മസ്തിഷ്കം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

ചിമ്പാന്‍സിയുടെ തലച്ചോറ്.

നട്ടെല്ലുള്ള എല്ലാ ജന്തുക്കളിലുംഭൂരിഭാഗം നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജന്തുക്കളുടേയും നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ കേന്ദ്രമാണ്‌ മസ്തിഷ്ക്കം അഥവാ തലച്ചോര്‍. ജെല്ലിഫിഷ്, നക്ഷത്രമത്സ്യം തുടങ്ങിയ ചില ജന്തുക്കളില്‍ മസ്തിഷ്ക്കമില്ലാതെയുള്ള വികേന്ദ്രീകൃത നാഡീവ്യൂഹം കാണപ്പെടുന്നു. നട്ടെല്ലുള്ള ജന്തുക്കളുടെ തലച്ചോര്‍ തലയില്‍ തലയോട്ടിയാല്‍ പൊതിഞ്ഞ് സം‌രക്ഷിക്കപ്പെട്ട നിലയിലാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്, സാധാരണയായി ഇത് മറ്റ് പ്രഥമ ഇന്ദ്രിയാവയവങ്ങളായ കണ്ണ്, ചെവി, നാവ്, മൂക്ക് തുടങ്ങിയവയുടെ സമീപത്തായിരിക്കും.

വളരെ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ഘടനയില്‍ മസ്തിഷക്കങ്ങള്‍ കാണപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യമസ്തിഷ്ക്കത്തില്‍ ഏകദേശം 100 ബില്യണ്‍ നാഡീകോശങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവയിലോരോന്നും മറ്റുള്ളവയുമായി 10,000 സിനാപ്റ്റിക്ക് ബന്ധങ്ങള്‍ വഴി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആവേഗങ്ങളെ സം‌വഹിപ്പിക്കുന്ന ആക്സോണുകള്‍ എന്ന പ്രോട്ടോപ്ലാസ്മിക് നാരുകള്‍ വഴി അവ ആക്ഷന്‍ പൊട്ടെന്‍ഷ്യല്‍ എന്ന് വിളിക്കുന്ന സിഗ്നല്‍ തുടിപ്പുകളെ ഇവ തലച്ചോറിന്റേയോ ശരീരത്തിന്റേയോ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് കോശങ്ങളിലെത്തിക്കുന്നു.

തത്ത്വശാസ്ത്രപരമായി തലച്ചോറിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ധര്‍മ്മം മനസ്സിന്‌ അതിന്റെ ഭൗതികമായ ഘടന നല്‍കുക എന്നതാണ്‌. ജന്തുക്കളുടെ നില മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്‌ ഉതകുന്ന പെരുമാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്‌ ജീവശാസ്ത്രപരമായി തലച്ചോറിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ധര്‍മ്മം. ഈ പെരുമാറ്റം സാധ്യമാക്കുന്നത് പേശികളുടെ ചലനം നിയന്ത്രിച്ചോ ഗ്രന്ഥികളില്‍ ഹോര്‍മോണുകളെ പോലെയുള്ള രാസവസ്തുക്കള്‍ സ്രവത്തിന്‌ ഹേതുവായോ ആണ്‌. ഏകകോശ ജീവികള്‍ക്കുപോലും ചുറ്റുപാടില്‍ നിന്ന് വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കാനും അവയ്ക്കനുസരിച്ച് പെരുമാറാനും കഴിവുണ്ട്,^[1] അതു പോലെ കേന്ദ്രനാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ അഭാവമുള്ള സ്പോഞ്ചുകള്‍ക്കും അവരുടെ സഞ്ചാരത്തേയും ശരീരത്തിന്റെ സങ്കോചത്തേയും ഏകോപിപ്പിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുവാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.^[2] നട്ടെല്ലുള്ള ജീവികളില്‍ അവയുടെ സ്പൈനല്‍ കോഡിന് റിഫ്ലക്സ് പ്രതിപ്രവര്‍ത്തനം സൃഷ്ടിക്കുവാനും ഒപ്പം നീന്തല്‍, നടത്തം പോലെയുള്ള ലളിതമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടത്തുവാനും സാധിക്കുന്നു.^[3] ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും സങ്കീര്‍ണ്ണങ്ങളായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്‍ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ പെരുമാറ്റങ്ങളുടെ ഏകോപനം സാധ്യമാകാന്‍ അവയെ വിശകലനം ചെയ്യുകയും ഏകീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കേന്ദ്രനാഡീവ്യൂഹം ആവശ്യമാണ്‌.

ഇന്ന് ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വളര്‍ച്ചയിലൂടെ ശാസ്ത്രം വളരെയധികം മുന്നേറിയെങ്കിലും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനരഹസ്യം നിഗൂഢമായിതന്നെ നില്‍ക്കുന്നു. തലച്ചോറിന്റെ ഘടകങ്ങളായ നാഡീകോശങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനവും അവ തമ്മിലുള്ള സിനാപ്സ് ബന്ധങ്ങളും ഒരു പരിധിവരെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, എങ്കിലും അവയുടെ ആയിരക്കണക്കിന്‌ അല്ലെങ്കില്‍ ദശലക്ഷകണക്കിന്‌ എണ്ണം ഒത്തുചേര്‍ന്ന് ഒരുമിച്ച് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് എങ്ങിനെയെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് വളരെയധികം വിഷമമുള്ള കാര്യമായി നില്‍ക്കുന്നു. ഉദാത്തമായ ഏകോപനം തലച്ചോറിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനത്തില്‍ കാണപ്പെടുന്നു എന്ന് ഇ.ഇ.ജി. പോലെയുള്ള അതിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള ഉപാധികള്‍ വഴി നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാന്‍ സാധിക്കുന്നുണ്ട്, പക്ഷെ ഇത്തരം ഉപാധികള്‍ അവയിലെ ഒരോ നാഡീകോശവും എങ്ങിനെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാന്‍ മാത്രം ആഴമുള്ളവയല്ല. അതിനാല്‍ തന്നെ നാഡീശൃംഖലയുടെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങള്‍ പോലും ഭാവിയില്‍ വളരെയേറെ കണ്ടുപിടിക്കാനിരിക്കുന്നു.^[4]

[തിരുത്തുക] ഉന്നതതല ഘടന

എട്ട് വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളുടെ മസ്തിഷ്ക്കങ്ങള്‍.

ഇതുവരെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടവയില്‍ വെച്ച് ഏറ്റവും സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ജൈവഘടനയാണ്‌ തലച്ചോറിന്റേത്,^[5] അതിനാല്‍ തന്നെ കാഴ്ച്ചയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളിലെ തലച്ചോറുകള്‍ താരതമ്യം ചെയ്യുക എന്നത് എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല. അതേസമയം അവയിലെല്ലാം കാണപ്പെടുന്ന തലച്ചോറിന്റെ ഘടനയില്‍ പൊതുവായ ചില കാര്യങ്ങള്‍ കാണാന്‍ സാധിക്കുന്നു. ഇവയെ പ്രധാനമായും മൂന്നുതരത്തില്‍ വിലയിരുത്താവുന്നതാണ്‌. വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളുടെ തലച്ചോറുകള്‍ താരതമ്യം ചെയ്യുകയും ഒരു പൊതു മുന്‍ഗാമിയില്‍ നിന്നുരുത്തിരിഞ്ഞ് വന്ന പിന്‍ഗാമികളിലെല്ലാം പൊതുവായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രത്യേകത മുന്‍ഗാമിയിലും കാണപ്പെടും എന്നുള്ള പരിണാമത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള രീതി. ഒരു ജന്തുവിന്റെ തലച്ചോര്‍ അതിന്റെ ഭ്രൂണം മുതല്‍ പൂര്‍ണ്ണ വളര്‍ച്ചയെത്തുന്നതുവരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തില്‍ എങ്ങനെ വികസിച്ചുവരുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിലയിരുത്തുന്നതാണ്‌ മറ്റൊരു രീതി. ജനിതകത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള രീതിയില്‍ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളുടെ തലച്ചോറിന്റെ വ്യത്യസ്ത ഭാഗങ്ങളില്‍ കാണപ്പെടുന്ന ജനിതകവാക്യം വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.

മസ്തിഷക്കത്തിലെ സെറിബ്രല്‍ കോര്‍ട്ടെക്സ് എന്ന ഭാഗം സസ്തനികളെ മറ്റ് ജന്തുക്കളില്‍ നിന്നും, കുരങ്ങന്‍, മനുഷ്യന്‍ തുടങ്ങിയ പ്രൈമേറ്റുകളെ മറ്റ് സസ്തനികളില്‍ നിന്നും, മനുഷ്യനെ മറ്റ് പ്രൈമേറ്റുകളില്‍ നിന്നും തിരിച്ചറിയാന്‍ സാധിക്കുന്നു. സസ്തനികളല്ലാത്ത മറ്റ് നട്ടെല്ലുള്ള ജന്തുക്കളില്‍ സെറിബ്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തില്‍ പാലിയം എന്ന താരതമ്യേന ലളിതമായ അടുക്കുകളാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്.^[6] സസ്തനികളില്‍ ഇത് 6 അടുക്കുകളുള്ള നിയോകോര്‍ട്ടെക്സ് എന്ന സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ഘടനയായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുന്നു. പ്രൈമേറ്റുകളില്‍ നിയോകോര്‍ട്ടെക്സ് മറ്റ് പ്രൈമറ്റുകളല്ലാത്തവയെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതല്‍ വികാസം പ്രാപിച്ചതാണ്‌, പ്രതേകിച്ച് മുന്‍നിര ലോബുകള്‍ (frontal lobes). മനുഷ്യനില്‍ ഈ മുന്‍നിര ലോബുകളുടെ വികാസം വളരെ പ്രകടവും കൂടുതലുമാണ്‌, കൂടാതെ കോര്‍ട്ടെക്സിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളും കൂടുതല്‍ വലിപ്പമേറിയതും സങ്കീര്‍ണ്ണവുമാണ്‌.

വിവിധ സ്പീഷീസുകളില്‍ ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പവും മസ്തിഷ്ക്കത്തിന്റെ വലിപ്പവും തമ്മില്‍ താരതമ്യ പഠനത്തിന്‌ വിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മസ്തിഷ്ക്കത്തിന്റെ വലിപ്പം ശരീര വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് വര്‍ദ്ധിക്കാറുണ്ട് പക്ഷെ അത് അനുപാതികമായല്ല കാണപ്പെടുന്നത്. പവര്‍ നിയമമനുസരിച്ച് സസ്തനികളില്‍ പൊതുവായി ഇത് ഏകദേശം 0.75 എന്ന നിരക്കിലാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്.^[7] ഈ നിരക്ക് ശരാശരി സസ്തനികളില്‍ ബാധകമായി പൊതുവില്‍ കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും അതിലെ ഒരോ കുടുംബവും അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തില്‍ പ്രകടമായ വ്യത്യസ്ത വച്ചുപുലര്‍ത്തുന്നുണ്ട്.^[8] ഉദാഹരണത്തിന്‌ പ്രൈമേറ്റുകളില്‍ ഈ നിരക്കിനേക്കാള്‍ 5 മുതല്‍ 10 വരെ മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്‌. ഇരപിടിയന്‍ ജന്തുകളുള്‍ക്ക് വലിപ്പത്തിലുള്ള തലച്ചോര്‍ കാണപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. വിവിധ സസ്തനികളില്‍ തലച്ചോറിന്റെ വലിപ്പം കൂടുമ്പോള്‍ അതിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തിന്റെ വലിപ്പവും ഒരേ അനുപാതത്തിലല്ല വര്‍ദ്ധിക്കുന്നത്, തലച്ചോറിന്റെ വലിപ്പം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് കോര്‍ട്ടെക്സിന്റെ വലിപ്പത്തിന്റെ അനുപാതം കൂടുന്നതായാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്.^[9]

[തിരുത്തുക] നട്ടെല്ലില്ലാത്തവയില്‍

[തിരുത്തുക] കുറിപ്പുകള്‍

[തിരുത്തുക] അവലംബം