തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണി

Mantodea; Temporal range: 145–0 Ma PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Cretaceous–Recent
	Adult female Sphodromantis viridis
Scientific classification
Kingdom:	Animalia
Phylum:	Arthropoda
Class:	Insecta
Subclass:	Pterygota
Infraclass:	Neoptera
Superorder:	Dictyoptera
Order:	Mantodea; Burmeister, 1838
Families
	Acanthopidae ; Amorphoscelidae ; Chaeteessidae ; Empusidae ; Eremiaphilidae ; Hymenopodidae ; Iridopterygidae ; Liturgusidae ; Mantidae ; Mantoididae ; Metallyticidae ; Sibyllidae ; Tarachodidae ; Thespidae ; Toxoderidae
Synonyms
	Manteodea Burmeister, 1829; Mantearia; Mantoptera;

ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം

https://ml.wikipedia.org/wiki/Praying_mantis

മഴകഴിഞ്ഞ ഉടനെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രാണികളാണ് തൊഴുകൈയ്യൻ(praying mantis). തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണി (Mantodea) എന്നത് ഇരപിടിയൻ ഷഡ്പദങ്ങളുടെ ഒരു നിരയാണ്. മുൻകാലുകൾ സദാ ഉയർത്തി, പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നതിനാലാണ് ഇവയ്ക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ഏകദേശം 2,400-ൽ അധികം ഇനം തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളെ ലോകമെമ്പാടും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.

ലോകത്താകമാനം 2300 ഇനത്തിലേറെ തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളുണ്ട്. ഇവയിൽ 162 എണ്ണം ഇന്ത്യയിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്^[1]. ഇതിലെ കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള 43 സ്പീഷ്യസുകളും ഉൾപ്പെടും.^[2]

വർഗ്ഗീകരണവും പ്രത്യേകതകളും

ശാസ്ത്രീയ നാമം	Mantodea
അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ	പാറ്റകൾ (Blattodea), ചിതലുകൾ (Isoptera)
ഇനം	ഏകദേശം 2,400-ൽ അധികം
ശരീരം	1 സെ.മീ. മുതൽ 17 സെ.മീ. വരെ വലിപ്പം

ശരീരപ്രകൃതി

നീണ്ടുമെലിഞ്ഞ ശരീരവും, നീണ്ടകഴുത്തും, നിറയെമുള്ളുകളുള്ള പരന്ന കൈകളും ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള തലയും ഉണ്ടകണ്ണുകളും ഈ പ്രാണിയുടെ പ്രത്യേകതകയാണ്. തല 180 ഡിഗ്രിയും തിരിയ്ക്കാൻ പറ്റുന്നതിനാൽ പിന്നിലെ കാഴ്ചയും ഇവയ്ക്ക് സാധ്യമാണ്. പച്ചയോ തവിട്ടോ നിറമുള്ളതിനാലും ചെടികൾക്കിടയിൽ പതുങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാലും ഇവയെ കണ്ടുകിട്ടുക വിഷമകരമാണ്.

രൂപപരമായ പ്രത്യേകതകൾ (Morphological Features)

ശിരസ്സ് (Head): ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള വലിയ തലയും ചുണ്ടിനോട് സാമ്യമുള്ള മുഖഭാഗവും മാൻ്റിഡുകൾക്കുണ്ട്. ഇവയുടെ കഴുത്തിന് അസാധാരണമായ വഴക്കമുണ്ട്; ചില ഇനങ്ങൾക്ക് തല ഏകദേശം 180° വരെ തിരിക്കാൻ കഴിയും. ^[3]
കണ്ണുകൾ (Eyes): രണ്ട് വലിയ സംയുക്ത നേത്രങ്ങളും (Compound Eyes) മൂന്ന് ചെറിയ ലളിത നേത്രങ്ങളും (Simple Eyes) ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ^[4]
ഇരപിടിയൻ മുൻകാലുകൾ (Raptorial Forelegs): ഇരയെ പിടിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ കൂർത്ത മുള്ളുകളോട് കൂടിയതാണ് ഇവയുടെ മുൻകാലുകൾ. ഈ കാലുകളുടെ സഹായത്തോടെ അതിവേഗത്തിലാണ് തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികൾ ഇരയെ പിടികൂടുന്നത്. ^[5]

2. ആഹാരക്രമവും ഇരപിടുത്തവും (Diet and Predation)

തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികൾ പ്രധാനമായും പതിയിരുന്ന് ആക്രമിക്കു^[6]ന്ന ഇരപിടിയന്മാരാണ് (Ambush Predators).

കാഴ്ച (Vision): ഇവയുടെ മികച്ച കാഴ്ചശക്തി ഇരപിടിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ദ്വിനേത്ര ദർശനത്തിലൂടെ (binocular vision) ഇരയുടെ കൃത്യമായ അകലം മനസ്സിലാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു.
ഭക്ഷണം (Diet): പ്രധാനമായും മറ്റ് ഷഡ്പദങ്ങളെയാണ് (പാറ്റകൾ, തുമ്പികൾ, ചിത്രശലഭങ്ങൾ എന്നിവയെ) ഇവ ഭക്ഷിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വലിപ്പം കൂടിയ മാൻ്റിഡുകൾ ചിലപ്പോൾ ചെറിയ പല്ലികൾ, തവളകൾ, ചിലന്തികൾ, എലികൾ തുടങ്ങിയ ചെറുജീവികളെയും പക്ഷികളെയും വരെ ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്.^[7]

പ്രജനനം

ആൺ പ്രാണികൾ താരതമേന ചെറുതും മെലിഞ്ഞവയുമാണ്. തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളുടെ പ്രണയചോഷ്ടകൾ, ഇണചേരൽ പ്രജനനരീതികൾ എന്നിവ ഏറെ കൗതുകമുണ്ടാക്കുന്നവയാണ്. ഫെറമോണുകളുടെ സഹായത്താലാണ് ഇവ ഇണയെ ആകർഷിക്കുന്നത്. ഇണചേരുന്ന ഒടനെ ആൺ പ്രാണികളെ, പെൺപ്രാണികൾ തന്നെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചില സമയങ്ങളിൽ ഇണചേരലിനിടയിൽ ആൺപ്രാണികളുടെ തല കടിച്ച് മുറിച്ച് തിന്നാറുണ്ട്. ഇണചേർന്നതിന് ശേഷം നുരയും പതയുമുള്ള ഒരു ചെറു കൂട് ഉണ്ടാക്കി അതിൽ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിയ്ക്കുന്നു. പെട്ടി പോലുള്ള ഈ മുട്ടപേടകത്തെ ഊതീക്ക (ootheca) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കുറച്ച് സമയത്തിനകം ഈ പേടകം വെളുപ്പും മഞ്ഞയിൽ നിന്നും തവിട്ടുനിറമായി മാറുന്നു. ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം മുട്ടപേടകം പൊട്ടിച്ച് തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികൾ പുറത്തുവരുന്നു.

കാനബലിസം (Cannibalism): ഇണചേരുന്ന സമയത്തോ, അതിന് ശേഷമോ പെൺപ്രാണി ആൺപ്രാണിയെ ഭക്ഷിക്കുന്ന പ്രവണത ചില ഇനങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഇണചേരലിനിടയിൽ ആണിൻ്റെ തല കടിച്ച് ഭക്ഷിക്കാറുമുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പെൺപ്രാണിക്ക് മുട്ടകൾക്ക് ആവശ്യമായ അധിക പോഷകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ^[8]
മുട്ടയിടൽ (Oviposition): പെൺപ്രാണി മുട്ടകൾ ഒരു പ്രത്യേക പ്രോട്ടീൻ കവചത്തിനുള്ളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. ഇതിനെ ഊത്തേക്ക (Ootheca) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.^[9] ഈ കവചം മുട്ടകളെ പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ നിന്നും കീടങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു. അനുകൂല സാഹചര്യമാകുമ്പോൾ മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് നിംഫുകൾ (nymphs) പുറത്തുവരുന്നു. ^[10]

4. മനുഷ്യനുമായുള്ള ബന്ധം

കീടനിയന്ത്രണം (Pest Control): തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളെ പലപ്പോഴും ജൈവ കീടനിയന്ത്രണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, കാരണം അവ കൃഷിക്ക് ഹാനികരമായ ഷഡ്പദങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ^[11]
വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ (Pets): ഇവയുടെ കൗതുകകരമായ രൂപം കാരണം ലോകമെമ്പാടും നിരവധി പേർ തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളെ ഓമനമൃഗങ്ങളായി വളർത്തുന്നു.^[12]

ആഹാരരീതി

മാംസഭോജികളായ ഇരപിടിയന്മാരാണ് തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികൾ. പൂക്കളിലും കമ്പുകളിലും ഒളിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്ന ഇവ, ഇര അടുത്തെത്തുമ്പോൾ മുൻകാലുകൾ ദ്രുതഗതിയിൽ ചലിപ്പിച്ച് ഇരയെ കൈയ്യിലൊതുക്കുകയും മെല്ലെ കടിച്ച് മുറിച്ച് ഭക്ഷിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പൂമ്പാറ്റകളും നിശാശലഭങ്ങളും പുൽച്ചാടികളുമൊക്കെയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആഹാരം. കൃഷിയിടങ്ങളിലെ കീട-പ്രാണി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഇത് പ്രധാന പങ്കുവഹിയ്ക്കുന്നതിനാൽ കർഷകരുടെ മിത്രങ്ങളെന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു.

വാണിജ്യപരമായ ഉപയോഗം

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ, ജൈവ കീടനിയന്ത്രണത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികളുടെ മുട്ടകൾ (ഊത്തേക്ക - Ootheca) വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിൽക്കപ്പെടുന്നു. വിൽപ്പന: ഓരോ മുട്ടക്കൂടിലും (Egg case) ഏകദേശം 50 മുതൽ 200 വരെ ചെറിയ നിംഫുകൾ ഉണ്ടാകും ^[13] ഉപയോഗം: കൃഷിയിടങ്ങളിലും പൂന്തോട്ടങ്ങളിലും കീടങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ഈ മുട്ടക്കൂടുകൾ വാങ്ങി തുറന്നുവിടാനുള്ള സൗകര്യം നിലവിലുണ്ട്. ^[14]മുട്ട വിരിഞ്ഞ് പുറത്തുവരുന്ന മാൻ്റിസ് നിംഫുകൾ ഉടൻതന്നെ ഇരകളെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങുകയും, കൃഷിയിടത്തിലെ കീടങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ^[15]

ജീവിതചക്രം

Mantis religiosa mating (brown male, green female)
Recently laid Mantis religiosa ootheca
In some species of mantis, nymphs survive with the help of ant mimicry
Newly-hatched baby mantises

ഉപകാരങ്ങൾ

ഒരു മണിക്കൂറിൽ ഈ പ്രാണികൾ ശരാശരി 10 ഈച്ചകളെ വരെ അകത്താക്കുന്നു.ഒരു മാസം കൊണ്ട് പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്ന തൊഴുകൈയ്യൻ പ്രാണികൾ കീടനിയന്ത്രണത്തിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കാണ് വഹിക്കുന്നത്. വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ ഈ പ്രാണികളെ കൃഷിയിടങ്ങളിലേയ്ക്ക് തുറന്നുവിടാനായി ഇതിന്റെ മുട്ടകൾ മാർക്കറ്റുകളിൽ വാങ്ങാനാകും.^{[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]}

ഇതുകൂടെ കാണുക

പച്ചത്തൊഴുംപ്രാണി

അവലംബം

↑ സൂചിമുഖി മാസിക (2008 ഡിസംബർ)
↑ ഡോക്ടർ വൈജയന്തിയുടെ Mantid tauna of Kerala
↑ "Grzimek's animal life encyclopedia". Choice Reviews Online. 42 (01): 42–0029-42-0029. 2004-09-01. doi:10.5860/choice.42-0029. ISSN 0009-4978.
↑ "Mantodea", Encyclopedia of Entomology, Kluwer Academic Publishers, pp. 1345–1345, ISBN 0-7923-8670-1, retrieved 2025-10-17{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link)
↑ "Mantodea", Encyclopedia of Entomology, Kluwer Academic Publishers, pp. 1345–1345, ISBN 0-7923-8670-1, retrieved 2025-10-17{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link)
↑ "Planfeststellung für den Verkehrsflughafen Münster/Osnabrück; Verlängerung der Start- und Landebahn zulässig". Natur und Recht. 29 (1): 48–54. 2007-01. doi:10.1007/s10357-006-1195-5. ISSN 0172-1631. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
↑ Jr., Henry J. Bindel, (1986-01-01). "Review: Spiders of the World, by Rod Preston-Mafham and Ken Preston-Mafham". The American Biology Teacher. 48 (1): 59–60. doi:10.2307/4448201. ISSN 0002-7685.{{cite journal}}: CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)
↑ Liske, E.; Davis, W.J. (1987-10). "Courtship and mating behaviour of the Chinese praying mantis, Tenodera aridifolia sinensis". Animal Behaviour. 35 (5): 1524–1537. doi:10.1016/s0003-3472(87)80024-6. ISSN 0003-3472. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
↑ "Planfeststellung für den Verkehrsflughafen Münster/Osnabrück; Verlängerung der Start- und Landebahn zulässig". Natur und Recht. 29 (1): 48–54. 2007-01. doi:10.1007/s10357-006-1195-5. ISSN 0172-1631. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
↑ Miller, Lillian B. (1973-11). "Art of the Nineteenth Century". History: Reviews of New Books. 2 (2): 38–38. doi:10.1080/03612759.1973.9947084. ISSN 0361-2759. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
↑ "Supplemental Information 2: A praying mantis, Hierodula patellifera, attacking a control adult Pheropsophus jessoensis". Retrieved 2025-10-17.
↑ Lauff, Randy F. (2004-01-01). ""The Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders" edited by Christopher O'Toole. 2002. [book review]". The Canadian Field-Naturalist. 118 (1): 145. doi:10.22621/cfn.v118i1.866. ISSN 0008-3550.
↑ Marchiori, Carlos Henrique (2024-03-27), "Praying mantis (Insecta: Mantodea).", Definitions, Qeios, retrieved 2025-10-17
↑ Walker, Andrew A.; Weisman, Sarah; Kameda, Tsunenori; Sutherland, Tara D. (2012-11-30). "Natural Templates for Coiled-Coil Biomaterials from Praying Mantis Egg Cases". Biomacromolecules. 13 (12): 4264–4272. doi:10.1021/bm301570v. ISSN 1525-7797.
↑ Walker, Andrew A.; Weisman, Sarah; Kameda, Tsunenori; Sutherland, Tara D. (2012-11-30). "Natural Templates for Coiled-Coil Biomaterials from Praying Mantis Egg Cases". Biomacromolecules. 13 (12): 4264–4272. doi:10.1021/bm301570v. ISSN 1525-7797.

പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ

Deadlymantis.com Archived 2019-03-04 at the Wayback Machine This site have some amazing pictures of praying mantis and information on multiple species. Also, there are links to supplies for rearing and exotic live specimens.
Mantis Study Group Archived 2021-01-17 at the Wayback Machine Information on mantids, scientific article phylogenetics and Evolution.
Mantodea Revisionary Systematics and Phylogenetics.

[1] സൂചിമുഖി മാസിക (2008 ഡിസംബർ)

[2] ഡോക്ടർ വൈജയന്തിയുടെ Mantid tauna of Kerala

[3] "Grzimek's animal life encyclopedia". Choice Reviews Online. 42 (01): 42–0029-42-0029. 2004-09-01. doi:10.5860/choice.42-0029. ISSN 0009-4978.

[4] "Mantodea", Encyclopedia of Entomology, Kluwer Academic Publishers, pp. 1345–1345, ISBN 0-7923-8670-1, retrieved 2025-10-17{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link)

[5] "Mantodea", Encyclopedia of Entomology, Kluwer Academic Publishers, pp. 1345–1345, ISBN 0-7923-8670-1, retrieved 2025-10-17{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link)

[6] "Planfeststellung für den Verkehrsflughafen Münster/Osnabrück; Verlängerung der Start- und Landebahn zulässig". Natur und Recht. 29 (1): 48–54. 2007-01. doi:10.1007/s10357-006-1195-5. ISSN 0172-1631. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)

[7] Jr., Henry J. Bindel, (1986-01-01). "Review: Spiders of the World, by Rod Preston-Mafham and Ken Preston-Mafham". The American Biology Teacher. 48 (1): 59–60. doi:10.2307/4448201. ISSN 0002-7685.{{cite journal}}: CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)

[8] Liske, E.; Davis, W.J. (1987-10). "Courtship and mating behaviour of the Chinese praying mantis, Tenodera aridifolia sinensis". Animal Behaviour. 35 (5): 1524–1537. doi:10.1016/s0003-3472(87)80024-6. ISSN 0003-3472. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)

[9] "Planfeststellung für den Verkehrsflughafen Münster/Osnabrück; Verlängerung der Start- und Landebahn zulässig". Natur und Recht. 29 (1): 48–54. 2007-01. doi:10.1007/s10357-006-1195-5. ISSN 0172-1631. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)

[10] Miller, Lillian B. (1973-11). "Art of the Nineteenth Century". History: Reviews of New Books. 2 (2): 38–38. doi:10.1080/03612759.1973.9947084. ISSN 0361-2759. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)

[11] "Supplemental Information 2: A praying mantis, Hierodula patellifera, attacking a control adult Pheropsophus jessoensis". Retrieved 2025-10-17.

[12] Lauff, Randy F. (2004-01-01). ""The Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders" edited by Christopher O'Toole. 2002. [book review]". The Canadian Field-Naturalist. 118 (1): 145. doi:10.22621/cfn.v118i1.866. ISSN 0008-3550.

[13] Marchiori, Carlos Henrique (2024-03-27), "Praying mantis (Insecta: Mantodea).", Definitions, Qeios, retrieved 2025-10-17

[14] Walker, Andrew A.; Weisman, Sarah; Kameda, Tsunenori; Sutherland, Tara D. (2012-11-30). "Natural Templates for Coiled-Coil Biomaterials from Praying Mantis Egg Cases". Biomacromolecules. 13 (12): 4264–4272. doi:10.1021/bm301570v. ISSN 1525-7797.

[15] Walker, Andrew A.; Weisman, Sarah; Kameda, Tsunenori; Sutherland, Tara D. (2012-11-30). "Natural Templates for Coiled-Coil Biomaterials from Praying Mantis Egg Cases". Biomacromolecules. 13 (12): 4264–4272. doi:10.1021/bm301570v. ISSN 1525-7797.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]