രസം (കല)

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

"വിഭാവാനുഭാവ വ്യഭിചാരി സംയോഗാദ് രസനിഷ്പത്തി:" വിഭാവം, അനുഭാവം, വ്യഭിചാരിഭാവം എന്നിവയുടെ സംയോഗത്താൽ രസം ഉണ്ടാകുന്നു. എന്ന് ഭരതമുനി രാസസൂത്രത്തിൽ ലക്ഷണം കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

  1. വിഭാവം : ആസ്വാദകനിൽ വികാരം ജനിപ്പിക്കാൻ കരമാകുന്നതെന്താണോ അതിനെ വിഭാവം എന്ന് പറയുന്നു. വിഭവം രണ്ടുവിതം:
    1. ആലംബനവിഭാവം : ഒരു വസ്തുവിനെ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിയേ(കഥാപാത്രങ്ങൾ) അവലംബിച്ചുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന വിഭവമാണ് ആലംബനവിഭവം.
    2. ഉദ്ദീപനവിഭാവം : ആസ്വാദകനിൽ ഉണ്ടായതായി വികാരത്തിന് തീവ്രത ചേർക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഉദ്ദീപനവിഭാവം
  2. മനസ്സിൽ ഭാവബോധം ജനിപ്പിക്കുന്ന ശാരീരിക ചലനമാണ് അനുഭാവം. അനുഭാവം മൂന്നുവിധം :
    1. വാചികം : വാക്കുകളുടെ ഉച്ചാരണ ഭേദംകൊണ്ടും ആരോഹണ അവരോഹണ ക്രേമം കൊണ്ടും ഭാവത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നതാണ് വാചികം
    2. ആംഗികം : അംഗചേഷ്ടകൾ കൊണ്ട് ആസ്വാദകനിൽ ഭാവപ്പകർച്ച നൽകുന്നതാണ് ആംഗികം.
    3. സാത്വകം : ആശ്രയത്തിന് അധീനമല്ലാത്ത അംഗഛേഷ്ട്ടായാണ് സാത്വകം
  3. വ്യഭിചാരിഭാവം : സ്ഥായിഭാവങ്ങളെ സഹകാരികളിൽനിന്ന് പോഷിപ്പിക്കുന്ന വികാരങ്ങളാണ് വ്യഭിചാരിഭാവം അഥവാ സഞ്ചാരിഭാവം.


ആലംബന ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളെ അല്പംകൂടി വിശദമാക്കിയാൽ രത്യാദികൾക്ക് ആലംബനമായി നിൽക്കുന്നവ ആലംബനവിഭാവങ്ങളും രത്യാദിഭാവങ്ങളെ ഉദ്ദീപിപ്പിക്കുന്നവ ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളുമാണ്. ഉദാഹരണം പറഞ്ഞാൽ ഒരു നാടകത്തിലെ നായികാനായകന്മാരുടെ കണ്ടുമുട്ടലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന രതിഭാവത്തിന് അന്യോന്യം അവർ ആലംബനമാകുന്നു. സമാഗമസ്ഥലമായ ഉദ്യാനമോ മറ്റേതെങ്കിലും രമണീയമോ ആയ സ്ഥലങ്ങൾ, നായികാനായകന്മാരുടെ രൂപയൗവന ഗുണങ്ങൾ, വേഷം, കണ്ടുമുട്ടലിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി വരുന്ന മറ്റ് പരിസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളാകുന്നു. പ്രേക്ഷകരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നായികാനായകന്മാർ

ഒരുപോലെ ആലംബനവിഭാവങ്ങളാണ് പശ്ചാത്തലങ്ങളും മറ്റ് കാഴ്ചാപരിസരങ്ങളും ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളും.


"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=രസം_(കല)&oldid=3145604" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്