ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാന്റേഡ് നെയിം ഐഡന്റിഫയർ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(International Standard Name Identifier എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
Jump to navigation Jump to search
ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേഡ് നെയിം ഐഡന്റിഫയർ
ചുരുക്കംISNI
തുടങ്ങിയത്മാർച്ച് 15, 2012 (2012-03-15)
നിയന്ത്രിയ്ക്കുന്ന സംഘടനISNI-IA
അക്കങ്ങളുടെ എണ്ണം16
ചെക്ക് ഡിജിറ്റ്MOD 11-2
ഉദാഹരണം000000012146438X
വെബ്സൈറ്റ്isni.org

പുസ്തകങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാമുകൾ, പത്ര ലേഖനങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള മാധ്യമ ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നവരുടെ പൊതു ഐഡന്റിറ്റികൾ അദ്വിതീയമായി തിരിച്ചറിയുന്നതിനുള്ള ഒരു ഐഡന്റിഫയർ സംവിധാനമാണ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് നെയിം ഐഡന്റിഫയർ (ISNI). ഈ ഐഡന്റിഫയറിൽ 16 അക്കങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ഓപ്ഷണലായി നാല് ബ്ലോക്കുകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായേക്കാവുന്ന പേരുള്ള എന്റിറ്റികളെ വിവക്ഷിക്കാൻ ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ ഉപയോഗിക്കാം, കൂടാതെ ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ മീഡിയ വ്യവസായങ്ങളുടെ എല്ലാ മേഖലകളിലും ശേഖരിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പേരുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഡാറ്റ ലിങ്കുചെയ്യുന്നു.

ഇന്റർനാഷണൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷന്റെ (ഐ‌എസ്ഒ) ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഡ്രാഫ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 27729 ആയി ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. സാധുവായ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 2012 മാർച്ച് 15 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഐ‌എസ്‌ഒ സാങ്കേതിക സമിതി 46- ഉപസമിതി 9 (ടിസി 46/എസ്‌സി 9) ആണ് ഈ മാനദണ്ഡത്തിന്റെ വികസനത്തിന് പങ്ക് വഹിച്ചത്.

ഐഎസ്‍എൻഐ ഫോർമാറ്റ്[തിരുത്തുക]

ഐഎസ്‍എൻഐ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റിലെ പതിവുചോദ്യങ്ങളിൽ പറയുന്നത് "ഒരു ഐഎസ്‍എൻഐ 16 അക്കങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്, ഇതിലെ അവസാന പ്രതീകം ഒരു ചെക്ക് പ്രതീകമാണ്" എന്നാണ്.[1]

ഒരു ഐഎസ്‍എൻഐ യുടെ ഉപയോഗങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

ഒരു അദ്വിതീയ നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയാൻ ഒരൊറ്റ ഐഡന്റിറ്റി (രചയിതാവിന്റെ തൂലികാനാമം അല്ലെങ്കിൽ പ്രസാധകൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മുദ്രണം പോലുള്ളവ) ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ അനുവദിക്കുന്നു. പേരും മറ്റ് ഐഡന്റിറ്റികളും തിരിച്ചറിയുന്നതിന് മാധ്യമ വ്യവസായങ്ങളിലുടനീളം ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് നിരവധി ഐഡന്റിഫയറുകളുമായി ഈ അദ്വിതീയ സംഖ്യയെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

അത്തരമൊരു സംഖ്യയുടെ ഉപയോഗത്തിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം, പാട്ടുകളും കവിതയും രചിക്കുന്ന ഒരു ഗായകനെ തിരിച്ചറിയുന്നതാണ്. ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ സമ്പ്രദായത്തിന് കീഴിൽ നിരവധി സ്വകാര്യ, പൊതു ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നിലവിൽ വിവിധ ഡാറ്റാബേസുകളിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് ഐഎസ്‍എൻഐ സിസ്റ്റം പ്രകാരം ഒരൊറ്റ ലിങ്കിംഗ് ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ റെക്കോർഡ് ഉണ്ടായിരിക്കും. ടെക്സ്റ്റ് സ്ട്രിംഗുകൾ താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നത് പോലുള്ള രീതികൾ അവലംബിക്കാതെ നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഡാറ്റാബേസുകൾ തമ്മിൽ ആ പ്രത്യേക ഐഡന്റിറ്റിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഡാറ്റ കൈമാറാൻ കഴിയും. ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ ലോകത്ത് പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കുന്ന ഉദാഹരണം, ഒരു ഡാറ്റാബേസിലെ 'ജോൺ സ്മിത്തിനെ' തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ നേരിടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. 'ജോൺ സ്മിത്തിനെക്കുറിച്ച്' ധാരാളം റെക്കോർഡുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ഏത് റെക്കോർഡാണ് നിർദ്ദിഷ്ട 'ജോൺ സ്മിത്തിനെ' സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് എല്ലായ്പ്പോഴും വ്യക്തമാകണമെന്നില്ല.

ഒരു രചയിതാവ് വ്യത്യസ്ത പേരുകളിലോ തൂലികാ നാമങ്ങളിലോ എഴുതുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത്തരം ഓരോ പേരിനും അതിന്റേതായ ഐഎസ്‍എൻഐ ലഭിക്കും.

കാറ്റലോഗ് വിവരങ്ങൾ പങ്കിടുമ്പോൾ ലൈബ്രറികൾക്കും ആർക്കൈവുകൾക്കും ഐഎസ്‍എൻഐ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. ഓൺ‌ലൈനിലും ഡാറ്റാബേസുകളിലും കൂടുതൽ‌ കൃത്യമായ തിരയലിനായും, കൂടാതെ ദേശീയ അതിർത്തികളിലെയും ഡിജിറ്റൽ പരിതസ്ഥിതിയിലെയും അവകാശങ്ങൾ‌ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും എല്ലാം ഇത് സഹായിക്കും.

ഓർകിഡ്[തിരുത്തുക]

ഒരു പ്രത്യേക ഓർഗനൈസേഷൻ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, ഓപ്പൺ റിസർച്ചർ, കോൺട്രിബ്യൂട്ടർ ഐഡി (ORCID) ഐഡന്റിഫയറുകളിൽ, വിദഗ്ദ്ധരായ ഗവേഷകർക്കായി ഐഎസ്‍എൻഐ ഐഡന്റിഫയറുകളുടെ ഒരു റിസർവ്ഡ് ബ്ലോക്ക് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.[2] വ്യക്തിഗത ഗവേഷകർക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം ഓർകിഡ് ഐഡന്റിഫയർ സൃഷ്ടിക്കാനും ക്ലെയിം ചെയ്യാനും കഴിയും.[3] രണ്ട് സംഘടനകളും അവരുടെ ശ്രമങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു.

മാനേജ്മെന്റിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഓർഗനൈസേഷനുകൾ[തിരുത്തുക]

ഐഎസ്‍എൻഐ രജിസ്ട്രേഷൻ അതോറിറ്റി[തിരുത്തുക]

ഐ‌എസ്ഒ പ്രകാരം, ഐ‌എസ്ഒ 27729: 2012 രജിസ്ട്രേഷൻ അതോറിറ്റി “ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ ഇന്റർനാഷണൽ ഏജൻസി” ആണ്.[4] ഇത് ലണ്ടനിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.[5]

കമ്പനി ആക്ട് 2006 പ്രകാരം ഇത് ഒരു പ്രൈവറ്റ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് ബൈ ഗ്യാരണ്ടി ആയി ആണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.[6]

'ഇന്റർനാഷണൽ ഏജൻസി' പൊതുവെ ഐഎസ്‍എൻഐ-ഐഎ (ISNI-IA) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.[7] [8]

യുകെയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത, ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചത് കോൺഫെഡറേഷൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഡെസ് സൊസൈറ്റിസ് ഡി ആറ്റിയേഴ്‌സ് എറ്റ് കോമ്പോസിറ്റേഴ്സ് (സിസാക്), കോൺഫറൻസ് ഓഫ് യൂറോപ്യൻ നാഷണൽ ലൈബ്രേറിയൻസ് (സിഎൻഎൽ), ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ റൈറ്റ്സ് (IFRRO), ഇന്റർ‌നാഷണൽ പെർ‌ഫോമേഴ്‌സ് ഡാറ്റാബേസ് അസോസിയേഷൻ (IPDA), ഓൺലൈൻ കമ്പ്യൂട്ടർ ലൈബ്രറി സെന്റർ (OCLC), പ്രോക്വസ്റ്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സംഘടനകളുടെ ഒരു കൺസോർഷ്യമാണ്. ഈ ഓർ‌ഗനൈസേഷനുകളിൽ‌ നിന്നും നാമനിർ‌ദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ഡയറക്ടർ‌മാരും, സി‌എൻ‌എല്ലിന്റെ കാര്യത്തിൽ ബിബ്ലിയോതെക് നാഷണൽ‌ ഡി ഫ്രാൻ‌സിൻറെയും ബ്രിട്ടീഷ് ലൈബ്രറിയുടെയും പ്രതിനിധികളും‌ ഇത് നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

ഐഎസ്‍എൻഐ രജിസ്ട്രേഷൻ ഏജൻസികൾ[തിരുത്തുക]

ഒരു രജിസ്ട്രേഷൻ ഏജൻസി ഐഎസ്‍എൻഐ അപേക്ഷകരും ഐഎസ്‍എൻഐ അസൈൻ‌മെന്റ് ഏജൻസിയും തമ്മിലുള്ള ഇന്റർഫേസ് നൽകുന്നു.[9]

ISNI-IA വെബ്‌സൈറ്റിലെന്നപോലെ രജിസ്ട്രേഷൻ ഏജൻസികളുടെ പട്ടിക
പേര് (ISNI-IA വെബ്‌സൈറ്റിലെന്നപോലെ) മുതലുള്ള ബന്ധം
ബിബ്ലിയോടെക്ക നാഷനൽ ഡി എസ്പാന (BNE) സ്പെയിൻ
ബി‌എൻ‌എഫ് ( ബിബ്ലിയോതെക് നാഷണൽ ഡി ഫ്രാൻസ് ) 2014[10] ഫ്രാൻസ്
ബിബ്ലിയോത്തക് നാഷണൽ ഡി ലക്സംബർഗ് ലക്സംബർഗ്
ബ്രിട്ടീഷ് ലൈബ്രറി യുകെ
ബിടി‌എൽ‌എഫ് (സൊസൈറ്റി ഡി ഗെഷൻ ഡി ലാ ബാങ്ക് ഡി ഡിട്രെസ് ഡി ലാംഗ് ഫ്രാങ്കൈസ്) ഫ്രാൻസ്
കാസലിനി ലിബ്രി ഇറ്റലി
ചൈന നോളജ് സെന്റർ ഫോർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (CKCEST) ചൈന
കൺസോളിഡേറ്റഡ് ഇൻഡിപെന്റന്റ് യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം
എലക്ട്രെ
ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഏജൻസി (IDA) റഷ്യ
കോനിങ്ക്ലിജ്കെ ബിബ്ലിയോതെക് നെതർലാന്റ്സ്
കൽ‌റ്റർ‌ വെ ടൂറിസം ബകാൻ‌ലിസി ടർക്കി
നാഷണൽ അസംബ്ലി ലൈബ്രറി ഓഫ് കൊറിയ ദക്ഷിണ കൊറിയ
നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് കൊറിയ ദക്ഷിണ കൊറിയ
നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് പോളണ്ട് പോളണ്ട്
ന്യൂമെറിക്കൽ ഗുരൂസ് അമേരിക്ക
പ്രോഗ്രാം ഫോർ കോപ്പറേറ്റീവ് കാറ്റലോഗിംഗ് (പിസിസി)
ക്വാൻസിക് സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്
റിംഗോൾഡ് അന്താരാഷ്ട്ര ഓർഗനൈസേഷനുകൾ
രാകുതൻ കോബോ കാനഡ
സൗണ്ട് എക്സ്ചേഞ്ച് Inc. അമേരിക്ക
ശബ്‌ദ ക്രെഡിറ്റ് അമേരിക്ക
യൂട്യൂബ് 2018[11] അന്താരാഷ്ട്രം

2018 ൽ, യൂട്യൂബ് ഒരു ഐഎസ്‍എൻഐ രജിസ്ട്രിയായി മാറി, വീഡിയോകൾ ഫീച്ചർ ചെയ്യുന്ന സംഗീതജ്ഞർക്കായി ഐഎസ്‍എൻഐ ഐഡികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ആരംഭിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.[12] ഇതിന്റെ ഫലമായി ഐഎസ്‍എൻഐ ഐഡികളിൽ "അടുത്ത കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ 3-5 ദശലക്ഷം വരെ വർദ്ധനവുണ്ടാകുമെന്ന്" ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.[13]

2020 ൽ, സൗണ്ട് ക്രെഡിറ്റ് ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐയുമായി ചേർന്ന് സംഗീത വ്യവസായ ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ രജിസ്ട്രേഷനുകൾ സൌജന്യവും യാന്ത്രികവുമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സൗജന്യ രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനം സൗണ്ട് ക്രെഡിറ്റ് ഉപയോക്തൃ പ്രൊഫൈൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണ്.[14]

ഐഎസ്‍എൻഐ അംഗങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

2018 ജൂലൈ 11 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഐഎസ്‍എൻഐ അംഗങ്ങൾ (ഐഎസ്‍എൻഐ-ഐഎ അംഗങ്ങൾ)[15]

  • എബി‌എസ് (ഫ്രഞ്ച് ബിബ്ലിയോഗ്രാഫിക് ഏജൻസി ഫോർ ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ)
  • ബ്രിൽ പബ്ലിഷേഴ്സ്
  • സെഡ്രോ (സെന്ട്രോ എസ്പാനോൾ ഡി ഡെറെക്കോസ് റിപ്രോഗ്രാഫിക്കോസ്- CEDRO)
  • സിഡിആർ ( സെൻട്രൽ ഡിസ്കോത്തിക് റോട്ടർഡാം )
  • കോപ്പിറസ്
  • എഫ്‍സി‍സി‍എൻ
  • ഫ്രഞ്ച് നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സ് (ആർക്കൈവ്സ് നാഷണൽ‌സ് ഡി ഫ്രാൻസ്)
  • ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി
  • ഐക്കണോക്ലാസ്റ്റ്
  • ഐറിഷ് കോപ്പിറൈറ്റ് ലൈസൻസിംഗ് ഏജൻസി (ICLA)
  • ഐ‍എസ്‍എസ്‍എൻ ഇന്റർനാഷണൽ സെന്റർ
  • ലാ ട്രോബ് സർവകലാശാല
  • ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ്
  • മാക് ഓഡ്രം ലൈബ്രറി, കാൾട്ടൺ സർവകലാശാല
  • നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് ഫിൻ‌ലാൻ‌ഡ്
  • നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് ന്യൂസിലാന്റ്
  • നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് നോർവേ
  • നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് സ്വീഡൻ (കുങ്‌ലിഗ ബിബ്ലിയോടെക്കറ്റ്)
  • പബ്ലിഷേഴ്സ് ലൈസൻസിംഗ് സർവീസസ്
  • യു‍എൻ‍എസ്‍ഡബ്ല്യു ലൈബ്രറി

ഐഎസ്‍എൻഐ കവറേജ്[തിരുത്തുക]

  • 2020 ഒക്ടോബർ 2020 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 10.45 മില്യൺ വ്യക്തികൾ ഉൾപ്പടെ 11.51 മില്യൺ ഐഡന്റിറ്റീസ് ഉണ്ട് (ഇതിൽ 2.91 മില്യൺ ഗവേഷകരാണ്) കൂടാതെ 1,062,333 ഓർഗനൈസേഷനുകളും ഉണ്ട്.[16]

അവലംബങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. "ISNI - FAQ". www.isni.org. ശേഖരിച്ചത് 19 April 2018.
  2. "What is the relationship between ISNI and ORCID?". About ORCID. ORCID. ശേഖരിച്ചത് 10 February 2020.
  3. "ISNI and ORCID". ISNI. മൂലതാളിൽ നിന്നും 4 March 2013-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 29 March 2013.
  4. "Maintenance agencies and registration authorities". Iso.org. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  5. "ISNI International Agency - ISNI International Agency". Iso.org. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  6. http://www.isni.org/filedepot_download/134/473
  7. "ISNI". ശേഖരിച്ചത് 19 December 2014.
  8. "About the ISNI International Agency". ശേഖരിച്ചത് 19 December 2014.
  9. "Registration Agencies". ISNI. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  10. "BnF: First National Library In the World to Become an ISNI Registration Agency". ISNI. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  11. "YouTube Adopts ISNI ID for Artists & Songwriters". ISNI. 2018-01-22. മൂലതാളിൽ നിന്നും 2020-03-27-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  12. "YouTube Adopts ISNI ID for Artists & Songwriters". ISNI. മൂലതാളിൽ നിന്നും 2020-03-27-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 1 June 2018.
  13. "Transcript: YouTube Knows Who You Are". Beyond the Book. 18 March 2018. ശേഖരിച്ചത് 1 June 2018.
  14. "Music Industry ISNI Registrations Now Free and Automated". ISNI. 23 October 2020. ശേഖരിച്ചത് 27 November 2020.
  15. "Members". ISNI. ശേഖരിച്ചത് 2018-07-16.
  16. "ISNI". www.isni.org. ശേഖരിച്ചത് 19 April 2018.

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്[തിരുത്തുക]

  • കാരെൻ സ്മിത്ത്-യോഷിമുര, ജാനിഫർ ഗാറ്റൻ‌ബി, ഗ്രേസ് ആഗ്നൂവ്, ക്രിസ്റ്റഫർ ബ്രൌൺ, കേറ്റ് ബൈ‌റെൻ, മാറ്റ് കാരൂത്തേഴ്‌സ്, പീറ്റർ ഫ്ലെച്ചർ, സ്റ്റീഫൻ ഹിയർ, സിയാവോലി ലി, മറീന മിൽ‌വിജ്ക്, ച്യൂ ചിയാറ്റ് നൌൺ, ജോൺ റീമർ, റോഡ്രിക് സാഡ്‌ലർ, ജിംഗ് വാങ്, ഗ്ലെൻ വൈലി, കെയ്‌ല വില്ലി. 233 "അഡ്രസ്സിങ് ദ ചലഞ്ചസ് വിത്ത് ഓർഗനൈസേഷണൽ ഐഡന്റിഫയർസ് ആൻഡ് ഐ‌എസ്‌എൻ‌ഐ." ഡബ്ലിൻ, ഒഹായോ: ഒ സി എൽ സി റിസർച്ച്.

പുറം കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]