ഭജ ഗുഹകൾ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(Bhaja Caves എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
Jump to navigation Jump to search
Bhaje Caves
[[File:Bhaja Caves Great Chaitya.jpg

The Bhaje Caves 05.jpg|256px]]
Main Chaityagrha, Cave 12, with stupa
Map showing the location of Bhaje Caves
Map showing the location of Bhaje Caves
LocationBhaje,[1] Maharashtra, India
Coordinates18°43′40″N 73°28′55″E / 18.72778°N 73.48194°E / 18.72778; 73.48194Coordinates: 18°43′40″N 73°28′55″E / 18.72778°N 73.48194°E / 18.72778; 73.48194
GeologyBasalt
Entrances22
Difficultyeasy
Pronunciation[Bhaja or Bhaje]

ഭജ ഗുഹകൾ അഥവാ ഭജെ ഗുഹകൾ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ലോണാവാലക്ക് സമീപമുള്ള പുനെ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 2-ാംനൂറ്റാണ്ടിലെ 22 [2]ഗുഹപ്പണികളാണ്. അറബിക്കടലിൽ നിന്നും കിഴക്കോട്ട് ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര പാതയിൽ ഭജ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ 400 അടി ഉയരത്തിലാണ് ഈ [3]ഗുഹകൾ.(വടക്കേ ഇന്ത്യയും ദക്ഷിണേന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള വിഭജനം)[4]ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ നമ്പർ 2407 എ പ്രകാരം ലിഖിതങ്ങളും ഗുഹാക്ഷേത്രവും ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു സ്മാരകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [5][6]ഇതെല്ലാം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഹിനായന ബുദ്ധമതത്തിന്റെതാണ്. അവയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിൽ ഒന്നായ ഈ ഗുഹകളിൽ ധാരാളം സ്തൂപങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു നല്ല മാതൃകയായ ചൈത്യയിൽ (അല്ലെങ്കിൽ ചൈത്യഗ്രഹം - ഗുഹ XII) ഈ രൂപത്തിന്റെ ആദ്യകാല വളർച്ചയുടെ ഭാഗമായി തടി നിർമ്മിതിയിലുള്ള ഹോഴ്സ്ഷൂ മാതൃകയിലുള്ള സീലിംഗും കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ വിഹാരം (ഗുഹ XVIII) മുന്നിൽ തൂണുകളോടുകൂടിയ വരാന്ത അതുല്യമായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.[7]മരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള വാസ്തുവിദ്യയുടെ അവബോധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ ഗുഹകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. തബല എന്ന പേരിലാണ് ഈ കൊത്തു പണികൾ. രണ്ടായിരം വർഷങ്ങളായി ഇന്ത്യ ഈ കൊത്തു പണികൾ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. കൊത്തു പണികളിൽ തബല വായിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീയെയും നൃത്തം ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു സ്ത്രീയെയും കാണിക്കുന്നു.

വാസ്തുവിദ്യ[തിരുത്തുക]

കർലാ ഗുഹകളുമായി ഭജ ഗുഹകൾ വാസ്തുവിദ്യാ രൂപകൽപ്പനപങ്കുവയ്ക്കുന്നതായി കാണാം. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഒന്ന് ആയ ഇത് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സ്മാരകവും - ചൈത്യഗിരി - തുറന്ന കുതിരലാപ്പിൻറെ കവാടമായ വാതിൽ. ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ അനുസരിച്ച് ചൈത്യഘട്ടം ഗുഹകളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശം കൂടിയാണ്.[8] ചൈത്യർ ഇന്ത്യൻ മിത്തോളജിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ആശ്രിതരാണ്. മറ്റ് ഗുഹകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരു ഗുഹയും ഇടനാഴിയും ഉണ്ടായിരിക്കും. അപ്രസക്തമായ തുപ്പയും ചുറ്റുമുള്ള ഇടനാഴി ചുറ്റളവുള്ള വഴിയാണ് നൽകുന്നത്.[9]

ഗുഹകൾ[തിരുത്തുക]

  • ഗുഹ VI

ക്രമരഹിതമായമായ വിഹാരത്തിൽ, 14 ചതുരശ്ര അടി, ഓരോ വശത്തും രണ്ട് അറകളും പിൻവശത്ത് മൂന്നും ഉണ്ട്. ചൈത്യ ജന്നലുകളിൽ എല്ലാ അറ വാതിലുകളിലും അലങ്കാരമാണ്.[1] പ്ലൊമാന്റെ ഭാര്യ (ploughman’s wife) ബോധി ഈ വിഹാരം സമ്മാനിച്ചതായി അവരുടെ പേര് അറ വാതിലിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. .[10]

  • ഗുഹ IX

റെയിൽ പാറ്റേൺ ആഭരണങ്ങൾ, തകർന്ന മൃഗങ്ങളുടെ കണക്കുകൾ, എന്നിവ വരാന്തയുടെ മുൻവശത്താണ്. ഇത് പാണ്ഡവലേനി ഗുഹയും ഗുഹ VIII ഉം തമ്മിൽ നല്ല സാദൃശ്യം കാണിക്കുന്നു.[1]

  • ഗുഹ XII

ക്രി.മു. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ച ചൈത്യ ഹാളിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള കെട്ടിടമാണിത്. സ്തൂപത്തോടുകൂടിയ അപ്സൈഡൽ ഹാളിലാണ് ഇത് ഉള്ളത്.. മേൽക്കൂരയെ അനുകരിക്കുന്നതിൽ ഘടനാപരമായ ആവശ്യം ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ട മരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള കോളം ചരിവുകൾ അനുകരിക്കുന്നതിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നു. ഈ പരിധി പുരാതന മരം ചട്ടക്കൂടുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ബാരൽ വോൾട്ട് ആണ്. ചുമർ ചിത്രങ്ങൾ മൗര്യ സാമ്രാജ്യം മൗര്യൻ ശൈലിയിൽ മിനുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഒരു വലിയ കുതിരലാപ്പിൻറെ ആകൃതിയിലുള്ള ജാലകം,ചൈത്യ -ജാലകം എന്നിവ കവാടത്തിനു മുകളിലായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബാൽക്കണി, കിളിവാതിലുകൾ, സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുംതാഴെയുള്ള സീൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നതായുള്ള ശിൽപങ്ങൾ എന്നിവയടങ്ങുന്ന ഒരു ബഹുനില കെട്ടിടം അനുകരിച്ചുകൊണ്ട് പോർട്ടോ-ഏരിയ രൂപകല്പന ചെയ്തു. ഇത് ഒരു പുരാതന ഇന്ത്യൻ കൊട്ടാരത്തിന്റെ രൂപം സൃഷ്ടിച്ചു

[11]


ചൈത്യ 26 അടി 8 ഇഞ്ച് വീതിയുമുണ്ട്, 59 അടി നീളവും, അർദ്ധ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള അസ്പണവും, 3 അടി 5 ഇഞ്ച് വിസ്താരമുള്ള നാവേയിൽ നിന്നും 27 അറ്റ്കോണൽ ഷാഫ്റ്റുകൾ വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നു. 11 അടി 4 ഇഞ്ച് ഉയരവും. തറയിൽ 11 അടി വ്യാസമുള്ളതാണ് ഇത് കൊൻഡണ ഗുഹകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. പുഷ്പം, മുകുളങ്ങൾ, ഇലകൾ, ഫാൻ എന്നിവയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ബുദ്ധന്റെ 7 ചിഹ്നങ്ങൾ ഈ തൂണുകളിൽ കാണിക്കുന്നു.[1]

Cave XII "Main Chaitya"
Plan of the site
  • ഗുഹ XIII

പുരാതന കാലത്ത് മരം വാസ്തുശില്പിയായിരുന്നെങ്കിൽ ഇത് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നും. ഇത് 30 അടി നീളവും 14.5 അടി ആഴവുമാണ്. റെയ്ൽ പാറ്റേൺ നിരീക്ഷിക്കുന്നു, പുറകോട്ടുള്ള ചില അറകളും ബോൾട്ട് വാട്ടർ സിസ്റ്റവും ഇവിടെ കാണാം.[1]

  • ഗുഹ XIV

ഈ ഗുഹ വടക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് 6 അടി 8 ഇഞ്ച് വീതിയുമുണ്ട്. 25.5 അടി ആഴവും 7 സെല്ലുകളും. കല്ല് ബെഞ്ചുകൾ, സ്ക്വയർ ജാലകങ്ങൾ, കല്ല് കിടക്കകൾ എന്നിവ അറകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.[1]

  • ഗുഹ XV

ഗുഹയുടെ പതിനാലാമത്തെ തെക്ക് വരെ പടിക്കെട്ടിലൂടെ എത്താൻ കഴിയും. 12.5 വിസ്താരവും 10 അടി ആഴവും ഒരു ചെറിയ വിഹാരമാണ് ഇത്. ഇതിന് രണ്ട് അർദ്ധ വൃത്ത ബോണസ് ഉണ്ട്, വലത് വശത്ത് ഒരു ബെഞ്ച് ഉണ്ട് .[1]

  • ഗുഹ XVI

ഈ ചക്രത്തിൽ 3 ചൈത്യ ആർച്ച്സുകളും റെയിൽ പാറ്റേണും ഉണ്ട്.[1]

  • ഗുഹ XVII

ഒരു ചെറിയ വിഹാരം 18.5 അടി നീളവും 12.5 ആഴവുമാണ്, 5 അറകളുമുണ്ട്, അറയിൽ ഒരു ബെഞ്ച് ഉണ്ട്. ഇതിലെ രണ്ട് ലിഖിതങ്ങൾ അതിൽ കേടുവന്നിരുന്നു.[1] Cell door inscription describes “the gift of cell from Nadasava, a Naya of Bhogwati.”[10] One more inscription over two wells in one recess describes “a religious gift of cistern by Vinhudata, son of Kosiki, a great warrior.”[10]

  • ഗുഹ XIX

ഇത് ഒരു സന്യാസിമഠത്തിന്റെ വരാന്തയായിരുന്നു. ഇരുവശത്തും ഗാർഡിയൻ കണക്കുകൾ ഉണ്ട്.ഈ ഗുഹയിൽ സൂര്യൻ ഒരു രഥത്തിൽ സവാരി ചെയ്യുന്നതും ഒരു ആനയുടെ മേൽ ഇന്ദ്രൻ സവാരിചെയ്യുന്നതുമാണ്.[12]

Plan of the site

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 Burgess, James (1880). "The caves in vicinity of Karle and the Bor Ghat". The Cave Temples of India. W.H. Allen. pp. 223–228. Retrieved 5 July 2013. 
  2. "Ticketed Monuments - Maharashtra Bhaja Caves, Bhaja". Archaeological Survey of India, Government of India. Retrieved 5 July 2013.
  3. "CHAPTER 20 PLACES OF INTEREST". Maharashtra Government - Tourism and Cultural Dept. Retrieved 6 July 2013.
  4. "Later Andhra Period India". Retrieved 2007-01-24.
  5. "List of the protected monuments of Mumbai Circle district-wise" (PDF).
  6. "Bhaja Caves Visitors' Sign". Retrieved 2012-10-08.
  7. Ahir, D. C. (2003). Buddhist sites and shrines in India: history, art, and architecture (1. ed.). Delhi: Sri Satguru Publ. p. 191. ISBN 8170307740.
  8. "Ticketed Monuments - Maharashtra Bhaja Caves, Bhaja". Archaeological Survey of India, Government of India. Retrieved 5 July 2013.
  9. "5000 Years of Indian Architecture". Archived from the original on 14 April 2007. Retrieved 2007-03-14.
  10. 10.0 10.1 10.2 Burgess, James; Indrājī Bhagvānlal (1881). "Bhaja Caves and their inscriptions". Inscriptions from the Cave-temples of Western India: With Descriptive Notes &c Volume 10 of Archæological Survey of Western India. Government Central Press. pp. 22–25. Retrieved 6 July 2013. 
  11. ASI, "Bhaja Caves"; Michell, 352;Dehejia
  12. Knapp, Stephen (2009). "Karla and Bhaja Caves". Spiritual India handbook : a guide to temples, holy sites[,] festivals and traditions. Mumbai: Jaico Publishing. ISBN 8184950241. Retrieved 6 July 2013. 
  • Dehejia, V. (1997). Indian Art. Phaidon: London. ISBN 0-7148-3496-3
  • Michell, George, The Penguin Guide to the Monuments of India, Volume 1: Buddhist, Jain, Hindu, 1989, Penguin Books, ISBN 0140081445

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഭജ_ഗുഹകൾ&oldid=2805213" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്