ബ്രിജ്ഗോപാൽ ഹർകിഷൻ ലോയ

Brijgopal Harkishan Loya
Born	12 December 1966 (1966-12-12) Gategaon, Latur
Died	ഡിസംബർ 1, 2014(2014-12-01) (47 വയസ്സ്)
Cause of death	Cardiac arrest/Physical Assault
Occupation	Judge
Special Judge to the Central Bureau of Investigation
പദവിയിൽ June 2014 – December 2014
മുൻഗാമി	J. T. Utpat
പിൻഗാമി	M. B. Gosavi

ഇന്ത്യയിലെ സി,ബി,ഐ പ്രത്യേക കോടതിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന ന്യായാധിപനായിരുന്നു ബ്രിജ്‌ഗോപാൽ ഹർകിഷൻ ലോയ (1966-2014). സൊഹ്‌റാബുദ്ദീൻ ഷെയ്ക്ക് കേസിന്റെ വിചാരണയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2014 ഡിസംബർ 1 ന് നാഗ്പൂരിൽ വെച്ച് ദുരൂഹത സാഹചര്യത്തിൽ മരണപ്പെട്ടു. വിചാരണയുടെ അവസാനഘട്ടത്തിലെ ന്യായാധിപന്റെ മരണത്തിൽ അസ്വാഭാവികത സംശയിച്ച ബന്ധുക്കളും പൊതുപ്രവർത്തകരും അന്വേഷണമാവശ്യപ്പെട്ട് സുപ്രീംകോടതിയെ വരെ സമീപിച്ചെങ്കിലും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ദീപക് മിശ്രയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സുപ്രീം കോടതിയുടെ ബെഞ്ച് 2018 ഏപ്രിൽ 19 ന് ഹരജി തള്ളുകയായിരുന്നു.

ചരിത്രം

2014 ജൂണിലാണ് പ്രത്യേക സിബിഐ കോടതിയിലെ സൊഹ്‌റാബുദ്ദീൻ ഷെയ്ക്ക് കേസിൽ ലോയ നിയമിതനാകുന്നത്. തന്റെ മുൻഗാമിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി അമിത് ഷാക്ക്, കുറ്റം ചാർത്തപ്പെടുന്നത് വരെ കോടതിയിൽ ഹാജരാകുന്നതിൽ നിന്ന് ലോയ ഇളവ് നൽകുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ കേസ് നടക്കുന്ന മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അമിത് ഷാ ഹാജരാകണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ 2014 ഒക്ടോബർ 31-ലെ ഹിയറിങിൽ സംസ്ഥാനത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഷാ തയ്യാറായില്ല. ഇതോടെ അടുത്ത ഹിയറിങ് 2014 ഡിസംബർ 15-ന് നിശ്ചയിച്ച ജസ്റ്റിസ് ലോയ, അന്ന് ഷാ ഹാജരാകുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് അഭിഭാഷകനോട് ഉത്തരവിട്ടു.

സഹപ്രവർത്തകന്റെ മകളുടെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി 2014 നവംബർ 30-ന് നാഗ്പൂരിലേക്ക് പോയ ലോയ സർക്കാർ അതിഥി മന്ദിരമായ രവിഭവനിൽ താമസിച്ചു. പിറ്റേന്ന് പുലർച്ചെ 4 മണിയോടെ നെഞ്ചുവേദനയെത്തുടർന്ന് ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ചെങ്കിലും രാവിലെ 6:15-ന് ഹൃദയാഘാതം സംഭവിച്ച് മരണപ്പെടുകയായിരുന്നു.

ന്യായാധിപന്റെ മരണശേഷം ചുമതലയേറ്റ ജസ്റ്റിസ് എം.ബി. ഗോസവി, 2014 ഡിസംബർ 30-ന് അമിത് ഷാക്കെതിരായ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും തള്ളിക്കളയുകയും വിചാരണയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം ഒരു കുടുംബസുഹൃത്താണ് ലത്തൂരിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്. ലോയയുടെ ഷർട്ട് കോളറിൽ രക്തക്കറ കണ്ടതായി ലോയയുടെ കുടുംബം വെളിപ്പെടുത്തി. ഇത് പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം പരിശോധനയുടെ ഫലമാകാം എന്ന് മെഡിക്കൽ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം കാരവൻ മാസികയുടെ റിപ്പോർട്ട്

ജസ്റ്റിസ് ലോയ 2014-ൽ അന്തരിച്ചു, എന്നാൽ കാരവൻ മാഗസിൻ 2016 നവംബർ 20-ന് ലോയയുടെ കുടുംബവുമായുള്ള ഒരു അഭിമുഖം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് വിഷയം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു, അതിൽ അവർ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തിൽ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. അന്നത്തെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മോഹിത് ഷായുടെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ജസ്റ്റിസ് ലോയയ്‌ക്കെതിരെ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ലോയയുടെ സഹോദരി അവകാശപ്പെട്ടു. അനുകൂല അഭിപ്രായം പറയാൻ ജസ്റ്റിസ് മോഹിത് ഷാ ജസ്റ്റിസ് ലോയക്ക് 100 കോടി കൈക്കൂലി വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെന്നും അവർ ആരോപിച്ചു.

ജസ്റ്റിസ് ലോയയുടെ മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ടുകളെക്കുറിച്ചും കുടുംബം ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചു, ഇത് സുപ്രീം കോടതിയിൽ പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജി നൽകുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് ലോയയുമായി കേസിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചിരുന്ന മറ്റ് രണ്ട് സഹപ്രവർത്തകരും ഇതേ കാലയളവിൽ ദുരൂഹ സാഹചര്യത്തിൽ മരിച്ചുവെന്ന് കോൺഗ്രസ് ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ അവകാശപ്പെട്ടു. അവരിൽ ഒരാൾ അഭിഭാഷക പ്രവർത്തകൻ ശ്രീകാന്ത് ഖണ്ഡാൽക്കറും മറ്റൊരാൾ വിരമിച്ച ജഡ്ജി പ്രകാശ് തൊംബ്രെയും ആയിരുന്നു. 2015 നവംബറിൽ ഖണ്ഡാൽക്കറെ കെട്ടിടത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ നിന്ന് വീണു മരിച്ച നിലയിലും രണ്ടാമൻ തോംബ്രെ 2016 മെയ് 16 ന് ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ച് സംശയാസ്പദമായ നിലയിൽ മരിച്ചെന്നും കോൺഗ്രസിലെ കപിൽ സിബൽ അവകാശപ്പെട്ടു. പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം റിപ്പോർട്ട് പോലും കൃത്രിമം കാണിച്ചതായി അവകാശപ്പെട്ട്, സുപ്രീം കോടതിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര എസ്‌ഐടിയുടെ അന്വേഷണം ഇക്കാര്യത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

സുപ്രീം കോടതിയിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന നാല് ജഡ്ജിമാരുടെ പത്രസമ്മേളനം

2018 ജനുവരി 12 ന്, സുപ്രീം കോടതിയിലെ രണ്ടാമത്തെയും അഞ്ചാമത്തെയും മുതിർന്ന ജഡ്ജിമാരായരുന്ന ജസ്തി ചെലമേശ്വർ, രഞ്ജൻ ഗൊഗോയ്, മദൻ ബി. ലോകൂർ, കുര്യൻ ജോസഫ് എന്നിവർ ഒരു പത്രസമ്മേളനം നടത്തുകയും കോടതിയുടെ സമഗ്രത ഭീഷണിയിലാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്ത അവർ , വ്യക്തിപരമായ മുൻഗണനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കേസുകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ ദീപക് മിശ്രയെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. രാഷ്ട്രീയമായി സെൻസിറ്റീവ് ആയ കേസുകൾ പരമ്പരാഗതമായി ഏറ്റവും മുതിർന്ന ജഡ്ജിമാർക്ക് നൽകിയിരുന്നതിനാലാണിത്. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും, പതിവിന് വിപരീതമായി അക്കാലത്തു ഇന്ത്യയുടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ആയിരുന്ന ദീപക് മിശ്ര, ലോയ കേസ് ബെഞ്ചിലെ ഒരു ജൂനിയർ അംഗത്തിന് വിട്ടുകൊടുത്തു. ഇത് മുഴുവൻ കേസിലും കൂടുതൽ ആരോപണങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നതിന് കാരണമായി.

ജസ്റ്റിസ് ലോയയുടെ മകൻ നടത്തിയ പത്രസമ്മേളനം

2018 ജനുവരി 14 ന് ലോയയുടെ മകൻ അനുജ് ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ ലോയയുടെ മരണത്തിൽ കുടുംബത്തിന് യാതൊരു സംശയവുമില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു, "നേരത്തെ സംശയങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അത് അവസാനിച്ചു" എന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ലോയയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ ദൂരീകരിക്കുന്നതിനും മരണം ഗൂഢാലോചനയുടെ ഫലമാണെന്ന് കുടുംബം സംശയിക്കുന്നില്ലെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനുമാണ് പത്രസമ്മേളനം നടത്തിയതെന്ന് ലോയ കുടുംബത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ അമീത് നായിക് പറഞ്ഞു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും, അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടാതിരിക്കാൻ അനുജിന് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദമുണ്ടെന്ന് ലോയയുടെ പിതൃസഹോദരനായ ശ്രീനിവാസ് ലോയ വാദിച്ചു. മുൻ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മഞ്ജുള ചെല്ലൂർ ലോയയുടെ മകനെ കാണേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ചിലർ ചോദ്യം ചെയ്തു. മുൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം അനുജ് ലോയയാണ് പത്രസമ്മേളനം വിളിച്ചത്. ലോയയുടെ മരണത്തിൽ സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം വേണമെന്ന് വാദിച്ച ദുഷ്യന്ത് ദവേ, "വിരമിക്കുന്നതിന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്തിനാണ് ആ കുട്ടിയെ വിളിച്ച് പ്രസ്താവന ഇറക്കിയത്? അവർ ആരെയാണ് തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചത്?" എന്ന് ചോദിച്ചു.

സുപ്രീം കോടതിയിൽ വാദം കേൾക്കൽ

ലോയ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് ആരോപിച്ച് സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഒരു പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജി ഫയൽ ചെയ്യപ്പെട്ടു . അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ച കോടതി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം "ഗുരുതരമായ കാര്യമാണ്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും 2018 ജനുവരി 15 ന് വാദം കേൾക്കുന്നതിനായി അത് മാറ്റിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.