പാലയൂർ പള്ളി

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(സെൻറ്. തോമസ് പള്ളി (പാലയൂർ) എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
പാലയൂർ പള്ളി

തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ചാവക്കാടിനടുത്ത് പാലയൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതി പുരാതനമായ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയമാണ് പാലയൂർ പള്ളി ( Palayur Church / Palayoor Church) . ദേശീയ അന്തർദേശീയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും,ഭാരതത്തിലെ ആദ്യ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പാലയൂർ പള്ളി. ക്രി.വ 52-ൽ തോമാശ്ലീഹ സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യം അദ്ദേഹം അവിടെ ഒരു കുരിശ് മാത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും പിന്നീട് പള്ളി പണികഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു, മറ്റുള്ളവ ക്രാംഗനൂർ, കൊക്കമംഗലം, കോട്ടക്കാവ്, കൊല്ലം, നിരാനം, ചായൽ (നിലക്കൽ) എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു അവ. പള്ളി ആദ്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടത്ത് പള്ളിയുടെ ആദ്യരൂപം നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു.. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജിയാക്കോമോ ഫെനിഷ്യോ ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ പ്രധാന പവിത്രതയെ ബലിയർപ്പിക്കാതെ തന്നെ വളരെയധികം മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ നടത്തി പള്ളി വലുതാക്കി. [1]


സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ തൃശൂർ അതിരൂപതയിലുൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ പള്ളി.വലിയ നൊയമ്പിൽ ഓശാന ഞായറിന് മുമ്പുള്ള ഞായർ തൃശൂർ അതിരൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള പളളികളിൽ നിന്ന് പാലയൂർ പള്ളിയിലേക്ക് മഹാതീർത്ഥാടനം നടത്തുന്നു. ജൂലൈ മൂന്നിന് മാർ തോമാശ്ലീഹായുടെരക്തസാക്ഷി ദിനത്തിന്റ ശ്രാദ്ധ ഊട്ട് നടത്തുന്നു.[2] പാലയൂർ പളളി, ചരിത്ര മ്യൂസിയം, ശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ച കൽകുരിശ് , ബോട്ട് കുളം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തോമാശ്ലീഹായുടെ ശിൽപം, ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ തളിയകുളം, എന്നിവയാണ് ഇവിടെ തീർത്ഥാടകർക്ക് സന്ദർശിക്കാവുന്നത്. ചാവക്കാട് തൃശൂർ റൂട്ടിൽ ആണ് പള്ളി സ്ഥതി ചെയ്യുന്നത് ചാവക്കാട് ബസ് സ്റ്റാഡിൽ നിന്ന് ഒരുകിലോമീറ്ററും ,ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് നാലു കിലോ മീറ്ററും ,നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാന താവളത്തിൽ നിന്ന് 90 കിലോമീറ്ററും മാറി സ്ഥ്തി ചെയ്യുന്നു.

ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ക്രൈസ്തവ ദേവാലയം[തിരുത്തുക]

ക്രിസ്തു വര്ഷം 52 ആം ആണ്ടിൽ സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ പള്ളി പാലയൂർ പള്ളിയാണ് .അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്ത്യയിലെ എന്നല്ല ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ക്രിസ്തീയ ദൈവാലയവും പാലയൂർ തന്നെ .ഏഷ്യയിലെ തന്നെ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ചരിത്ര മ്യൂസിയം ഇവിടെയാണ്‌ ഉള്ളത് . ഇത് ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ഒരു തീർഥാടന കേന്ദ്രമാണ് .തോമസ് ശ്ലീഹ സ്ഥാപിച്ച എഴരപ്പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് പാലയൂർ പള്ളി

ചരിത്രം[തിരുത്തുക]

സെൻ്റ് തോമസിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശില്പം ഇവിടെയാണ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളത്

ക്രിസ്ത്യൻ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് സെന്റ് തോമസ് മുസിരിസിൽ നിന്ന് (കൊടുങ്ങല്ലൂർ) സഞ്ചരിച്ച് കായലിലൂടെ ബോട്ടിൽ പാലയൂരിൽ എത്തി. അക്കാലത്ത് പാലയൂർ ബ്രാഹ്മണരുടെയും യഹൂദരുടെയും ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നു. പാലയൂരിലെ ജൂത വ്യാപാരികളെ "ജൂദക്കുന്നു" (യഹൂദരുടെ കുന്നിന്റെ അർത്ഥം) സന്ദർശിക്കാനും ക്രിസ്തീയ സുവിശേഷം പ്രസംഗിക്കാനും അദ്ദേഹം എത്തി. ഈ സ്ഥലം വരണ്ട ഭൂമിയായി മാറിയെങ്കിലും പ്രാദേശികമായി 'ബോട്ടുകുളം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബോട്ട് ജെട്ടി എന്ന നിലയിലുള്ള ചരിത്രപരത സെന്റ് തോമസിന്റെ സ്മാരകമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു (ചിത്രം കാണുക)

സെന്റ് തോമസ് സ്ഥാപിച്ച ഏഴ് പള്ളികളിൽ മൂന്നെണ്ണം മാത്രം - ത്രിസൂരിലെ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപതയിലെ പാലയൂർ, സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ മേജർ ആർക്കെപാർക്കി, എറണാകുളം-അങ്കമാലി, മലങ്കാര ഓർത്തഡോക്സ് രൂപതയിലെ നിരണം മാതം തുടർച്ച അവകാശപ്പെട്ടുള്ളൂ, ബാക്കിയുള്ള നാല് പള്ളികൾ അവരുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരവധി മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി.

സെന്റ് തോമസ് 17 വർഷം ഇന്ത്യയിൽ താമസിച്ചുവെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്[എവിടെ?]: 4 വർഷം സിന്ധിൽ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാനിൽ), മലബാർ തീരത്ത് 6 വർഷവും തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മൈലാപൂരിൽ 7 വർഷവും.[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] എ ഡി 52 ൽ സെന്റ് തോമസിന്റെ ചരിത്രപരമായ വരവിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ ഇന്ത്യൻ പോസ്റ്റൽ സർവീസ് 1964 ലും 1973 ലും രണ്ട് സ്മാരക സ്റ്റാമ്പുകൾ കൊണ്ടുവന്നു.

ഐതിഹ്യം[തിരുത്തുക]

തോമാശ്ലീഹായെ പാലയൂർ വന്നതിനെ പറ്റിയും കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയ സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചും വളരെയധികം ഐതിഹ്യങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ആദ്യനൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈ പ്രദേശത്ത് ജൈന മതവും ബുദ്ധമധവും വ്യാപിച്ചിരുന്നു.അക്കാലത്ത് സൂര്യാരാധന്ന ചില നാട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.എ.ഡി 52ൽ മാർതോമാശ്ലീഹാ തളിയ കുളത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവിടെ ചിലർ കുളി കഴിഞ്ഞു വെള്ളം കൈകുമ്പിളിലെടുത്ത് മന്ത്രങ്ങൾ ഉരുവിട്ടുകൊണ്ടു 'അർഗ്യം' അല്ലെങ്കിൽ 'തർപ്പണം' (വെള്ളം മന്ത്രം ജപിച്ചു മുകളിലേക്ക് എറിയുക ) നടത്തുന്നതായി കണ്ടു. തോമാശ്ലീഹാ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങൾ തർപ്പണം ചെയ്‌ത്‌ സൂര്യദേവനെ ആരാധിക്കുകയാണെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം അവരോട് തർക്കിച്ചു , അവർ സമർപ്പിച്ച ജലം സൂര്യദേവൻ സ്വീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. അത് കൊണ്ടാണ് അവർ ജലം മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞാലും അത് താഴേക്ക് വീഴുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം ആ ബ്രാഹ്മണരെ വെല്ലുവിളിച്ചു. അവർ ചെയ്ത അതേ രീതിയിൽ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞാൽ തന്റെ ദൈവം അത് സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു കൊണ്ട് അവൻ അവരുമായി ഒരു പന്തയം വെച്ചു. താൻ മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞ വെള്ളം തിരികെ വീഴില്ല. തോമാശ്ലീഹാ ഇത് തെളിയിച്ചാൽ അവന്റെ ദൈവം ശ്രേഷ്ഠനാണ്, ബ്രാഹ്മണർ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിക്കേണ്ടിവരും. അല്ലെങ്കിൽ തോമാശ്ലീഹാ അവരുടെ ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കാം എന്നായിരുന്നു പന്തയം. പറഞ്ഞത് പോലെ തന്നെ തോമാശ്ലീഹാ പരിശുദ്ധ ത്രിത്വത്തെ വിളിച്ച് കുരിശടയാളം വരച്ചു തന്റെ കൈപ്പത്തിയിൽ പിടിച്ച വെള്ളം വായുവിലേക്ക് എറിഞ്ഞു, അത് ഉയരത്തിൽ വായുവിൽ തങ്ങി നിന്നു. ഈ അത്ഭുതം കണ്ടു ബ്രാഹ്‌മണർ അത്ഭുതം പൂണ്ടു. ഈ അത്ഭുതത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നിരവധി ബ്രാഹ്മണരെയും ജൂതന്മാരെയും മതപരിവർത്തനം ചെയ്തു.

അദ്ദേഹം അവിടെ പാലയൂരിൽ ക്രിസ്തുവിന്റെ പ്രബോധനങ്ങൾ നടത്തി. ഹിന്ദു ബ്രാഹ്മണ സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഒരുപാട് പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ പ്രവർത്തികളിലൂടെ ക്രിസ്തുമതത്തിൽ വിശ്വസിച്ചു. ക്രിസ്തു മതത്തിലേക്ക് മാറിയവരെ അടുത്തുള്ള കുളത്തിൽ സ്നാനപ്പെടുത്തി, ഈ കുളം ഇപ്പോൾ "തളിയകുളം" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് ഭാരതത്തിലെ ആദ്യത്തെ "സ്നാന കുളം", "ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ജന്മസ്ഥലം" എന്നൊക്കെ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. തോമാശ്ലീഹാ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്നും വഞ്ചിയിൽ  (ബോട്ടിൽ) വന്നിറങ്ങിയ കുളം "ബോട്ട് കുളം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാത്ത ബ്രാഹ്മണർ ശപിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലം' അല്ലെങ്കിൽ "ശാപ കാട്" എന്ന വിശേഷണം പാലയൂരിന് നൽകുകയും സ്വയം പിന്നീട് വേമ്പനാട്ടിലേക്ക് കുടിയേറുകയും ചെയ്തു. "ശാപ കാട് " പിന്നീട് "ചാവക്കാട് " ആയി മാറി എന്ന് ഐതിഹ്യം. അന്നത്തെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങൾ ആയ കള്ളി,കാളിക്കാവ്,പകലോമറ്റം,ശങ്കരപുരി എന്നീ കുടുംബങ്ങളിലെ കാരണവന്മാർക്ക് ശ്ലീഹ പുരോഹിത പട്ടവും നൽകിയതായി വിശ്വസിച്ചു വരുന്നു .

തോമാശ്ലീഹാ ജ്ഞാന സ്നാനം നൽകിയതായി കരുതുന്ന ഈ കുടുംബങ്ങൾ അന്നാട്ടിലെ ഭൂരിപക്ഷ സമുദായാംഗങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് മൂലം അവിടെ നിന്നും പലായനം ചെയ്തു . ഇതിൽ പകലോമറ്റം ,ശങ്കരപുരി കുടുംബങ്ങൾ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കുറവിലങ്ങാട് കേന്ദ്രീകരിച്ചും , കള്ളി , കാളികാവ് കുടുംബങ്ങൾ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കുന്നംകുളം പഴഞ്ഞി കേന്ദ്രീകരിച്ചും  ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹം ആയി തീർന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു .

കേരളത്തിൽ നിന്ന് മാർ തോമാ തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് പോയി സുവിശേഷം പ്രസംഗിച്ചു. മൈലാപ്പൂരിലെ ചിന്നമലയിൽവച്ച് ഏ.ഡി.72 ജൂലൈ മൂന്നിന് പൂജാരിയുടെ കുന്തംകൊണ്ടുള്ള കുത്തേറ്റ് വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി രക്തസാക്ഷിയായതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

നിലവിൽ ഉള്ള ദേവാലയം[തിരുത്തുക]

പാലയൂരിൽ നിന്ന് ഹിന്ദു ബ്രാഹ്മണരുടെ കുടിയേറ്റത്തെത്തുടർന്ന്, വിജനമായ പഴയ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി പള്ളി പണിതു. പേർഷ്യൻ പള്ളി പദ്ധതിയോടുകൂടിയ അലങ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹിന്ദു വാസ്തുശൈലിയുടെ സംയോജനമായിരുന്നു പള്ളി. പള്ളിയുടെ മേൽക്കൂര ഒരു ഗോപുരം പോലെ ഉയരുന്നു. സമീപനമോ പ്രവേശന കവാടമോ ഒരു ഹിന്ദു ശൈലിയിലുള്ള മണ്ഡപം പോലെയാണ്. അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ മാത്രമല്ല, പഴയ പള്ളി നിലനിർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വികാരാധീനരുമായ നാട്ടുകാരിൽ നിന്ന് ഉചിതമായ അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം ഒരു ഇറ്റാലിയൻ മിഷനറി ചെറിയ പഴയ തേക്ക് മരം പള്ളിക്ക് ചുറ്റും പുതിയ പള്ളി പണിതു. എന്നിരുന്നാലും, പള്ളി പൂർത്തീകരിച്ചതിനുശേഷം പുരോഹിതൻ ഉചിതമായ ഒരു പ്രസംഗം നടത്തിയ ശേഷം, പഴയ തടി ഘടന പൊളിച്ചുമാറ്റാൻ പ്രദേശവാസികൾ സമ്മതിച്ചു, അതിന്റെ ഫലമായി സഭ മനോഹരമായി കാണപ്പെട്ടു. സെന്റ് തോമസ് സമർപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ ബലിപീഠം ഇപ്പോഴും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിപ്പു സുൽത്താൻ കേരളത്തിൽ അധിനിവേശം നടത്തിയപ്പോൾ പള്ളി തീകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] അതിനുശേഷം അത് പുനർനിർമിച്ചു.

മാർ തോമാശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ച കൽക്കുരിശ്, ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ബോട്ട് കുളo, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തോമാശ്ലീഹായുടെ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പൂർവ്വികർക്ക് മാമ്മോദീസാ നല്കിയ പുണ്യമായ തളിയകുളം. ഈ തളിയകുളത്തിൽ എല്ലാമാസവും സമൂഹ മാമ്മോദീസ നടത്തുന്നു. കേളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ ഇവിടെ വന്ന് കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് മാമ്മോദീസ നൽകുന്നു. പാലയൂർ പള്ളിയിൽ എല്ലാ ചൊവാഴ്ചകളിലും ചൊവ്ഴച്ച ആചരണം നടത്തുന്നു. മാസത്തിലെ പത്താം തിയ്യതി കഴിഞ്ഞു വരുന്ന ഞായറാഴ്ച്ച മുപ്പിട്ടു ഞായർ ആയി ആഘോഷിക്കുന്നു ഈ ദിവസങ്ങളിൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഉള്ള ആദ്യ ചോറൂണ് നടത്തുന്നു.

ചരിത്രപ്രിസിദ്ധമായ പാലയൂർ പള്ളിയിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന ഉത്തുംഗമായ മണിമാളിക പള്ളിയുടെ പ്രൗഡിയും പഴമയും വിളിച്ചോതുന്നു.ഇന്ന് അപൂർവ്വം പള്ളികളിൽ മാത്രമാണ് ഈ രൂപത്തിലുള്ള മണിമാളിക കാണുവാൻ സാധിക്കുന്നത്.പാലയൂർ പള്ളിയിൽ വരുന്നവർ ആദ്യം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ മണിമാളികയിലാണ്.ആറ് നിലകളും അതിനുമുകളിൽ തകരംകൊണ്ടു നിർമ്മിതമായ ചതുഷ്കോണാകൃതിയിലുള്ള ഒരു മേൽക്കൂടം ഉൾപ്പടെ ഏഴ് നിലകളിയാളയിരുന്നു മണിമാളികയുടെ ആദ്യരൂപം.മേൽക്കൂടിന് മുകളിൽ പേർഷ്യൻ മാതൃകയിലുള്ള ഒരു കുരിശും സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു.

2020 ജൂലൈ 3ന് പാലയൂർ മാർത്തോമ തീര്ഥാടനകേന്ദ്രത്തെ മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്‌കോപ്പൽ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി സീറോ മലബാർ സഭ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

പാലയൂർ മഹാതീർത്ഥാടനം[തിരുത്തുക]

വലിയ നൊയമ്പിലെ ഓശാന ഞായറിനു മുമ്പുള്ള ഞായറാഴ്ച്ച തൃശൂർ അതിരൂപതയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പാലയൂർ മഹാതീർത്ഥാടനം ഇവിടെ നടത്തുന്നു. അന്നേ ദിവസം തൃശൂരിൽ നിന്നും തീർത്ഥാടകർ കാൽ നടയായി ഏകദേശം 40 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് പാലയൂർ വിശുദ്ധ മാർത്തോമൻ തീർത്ഥകേന്ദ്രത്തിൽ  എത്തുന്നു. പാലയൂർ മഹാതീർത്ഥാടനം തോമാശ്ലീഹായുടെ സുവിശേഷം പ്രചരിപ്പിച്ചു കൊണ്ടുള്ള കാൽ നടയാത്രയെ അനുസ്മരിക്കുന്നു.

സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം[തിരുത്തുക]

തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ചാവക്കാടിനടുത്ത്, കാഞ്ഞാണി റോഡിൽ ആണ് പാലയൂർ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചാവക്കാട് ബസ്സ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്ററും, ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് നാലു കിലോമീറ്ററും, നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനതാവളത്തിൽ നിന്ന് 85 കിലോമീറ്ററും ആണ് യാത്രാ ദൂരം.

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. "The Syro-Malabar Church". 2008-05-12. Archived from the original on 2008-05-12. ശേഖരിച്ചത് 2021-07-18.CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  2. "തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ വെബ്‌സൈറ്റിലെ വിവരണം". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2011-07-12-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 2011-06-10.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പാലയൂർ_പള്ളി&oldid=3820560" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്