism (bhakti) were laid in south India in the second half of the first millennium of our era (...)".
  6. Indira Viswanathan Peterson (2014). Poems to Siva: The Hymns of the Tamil Saints. Princeton University Press. pp. 4, footnote 4. ISBN 978-1-4008-6006-7.
  7. Rinehart, Robin (2004). Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice. ABC-CLIO. p. 45. ISBN 978-1-57607-905-8.
  8. Flood, Gavin (1996). An Introduction to Hinduism. Cambridge University Press. p. 131. ISBN 978-0-521-43878-0.
  9. Embree, Ainslie Thomas; Stephen N. Hay; William Theodore De Bary (1988). Sources of Indian Tradition. Columbia University Press. p. 342. ISBN 978-0-231-06651-8.
  10. Jerry Bentley, Old World Encounters: Cross Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times (New York: Oxford University Press, 1993), p. 120.
  11. Cutler, Norman (1987). Songs of Experience. Indiana University Press. p. 1. ISBN 978-0-253-35334-4.
  12. Flood, Gavin D. (2003). The Blackwell Companion to Hinduism. Wiley-Blackwell. p. 185. ISBN 978-0-631-21535-6.
  13. Neill, Stephen (2002). A History of Christianity in India, 1707–1858. Cambridge University Press. p. 412. ISBN 978-0-521-89332-9.
  14. Kelting, Mary Whitney (2001). Singing to the Jinas: Jain Laywomen, Maṇḍaḷ Singing, and the Negotiations of Jain Devotion. Oxford University Press. p. 87. ISBN 978-0-19-514011-8.
  15. A. Frank Thompson (1993), Hindu-Christian Dialogue: Perspectives and Encounters (Editor: Harold Coward), Motilal Banarsidass Publishers, ISBN 978-8120811584, pages 176-186
  16. Karen Pechelis (2014), The Embodiment of Bhakti, Oxford University Press, ISBN 978-0195351903, see Introduction chapter
  17. Donald Swearer (2003), Buddhism in the Modern World: Adaptations of an Ancient Tradition (Editors: Heine and Prebish), Oxford University Press, ISBN 978-0195146981, pages 9-25
  18. Karel Werner (1995), Love Divine: Studies in Bhakti and Devotional Mysticism, Routledge, ISBN 978-0700702350, pages 45-46
  19. Karunaratna, Indumathie (2000). "Devotion". In Malalasekera, Gunapala Piyasena. Encyclopaedia of Buddhism. IV. Government of Ceylon. p. 435.
  20. Cutler, Norman (1987). Songs of Experience. Indiana University Press. p. 1. ISBN 978-0-253-35334-4.
  21. Pechilis Prentiss, Karen (1999). The Embodiment of Bhakti. US: Oxford University Press. p. 24. ISBN 978-0-19-512813-0.
  22. Werner, Karel (1993). Love Divine: studies in bhakti and devotional mysticism. Routledge. p. 168. ISBN 978-0-7007-0235-0.
  23. bhakti Sanskrit English Dictionary, University of Koeln, Germany
  24. Karen Pechelis (2014), The Embodiment of Bhakti, Oxford University Press, ISBN 978-0195351903, pages 19-21
  25. Karen Pechelis (2014), The Embodiment of Bhakti, Oxford University Press, ISBN 978-0195351903, page 3
  26. Cutler, Norman (1987). Songs of Experience. Indiana University Press. p. 1. ISBN 978-0-253-35334-4.
  27. Sivananda, Swami (2004). Guru Bhakti Yoga. Divine Life Society. ISBN 81-7052-168-8.
  28. Vivekananda, Swami (1970). The Complete Works of Swami Vivekananda. Advaita Ashrama. p. 62.
  29. Karen Pechilis Prentiss (2014), The Embodiment of Bhakti, Oxford University Press, ISBN 978-0195351903, page 21

ഉറവിടങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  • Frawley, David (2000), Vedantic Meditation: Lighting the Flame of Awareness, North Atlantic Books 
  • Nanayakkara, S. K. (1966), "Bhakti", in Malalasekera, Gunapala Piyasena, Encyclopaedia of Buddhism, II, Government of Ceylon 

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്[തിരുത്തുക]

  • Swami Chinmayananda, Love Divine – Narada Bhakti Sutra, Chinmaya Publications Trust, Madras, 1970
  • Swami Tapasyananda, Bhakti Schools of Vedanta, Sri Ramakrishna Math, Madras, 1990
  • A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, Srimad Bhagavatam (12 Cantos), The Bhaktivedanta Book Trust,2004
  • Steven J. Rosen, The Yoga of Kirtan: conversations on the Sacred Art of Chanting (New York: FOLK Books, 2008)

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഭക്തി&oldid=2825212" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്