ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് അഥവാ ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ചിഹ്നം

പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ അഥവാ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (English: Director general of police/DGP) (ഡി.ജി.പി) എന്നത് ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലെ ഒരു റാങ്കാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനത്തിലോ ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലോ ഉള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഈ പദവി വഹിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെയോ പോലീസ് സേനയുടെ മേധാവിയാണ്. ഡിജിപിയെ മന്ത്രിസഭ നിയമിക്കുന്നു, കൂടാതെ മൂന്ന് നക്ഷത്ര (3 സ്റ്റാർ) പദവിയുമുണ്ട്.

ഡിജിപി, എഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കാറിൽ നീല ബോർഡിൽ മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ (3 star) പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കും. ഇത് ഡിജിപി റാങ്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരും സംസ്ഥാനത്ത് അല്ലെങ്കിൽ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉണ്ടായേക്കും. ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള മറ്റു ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വിജിലൻസ് ആൻഡ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ ഡയറക്ടർ, ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പ്രിസൺസ് (ജയിൽ മേധാവി), ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ ആൻഡ് സിവിൽ ഡിഫൻസ് (അഗ്നിശമന സേന മേധാവി), [1] ക്രിമിനൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് (സിഐഡി), പോലീസ് ഹൗസിംഗ് സൊസൈറ്റി, റോഡ് സാഫറ്റി കമ്മീഷണർ എന്നീ തസ്തികകളിലും മറ്റു പൊതു മേഖല സ്ഥാപനങ്ങളുടെ തലവനായും നിയമിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരെ, സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഡയറക്ടർ (സിബിഐ), സർദാർ വല്ലഭഭായ് പട്ടേൽ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമി ഡയറക്ടർ, കേന്ദ്ര റിസർവ് പോലീസ് സേന ഡയറക്ടർ ജനറൽ (സി.ആർ.പി.എഫ്), മറ്റു കേന്ദ്ര സായുധ പോലീസ് സേനകളുടെ ഡയറക്ടർ ജനറൽ എന്നീ തസ്തികകളിലും മറ്റു കേന്ദ്ര സർക്കാർ സംഘടനകളിലും അതുപോലെ സ്ഥാപനങ്ങളിലും മേധാവിയായും നിയമിക്കുന്നു.

ഡയറക്‌ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് അല്ലെങ്കിൽ ഡിജിപിയുടെ ചിഹ്നം കുറുകെയുള്ള വാളിന്റെയും ലാത്തിയുടെയും മേൽ ദേശീയ ചിഹ്നവുമാണ്. ഡിജിപിയുടെയും അഡീഷണൽ ഡിജിപിയുടെയും (എഡിജിപി) യൂണിഫോമും ചിഹ്നവും ഒന്നുതന്നെയാണ്. ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ എഡിജിപിമാർക്കും ഐജിമാർക്കും സമാനമായി അവരുടെ ഷർട്ടിന്റെ കോളറിൽ നീല നിറത്തിലുള്ള പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഓക്ക് മരത്തിൻറെ ഇലയുടെ മാതൃകയിൽ തുന്നിയ പാച്ചും ധരിക്കുന്നു. [2] [3]

സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി[തിരുത്തുക]

കേരള പോലീസിൻറെ തലവനെയാണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി എന്നു പറയുന്നത്. സംസ്ഥാന പോലീസ് സേനയുടെ തലവനാണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ് (ഐപിഎസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ആളാണ്. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ കാര്യങ്ങൾക്കും പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയമിച്ചിരിക്കുന്നു.

സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി അഥവാ ക്രമസമാധാന ചുമതലയുള്ള ഡിജിപിയെ തീരുമാനിക്കുന്നത് മന്ത്രിസഭയാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള മുതിർന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പട്ടിക സംസ്ഥാന സർക്കാർ യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷന് (യു.പി.എസ്.സി) അയക്കും. അതിൽ നിന്ന് മൂന്നുപേരെ യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ സംസ്ഥാന സർക്കാറിന് നിർദ്ദേശിക്കും. സംസ്ഥാന സർക്കാർ അതിൽ നിന്ന് ഒരാളെ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായി നിയമിക്കും. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയുടെ കാലാവധി കുറഞ്ഞത് രണ്ടു വർഷമാണ്. [4]

മറ്റു നിയമനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

സംസ്ഥാന സർക്കാറിന് കീഴിൽ[തിരുത്തുക]

ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ താഴെയുള്ള തസ്തികകളിൽ നിയമിക്കുന്നു.

തസ്തിക വകുപ്പ് റാങ്ക്
ഡയറക്ടർ ജനറൽ, ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്, സിവിൽ ഡിഫൻസ്, ഹോം ഗാർഡ് അഗ്നിശമന രക്ഷാസേന ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ, വിജിലൻസ് വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ (പ്രിസൺസ്) ജയിൽ വകുപ്പ് ഡിജിപി
ചെയർമാൻ & മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ സൊസൈറ്റി ഡിജിപി

കേന്ദ്രസർക്കാരിന് കീഴിൽ[തിരുത്തുക]

കേന്ദ്രസർക്കാറിന് കീഴിൽ ഡിജിപി റാങ്കിലുള്ള ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പ്രധാന നിയമനങ്ങൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.

സ്ഥാനം ഏജൻസി/സേന റാങ്ക്
സ്പെഷ്യൽ ഡയറക്ടർ ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോ ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ (സി.ബി.ഐ) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ സർദാർ വല്ലഭഭായ് പട്ടേൽ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമി ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ നാർക്കോട്ടിക്സ് കൺട്രോൾ ബ്യൂറോ (എൻ.സി.ബി) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ കേന്ദ്ര റിസർവ്വ് പോലീസ് (സി.ആർ.പി.എഫ്) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഇൻഡോ ടിബറ്റൻ ബോർഡർ പോലീസ് (ഐ.ടി.ബി.പി) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ അതിർത്തിരക്ഷാസേന(ബി.എസ്.എഫ്) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ സ്പെഷ്യൽ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ഗ്രൂപ്പ് (എസ്.പി.ജി) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ കേന്ദ്ര വ്യവസായ സുരക്ഷാസേന (സി.ഐ.എസ്.എഫ്) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ ദേശീയ സുരക്ഷാസേന (എൻ.എസ്.ജി) ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ സശസ്ത്ര സീമാ ബൽ

(എസ്.എസ്.ബി)

ഡിജിപി
ഡയറക്ടർ ജനറൽ ദേശീയ ദുരന്ത നിവാരണ സേന (എൻ.ഡി.ആർ.എഫ്‌) ഡിജിപി
പോലീസ് കമ്മീഷണർ ഡൽഹി പോലീസ് ഡിജിപി


ഇതും കാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. "Reshuffle in Jharkhand police department". Business Standard. 11 March 2013.
  2. "UPSC". Upsc.gov.in. ശേഖരിച്ചത് 18 February 2015.
  3. "National Portal of India". india.gov.in. മൂലതാളിൽ നിന്നും 13 June 2009-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്.
  4. "അനിൽകാന്ത് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി" (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 2022-09-09.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഡയറക്ടർ_ജനറൽ_ഓഫ്_പോലീസ്&oldid=3779028" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്