അനിലിൻ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Aniline
Aniline
Aniline
Names
IUPAC name
Phenylamine
Other names
Aminobenzene
Benzenamine
Identifiers
CAS number 62-53-3
KEGG C00292
SMILES
InChI
ChemSpider ID 5889
Properties
മോളിക്യുലാർ ഫോർമുല C6H5NH2
മോളാർ മാസ്സ് 93.13 g/mol
Appearance colorless liquid
സാന്ദ്രത 1.0217 g/mL, liquid
ദ്രവണാങ്കം

-6.3 °C, 267 K, 21 °F

ക്വഥനാങ്കം

184.13 °C, 457 K, 363 °F

Solubility in water 3.6 g/100 mL at 20°C
Basicity (pKb) 9.3
വിസ്കോസിറ്റി 3.71 cP (3.71 mPa·s at 25 °C
Thermochemistry
Std enthalpy of
combustion
ΔcHo298
-3394 kJ/mol
Hazards
EU classification Toxic (T)
Carc. Cat. 3
Muta. Cat. 3
Dangerous for
the environment (N)
R-phrases R23/24/25 R40 R41 R43 R48/23/24/25 R68 R50
S-phrases (S1/2) S26 S27 S36/37/39 S45 S46 S61 S63
Related compounds
Related aromatic amines 1-Naphthylamine
2-Naphthylamine
Related compounds Phenylhydrazine
Nitrosobenzene
Nitrobenzene
Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 YesY verify (what isYesY/N?)
Infobox references

അമിനൊ ബെൻസീൻ, ഫിനൈൽ അമീൻ എന്നീ രാസനാമങ്ങളുള്ളതും ഇൻഡിഗോ തപിപ്പിച്ച് ഉത്പാദിപ്പിക്കാവുന്നതുമായ ഒരു കാർബണിക സംയുക്തമാണ് അനിലിൻ. തൈലസാന്ദ്രതയുള്ള ഒരു ദ്രവവസ്തു. നിറമില്ല. സ്വലക്ഷ്ണമായ മണമുണ്ട്. തിളനില 1840C. ജലത്തെക്കാൾ സാന്ദ്രത അല്പം കൂടും (ആ.സാ. 1.0215). ഫോർമുല: C6H5NH2.

ലക്ഷണങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

വായുവിൽ തുറന്നുവച്ചാൽ അനിലിൻ വളരെവേഗം ഓക്സീകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു കറുത്തുപോകും. ജലത്തിൽ വളരെ ചുരുങ്ങിയ തോതിൽ മാത്രം ലേയമായ ഇത് ഈഥർ, ബെൻസീൻ എന്നീ കാർബണിക ലായകങ്ങളിൽ ധാരാളമായി അലിയും. ഇതിന്റെ ബാഷ്പം വിഷാലുവാകയാൽ ശ്വസിക്കുവാൻ യോഗ്യമല്ല; രക്തത്തിലെ ശോണാണുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇതിന് കഴിവുണ്ട്.

ഇൻഡിഗോ തപിപ്പിച്ച് ഭഞ്ജനസ്വേദനം (destructive distillation)[1] ചെയ്ത് അൺവർഡോർബൻ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ 1826-ൽ ഈ പദാർഥം ആദ്യമായി കണ്ടുപിടിച്ചു. കോൾടാർ, നൈട്രൊബെൻസീൻ എന്നിവയിൽ നിന്നും പലരും പല കാലങ്ങളിലായി ഇത് ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ക്രിസ്റ്റലിൻ, ക്യാനോൾ, ബെൻസിഡാം എന്നിങ്ങനെ പല പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. എന്നാൽ 1841-ൽ ഫ്രിറ്റ്ഷേ (Fritzshe) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ഇതിനെ ഇൻഡിഗോവിൽ നിന്നു വീണ്ടും ഉത്പാദിപ്പിച്ച് അനിലിൻ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തത്. (പോർട്ടുഗീസ് ഭാഷയിൽ ഇൻഡിഗോവിന് അനീൽ എന്നാണ് പേര്; സംസ്കൃതത്തിൽ നീലം എന്നും) രാസപരമായി ഇതു ഫിനൈൽ അമീൻ അഥവാ അമിനൊ ബെൻസീൻ ആണെന്നു തെളിയിച്ചത് ഫൊൺ ഹോഫ്മാൻ (Von Hof-maan) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്.

പരീക്ഷണശാലയിൽ[തിരുത്തുക]

നൈട്രൊ ബെൻസീൻ എന്ന പദാർഥത്തെ വെള്ളീയവും ഹൈഡ്രൊക്ളോറിക് അമ്ളവുംകൊണ്ട് നിരോക്സീകരിച്ച് പരീക്ഷണശാലയിൽ അനിലിൻ നിർമ്മിക്കാം.

2 C6H5NO2 + 3Sn +12HCl→2C6H5NH2+3Sn Cl4+4H2O വ്യവസായശാലയിൽ ഇതു വൻതോതിലുണ്ടാക്കുമ്പോൾ വെള്ളീയത്തിനുപകരം ഇരുമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

C6H5NO2+3Fe+6HCl→ C6H5NH2+3FeCl2 +2H2O.

നേർത്ത പൊടിയാക്കിയ നിക്കൽ ഉത്പ്രേരകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതായാൽ ഹൈഡ്രജനെത്തന്നെ നേരിട്ടു നിരോക്സീകാരകമാക്കാവുന്നതാണ്. അധികമർദത്തിൽ 200ബ്ബഇ താപനിലയിൽ കുപ്രസ് ഓക്സൈഡിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജലീയ-അമോണിയയും ക്ളോറൊബെൻസീനും തമ്മിൽ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചും അനിലിൻ വൻതോതിൽ ഉണ്ടാക്കാം:

C6H5Cl+2NH3Cu2O → 2006 C6H5NH2+NH4Cl

ഈ പ്രവർത്തനം വിജയിക്കുന്നതിന് അമോണിയ അധികമായി ഉപയോഗിക്കണം. അല്ലാത്തപക്ഷം ഫീനോളും ഡൈഫിനൈൽ അമീനും ഉണ്ടാകുന്ന പാർശ്വപ്രക്രിയ നടക്കുവാൻ സാധ്യത കൂടും. ആരൊമാറ്റിക പ്രൈമറി അമീനിന്റെ എല്ലാ പൊതുരാസഗുണധർമങ്ങളും അനിലിൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതാണ്. അനിലിനിലെ അമിനൊ ഗ്രൂപ് (-NH2) ഓർഥോ-പാരാ-ദിശാ-പ്രേരകമാകയാൽ (ortho-para directing) ക്ളോറിനേഷൻ, ബ്രോമിനേഷൻ എന്നീ പ്രക്രിയകളിലൂടെ 2, 4, 6 ട്രൈഹാലജൻ വ്യുത്പന്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം:

അനിലിൻ ഓക്സീകരിച്ചാൽ[തിരുത്തുക]

അനിലിൻ ഓക്സീകരണത്തിന് വിധേയമാക്കിയാൽ, ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓക്സീകാരകത്തിനും പ്രതിക്രിയാ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് പലതരം പദാർഥങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ഉദാഹരണമായി ക്ളോറസ് അമ്ലം ഉപയോഗിച്ചാൽ നൈട്രസൊ ബെൻസീൻ, നൈട്രൊ ബെൻസീൻ എന്നിവയും ക്രോമിക് അമ്ലം ഉപയോഗിച്ചാൽ പാരാ ബെൻസൊ ക്വിനോണും ലഭിക്കുന്നു. അമ്ലീയ-പൊട്ടാസിയം പെർമാംഗനേറ്റ് അനിലിൻ ബ്ലാക്കും (aniline black ),[2] ക്ഷാരീയപൊട്ടാസിയം പെർമാംഗനേറ്റ് അസൊബെൻസീനും ലഭ്യമാക്കുന്നു. നൈട്രസ് അമ്ലവുമായി അനിലിൻ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഡൈഅസോണിയം ലവണങ്ങൾ (diazonium salts)[3] ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ സംയുക്തങ്ങൾ ചായങ്ങളുടെയും മറ്റും നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്. അനിലിന്റെ മോണൊ മീഥൈൽ, ഡൈ മീഥൈൽ വ്യുത്പന്നങ്ങൾ ചായങ്ങളുടെ വ്യവസായത്തിൽ അതിപ്രധാനങ്ങളാണ്. റാനേ നിക്കൽ (raney nickel)[4] ഉത്പ്രേരകമാക്കി ഹൈഡ്രജൻകൊണ്ട് അനിലിനെ അപചയിച്ചാൽ സൈക്ലൊ ഹെക്സൈൽഅമീൻ മുതലായ പല ഉത്പന്നങ്ങളും ലഭ്യമാക്കാം. അനിലിന്റെ ജലീയലായനി അലൂമിനിയം, അയൺ, സിങ്ക് എന്നീ ലോഹങ്ങളുടെ ലവണലായനികളിൽനിന്ന് അവയുടെ ഹൈഡ്രോക്സൈഡുകളെ അവക്ഷേപിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ദുർബല-ബേസ് ആയ അനിലിൻ ഖനിജാമ്ലങ്ങളുമായി (mineral acids)[5] പ്രവർത്തിച്ച് പരൽ-ആകൃതിയുള്ള ലവണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു (ഉദാ. അനിലിൻ ഹൈഡ്രൊക്ളോറൈഡ്).

ഒരു തുള്ളി അനിലിനിൽ അല്പം ക്ളോറൊഫോമും ആൽക്കഹോളിക് പൊട്ടാഷും ചേർത്തു ചൂടാക്കിയാൽ വളരെ ദുസ്സഹമായ ഗന്ധത്തോടുകൂടിയ ഫിനൈൽ കാർബിൽ അമീൻ (phenyl carbylamine)[6] എന്ന പദാർഥം ലഭിക്കുന്നു. അനിലിന്റെ ജലീയ ലായനിയിൽ അല്പം ബ്ലീച്ചിങ് പൌഡർ ചേർത്തു കുലുക്കിയാൽ പർപ്പിൾ നിറം (നീലലോഹിതം) ഉണ്ടാകുന്നു. അനിലിനിൽ അസറ്റൈൽ ക്ലോറൈഡ് (അഥവാ അസറ്റിക് അൻഹൈഡ്രൈഡ്) ചേർത്തു ചൂടാക്കിയാൽ 1140c ദ്രവണാങ്കമുള്ള അസറ്റനിലൈഡ് (അന്യത്ര) ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഈ മൂന്നു പരീക്ഷണങ്ങൾകൊണ്ട് അനിലിൻ കണ്ടുപിടിക്കുവാൻ സാധ്യമാണ്.

അനിലിന്റെ മൊത്തം ലോകോത്പാദനത്തിന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത് റബർ-വ്യവസായത്തിലാണ്. ചായങ്ങളുടെ വ്യവസായത്തിലും ഔഷധവ്യവസായത്തിലും അനിലിൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.

ഇതുംകാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

Heckert GNU white.svg കടപ്പാട്: കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അനിലിൻ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് പകർത്തിയതിന് ശേഷം പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കത്തിന് സാരമായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=അനിലിൻ&oldid=2279993" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്