വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: 12°35′7″N 74°57′19″E / 12.58528, 74.95528 കേരളത്തിലെ കാസര്ഗോഡ് ജില്ലയില് കാസര്ഗോഡ് പട്ടണത്തിന് 13 കിലോമീറ്റര് വടക്കാണ് കുംബള എന്ന പട്ടണം. ഒരു കായലിനാല് ചുറ്റപ്പെട്ട ഉപദ്വീപിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
പണ്ട് തുളുവ രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഭരിച്ചിരുന്ന കുംബള രാജാക്കന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഇവിടം. ഇന്നത്തെ കാസര്ഗോഡ് താലൂക്ക് കുംബള രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1514-ല് ഡ്വാര്ത്തെ ബാര്ബോസ എന്ന പോര്ച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരി കുംബള സന്ദര്ശിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്രക്കുറിപ്പുകളില് കുംബളയിലെ ചെറിയ തുറമുഖത്തുനിന്ന് മാലിദ്വീപിലേക്ക് ഇവിടെ നിന്നും വളരെ മോശം ഗുണനിലവാരമുള്ള തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള അരി, മാലിയില് നിന്നുള്ള കയറിനു പകരമായി കയറ്റി അയക്കുന്നു എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തില് ഈ തുറമുഖം പോര്ച്ചുഗീസുകാര്ക്ക് 800 ചാക്ക് അരി കാഴ്ച്ചവെച്ചു. ടിപ്പുസുല്ത്താന് മംഗലാപുരം പിടിച്ചടക്കിയപ്പോള് കുംബള രാജാവ് തലശ്ശേരിയിലേക്ക് രക്ഷപെട്ടു. അദ്ദേഹം 1799-ല് തിരിച്ചെത്തി. ബ്രിട്ടീഷുകാരില് നിന്നും ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കാന് നടത്തിയ അസഭലമായ ഒരു ശ്രമത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് മേല്ക്കോയ്മ അംഗീകരിച്ച് 1804-മുതല് വര്ഷം 11,788 രൂപ എന്ന പെന്ഷന് കൈപ്പറ്റി തുടങ്ങി.
യക്ഷഗാന പ്രസംഗങ്ങള് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പാര്ത്ഥീശുഭൂഷന് 18-ആം നൂറ്റാണ്ടില് കുംബളയില് ആണ് ജനിച്ചത്. 'യക്ഷഗാനത്തിന്റെ പിതാവ്' എന്ന് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രശസ്ത്മായ ഗോപാലകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം ഇവിടെയാണ്.
India
