Jump to content

സ്റ്റോമ (വൈദ്യശാസ്ത്രം)

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

ശരീരഘടനയിൽ, ഒരു സ്റ്റോമ (ബഹുവചനം സ്റ്റോമാറ്റ / ˈstoʊmətə / അല്ലെങ്കിൽ സ്റ്റോമസ്) ശരീരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്തുള്ള ദ്വാരമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, വായ, മൂക്ക്, മലദ്വാരം എന്നിവ പ്രകൃതിദത്ത സ്റ്റോമറ്റയാണ്. പൊള്ളയായ ഏത് അവയവവും ആവശ്യാനുസരണം കൃത്രിമമായി സ്റ്റോമ ആക്കാൻ കഴിയും. അന്നനാളം, ആമാശയം, ഡുവോഡിനം, ഇലിയം, കോളൻ, പ്ലൂറൽ അറ, മൂത്രനാളി, മൂത്രാശയം, റീനൽ പെൽവിസ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അത്തരമൊരു സ്റ്റോമ ശാശ്വതമോ താൽക്കാലികമോ ആകാം.

ഒരു കൃത്രിമ സ്റ്റോമ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്ന ശസ്ത്രക്രിയാ നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് സാധാരണയായി "-ഓസ്റ്റോമി" എന്ന പ്രത്യയത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന പേരുകളാണ് ഉള്ളത്, അതുപോലെ തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട സ്റ്റോമയെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഇതേ പേരുകൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, "കൊളോസ്റ്റോമി" എന്ന വാക്ക് ഒന്നുകിൽ കൃത്രിമ മലദ്വാരം അല്ലെങ്കിൽ അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതനുസരിച്ച്, മുറിവ്, ഓസ്റ്റോമി, കോണ്ടിനെൻസ് നഴ്‌സിംഗ് എന്നിവയിൽ, സ്റ്റോമയെ ഓസ്റ്റോമി (ബഹുവചനം ഓസ്റ്റോമികൾ) എന്ന് വിളിക്കുന്നത് അസാധാരണമല്ല.

ഗാസ്റ്റോഇന്റെസ്റ്റിനൽ സ്റ്റോമറ്റ[തിരുത്തുക]

കൊളോസ്റ്റമി
വലിയ പാരാസ്റ്റോമൽ ഹെർണിയയാൽ സങ്കീർണ്ണമായ കൊളോസ്റ്റമി ഉള്ള രോഗി.
അതേ രോഗിയുടെ സിടി സ്കാൻ, ഹെർണിയയ്ക്കുള്ളിലെ കുടൽ കാണിക്കുന്നു. 10 മുതൽ 25% വരെ രോഗികളിൽ സംഭവിക്കുന്ന വയറിലെ ഭിത്തിയിലൂടെയുള്ള സ്റ്റോമറ്റയുടെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ സങ്കീർണതയാണ് പാരാസ്റ്റോമൽ ഹെർണിയ.[1]

ഗാസ്ട്രോഇന്റെസ്റ്റിനൽ ട്രാക്ട് (ജിഐടി) അല്ലെങ്കിൽ ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ സിസ്റ്റം (ജിഐഎസ്) ഉൾപ്പെടുന്ന ശസ്ത്രക്രിയാ നടപടിക്രമങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും സ്റ്റോമാറ്റ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ജിഐടി വായിൽ നിന്നോ ഓറൽ കാവിറ്റിയിൽ നിന്നോ ആരംഭിക്കുകയും അതിന്റെ അന്ത്യം, അതായത് മലദ്വാരം വരെ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ സ്റ്റോമറ്റയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: 

  • ഈസോഫാഗോസ്റ്റമി
  • ഗാസ്ട്രോസ്റ്റമി (പെർക്യുട്ടേനിയസ് എൻഡോസ്കോപ്പിക് ഗ്യാസ്ട്രോസ്റ്റമിയും കാണുക)
  • കോളിസിസ്റ്റോസ്റ്റമി
  • കോളെഡോകോസ്റ്റമി
  • എന്ററിക്:
    • സെക്കോസ്റ്റമി
    • കൊളോസ്റ്റമി
    • ഡുവോഡിനോസ്റ്റോമി
    • ഇലിയോസ്റ്റോമി
    • ജെജുനോസ്റ്റോമി
    • അപ്പെൻറ്റികോസ്റ്റമി (കോണ്ടിനെന്റൽ അപ്പെൻറ്റികോസ്റ്റമിയും കാണുക)

കൃത്രിമ സ്റ്റോമയുടെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു രൂപമാണ് കൊളോസ്റ്റമി, ഇത് വൻകുടലിൽ ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു തുറസ്സാണ്, ഇത് ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മലം നീക്കം ചെയ്യാനും, മലം മലാശയത്തെ മറികടന്ന് ഒരു സഞ്ചിയിലോ മറ്റ് ശേഖരണ ഉപകരണത്തിലോ എത്താനും അനുവദിക്കുന്നു. ഈ ശസ്ത്രക്രിയാ രീതി സാധാരണയായി ജിഐടി-യിൽ രോഗത്തിന്റെ ഫലമായും പരിഹാരമായും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. സാധാരണയായി ചെറുകുടലിന്റെ (ഇലിയം) പിന്നീടുള്ള ഘട്ടത്തിനും വൻകുടലിനോ ഇടയിൽ ഈ ട്യൂബിനെ വിഭജിക്കുന്നു. വയറിൽ നിന്നും പുറത്തുകടക്കുന്ന പോയിന്റാണ് സ്റ്റോമ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

ഏറ്റവും വലിയ ശസ്ത്രക്രിയ വിജയത്തിനും നെഗറ്റീവ് ഇഫക്റ്റുകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും, ഈ നടപടിക്രമം കഴിയുന്നത്ര താഴെയായി നടത്തുന്നതാണ് നല്ലത്, കാരണം ഇത് ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മലം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുമുമ്പ് പരമാവധി സ്വാഭാവിക ദഹനം സാധ്യമാക്കുന്നു. സ്റ്റോമ സാധാരണയായി നീക്കം ചെയ്യാവുന്ന പൗച്ചിംഗ് സിസ്റ്റം (അഡ്ഹെസീവ് അല്ലെങ്കിൽ മെക്കാനിക്കൽ) കൊണ്ട് മൂടുന്നു. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുശേഷം സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും ജീവിതരീതികളും പുനരാരംഭിക്കാൻ ആധുനിക പൗച്ചിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ മിക്ക വ്യക്തികളെയും പ്രാപ്തരാക്കുന്നു, പലപ്പോഴും സ്റ്റോമയോ അതിന്റെ പൗച്ചിംഗ് സംവിധാനമോ പുറമെ കാണാൻ സാധിക്കില്ല.

സ്റ്റോമയുടെ സ്ഥാനം ആസൂത്രണം ചെയ്യുമ്പോൾ, കൃത്യമായ വസ്ത്ര ധാരണത്തിന്, ഒരു സ്‌റ്റോമ നഴ്‌സ് വ്യക്തിയുടെ അരക്കെട്ടിന്റെയും ബെൽറ്റ്‌ലൈനിന്റെയും ഉയരം മനസ്സിലാക്കണം. ഒരു പെരി-സ്റ്റോമൽ ഹെർണിയ ബെൽറ്റ് ആദ്യം മുതൽ ധരിക്കുന്നത് സ്റ്റോമയ്ക്ക് ഗുരുതരമായ ഹെർണിയ പ്രശ്നം ഉണ്ടാകുന്നത് തടയാൻ സഹായിക്കും.

സ്റ്റോമറ്റയുടെ മറ്റ് ഉദാഹരണങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  • ഡാക്രിയോസിസ്റ്റോറൈനോസ്റ്റമി
  • സ്ക്ലിറോടമി
  • ട്രക്കിയോസ്റ്റമി
  • യൂറോസ്റ്റമി (ഇലിയൽ കൺഡ്യുഇറ്റ് യൂറിനറി ഡൈവേർഷൻ കാണുക)
    • നെഫ്രോസ്റ്റമി
    • യൂറിറ്ററോസ്റ്റമി
    • വെസിക്കോസ്റ്റമി (സിസ്റ്റോസ്റ്റമി)

ചരിത്രപരമായ ട്രെപാനേഷന്റെ സമ്പ്രദായവും ഒരു തരം സ്റ്റോമയായിരുന്നു.

നവദ്വാരങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

ആയുർവേദത്തിലും ഭഗവദ്ഗീത [2] പോലെയുള്ള ഹൈന്ദവ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ശരീരത്തിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കു തുറക്കുന്ന ഒൻപതുസുഷിരങ്ങളെ നവദ്വാരങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു. 2 കർണദ്വാരങ്ങൾ, 2 നേത്രദ്വാരങ്ങൾ, 2 നാസാദ്വാരങ്ങൾ, വായ, ഗുദം, മൂത്രദ്വാരം എന്നിവയാണ് നവദ്വാരങ്ങൾ.[3] ഈ ഒൻപതെണ്ണം കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് 2 സ്തന്യപഥങ്ങൾ, യോനീദ്വാരം (രക്തപഥം) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു സ്രോതസ്സുകൾ അധികമായി പരിഗണിക്കണമെന്നു സുശ്രുതസംഹിത ശാരീരസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശമുണ്ട്.[4]

ഇതും കാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. Paul H. Sugarbaker (2013). "Paraostomy Hernias: Prosthetic Mesh Repair". Abdominal Surgery. American Society of Abdominal Surgeons.
  2. ഭഗവദ്ഗീത, അധ്യായം 5 / ശ്ളോകം 13
  3. സുശ്രുതം ശാരീരം 5/10.
  4. സുശ്രുതം ശാരീരം 5/10

പുറംകണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സ്റ്റോമ_(വൈദ്യശാസ്ത്രം)&oldid=3978598" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്