ബി.ഡി. കാറ്റലോഗ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

ബി.ഡി കാറ്റലോഗ് അല്ലെങ്കിൽ BD (Bonner Durchmusterung) catalog നക്ഷത്രങ്ങൾക്കു ശാസ്ത്രീയമായി പേരിട്ട ഒരു നക്ഷത്രകാറ്റലോഗ് ആണ്.

ജർമ്മനിയിലെ ബോൺ ഒബ്‌സർവേറ്ററിയുടെ ഡയറക്ടറായ F.W.A Argelander 1859-ൽ ഒബ്‌സർവേറ്ററിയിലെ 3-ഇഞ്ച് ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് നക്ഷത്രങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ച് അവയ്ക്ക് പേരിടാൻ തുടങ്ങി. നഗ്ന നേത്രങ്ങൾക്ക് ദൃശ്യകാന്തിമാനം +6 വരെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ മാത്രം കാണാൻ കഴിയുമ്പോൾ ഈ ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് ദൃശ്യകാന്തിമാനം +10 വരെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ കാണാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. ഈ കാറ്റലോഗ് ഉണ്ടാക്കാൻ Argelander ആദ്യം ചെയതത് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാശികളായുള്ള വിഭജനം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. എന്നിട്ട് ഖഗോളത്തെ 1 ഡിഗ്രി വീതം ഉള്ള ചെറിയ ചെറിയ ഡെക്ലിനേഷൻ ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു. പിന്നീട് പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് ഒരോ നക്ഷത്രത്തെയും എണ്ണി. എണ്ണത്തിന്റെ തുടക്കം പൂർവവിഷുവത്തിൽ കൂടി കടന്നുപോകുന്ന റൈറ്റ് അസൻഷനിൽ നിന്നായിരുന്നു. 1855-ലെ പൂർവവിഷുവത്തിന്റെ സ്ഥാനം (ഇതിന് 1855 എപോക്ക് എന്നാണ് പറയുക) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം ഈ നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗിന്റെ റൈറ്റ് അസൻഷന് മാനദണ്ഡം ആയി എടുത്തത്.

ഇനി ഈ രീതിയിൽ ഉള്ള നക്ഷത്രനാമകരണം എങ്ങനെയാണെന്ന് നോക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന് തിരുവാതിര നക്ഷത്രത്തിന്റെ BD catalogue പ്രകാരം ഉള്ള നാമം BD +7 1055 എന്നാണ്. അതിന്റെ അർത്ഥം തിരുവാതിര നക്ഷത്രം ഡെക്ലിനേഷൻ +7 ഡിഗ്രിക്കും +8 ഡിഗ്രിക്കും ഇടയിൽ ഉള്ള 1055 മത്തെ നക്ഷത്രമാണെന്നാണ്.

ജർമ്മനി ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിൽ ഉള്ള ഒരു സ്ഥലം ആയതു കൊണ്ട് സ്വാഭാവികമായും ഈ കാറ്റലോഗിൽ ദക്ഷിണാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താൻ Argelander-ന് ആയില്ല. ദക്ഷിണാർദ്ധ ഗോളം -2 ഡിഗ്രി വരെ ഡെക്ലിനേഷൻ ഉള്ള നക്ഷത്രങ്ങളേ ഈ കാറ്റലോഗിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ദക്ഷിണാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ ബാക്കി നക്ഷത്രങ്ങളെ എല്ലാം ഉൾപ്പെടുത്തി C D (Cordoba Durchmusterung) catalogue, CPD (Cape Photographic Durchmusterung) catalog ഇങ്ങനെ മൂന്ന് നാല് കാറ്റലോഗ് കൂടി പുറത്തിറങ്ങി. എല്ലാത്തിലും നാമകരണം മുകളിൽ പറഞ്ഞതു പോലെ തന്നെ. ഈ കാറ്റലോഗുകളേയും എല്ലാം ബന്ധിപ്പിച്ച് ചിലപ്പോൾ DM cataloge എന്നും പറയാറുണ്ട്. അപ്പോൾ BD, CD, CPD, DM എന്നിങ്ങനെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേർ തുടങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഈ കാറ്റലോഗ് പ്രകാരം ഉള്ള നക്ഷത്രനാമകരണം ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ മതി. BD, DM എന്നിവയാണ് കൂടുതലും നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരിൽ ഉണ്ടാവുക. ഈ കാറ്റലോഗുകൾ എല്ലാം കൂടി ഏതാണ്ട് പത്തുലക്ഷത്തോളം നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പേരിട്ടു.

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ബി.ഡി._കാറ്റലോഗ്&oldid=1692320" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്