Jump to content

ഹൈപ്പർ ടെക്സ്റ്റ്‌ ട്രാൻസ്ഫർ പ്രോട്ടോകോൾ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(എച്ച്.ടി.ടി.പി എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
ഹൈപ്പർ ടെക്സ്റ്റ്‌ ട്രാൻസ്ഫർ പ്രോട്ടോകോൾ
International standard
  • RFC 1945 HTTP/1.0 (1996)
  • RFC 2068 HTTP/1.1 (1997)
  • RFC 2616 HTTP/1.1 (1999)
  • RFC 7230 HTTP/1.1: Message Syntax and Routing (2014)
  • RFC 7231 HTTP/1.1: Semantics and Content (2014)
  • RFC 7232 HTTP/1.1: Conditional Requests (2014)
  • RFC 7233 HTTP/1.1: Range Requests (2014)
  • RFC 7234 HTTP/1.1: Caching (2014)
  • RFC 7235 HTTP/1.1: Authentication (2014)
  • RFC 7540 HTTP/2 (2015)
  • RFC 7541 HTTP/2: HPACK Header Compression (2015)
  • RFC 8164 HTTP/2: Opportunistic Security for HTTP/2 (2017)
  • RFC 8336 HTTP/2: The ORIGIN HTTP/2 Frame (2018)
  • RFC 8441 HTTP/2: Bootstrapping WebSockets with HTTP/2 (2018)
  • RFC 8740 HTTP/2: Using TLS 1.3 with HTTP/2 (2020)
  • RFC 9114 HTTP/3
Developed byinitially CERN; IETF, W3C
Introduced1991; 33 years ago (1991)
റ്റിസിപി/ഐപി യുടെ 5 പാളി മാതൃക
5. ആപ്ലിക്കേഷൻ ലെയർ

ഡീ‌എച്ച്‌സി‌പി · ഡി‌എൻ‌എസ് · എഫ്‌റ്റി‌പി · ഗോഫർ · എച്ച്‌ടിടിപി · ഐ‌മാപ്പ് · ഐആർ‌സി ·എം ജി സി പി ·എൻ‌എൻ‌ടിപി · എക്സ്‌എം‌പി‌പി · പോപ്പ്3 · സിപ്പ് · എസ്‌എം‌ടി‌പി · എസ്‌എൻ‌എം‌പി · എസ്‌‌എസ്‌എച്ച് · ടെൽനെറ്റ് · ആർ‌പിസി · ആർ‌ടി‌പി‌സി · ആർ‌ടി‌എസ്‌പി · റ്റി‌എൽ‌എസ് · എസ്‌ഡി‌പി · സോപ്പ് · ജി‌റ്റി‌പി · എസ്‌റ്റി‌യു‌എൻ · എൻ‌ടി‌പി · റിപ്പ് · ...

4. ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ലെയർ

റ്റിസിപി · യൂ‌ഡി‌പി · ഡി‌സി‌സി‌പി · എസ്‌സി‌ടി‌പി · ആർ‌ടി‌പി · ആർ‌എസ്‌വി‌പി · ഐ‌ജി‌എം‌പി · ഐ‌സി‌എം‌പി · ഐ‌സി‌എം‌പി വെർഷൻ 6 ·പി‌പി‌ടി‌പി · ...

3. നെറ്റ്‌വർക്ക്/ഇന്റർനെറ്റ് ലെയർ

ഐ‌പി (ഐ‌പി വെർഷൻ 4 · ഐ.പി. വിലാസം വി6) · ഒ‌എസ്‌പി‌എഫ് · ഐ‌എസ്-ഐ‌എസ് · ബിജിപി · ഐപിസെക്ക് · എ‌ആർ‌പി · ആർഎ‌ആർ‌പി · ...

2. ഡാറ്റാ ലിങ്ക് ലെയർ

802.11 · വൈ‌-ഫൈ · വൈമാക്സ് · എ‌റ്റി‌എം · ഡി‌റ്റി‌എം ·റ്റോക്കൺ റിംഗ് · ഈതർനെറ്റ് · എഫ്‌ഡി‌ഡി‌ഐ · ഫ്രെയിം റിലേ · ജിപിആർ‌എസ് · ഇ‌വിഡിഒ · എച്ച്‌എസ്‌പി‌എ · എച്ച്‌ഡി‌എൽ‌സി · പിപിപി · എൽ2റ്റിപി · ഐഎസ്‌ഡി‌എൻ · ...

1. ഫിസിക്കൽ ലെയർ

ഇതർനെറ്റ് ഫിസിക്കൽ ലെയർ · മോഡം · പി‌എൽ‌സി · സോനറ്റ്/എസ്‌ഡി‌എച്ച് · ജി.709 · ഒഎഫ്‌ഡി‌എം · ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ · കൊ‌ആക്സിയൽ കേബിൾ · ട്വിസ്റ്റഡ് പെയർ · ...

ഇന്റർനെറ്റിലൂടെ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാനുള്ള ഒരു നയമാണ് ഹൈപ്പർ ടെക്സ്റ്റ്‌ ട്രാൻസ്ഫർ പ്രോട്ടോകോൾ അഥവാ എച്ച്‌.ടി.ടി.പി(HTTP). വേൾഡ്‌ വൈഡ്‌ വെബ്ബുമായി പ്രധാനമായും വിവരങ്ങൾ കൈ മാറുന്നത്‌ എച്ച്‌.ടി.ടി.പി. ഉപയോഗിച്ചാണ്. ഇന്റർനെറ്റ്‌ വഴി എച്ച്‌.ടി.എം.എൽ. താളുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും സ്വീകരിക്കാനുമാണ് ഈ പ്രോട്ടോകോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌.

എച്ച്.ടി.ടി.പി യുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് നിർണയവും വികസനവും നടത്തിയത് ഇന്റെർനെറ്റ് എൻജിനീയറിംഗ് ടാസ്ക് ഫോഴ്‌സ് (IETF) ഉം വേൾഡ് വൈഡ് വെബ് കൺസോർഷ്യം (W3C) ഉം ചേർന്നാണ്. ഇതിന്റെ ഫലമായി HTTP/1.1 1999-ൽ RFC 2616 ലൂടെ നിർണയിക്കപ്പെട്ടു. വേൾഡ് വൈഡ് വെബിനായുള്ള ഡാറ്റാ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ് എച്ച്ടിടിപി, അവിടെ ഉപയോക്താവിന് എളുപ്പത്തിൽ ആക്‌സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന മറ്റ് ഉറവിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനുള്ള ഹൈപ്പർലിങ്കുകൾ ഹൈപ്പർടെക്‌സ്റ്റ് ഡോക്യുമെന്റുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു മൗസ് ക്ലിക്കിലൂടെ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വെബ് ബ്രൗസറിലെ സ്‌ക്രീനിൽ ടാപ്പുചെയ്യുന്നതിലൂടെ.[1]

എച്ച്ടിടിപിയുടെ വികസനം 1989-ൽ സേണി(CERN)-ൽ ടിം ബർണേഴ്സ് ലീ ആരംഭിച്ചു, കൂടാതെ 0.9 എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ എച്ച്ടിടിപി പ്രോട്ടോക്കോൾ പതിപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ക്ലയന്റിന്റെയും സെർവറിന്റെയും പെരുമാറ്റം വിവരിക്കുന്ന ഭാഗം ലളിതമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.[2]

2022-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പാണ് എച്ച്ടിടിപി/3; സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷനുമുമ്പ് 25% വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ഇതിനകം ഉപയോഗിച്ചു കഴിഞ്ഞു. സെർവറിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കിയാൽ, എച്ച്ടിടിപി/1.1-നേക്കാളും എച്ച്ടിടിപി/2-നേക്കാളും വേഗത്തിലും, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ എച്ച്ടിടിപി/1.1-നേക്കാൾ 3 ഇരട്ടി കൂടുതൽ വേഗതയുള്ള റിയൽ വേൾഡ് വെബ് പേജുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന എച്ച്ടിടിപി/3-യ്ക്ക് കുറഞ്ഞ ലേറ്റൻസിയാണുള്ളത്. [3]പഴയ സ്റ്റാൻഡേർഡുകളിലേതുപോലെ ടിസിപി (TCP/IP) ഉപയോഗിക്കാത്തതിനാൽ ഇതിന് ഭാഗിക ഉപയോഗമേയുള്ളു.

എച്ച്ടിടിപി പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് കൂടുതൽ വിപുലമായ പതിപ്പായി പരിണമിച്ചു, അത് ഭാവിയിലെ പതിപ്പ് 1.0-ലേക്കുള്ള ആദ്യ ഡ്രാഫ്റ്റായിരുന്നു.[4]

ആദ്യകാല എച്ച്ടിടിപി റിക്വസ്റ്റുകളുടെ (ആർഎഫ്‌സി) വികസനം കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആരംഭിച്ചു, ഇത് ഇന്റർനെറ്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ടാസ്‌ക് ഫോഴ്‌സിന്റെയും (ഐഇടിഎഫ്) വേൾഡ് വൈഡ് വെബ് കൺസോർഷ്യത്തിന്റെയും (ഡബ്ല്യു 3 സി) ഒരു ഏകോപിത ശ്രമമായിരുന്നു, പിന്നീട് ജോലി ഐഇടിഎഫിലേക്ക് മാറ്റി.

1996-ൽ എച്ച്ടിടിപി/1 അന്തിമമാക്കുകയും പൂർണ്ണമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു (പതിപ്പ് 1.0 ആയി).[5] ഇത് 1997-ൽ പരിണമിച്ചു (പതിപ്പ് 1.1 ആയി) തുടർന്ന് അതിന്റെ സവിശേഷതകൾ 1999-ലും 2014-ലും അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തു.[6]

എച്ച്ടിടിപിഎസ്(HTTPS) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന അതിന്റെ സുരക്ഷിത വേരിയന്റ് 79% വെബ്‌സൈറ്റുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.[7]

എച്ച്ടിടിപി/2 എന്നത് എച്ച്ടിടിപിയുടെ "ഓൺ ദ വയർ" സെമാന്റിക്സിന്റെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ ആവിഷ്കാരമാണ്, ഇത് 2015-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; 46%-ലധികം വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു,[8] ഇപ്പോൾ മിക്കവാറും എല്ലാ വെബ് ബ്രൗസറുകളും (96% ഉപയോക്താക്കളും ഉപയോഗിക്കുന്നു)[9] ആപ്ലിക്കേഷൻ-ലേയർ പ്രോട്ടോക്കോൾ നെഗോഷ്യേഷൻ (ALPN) വിപുലീകരണം ഉപയോഗിച്ച് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് ലേയർ സെക്യൂരിറ്റി (TLS) വഴിയുള്ള പ്രധാന വെബ് സെർവറുകളെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. [10] ഇവിടെ ടിഎൽഎസ് 1.2 അല്ലെങ്കിൽ പുതിയത് ആവശ്യമാണ്.[11][12]

2022-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എച്ച്ടിടിപി/2-ന്റെ പിൻഗാമിയാണ് എച്ച്ടിടിപി/3;[13] 25% വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു,[14] ഇപ്പോൾ പല വെബ് ബ്രൗസറുകളും (73% ഉപയോക്താക്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു) പിന്തുണയ്‌ക്കുന്നുണ്ട്.[15] എച്ച്ടിടിപി/3 അടിസ്ഥാന ട്രാൻസ്പോർട്ട് പ്രോട്ടോക്കോളിനായി ടിസിപിക്ക് പകരം ക്വിക്ക്(QUIC) ഉപയോഗിക്കുന്നു. എച്ച്ടിടിപി/2 പോലെ, കാലഹരണപ്പെട്ടതല്ല. എച്ച്ടിടിപി/3-നുള്ള പിന്തുണ ആദ്യം ക്ലൗഡ്ഫ്ലെയറിലേക്കും ഗൂഗിൾ ക്രോമിലേക്കും ചേർത്തു,[16][17] കൂടാതെ ഫയർഫോക്സിലും ഇത് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കി.[18]

സാങ്കേതിക അവലോകനം

[തിരുത്തുക]

ക്ലയന്റ്-സെർവർ മോഡലിൽ ഒരു റിക്വസ്റ്റ്-റെസ്പോൺസ് പ്രോട്ടോക്കോളായി എച്ച്ടിടിപി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വെബ് ബ്രൗസർ ക്ലയന്റ് ആയിരിക്കാം, എന്നാൽ ഒന്നോ അതിലധികമോ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ഹോസ്റ്റുചെയ്യുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വെബ് സെർവർ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രോസസ്സ് സെർവറായിരിക്കാം. ക്ലയന്റ് ഒരു എച്ച്ടിടിപി റിക്വസ്റ്റ് മെസേജ് സെർവറിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു. എച്ച്ടിഎംഎൽ ഫയലുകളും മറ്റ് ഉള്ളടക്കങ്ങളും പോലുള്ള ഉറവിടങ്ങൾ നൽകുന്ന അല്ലെങ്കിൽ ക്ലയന്റിനുവേണ്ടി മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന സെർവർ, ക്ലയന്റിലേക്ക് ഒരു റെസ്പോൺസ് സന്ദേശം നൽകുന്നു. റെസ്പോൺസിൽ റിക്വസ്റ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള കംപ്ലീക്ഷൻ സ്റ്റാറ്റസ് വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു കൂടാതെ അതിന്റെ സന്ദേശ ബോഡിയിൽ റിക്വസ്റ്റ് ചെയ്ത ഉള്ളടക്കവും അടങ്ങിയിരിക്കാം.


അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. Fielding, Roy T.; Gettys, James; Mogul, Jeffrey C.; Nielsen, Henrik Frystyk; Masinter, Larry; Leach, Paul J.; Berners-Lee, Tim (June 1999). Hypertext Transfer Protocol – HTTP/1.1. IETF. doi:10.17487/RFC2616. RFC 2616.
  2. Tim Berner-Lee (1991-01-01). "The Original HTTP as defined in 1991". www.w3.org (in ഇംഗ്ലീഷ്). World Wide Web Consortium. Retrieved 2010-07-24.
  3. "HTTP/3 is Fast". Request Metrics (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 2022-07-01.
  4. Tim Berner-Lee (1992). "Basic HTTP as defined in 1992". www.w3.org (in ഇംഗ്ലീഷ്). World Wide Web Consortium. Retrieved 2021-10-19.
  5. In RFC 1945. That specification was then overcome by HTTP/1.1.
  6. RFC 2068 (1997) was obsoleted by RFC 2616 in 1999, which was likewise replaced by RFC 7230 in 2014.
  7. "Usage Statistics of Default protocol https for websites". w3techs.com. Retrieved 2022-05-05.
  8. "Usage Statistics of HTTP/2 for websites". w3techs.com. Retrieved 2022-05-05.
  9. "Can I use... Support tables for HTML5, CSS3, etc". caniuse.com. Retrieved 2022-05-05.
  10. "Transport Layer Security (TLS) Application-Layer Protocol Negotiation Extension". IETF. July 2014. RFC 7301.
  11. Belshe, M.; Peon, R.; Thomson, M. "Hypertext Transfer Protocol Version 2, Use of TLS Features". Archived from the original on 2013-07-15. Retrieved 2015-02-10.
  12. Benjamin, David. "Using TLS 1.3 with HTTP/2". tools.ietf.org (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 2020-06-02. This lowers the barrier for deploying TLS 1.3, a major security improvement over TLS 1.2.
  13. "HTTP/3" (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 2022-06-06.
  14. "Usage Statistics of HTTP/3 for websites". w3techs.com. Retrieved 2021-11-02.
  15. "Can I use... Support tables for HTML5, CSS3, etc". caniuse.com. Retrieved 2022-05-05.
  16. Cimpanu, Catalin (26 സെപ്റ്റംബർ 2019). "Cloudflare, Google Chrome, and Firefox add HTTP/3 support". ZDNet. Retrieved 27 സെപ്റ്റംബർ 2019.
  17. "HTTP/3: the past, the present, and the future". The Cloudflare Blog (in ഇംഗ്ലീഷ്). 2019-09-26. Retrieved 2019-10-30.
  18. "Firefox Nightly supports HTTP 3 - General - Cloudflare Community". 2019-11-19. Archived from the original on 2020-06-06. Retrieved 2020-01-23.