ക്യാബോ ദെൽഗാഡോ പ്രവിശ്യ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search
Cabo Delgado
Skyline of Cabo Delgado
Cabo Delgado, Province of Mozambique
Cabo Delgado, Province of Mozambique
CountryMozambique
CapitalPemba
വിസ്തീർണ്ണം
 • ആകെ82,625 കി.മീ.2(31,902 ച മൈ)
ജനസംഖ്യ
 (2017)
 • ആകെ23,20,261
 • ജനസാന്ദ്രത28/കി.മീ.2(73/ച മൈ)
Postal code
32xxx
Area code(s)(+258) 278
HDI (2017)0.374[1]
low · 11th of 11
വെബ്സൈറ്റ്www.cabodelgado.gov.mz

മൊസാംബിക്കിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് കാബോ ഡെൽഗാഡോ . 82,625 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ പ്രവിശ്യയിലെ ജനസംഖ്യ 2,320,261 (2017) ആണ്.[2] അയൽ രാജ്യമായ താൻസാനിയയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നതുപോലെ, അത് നമ്പൂലിയ, നിയാസ പ്രവിശ്യകൾക്കും അതിർത്തിയാകുന്നു. ഈ പ്രവിശ്യ മകുവ, മവാനി ഉപഗോത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മകൊണ്ഡെ ഗോത്രത്തിന്റെ തനത് മേഖലയാണ്.

പെമ്പ തലസ്ഥാനമായ പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ മോണ്ടെപ്യൂസ്, മോസിംബോവ ഡാ പ്രിയ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു .

ചരിത്രം[തിരുത്തുക]

പ്രവിശ്യാ മാപ്പ്

1964 സെപ്റ്റംബർ 25 ന് ടാൻസാനിയയിൽ നിന്ന് ഫ്രെലിമോ ഗറില്ലകൾ എത്തുകയും, ചുറ്റുമുള്ള ജനസംഖ്യയിലെ ചില വ്യക്തികളുടെ സഹായത്തോടെ പ്രവിശ്യയിലെ ഒരു പോർച്ചുഗീസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് പോസ്റ്റിനെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. പോർച്ചുഗീസ് കൊളോണിയൽ യുദ്ധത്തിനു തുടക്കംകുറിച്ച ഈ കടന്നാക്രമണം അന്നത്തെ പോർച്ചുഗീസ് വിദേശ പ്രവിശ്യയായ മൊസാംബിക്കിലെ പോർച്ചുഗീസ് കൊളോണിയൽ അധികാരികളും സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രസ്ഥാനവും തമ്മിലുള്ള സായുധ പോരാട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തി. പോർച്ചുഗീസ് കൊളോണിയലുകൾ പ്രവിശ്യയിലെ ഗറില്ലാ താവളങ്ങൾ തുടച്ചുമാറ്റാൻ ശ്രമിച്ച ഓപ്പറേഷൻ ഗോർഡിയൻ നോട്ടിന്റെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ പ്രവിശ്യ. 

കാബോ ഡെൽഗഡോയിലെ കലാപത്തിന്റെ ഭാഗമായി മൊസാംബിക്ക് പ്രതിരോധ സായുധ സേനയും ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദികളും തമ്മിൽ 2017 മുതൽ പ്രവിശ്യയിൽ പോരാട്ടം നടന്നിട്ടുണ്ട്. [3] 2020 സെപ്റ്റംബറിൽ ഐ‌എസ്‌ഐ‌എൽ കലാപകാരികൾ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ വാമിസി ദ്വീപ് പിടിച്ചെടുത്തു.

കേപ് ഡെൽഗഡോയുടെ പേരിലാണ് ഈ പ്രവിശ്യയുടെ പേര് ( Portuguese: Cabo Delgado ). 

ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം[തിരുത്തുക]

Historical population
YearPop.±% p.a.
19809,40,000—    
199713,80,202+2.29%
200716,34,162+1.70%
201723,20,261+3.57%
source:[4]


കാബോ ഡെൽഗഡോയിൽ മതം ഒരു ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന് രൂപം നൽകുന്നു. മൊസാംബിക്ക് ഭൂരിപക്ഷ-ക്രിസ്ത്യൻ രാജ്യമാണ്, എന്നിരുന്നാലും രണ്ട് വടക്കൻ പ്രവിശ്യകളിൽ ഇസ്ലാമിക ഭൂരിപക്ഷമുണ്ട് - നിയാസ (61%), കാബോ ഡെൽഗഡോ (54%). കാബോ ഡെൽഗഡോയിൽ മൂന്ന് ജില്ലകളിൽ മാത്രമാണ് കത്തോലിക്കാ ഭൂരിപക്ഷമുള്ളത് - വടക്ക് മുയിദുംബെ (67%), മ്യുദ (54%), തെക്ക് നമുനോ (61%). മറ്റ് രണ്ട് ജില്ലകളിൽ ഗണ്യമായ കത്തോലിക്കാ ജനസംഖ്യയുണ്ട് - വടക്ക് നംഗഡെ (42% കത്തോലിക്ക, 36% മുസ്ലീം), തെക്ക് ചിയൂർ (44% മുസ്ലിം, 42% കത്തോലിക്ക). 12 പേർക്ക് പെമ്പ ഉൾപ്പെടെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷമുണ്ട്; 90 ശതമാനത്തിലധികം മുസ്‌ലിംകളാണ്. തീരദേശ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് തസ്തികകളിൽ 75% മുസ്‌ലിംകളുണ്ട്. [5]

2020 നവംബർ 9 ന് കാബോ ഡെൽഗഡോ പ്രവിശ്യയിൽ അമ്പതിലധികം പേരെ ഇസ്ലാമിക ഭീകരർ ശിരഛേദം ചെയ്തു. [6]

ജില്ലകൾ[തിരുത്തുക]

  • അൻക്യുബെ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് - 4,606 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു 109,792 നിവാസികളുള്ള km,,
  • ബാലമ ജില്ല - 5,619 126,116 നിവാസികളുള്ള km²,
  • ചിയുരെ ജില്ല - 4,210 230,044 നിവാസികളുള്ള km²,
  • ഇബോ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് - വെറും 48 എണ്ണം 9,509 നിവാസികളുള്ള km²,
  • മക്കോമിയ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് - 4,049 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു 81,208 നിവാസികളുള്ള km²,
  • മെക്കോഫി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് - 1,192 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു km² 43,573 നിവാസികളുമായി,
  • മെലുക്കോ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് - 5,799 km² 25,184 നിവാസികളുമായി,
  • മൊകാംബോ ഡാ പ്രിയ ജില്ല - 3,548 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു 94,197 നിവാസികളുള്ള km²,
  • മോണ്ടെപ്യൂസ് ജില്ല - 15,871 185,635 നിവാസികളുള്ള km²,
  • മ്യുദ ജില്ല - 14,150 120²067 നിവാസികളുള്ള km²,
  • മുയിദുംബെ ജില്ല - 1,987 ഉൾപ്പെടുന്നു 73²457 നിവാസികളുള്ള km²,
  • നാമുനോ ജില്ല - 6,915 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു km² 179,992 നിവാസികളുമായി,
  • നങ്കഡെ ജില്ല - 3,031 63,739 നിവാസികളുള്ള km²,
  • പൽമ ജില്ല - 3,493 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു 48²423 നിവാസികളുള്ള km,,
  • പെമ്പ-മെറ്റ്യൂജ് ജില്ല - 1,094 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു km² 65,365 നിവാസികളുമായി (പെമ്പ നഗരം ഒഴികെ),
  • ക്വിസംഗ ജില്ല - 2,061 ഉൾപ്പെടുന്നു 35,192 നിവാസികളുള്ള km²;
  • മോസിംബോവ ഡാ പ്രിയ
  • മോണ്ടെപ്യൂസ്
  • പെമ്പ - 194 ഉൾക്കൊള്ളുന്നു 141,316 നിവാസികളുള്ള km.

പരാമർശങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 2018-09-13.
  2. "Mozambique at GeoHive". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2014-09-24-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 2016-02-04.
  3. "'Jihadists behead' Mozambique villagers". BBC News. 2018-05-29. മൂലതാളിൽ നിന്നും 13 June 2018-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്.
  4. Cameroon: Administrative Division population statistics
  5. http://www.open.ac.uk/technology/mozambique/sites/www.open.ac.uk.technology.mozambique/files/files/Mozambique_484-30Apr2020_Supplement-religion-vote.pdf
  6. "Militant Islamists 'behead more than 50' in Mozambique". Yahoo. 2018-08-26. ശേഖരിച്ചത് 2020-11-10.

പുറംകണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]