ഖാലിദ സിയ
ഖാലിദ സിയ | |
|---|---|
খালেদা জিয়া | |
.jpg) ഖാലിദ സിയ 2006-ൽ | |
| 9th ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി | |
| പദവിയിൽ 10 ഒക്ടോബർ 2001 – 29 ഒക്ടോബർ 2006 | |
| രാഷ്ട്രപതി | |
| മുൻഗാമി | |
| പിൻഗാമി |
|
| പദവിയിൽ 20 മാർച്ച് 1991 – 30 മാർച്ച് 1996 | |
| രാഷ്ട്രപതി |
|
| മുൻഗാമി | കാസി സഫർ അഹമ്മദ് |
| പിൻഗാമി |
|
| ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ചെയർപേഴ്‌സൺ | |
| പദവിയിൽ 10 മെയ് 1984 – 30 ഡിസംബർ 2025 | |
| സെക്രട്ടറി ജനറൽ | |
| മുൻഗാമി | അബ്ദുസ് സത്താർ |
| പിൻഗാമി | Tarique Rahman |
| 4th Leader of the Opposition | |
| പദവിയിൽ 29 ഡിസംബർ 2008 – 9 ജനുവരി 2014 | |
| പ്രധാനമന്ത്രി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| മുൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| പിൻഗാമി | റൗഷാൻ എർഷാദ് |
| പദവിയിൽ 23 ജൂൺ 1996 – 15 ജൂലൈ 2001 | |
| പ്രധാനമന്ത്രി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| മുൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| പിൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| 6th First Lady of Bangladesh | |
| In role 21 ഏപ്രിൽ 1977 – 30 May 1981 | |
| രാഷ്ട്രപതി | സിയാവുർ റഹ്മാൻ |
| മുൻഗാമി | ശൈഖ് ഫാസിലതുന്നീസ മുജീബ് |
| പിൻഗാമി | റൗഷാൻ എർഷാദ് |
| 7th Leader of the House | |
| പദവിയിൽ 10 ഒക്ടോബർ 2001 – 29 ഒക്ടോബർ 2006 | |
| മുൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| പിൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| പദവിയിൽ 20 മാർച്ച് 1991 – 30 മാര്ച്ച് 1996 | |
| മുൻഗാമി | കാസി സഫർ അഹമ്മദ് |
| പിൻഗാമി | ഷെയ്ഖ് ഹസീന |
| Member of Parliament | |
| പദവിയിൽ 29 ഡിസംബർ 2008 – 9 ജനുവരി 2014 | |
| മുൻഗാമി | സയീദ് ഇസ്‌കന്ദർ |
| പിൻഗാമി | ഷിരിൻ അക്തർ |
| മണ്ഡലം | Feni-1 |
| പദവിയിൽ 1 ഒക്ടോബർ 2001 – 29 ഒക്ടോബർ 2006 | |
| മുൻഗാമി | സഫർ ഇമാം |
| പിൻഗാമി | മുഹമ്മദ് ജമീറുദ്ദീൻ സിർകാർ |
| മണ്ഡലം | Bogra-6 |
| പദവിയിൽ 20 മാർച്ച് 1991 – 15 ജൂലൈ 2001 | |
| മുൻഗാമി | സഫർ ഇമാം |
| പിൻഗാമി | സയീദ് ഇസ്‌കന്ദർ |
| മണ്ഡലം | Feni-1 |
| വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ | |
| ജനനം | ഖാലിദ ഖാനം പുതുൽ 15 ഓഗസ്റ്റ് 1946[note 1] ജൽപൈഗുരി, ബംഗാൾ പ്രവിശ്യ, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ |
| മരണം | 30 ഡിസംബർ 2025 (79 വയസ്സ്) ധാക്ക, ബംഗ്ലാദേശ് |
| അന്ത്യവിശ്രമം | സിയാഉർ റഹ്മാന്റെ ശവകുടീരം |
| ദേശീയത |
|
| രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി | ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (1982–2025) |
| മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ അംഗത്വം |
|
| പങ്കാളി | |
| കുട്ടികൾ | |
| ബന്ധുക്കൾ | See Majumder–Zia family |
| അവാർഡുകൾ | Full list |
| ഒപ്പ് |  |
1991 മുതൽ 1996 വരെയും 2001 മുതൽ 2006 വരെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് ബീഗം ഖാലിദ സിയ (ബംഗാളി: খালেদা জিয়া; ജനനം 1945 ഓഗസ്റ്റ് 15[1]). 1991-ൽ അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ രാഷ്ട്ര‌ത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തലപ്പത്തെത്തുന്ന ആദ്യ സ്ത്രീയായി ഇവർ മാറി. 1988–1990 കാലഘട്ടത്തിൽ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ബേനസീർ ഭൂട്ടോയ്ക്ക് ശേഷം ഇസ്ലാമികലോകത്ത് ഈ ബഹുമതി നേടുന്ന രണ്ടാമത്തെ സ്ത്രീയായിരുന്നു ഖാലിദ സിയ. തന്റെ ഭർത്താവായിരുന്ന പ്രസിഡന്റ് സിയാവൂർ റഹ്മാൻ 1970-കളുടെ അവസാനം സ്ഥാപിച്ച ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ബി.എൻ.പി.) എന്ന കക്ഷിയുടെ നേതാവുമാണ് ഖാലിദ സിയ.
1982-ൽ പട്ടാള അട്ടിമറിയിലൂടെ സൈനിക ജനറൽ എർഷാദ് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തതിനുശേഷം 1990-ൽ ഇർഷാദിന്റെ ഭരണകൂടം നിലം പതിക്കുന്നതുവരെ ഖാലിദ ജനാധിപത്യത്തിനായുള്ള മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1991-ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.എൻ.പി. അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെ ഖാലിദ ഭരണത്തിലെത്തി. 1996-ൽ കുറച്ചുകാലം മാത്രം അധികാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഭരണകൂടത്തിലും ഖാലിദ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു. 1996-ൽ രണ്ടാം വട്ട തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം അവാമി ലീഗ് അധികാരത്തിൽ വന്നു. 2001-ൽ വീണ്ടും ഖാലിദ സിയയുടെ പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തി. 1991-ലും 1996-ലും 2001-ലും നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ബംഗ്ലാദേശിൽ അഞ്ച് പാർലമെന്റ് മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്ന് ഖാലിദ സിയ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.
ഫോബ്സ് മാസിക ലോകത്തെ ഏറ്റവും ശക്തരായ സ്ത്രീകളുടെ പട്ടികയിൽ ഖാലിദ സിയയെ 2004-ൽ 14-ആം സ്ഥാനത്തും,[2] 2005-ൽ 29-ആം സ്ഥാനത്തും,[3] 2006-ൽ 33-ആം സ്ഥാനത്തും[3][4] ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
2006-ൽ കാലാവധി അവസാനിച്ചശേഷം 2007 ജനുവരിയിൽ നടത്താനിരുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങളും ഉൾപ്പോരും കാരണം വൈകുകയുണ്ടായി. ഇത് രക്തച്ചൊരിച്ചിലില്ല്ലാതെ ഒരു പട്ടാളവിപ്ലവത്തിലൂടെ ഒരു കാവൽ ഭരണകൂടം അധികാരത്തിലെത്തി. ഇക്കാലത്ത് ഖാലിദ സിയയ്ക്കും രണ്ട് മക്കൾക്കുമെതിരായി അഴിമതിക്കേസുകൾ ചാർജ്ജ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി.[5][6][7]
2018-ൽ, അഴിമതിക്കുറ്റത്തിന്റെ പേരിൽ ഖാലിദ സിയ 17 വർഷത്തെ തടവ് ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, ജൂലൈയിൽ നടന്ന ഒരു വിപ്ലവത്തെത്തുടർന്ന് 2024-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ കുറ്റവിമുക്തയാക്കപ്പെട്ടതോടെ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് അവരെ വിട്ടയച്ചു. വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന അസുഖത്തിന് ശേഷം, 2025 ഡിസംബർ 30-ന് ഒരു ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ച അവരുടെ ശവസംസ്കാരം രാഷ്ട്ര ബഹുമതികളോടെ നടത്തപ്പെട്ടു.
ആദ്യകാലം
[തിരുത്തുക]1946-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ബംഗാൾ പ്രവിശ്യയിലെ (ഇപ്പോൾ പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ) ജൽപായ്ഗുരിയിൽ ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഫുൾഗാസിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ബംഗാളി മുസ്ലീം കുടുംബത്തിലാണ് ഖലീദ ഖാനം "പുതുൽ"[8][9] ജനിച്ചത്.[10][11] ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഫെനി ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള തേയില വ്യവസായിയായ പിതാവ് ഇസ്‌കന്ദർ അലി മജുംദാറിന്റെയും, പശ്ചിമ ദിനാജ്പൂരിലെ (ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ) ഇറ്റഹാറിലെ ചാന്ദ്ബാരി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള അമ്മ തയ്യബ മജുംദാറിന്റെയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയായിരുന്നു അവർ..[12][13][14] 1947-ലെ ബംഗാൾ വിഭജനത്തിനുശേഷം കുടുംബം അക്കാലത്ത് പാകിസ്ഥാന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന കിഴക്കൻ ബംഗാളിലെ ദിനാജ്പൂരിലേക്ക് കുടിയേറിയതായി ഇസ്‌കന്ദർ അലി പറയുന്നു.[15] ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയതിന് രേഖകളൊന്നുമില്ലാത്ത[16] ഖാലിദ സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചത് "സ്വയം വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവൾ" എന്നാണ്. തുടക്കത്തിൽ, അവർ ദിനാജ്പൂർ മിഷനറി സ്കൂളിലും പിന്നീട് ദിനാജ്പൂർ ഗേൾസ് സ്കൂളിലും പഠിച്ചിരുന്നു. 1960-ൽ, പാകിസ്ഥാൻ ആർമിയിൽ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന സിയാവുർ റഹ്മാനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു.[17][18] വിവാഹശേഷം, ഭർത്താവിന്റെ ആദ്യ പേര് കുടുംബപ്പേരായി സ്വീകരിച്ച് അവർ ഖാലിദ സിയ എന്ന പേര് മാറ്റി. ദിനാജ്പൂരിലെ സുരേന്ദ്രനാഥ് കോളേജിൽ ചേർന്നെങ്കിലും 1965 ൽ ഭർത്താവിനൊപ്പം താമസിക്കാൻ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച് പശ്ചിമ പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് താമസം മാറി.[19]1965-ലെ ഇന്തോ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ അവരുടെ ഭർത്താവ് ഒരു സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. 1969 മാർച്ചിൽ ദമ്പതികൾ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് മടങ്ങി.[20] റഹ്മാന് സൈന്യത്തിൽ നിയമനം ലഭിച്ചതിനാൽ, കുടുംബം പിന്നീട് ചിറ്റഗോങ്ങിലേക്ക് താമസം മാറി.[21]
ഇതും കാണുക
[തിരുത്തുക]അവലംബം
[തിരുത്തുക]- ↑ "Zia, Begum Khaleda". Banglapedia. 2012. Archived from the original on 2014-04-23. Retrieved 4 February 2014.
- ↑ "#14: Begum Khaleda Zia, Prime Minister of Bangladesh". Forbes 100 Most Powerful Women in the World. 2004. Archived from the original on 2012-06-14. Retrieved 4 February 2014.
- 1 2 "#29 Khaleda Zia, Prime minister, Bangladesh". The 100 Most Powerful Women. Forbes.com. 2005. Retrieved 4 February 2014.
- ↑ "#33 Khaleda Zia, Prime Minister, Bangladesh". The 100 Most Powerful Women. 31 August 2006. Retrieved 4 February 2014.
- ↑ "Bangladesh ex-PM son detained", Al Jazeera, 16 April 2007 Archived 2008-06-10 at the Wayback Machine
- ↑ "Ex-PM sued on corruption charges in Bangladesh", Associated Press (International Herald Tribune), 2 September 2007.
- ↑ Anis Ahmed (3 September 2007). "Bangladesh ex-PM Khaleda Zia arrested on graft charge". Reuters. Archived from the original on 2020-06-01. Retrieved 4 February 2014.
- ↑ আসছে 'বেগম খালেদা জিয়া: হার লাইফ, হার স্টোরি'. Bangla Tribune (in Bengali). 17 November 2018. Retrieved 28 July 2019.
- ↑ "Khaleda Zia: From housewife to Bangladesh's first female prime minister". Dhaka Tribune (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 29 November 2025.
- ↑ Islam, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza; Ahmed, Sabbir, eds. (2012). "Zia, Begum Khaleda". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online ed.). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Retrieved 9 ഒക്ടോബർ 2026.
- ↑ আসছে 'বেগম খালেদা জিয়া: হার লাইফ, হার স্টোরি'. Bangla Tribune (in Bengali). 17 November 2018. Retrieved 28 July 2019.
- ↑ আসছে 'বেগম খালেদা জিয়া: হার লাইফ, হার স্টোরি'. Bangla Tribune (in Bengali). 17 November 2018. Retrieved 28 July 2019.
- ↑ একনজরে খালেদা জিয়া. Jugantor (in Bengali). 8 February 2018. Archived from the original on 13 September 2021. Retrieved 28 July 2019.
- ↑ খালেদা জিয়ার মায়ের নবম মৃত্যুবার্ষিকী পালিত. The Daily Inqilab (in Bengali). 19 January 2018. Archived from the original on 7 August 2019. Retrieved 7 August 2019.
- ↑ Islam, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza; Ahmed, Sabbir, eds. (2012). "Zia, Begum Khaleda". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online ed.). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Retrieved 9 ഒക്ടോബർ 2026.
- ↑ "Khaleda Zia claims to be self-educated". The Daily Star. December 2008. Archived from the original on 8 July 2024. Retrieved 14 August 2023.
- ↑ "Khaleda Zia claims to be self-educated". The Daily Star. December 2008. Archived from the original on 8 July 2024. Retrieved 14 August 2023.
- ↑ "Khaleda Zia: From housewife to Bangladesh's first female prime minister". Dhaka Tribune (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved 29 November 2025.
- ↑ Islam, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza; Ahmed, Sabbir, eds. (2012). "Zia, Begum Khaleda". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online ed.). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Retrieved 9 ഒക്ടോബർ 2026.
- ↑ একনজরে খালেদা জিয়া. Jugantor (in Bengali). 8 February 2018. Archived from the original on 13 September 2021. Retrieved 28 July 2019.
- ↑ একনজরে খালেদা জিয়া. Jugantor (in Bengali). 8 February 2018. Archived from the original on 13 September 2021. Retrieved 28 July 2019.
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
[തിരുത്തുക]- Bangladesh Nationalist Party website
- Biography from Bangladesh Mission, United Nations Archived 2009-01-13 at the Wayback Machine
- രചനകൾ ഖാലിദ സിയ ലൈബ്രറികളിൽ (വേൾഡ്കാറ്റ് കാറ്റലോഗ്)
- Barbara Crossette (17 October 1993). "Conversations: Khaleda Zia; A Woman Leader for a Land That Defies Islamic Stereotypes". The New York Times.
- William Green; Alex Perry (10 April 2006). "'We Have Arrested So Many'". Time. Archived from the original on 2013-08-23. Retrieved 2014-03-02.
- Alex Perry (3 April 2006). "Rebuilding Bangladesh". Time. Archived from the original on 2010-11-30. Retrieved 2014-03-02.
- "Tearful Khaleda reaches Gulshan office". Archived from the original on 2012-03-05. Retrieved 2014-03-02.
- Rakib Hasnet Suman; Hasan Jahid Tusher (14 November 2010). "I am evicted". The Daily Star.
- "খালেদা জিয়ার বাড়ী নিয়ে লড়াইয়ের ১০ বছর" (in Bengali). Archived from the original on 2011-10-06. Retrieved 2014-03-02.
{{cite news}}: Unknown parameter|trans_title=ignored (|trans-title=suggested) (help)
 | ||
| ||
<ref> റ്റാഗുകൾ "note" സംഘത്തിൽ ഉണ്ട്, പക്ഷേ ബന്ധപ്പെട്ട <references group="note"/> റ്റാഗ് കണ്ടെത്താനായില്ല