ദശരൂപകം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

എ.ഡി പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ ധനഞ്ജയൻ എഴുതിയ സംസ്കൃത നാടകശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഗ്രന്ഥമാണ് ദശരുപകം. [1] രചയിതാവ് ഭാരതത്തിന്റെ നാട്യശാസ്ത്രത്തോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദശരുപകമ് നാല് അധ്യായങ്ങൾ, അലൊക എന്ന പേരില് അടങ്ങുന്നതാണ്.

സംസ്കൃത നാട്യശാസ്ത്രത്തിലേക്ക് ദശരുപകം നൽകിയ ' പ്രധാന സംഭാവന നായികമാരുടെ വ്യത്യസ്ത തരം (നയികാഭേദം) വിശദമായി പഠിച്ചു എന്നതാണ്, ശൃംഗാരരസത്തെയും കാമവികാരത്തെയും ഇവിടെ നന്നായി പഠിക്കുന്നുണ്ട്. . [2] വസ്തു (ഇതിവൃത്തം), നേതാ (നായകൻ / നായികമാർ), രസം (നാടകങ്ങളുടെ വികാരപരമായ വശം) എന്നീ ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പത്ത് തരം സംസ്‌കൃത നാടകങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ധാരണയിൽ എഴുത്തുകാരൻ സ്വയം ഒതുങ്ങി. പിൽക്കാല സംസ്കൃത നാടക പ്രവർത്തകരിൽ ദശരൂപകത്തിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വ്യക്തമാണ്   . രചയിതാവിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ധനികയാണ് അവലോക എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വ്യാഖ്യാനം എഴുതിയത്. [3]  

ദശരൂപക പ്രകാരം പത്ത് രൂപകങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. നാടകം
  2. പ്രകരണം
  3. അങ്കം
  4. ഈഹാമൃഗം
  5. ഡിമം
  6. സമവകാരം
  7. ഭാണം
  8. പ്രഹസനം
  9. വീഥി
  10. വ്യയോഗം

പരാമർശങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. Dhanañjaya (1969). Dhanañjayakr̥taṃ Daśarūpakam,. Caukhambā Saṃskr̥ta Sīrīja Āphisa.
  2. The first two lectures of the Sanhita of the Rig Veda. Mādhava, -1386., Röer, Edward, 1805-1866. Osnabrück: Biblio Verlag. 1980. ISBN 3764810777. OCLC 7317481.CS1 maint: others (link)
  3. Manohar Laxman Varadpande (1987). History of Indian Theatre. Abhinav Publications. ISBN 81-7017-221-7.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ദശരൂപകം&oldid=3316564" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്