മേരി ഷാർലീബ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
മേരി ഷാർലീബ്
Mary Scharlieb c1875.jpg
Mary Scharlieb c. 1875
BornMary Ann Dacomb Bird Edit this on Wikidata
18 ജൂൺ 1845 Edit this on Wikidata
Died11 നവംബർ 1930, 21 നവംബർ 1930 Edit this on Wikidata (aged 85)
Alma mater
OccupationGynaecologist Edit this on Wikidata

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ / ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് വനിതാ വൈദ്യനും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുമായിരുന്നു ഡാം മേരി ആൻ ഡാക്കോംബ് ഷാർലീബ്, ഡിബിഇ (മുമ്പ്, ബേർഡ്; ജീവിതകാലം: 18 ജൂൺ 1845 - നവംബർ 1930).[1] അവർ ഇന്ത്യയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. അവരുടെ സ്ഥിരോത്സാഹത്താൽ യുകെയിലേക്ക് മടങ്ങി യോഗ്യതയുള്ള ഡോക്ടറായി. മദ്രാസിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയ അവർ പിന്നീട് ലണ്ടനിൽ അധ്യാപനം നടത്തി. യുകെയിലെ ഒരു ആശുപത്രിയുടെ ഓണററി വിസിറ്റിംഗ് സ്റ്റാഫിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ വനിതയും[2] അവരുടെ തലമുറയിലെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിശിഷ്ട വനിതകളിൽ ഒരാളുമാണ്. [3]

ജീവചരിത്രം[തിരുത്തുക]

അമ്മയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന്, കർശനമായ ഒരു ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിൽ, മുത്തശ്ശിമാർ വളർത്തിയ അവർ മാഞ്ചസ്റ്ററിലെ ഒരു ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിലും പിന്നീട് ന്യൂ ബ്രൈട്ടണിലുമായി പഠിച്ചു. ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലെ 16 അപ്പർ ഹാമിൽട്ടൺ ടെറസിലെ മിസ്സിസ് ടിൻഡാൾസ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. പരമ്പരാഗത മധ്യവർഗ കുടുംബത്തിലായിരുന്നു അവർ വളർന്നത്. [4] 19 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, “മിഡിൽ ടെമ്പിളിൽ അത്താഴം കഴിക്കുന്നതിലും, ബാറിലേക്കുള്ള വിളിയുടെ തയ്യാറെടുപ്പിലും തുടർന്നുള്ള മദ്രാസിൽ ഒരു ബാരിസ്റ്ററായി പ്രാക്ടീസിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന” വില്യം ഷാർലീബിനെ കണ്ടുമുട്ടി. 1865 ഫെബ്രുവരിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാരംഭ വിവാഹാലോചന മാതാപിതാക്കളുടെ എതിർപ്പിനെ നേരിട്ടു. മേരി നിർബന്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഒടുവിൽ വിവാഹം 1865 ഡിസംബറിൽ നടന്നു, ദമ്പതികൾ അപ്പോൾത്തന്നെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു.

മദ്രാസിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീകളുടെ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ആരോഗ്യത്തിനും പ്രസവസമയത്തും വൈദ്യസേവനങ്ങളുടെ അഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഷാർലീബ് മനസ്സിലാക്കി, അത് ജനന പ്രക്രിയ അപകടകരമാക്കി. ഈ സാഹചര്യം അവരെ മെഡിക്കൽ അനുഭവം നേടാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ഒരു വിദ്യാർത്ഥി മിഡ്‌വൈഫായി പരിശീലനം നേടാൻ അവരെ അനുവദിച്ചു. [4] തുടർന്ന് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ചേരാൻ അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മെഡിക്കൽ സ്കൂളുകളിൽ സ്ത്രീകൾ പ്രവേശനം നേടാൻ തുടങ്ങിയ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പഠിക്കാൻ അവരുടെ യുവകുടുംബത്തെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഭർത്താവ് ആഗ്രഹിച്ചില്ല. 1875 ൽ മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ ആദ്യത്തെ നാല് വനിതാ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായി അവർ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. മൂന്നുവർഷത്തിനുള്ളിൽ മെഡിസിൻ, സർജറി, മിഡ്‌വൈഫറി എന്നിവയിൽ ലൈസൻസേറ്റ് നേടി.

അപ്പോഴേക്കും യാത്ര ചെയ്യാൻ പ്രായമായ മക്കളോടൊപ്പം ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അവൾ കപ്പൽ കയറി, ഒരു ചെറിയ കപ്പലിൽ, അവരുടെ ലക്ഷ്യം വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടുകയായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള അവരുടെ പ്രചോദനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒരു വനിതാ സ്റ്റാഫുകളുള്ള മെഡിക്കൽ സേവനം സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. മറ്റെവിടെയെങ്കിലും സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായിരുന്നു, മാത്രമല്ല ഇത് ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഗുണം ചെയ്യും. [4] 1878-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ അവർ അടുത്തിടെ ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വുമൺ ആരംഭിച്ചതും 1877 വരെ യോഗ്യതയുള്ള ഏക മെഡിക്കൽ വനിതയുമായ ഡോ. എലിസബത്ത് ഗാരറ്റ് ആൻഡേഴ്സണെ സന്ദർശിച്ചു. ഇവിടെ അവർക്ക് ലഭിച്ച ചെറിയ പ്രോത്സാഹനവും ഇന്ത്യയിൽ ദീർഘനേരം താമസിച്ചതും സ്വാഭാവികമായും ദുർബലമായ ശരീരവും അത്തരം കഠിനമായ തൊഴിൽ പിന്തുടരാനുള്ള അവരുടെ കഴിവിനെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, അവർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1879 ൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്കായി മറ്റ് മൂന്ന് സ്ഥാനാർത്ഥികളുമായി ചേർന്ന് അവർ വിജയിച്ചു.

1882 നവംബറിൽ, 37 വയസ്സുള്ള അവർക്ക് എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും ബഹുമതികളോടെ മെഡിസിൻ, സർജറി ബിരുദം, സ്വർണ്ണ മെഡൽ, പ്രസവചികിത്സയിലെ സ്കോളർഷിപ്പ് എന്നിവ ലഭിച്ചു; [4] താമസിയാതെ അവർ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ രണ്ടാം ക്ലാസ് ബഹുമതികൾ നേടി. അക്കാലത്ത് പല പുരുഷന്മാരെയും പോലെ, വിയന്നയിൽ ഓപ്പറേറ്റീവ് മിഡ്‌വൈഫറി പഠിക്കാൻ അവൾ ആറ് ആഴ്ച പോയി, അവളുടെ സ്ഥിരോത്സാഹത്താൽ പരിശീലനവും അനുഭവവും നേടി.

ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളുടെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ജിജ്ഞാസയുള്ള ഷാർലീബിന്റെ വിവരണത്തിൽ ആകാംക്ഷയുള്ള വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുമായി അവർ കണ്ടുമുട്ടി. 1883-ൽ ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയ അവർ മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ മിഡ്‌വൈഫറി, ഗൈനക്കോളജി എന്നിവയിൽ ലക്ചററായും അതേ വിഷയങ്ങളിൽ പരീക്ഷകയായും മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചു. 1888-ൽ ലണ്ടൻ എം.ഡി ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി. 1887 മുതൽ 1902 വരെ ന്യൂ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ വുമൺ (ഇപ്പോൾ യൂസ്റ്റൺ റോഡിലെ എലിസബത്ത് ഗാരറ്റ് ആൻഡേഴ്സൺ ഹോസ്പിറ്റൽ) സർജൻ ആയിരുന്നു. ആൻഡേഴ്സൺ, 1889 മുതൽ സീനിയർ സർജൻ. 1897 ൽ അവർ മാസ്റ്റർ ഓഫ് സർജറി ബിരുദം നേടി. 1887-ൽ റോയൽ ഫ്രീ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ ലക്ചററായും 1889-ൽ മിഡ്‌വൈഫറിയിലെ ലക്ചററായും (1913 വരെ) 1902-ൽ ചീഫ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായും നിയമിക്കപ്പെട്ടു. യുകെയിലെ ഏതെങ്കിലും ജനറൽ ആശുപത്രിയിലെ ഓണററി വിസിറ്റിംഗ് സ്റ്റാഫിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ വനിതയാണ് ഷാർലീബ്. [2]

1908 വരെ അവർ ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. അവരുടെ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഹെലൻ ഹാൻസണും ഷാർലീബിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അവരുടെ മാതൃക പിന്തുടർന്ന് ഇന്ത്യയിൽ ഒരു മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായി. [5]

1887 മെയ് 21 ന് # 75 പാർക്ക് സ്ട്രീറ്റിൽ രാവിലെ അഞ്ച് രോഗികളുമായി ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയ ശേഷം അവർ സ്വകാര്യ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു. അവിടെ അവർ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥി മകനുമായി ഒരു ഓഫീസ് പങ്കിട്ടു. അഞ്ചുമാസത്തിനുശേഷം അവർ 149-ാം നമ്പർ ഹാർലി സ്ട്രീറ്റിലേക്ക് മാറി, അവിടെ അവർ നാൽപതു വർഷത്തോളം താമസിക്കുകയും പരിശീലിക്കുകയും ചെയ്തു. 1909 ൽ ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം അവർ സ്വകാര്യ ജോലിയിൽ തുടർന്നു. അവരുടെ പുതിയ “ഒഴിവുസമയ” സമയം പൊതുമരാമത്തും സംസാരിക്കുന്നതിനും എഴുതുന്നതിനുമായി നീക്കിവച്ചിരുന്നു. 

ബഹുമതികൾ[തിരുത്തുക]

1926-ൽ ഡാം കമാൻഡർ ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യമായി . വെനീറിയൽ രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള രാജകീയ കമ്മീഷനിലെ അംഗമായിരുന്നു 1913-16. 1918-30 വരെ ലണ്ടൻ സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വിമൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. [2] 1928-ൽ, അവൾക്ക് എഡിൻബറോ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഓണററി <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Legum_doctor" rel="mw:ExtLink" title="Legum doctor" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="102">LLD</a> ലഭിച്ചു.

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം[തിരുത്തുക]

ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനുശേഷം (1914 സെപ്റ്റംബറിൽ) ബെൽജിയത്തിലെ വനിതാ ആശുപത്രികളിലൊന്നിന്റെ ചുമതല അവൾക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു, പക്ഷേ, അവളുടെ പ്രായവും ജീവിതത്തെ നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയും മനസ്സിലാക്കിയ അവൾ നിരസിച്ചു. എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭാര്യമാരെയും ബെൽജിയൻ സ്ത്രീകളെയും സൗജന്യമായി പരിഗണിക്കാമെന്ന് അവർ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.  അവർ കൗൺസിൽ ഓഫ് വാർ റിലീഫിന്റെ മിഡ്‌വൈഫറി കമ്മിറ്റി ചെയർമാനായി. കൂടുതൽ സമയവും അവശേഷിക്കുന്ന ഊർജ്ജവും അതിന്റെ മാതൃ ആശുപത്രിയിൽ ചെലവഴിച്ചു. 

മതവിശ്വാസങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

"മതപരമായ തൊഴിൽ " എന്ന ആശയത്തിൽ ഷാർലീബ് വിശ്വസിച്ചു. ഇത് അവളുടെ കരിയറിൽ സ്ഥിരോത്സാഹം നേടാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള പരമ്പരാഗത ധാർമ്മിക മനോഭാവമാണ് അവർ സ്വീകരിച്ചത്. [3] അങ്ങേയറ്റം ഭക്തയായ അവർ ആംഗ്ലോ-കത്തോലിക്ക (ആംഗ്ലിക്കൻ) ഗർഭനിരോധനത്തെയും വിവാഹമോചനത്തെയും എതിർത്തു. “കൃത്രിമ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾ ധാർമ്മികമായും വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായും യുക്തിസഹമായും തെറ്റാണ്" എന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു. കുടുംബത്തെ അകലം പാലിക്കാനുള്ള സ്വാഭാവിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കണമെന്ന് അവർ ശക്തമായ അഭ്യർത്ഥന നടത്തി. വിവാഹമോചനത്തെക്കുറിച്ചും കുറ്റവാളിയോട് പോലും അന്യായമാണെന്ന അവളുടെ വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ചും അവർ പറഞ്ഞു, രണ്ടാമത്തെ യൂണിയൻ നിരപരാധിയായ പങ്കാളിയാൽ കരാറിലേർപ്പെട്ടാൽ “അതുവഴി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുകയും ഇത് പൂർണ്ണമായ മാനസാന്തരത്തിൽ നിന്ന് തടയുകയും ചെയ്യുന്നു”. സ്വന്തം സ്കൂൾ സമ്പ്രദായം ശക്തിപ്പെടുത്താനും വിപുലീകരിക്കാനും ചർച്ച് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ടിനോട് അവർ അഭ്യർത്ഥിച്ചു:

ഫെമിനിസം[തിരുത്തുക]

മെഡിക്കൽ, നിയമനിർമ്മാണ മേഖലകളിൽ സ്ത്രീ കാഴ്ചപ്പാട് ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമായിരുന്നു ഷാർലീബിന്റെ രചനകളിലെ ഒരു പ്രധാന വിഷയം. ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് വൈദ്യസഹായം നൽകാനുള്ള അവളുടെ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയിലും ഈ തത്വം കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. [3]

ഒരു ഫെമിനിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ വംശീയ മേധാവിത്വത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ അവർ വളരെയധികം ആകർഷിച്ചു. വംശീയ സമാനത കാരണം ബ്രിട്ടനിലെ ലിംഗഭേദം തമ്മിലുള്ള കൂടുതൽ സമത്വം കൈവരിക്കേണ്ടത് സ്വാഭാവികം മാത്രമാണെന്ന് അവർ വാദിച്ചു. വാസ്തവത്തിൽ, “ഒരു ഇംഗ്ലീഷുകാരനും ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ത്രീയും തമ്മിൽ… ഒരു ഇംഗ്ലീഷുകാരനും ബന്തു അല്ലെങ്കിൽ ഹോട്ടൻ‌ടോട്ട് പുരുഷനും തമ്മിലുള്ളതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ശാരീരികവും മാനസികവും ധാർമ്മികവുമായ സാമ്യതയുണ്ട്” എന്ന് അവർ വാദിച്ചു. [6]

രചനകൾ[തിരുത്തുക]

  • എ വുമൺസ് വേഡ്സ് ടു വുമൺ (1895)
  • മക്കളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും പരിചരണത്തിനുമുള്ള അമ്മയുടെ ഗൈഡ് (1905)
  • സ്ത്രീത്വവും റേസ് പുനരുജ്ജീവനവും (1912)
  • സ്ത്രീയുടെ ഏഴ് യുഗങ്ങൾ (1915)
  • ദി ഹോപ്പ് ഓഫ് ദി ഫ്യൂച്ചർ (1916)
  • പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന അമ്മയുടെ ക്ഷേമം (1919)
  • എന്നിട്ടും ഒരു മികച്ച വഴി (നോവൽ) (1929)

ഡോ ഷാർലീബ് വൈകി ജീവിതത്തിൽ ഒരു ആത്മകഥ, ഓർമ്മകളും, എഴുതി. { Https://archive.org/details/b29931009}

ലെഗസി[തിരുത്തുക]

ആശുപത്രിയിൽ പുതിയ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ആൻഡ് പ്രസവചികിത്സ യൂണിറ്റ് നിർമ്മിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 1930 ൽ റോയൽ ഫ്രീ ഹോസ്പിറ്റലിലെ ഒരു വാർഡിന് അവരുടെ പേര് നൽകാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. [2]

ഇതും കാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. Law, Cheryl (2000). Women, A Modern Political Dictionary. I.B.Tauris. പുറങ്ങൾ. 131–. ISBN 978-1-86064-502-0.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Kinnell, G; McIlroy, AL; Barrett, FE; Bolton, E; Aitken, J; Cullis, WC (1931). "Mary Scharlieb memoria". British Medical Journal. 1931 (3662): 475–43. doi:10.1136/bmj.1.3662.475. ശേഖരിച്ചത് 9 July 2020. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Kinnell_et_al1931" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Kinnell_et_al1931" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Kinnell_et_al1931" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  3. 3.0 3.1 3.2 Jones, Greta (1995). "Women and eugenics in Britain: The case of Mary Scharlieb, Elizabeth Sloan Chesser, and Stella Browne". Annals of Science (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). 52 (5): 481–502. doi:10.1080/00033799500200361. ISSN 0003-3790. PMID 11640067. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":0" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":0" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Collinson, S R (1999). "Mary Ann DacoMb Scharlieb: A Medical Life from Madras to Harley Street". Journal of Medical Biography (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). 7 (1): 25–31. doi:10.1177/096777209900700105. ISSN 0967-7720. PMID 11623637. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":1" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":1" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":1" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  5. Elizabeth Prevost, ‘Hanson, Helen Beatrice de Rastricke (1874–1926)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, Sept 2012 accessed 23 Nov 2017
  6. Scharlieb, Mary, Womanhood and race-regeneration, Forgotten Books; ISBN 978-1333586119, Chapt. III, pg. 44.

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=മേരി_ഷാർലീബ്&oldid=3641866" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്