സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search
സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം
Sulfuric-acid-Givan-et-al-1999-3D-vdW.png
Space-filling model
Sulfuric-acid-Givan-et-al-1999-3D-balls.png
Ball-and-stick model
S=O bond length = 142.2 pm, S-O bond length = 157.4 pm, O-H bond length = 97 pm
Sulphuric acid 96 percent extra pure.jpg
Names
IUPAC name
Sulfuric acid
Other names
Oil of vitriol
Identifiers
CAS number 7664-93-9
PubChem 1118
EC number 231-639-5
UN number 1830
KEGG D05963
ChEBI 26836
RTECS number WS5600000
SMILES
InChI
Gmelin Reference 2122
ChemSpider ID 1086
Properties
മോളിക്യുലാർ ഫോർമുല H
2
SO
4
മോളാർ മാസ്സ് 98.079 g/mol
Appearance Clear, colorless liquid
Odor odorless
സാന്ദ്രത 1.84 g/cm3, liquid
ദ്രവണാങ്കം

10 °C, 283 K, 50 °F

ക്വഥനാങ്കം

337 °C, 610 K, 639 °F

Solubility in water miscible, exothermic
ബാഷ്പമർദ്ദം 0.001 mmHg (20 °C)[1]
അമ്ലത്വം (pKa) −3, 1.99
വിസ്കോസിറ്റി 26.7 cP (20 °C)
Thermochemistry
Std enthalpy of
formation
ΔfHo298
−814 kJ·mol−1[2]
Standard molar
entropy
So298
157 J·mol−1·K−1[2]
Hazards
Flash point Non-flammable
US health exposure limits (NIOSH):
LD50 2140 mg/kg (rat, oral)[3]
Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 N verify (what isYesY/N?)
Infobox references

ശക്തിയേറിയ ഒരു ധാതു അമ്ലമാണ് സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം (ഗന്ധകാമ്ലം). ഇതിൻറെ രാസസമവാക്യം H2SO4 ആണ്. ഏതു ഗാഢതയിൽ വെച്ചും വെള്ളവുമായി ലയിക്കും. ഈ പ്രവർത്തനം ഒരു താപമോചക പ്രവർത്തനമാണ്. വളരെയേറെ ഉപയോഗങ്ങൾ ഉള്ള ഒന്നാണ് സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം. രാസ വ്യവസായത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളിലൊന്നാണിത്. 2001-ൽ ലോകമെമ്പാടുമായി 16.5 കോടി ടൺ സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം ഉൽപാദിക്കപ്പെട്ടു. രാസവസ്തുക്കളുടെ രാജാവ്, ഓയിൽ ഓഫ് വിട്രിയോൾ എന്നീ പേരുകളിൽ ഈ അമ്ലം അറിയപ്പെടുന്നു.

നിർമ്മാണം[തിരുത്തുക]

പ്രധാന ലേഖനം: സമ്പർക്ക പ്രക്രിയ

സൾഫർ, ഓക്സിജൻ, ജലം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സമ്പർക്ക പ്രക്രിയ മുഖേനയാണ് സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം നിർമ്മിക്കുന്നത്. ആദ്യ പടിയായി സൾഫർ കത്തിച്ച് സൾഫർ ഡൈയോക്സൈഡാക്കി മാറ്റുന്നു.

(1) S(s) + O2(g) → SO2(g)

സൾഫർ ഡൈയോക്സൈഡ് കൂടുതൽ ഓക്സിജനുമായിവനേഡിയം പെൻറോക്സൈഡ് ഉൽപ്രേരകത്തിൻറെ സാനിധ്യത്തിൽ 450 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ്‍ വരെ ചൂടാക്കി സൾഫർ ട്രൈയോക്സൈഡാക്കി മാറ്റുന്നു.

(2) 2 SO2 + O2(g) → 2 SO3(g)     (in presence of V2O5)

സൾഫർ ട്രൈയോക്സൈഡ് വെള്ളവുമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ(usually as 97-98% H2SO4 containing 2-3% water) 98-99% ഗാഢതയുള്ള സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം ലഭിക്കുന്നു.

(3) SO3(g) + H2O(l) → H2SO4(l)

സൾഫർ ട്രൈയോക്സൈഡിനെ സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലത്തിൽ ലയിപ്പിച്ച് ഒലിയം നിർമ്മിക്കുന്നു.

(3) H2SO4(l) + SO3 → H2S2O7(l)

ഒലിയത്തെ നേർപ്പിച്ച് നിശ്ചിത ഗാഢതയുള്ള സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം നിർമ്മിക്കുന്നു.

(4) H2S2O7(l) + H2O(l) → 2 H2SO4(l)'

രാസഗുണങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

നിർജലീകാരി[തിരുത്തുക]

പദാർത്ഥങ്ങളിൽ രാസപരമായി സംയോജിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജനെയും,ഓക്സിജനെയും ജലത്തിന്റെ അതേ അംശബന്ധത്തിൽ ( 2: 1) ആഗിരണം ചെയ്യാൻ സൾഫ്യൂരിക്ക് ആസിഡിന് കഴിയുന്നു. അതിനാൽ സൾഫ്യൂരിക്ക് ആസിഡ് നിർജലീകരിയാണ്.

ഉദാഹരണം[തിരുത്തുക]

രാസസമവാക്യം
C12H22O11 + H2SO4 → 12C + 11H2O + H2SO4 (പഞ്ചസാര)
C6H12O6 + H2SO4 → 6C + 6H2O + H2SO4 (ഗ്ലൂകോസ്)
  • കോപ്പർ സൾഫേറ്റ് ക്രിസ്റ്റലുകളെ(നീല) നിർജല കോപ്പർ സൾഫേറ്റ് ആക്കിമാറ്റുന്നു.
രാസസമവാക്യം
CuSO4.5H2O + 5H2SO4 → CuSO4 + 5H2SO4.5H2O

ശോഷകാരകം[തിരുത്തുക]

ഒരു പദാർത്ഥത്തോട് ഒപ്പമുള്ള ജലത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളാണ് ശോഷകാരകങ്ങൾ

ഉദാഹരണം[തിരുത്തുക]

  • HCl വാതകം, SO2 വാതകം, Cl2 എന്നിവയെ ഈർപ്പരഹിതമാക്കുന്നു.

ആസിഡ് ഗുണം[തിരുത്തുക]

H2SO4 ഒരു ദ്വിബേസിക ആസിഡാണ്. ഇത് രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ലവണങ്ങൾ തരുന്നു; ആസിഡ് ലവണവും, ന്യൂട്രൽ ലവണവും.

H2SO4ന്റെ അയോണിക ഘട്ടങ്ങൾ NaOH പോലുള്ള ആൽക്കലികളുമായി പ്രവർത്തിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന ലവണം ലവണത്തിന്റെ സ്വഭാവം
H2SO4 → H+ + HSO4-
(ബൈസൾഫേറ്റ് അയോൺ)
NaHSO4
(സോഡിയം ബൈസൾഫേറ്റ്)
ആസിഡ് ലവണം
H2SO4 → H+ + HSO42-
സൾഫേറ്റ് അയോൺ
Na2SO4

(സോഡിയം സൾഫേറ്റ്)
ന്യൂട്രൽ ലവണം

ഓക്സീകരണ ഗുണം[തിരുത്തുക]

അലോഹങ്ങളുമായുള്ള പ്രവർത്തനമാണിത്.

  • ഗാഢ സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് ശക്തിയേറിയൊരു ഓക്സീകാരിയാണ്.
  • ഗാഢ സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് കാർബൺ, സൾഫർ തുടങ്ങിയ അലോഹങ്ങളെ ഓക്സീകരിക്കുന്നു.
ഉദാഹരണം

H2SO4 കാർബണിനെ ഓക്സീകരിച്ച് CO2ഉം, സൾഫറിനെ ഓക്സീകരിച്ച് SO2ഉം ആക്കുന്നു.

C + 2H2SO4 → 2H2O + 2SO2 + CO2
S + 2H2SO4 → 3SO2 + 2H2O

ലോഹങ്ങളുമായുള്ള പ്രവർത്തനം[തിരുത്തുക]

Mg, Zn, Al തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിച്ച് H2SO4 ഹൈഡ്രജനെ സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നു.

ഉദാഹരണം
Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2

ലവണങ്ങളുമായുള്ള പ്രവർത്തനം[തിരുത്തുക]

H2SO4 ലവണങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിച്ച് സൾഫേറ്റ് ലവണങ്ങളും, ആസിഡുകളും തരുന്നു.

ഉദാഹരണം
2NaCl + H2SO4 → Na2SO4 + 2HCl
(സോഡിയം സൾഫേറ്റ്)

ഉപയോഗിക്കുന്ന മേഖലകൾ[തിരുത്തുക]

അയിർ ശുദ്ധീകരണം, രാസവള നിർമ്മാണം, എണ്ണ ശുദ്ധീകരണം, പാഴ്ജല ശുദ്ധീകരണം, രാസ നിർമ്മാണം, പെയിന്റ് നിർമ്മാണം, ഡിറ്റർജന്റുകളൂടെ ഉത്പാദനം, ഫൈബറുകളുടെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ഉപയോഗങ്ങൾ. സൾഫ്യൂരിക്കാസിഡിന്റെ ഉപയോഗങ്ങളാൽ ഇത് രാസ വസ്തുക്കളുടെ രാജാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. 1.0 1.1 "NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards #0577". National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 
  2. 2.0 2.1 Zumdahl, Steven S. (2009). Chemical Principles 6th Ed. Houghton Mifflin Company. p. A23. ഐ.എസ്.ബി.എൻ. 0-618-94690-X. 
  3. "Sulfuric acid". Immediately Dangerous to Life and Health. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 

A New Certificate Chemistry by A Holderness and J Lambert, Heinemann 1976.

  • Institut National de Recherche et de Sécurité. (1997). "Acide sulfurique". Fiche toxicologique n°30, Paris: INRS, 5 pp.
  • Handbook of Chemistry and Physics, 71st edition, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, 1990.
  • Agamanolis DP. Metabolic and toxic disorders. In: Prayson R, editor. Neuropathology: a volume in the foundations in diagnostic pathology series. Philadelphia: Elsevier/Churchill Livingstone, 2005; 413-315.

പുറം കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സൾഫ്യൂരിക്_അമ്ലം&oldid=2786562" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്