മൾട്ടി ലെവൽ മാർക്കറ്റിംഗ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

ഒരു പ്രത്യേക തരം വിപണനരീതിയാണ് മൾട്ടി ലെവൽ മാർക്കറ്റിംഗ് (Multi-level marketing അഥവാ MLM). ഈ വിപണനരീതി നെറ്റ്‌വർക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ്', റെഫറൽ മാർക്കറ്റിംഗ്, പിരമിഡ് സെല്ലിംഗ് തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. വിൽപ്പനസംഘത്തിൽപ്പെട്ട ഒരോ അംഗവും (സിംഗിൾ ലെവൽ മാർക്കറ്റിങ്ങിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി) താൻ നേരിട്ട് വിൽക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പ്രതിഫലത്തിന് പുറമേ താൻ മുഖാന്തരം ഈ വിൽപ്പനാശ്രംഖലയിലേക്ക് ചേർക്കപ്പെട്ട മറ്റ് സംഘാംഗങ്ങളുടെ പ്രതിഫലത്തിന്റെയും ഒരു ഭാഗത്തിന് അർഹനാകപ്പെടുന്ന പല തട്ടിലുള്ള പ്രതിഫലശ്രേണി ഈ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്.

മുൻപരിചയം വഴിയോ പുതുതായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്ന പരിചയം വഴിയോ അതുമല്ലങ്കിൽ പൊതു സുഹൃത്തുക്കളുടെ ശുപാർശകൾ വഴിയോ ഉപഭോക്താക്കളെ കണ്ടെത്തി നേരിട്ട് ഉത്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണ് മൾട്ടി ലെവൽ മാർക്കറ്റിംഗ് അംഗങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നത്. എന്നാൽ മൾട്ടി ലെവൽ മാർക്കറ്റിങ്ങിനെ നേരിട്ടുള്ള വിൽപ്പന (direct selling) സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പര്യായമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായും ശരിയല്ല. ഇതു നേരിട്ടുള്ള നേരിട്ടുള്ള വിൽപ്പന സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഒരു രൂപം മാത്രമാണ്.

മൾട്ടി ലെവൽ മാർക്കറ്റിംഗ് കമ്പനികൾ നിരന്തരമായ വിമർശനങ്ങൾക്കും അടിയ്കടിയുള്ള നിയമനടപടികൾക്കും വിധേയമാകാറുണ്ട്. നിയമപരമല്ലാത്ത പിരമിഡൽ പദ്ധതികളോട് സാദൃശ്യമുള്ള ഇവരുടെ വിപണനശൈലി, നിലവിലുള്ള വിൽപ്പനാ സാധ്യതകളേക്കാളധികം ആളുകളെ അധോതല ശ്രേണിയിലേക്ക് അംഗങ്ങളാക്കുന്നത്, വിൽപ്പനസംഘത്തിലെ അംഗങ്ങളെക്കൊണ്ട് തന്നെ കമ്പനിയുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങിച്ച് ഉപയോഗിക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് , സങ്കീർണവും ഊതിപ്പെരുപ്പിച്ചതുമായ പ്രതിഫലവാഗ്ദാനങ്ങൾ, വ്യക്തി ബന്ധങ്ങളെയും സൗഹൃദങ്ങളെയും ദുരുപയോഗം ചെയ്തു കൊണ്ടുള്ള വിൽപ്പനകളും വിൽപ്പനസംഘത്തിലെ അംഗമാകുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇത്തരം കമ്പനികൾക്കെതിരെയുള്ള മുഖ്യ വിമർശനങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവ അടിസ്ഥാനരഹിത ആരോപണങ്ങളാണെന്നും നിയമവിധേയമായ ശൈലികൾ മാത്രം അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ വിപണനരീതിയാണിതെന്നും ഇതിനെ പിന്തുണക്കുന്നവർ അവകാശപ്പെടാറുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിൽ 1995 ന് ശേഷം വ്യാപകമായി ത്തീർന്ന ഒരു വിപണന സബ്രദായമാണു നെറ്റ്‌വർക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ്. 1995-ല് ആംവേ കോർപ്പറേഷന് ഇന്ത്യയിൽ ലൈസൻസിന് അപേക്ഷിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഏവോണ്, ഓറിഫ്ലെയിം, ഓറിയൻസ്, ലോട്ടസ് ലേർണിങ്സ് തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്വദേശ വിദേശ കമ്പനികൾ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഡയറക്ട് സെല്ലിങ്ങ് അസോസിയേഷന്റെ അംഗീകാരത്തോടു കൂടി മാത്രമേ ഇപ്പോൾ ഇത് നടപ്പിലാക്കുവാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ. ഈ മേഖലയിൽ രാക്ഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ ആരംഭിച്ചതോടെ ജോലിയിൽ കൂടുതൽ ഉറപ്പ് നൽകുന്നു. നിലവിൽ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോഴും വ്യാജ കമ്പനികൾ പെരുകുന്നു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ 2006 ലെ മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ ഒരു മാർഗ്ഗ രേഖ കൊണ്ടുവന്ന ആദ്യ സംസ്ഥാനം കേരളമാണ്. 2018 ഓഗസ്റ്റ് എട്ടാം തിയ്യതി തിരുവനന്തപുരം ടാഗോർ തിയേറ്ററിൽ നടന്ന പ്രസ്തുത പരിപാടിയിൽ സിവിൽ സപ്ലൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി ശ്രീ തിലോത്തമൻ സർ മാർഗ്ഗ രേഖ പ്രകാശനം ഉൽഘാടനം ചെയ്തു. കേരള മോണിറ്ററിങ് കമ്മിറ്റി ആയി ഗുലാത്തി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ഫിനാൻസ് ആൻഡ് ടാക്സേഷന് ചുമതല നൽകി. ഇന്ത്യൻ ഗവ. അംഗീകാരമുള്ള സംരംഭങ്ങൾ'

  • രാധാ മാധവ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്(RMCL)
  • യേൺ മാക്സ്1
  • ഗിർമ ലൈറ്റിംഗ് ഇന്ത്യ pvt ltd
  • ഓക്‌സിജനോ ഇന്റർനാഷണൽ ബിസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്.

നിലവിൽ മൈ ലൈഫ് സ്റ്റൈൽ മാർക്കറ്റിങ് ഗ്ലോബൽ ലിമിറ്റഡ് ബ്ളൂ ലൈഫ്,മോഡി കെയർ എന്നീ ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് മാത്രമേ IDSA(ഇന്ത്യൻ ഡയറക്റ്റ് സെല്ലിങ് അസോസിയേഷൻ) മെമ്പർ ഷിപ്പ് ഉള്ളൂ. പത്തോളം വിദേശ കമ്പനികൾക്കും IDSA മെമ്പർഷിപ്പ് ഉണ്ട്.

Indus viva health science pvt ltd എന്ന കമ്പനി ആണ് ആദ്യമായി ഇന്ത്യ ലൈസൻസ് നേടിയ mlm കമ്പനി.

ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായ ബ്ലൂ ലൈഫ് മാർക്കറ്റിങ് ഗ്ലോബൽ ലിമിറ്റഡ്റ്റ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ്.

ഏറ്റവും മികച്ച പേ ഔട്ടും,മികച്ച റിസൾട്ട്‌ ഉള്ള ഉത്പന്നങ്ങളും ആണ് ഇവരുടെ പ്ലസ് പോയിന്റ്.

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; IDSAapproval എന്ന അവലംബങ്ങൾക്ക് ടെക്സ്റ്റ് ഒന്നും കൊടുത്തിട്ടില്ല.