ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ


1861 ൽ സ്ഥാപിതമായ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ, സാംസ്കാരിക സംഘടനകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും, സാംസ്കാരിക സ്മാരകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും, സംരക്ഷണവും, ഭാരതീയ സാംസ്കാരിക സംഘടനയുടെ ഭാരത സർക്കാറാണ്.

ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ്ഫോർമാഷൻ: 1861 ഹെഡ്ക്വാർട്ട്ജാൻപത്ത്, ന്യൂഡൽഹി, ഇന്ത്യ -110011

ഭൂപ്രദേശം :ഇന്ത്യ പാരന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം

ബജറ്റ്:₹ 924 കോടി (140 മില്യൺ ഡോളർ) (2017-2018) [1]


ഫിസിയോ (ഫിസറിസ്), ജി.എസ്.എസ് (ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം), ഐഇഇഇ (ഇക്കോളജി), എൻ.ഐ.ഒ (ഓഷ്യാനോഗ്രഫി), ആർജിസിസിഐ (സെൻസസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ), എസ്.ഐ (കാർട്ടോഗ്രഫി), സിഎസ്ഐ (ജന്തുശാസ്ത്രം) ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ദേശീയ സർവേ ഓർഗനൈസേഷനുകളാണ്.

ചരിത്രം

1861 ൽ അലക്സാണ്ടർ കങ്ങ്ഹാം ആണ് ഇദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറലായി ആരംഭിച്ചത്. 1784 ജനുവരി 15 ന് ബ്രിട്ടിഷ് ഇൻഡോളജിസ്റ്റ് വില്യം ജോൺസ് സ്ഥാപിച്ച ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റി ഇന്ത്യയിലെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നടത്തിയ ഗവേഷണം നടത്തി. പുരാതന സംസ്കൃതം, പെർഷ്യൻ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പഠനം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഏഷ്യാറ്റിക് വാർഷിക പ്രസിദ്ധീകരണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അന്വേഷണങ്ങൾ. 1785 ൽ ഭഗവദ് ഗീതയുടെ ആദ്യ ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ചാൾസ് വിൽകിൻസായിരുന്നു, ഗവർണർ ജനറൽ ഓഫ് വാറൻ ഹെസ്റ്റിംഗ്സിന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ്. എങ്കിലും, 1837 ൽ ജെയിംസ് പ്രിൻസിപാൽ ബ്രാഹ്മി ലിപി യുടെ വിമർശനമായിരുന്നു സമൂഹത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. വിജയകരമായ ഈ വിമർശനം ഇന്ത്യൻ പാലിഗ്രഫി പഠനത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചു.

ASI രൂപീകരണം അലക്സാണ്ടർ കങ്ങ്ഹാം


ബ്രഹ്മിയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്, പ്രിൻസെപ്പിന്റെ അനുയായിയായ അലക്സാണ്ടർ കങ്ങ്ഹാം, ബുദ്ധമത സ്മാരകങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായ സർവേ നടത്തിയത് അരനൂറ്റാണ്ടുകാലമായി നിലനിന്നു. ഇറ്റാലിയൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജീൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് വെൻചുര പോലുള്ള ആദ്യകാല അമേച്വർ പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ പ്രചോദനം നടത്തി, കുന്നംഗ്ഹാം ഇന്ത്യയുടെ നീളവും വിശാലവും സ്തൂപങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തു. കിനാഹം തന്റെ ആദ്യകാല ഖനനങ്ങളിൽ പലതും ഫണ്ടുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ, പുരാവസ്തു പര്യവേഷണങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ സ്മാരകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി ഒരു സ്ഥിരം ശൃംഖലയുടെ ആവശ്യം അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി, ഒരു പുരാവസ്തു ഗവേഷണത്തിനായി ലോബിയ്ക്ക് ഭാരതത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനവും സ്വാധീനവും ഉപയോഗിച്ചു. 1848 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമം വിജയിച്ചില്ലെങ്കിലും ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേയറായി 1861 ൽ ലോർഡ് കാനിങ് ലോംഗ് കാനിംഗ് സ്ഥാപിച്ചു. 1865-നും 1871-നും ഇടക്ക് സർവ്വേയിൽ നിന്ന് സസ്പെന്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ അന്നത്തെ വൈസ്രോയിയായ പ്രഭു ലോറൻസ് അത് പുനർനിർമ്മിച്ചു. 1871-ൽ സർവ്വെ ഒരു പ്രത്യേക വകുപ്പായി പുനർനിർമ്മിച്ചു. കങ്ങ്ഹാം ആദ്യ ഡയറക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനായി. ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തുശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവായി അലക്സാണ്ടർ കങ്ങ്ഹാം അറിയപ്പെടുന്നു.


1885-1901 എഡിറ്റുചെയ്യുക

1885-ൽ കഞ്ഞിഹാം വിരമിക്കുകയും ജയിംസ് ബർഗെസ്റസിന്റെ ഡയറക്ടറായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ബർഗെസ് ഒരു ഇന്ത്യൻ ജേണലാണ് ദി ഇന്ത്യൻ ആൻറിക്വിറി (1872), വാർഷിക എപ്പിഗ്രാഫിക്കൽ പ്രസിദ്ധീകരണം എപ്പിഗ്രാഫിഷ്യ ഇൻഡിക (1882) ഇന്ത്യൻ ആന്റിക്വിക്കുള്ള ഒരു അനുബന്ധമായി ആരംഭിച്ചു. ഡയറക്ടർ ജനറൽ എന്ന സ്ഥാനം 1889 ൽ ശാശ്വതമായി സസ്പെന്റ് ചെയ്തത് 1902 വരെ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇടക്കാല കാലഘട്ടത്തിൽ വിവിധ സർക്കിളുകളിലെ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യക്തിഗത വൃത്തങ്ങൾ സൂപ്രണ്ടുകൾ നടത്തി.

1901-1947 എഡിറ്റുചെയ്യുക

1902 ൽ ഡയറക്ടർ ജനറലായിരുന്ന ലോർ കഴ്സൺ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. പരമ്പരാഗതമായി ബ്രേക്കിംഗ്, കഴ്സൺ, ജോൺ മാർഷലിന്റെ പേരുള്ള കേംബ്രിഡ്ജിലെ 26 വർഷത്തെ പ്രൊഫസ്സർ പ്രൊഫസറായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാർഷൽ ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന്റെ നാലാം പതിറ്റാണ്ടിൽ ഡയറക്ടർ ജനറലായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘകാല കാലയളവിൽ തന്നെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി കുറഞ്ഞുവരാൻ ഇടയാക്കി. മാർഷൽ സർക്കാർ എപ്പിഗ്രഫിസ്റ്റിന്റെ സ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കുകയും എപ്പിഗ്രാഫിക്കൽ പഠനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1921 ൽ ഹാരപ്പ, മോഹൻജൊദാരോ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടന്ന ഐഡസ് താഴ്വര നാഗരികതയുടെ കണ്ടുപിടിത്തമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവം. മാർഷലിന്റെ ഭരണകാലത്ത് പുരോഗതി കൈവരിച്ചതായി കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളുടെ വിജയവും ചലനവും ഉറപ്പുവരുത്തുമായിരുന്നു. 1928 ൽ ഹരോൾഡ് ഹർഗ്രീവസ് മാർഷലിന്റെ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. 1921-22 ൽ ഹരപ്പയുടെ മാർഷലിന്റെ ഉദ്ഘനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ദാര രാം സാഹ്നിക്ക് ഹാർഗ്രേവുകൾ വിജയിച്ചു. ഇദ്ദേഹം 1931 ൽ നടത്തിയ ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ഡയറക്ടർ ജനറലായി.

ഹാരപ്പ, മോഹൻജൊദാരോ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടന്ന ഉദ്ഘാടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത ജെ. എഫ്. ബ്ലികിസ്റ്റണും കെ. എൻ. ദീക്ഷിത്തും സാഹ്നി വിജയിച്ചു. 1944 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ആർക്കിയോളജിസ്റ്റ് ആർമി ഓഫീസർ മോർട്ടീമർ വീലർ ഡയറക്ടർ ജനറലായി ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു. 1948 വരെ, വീലർ ഡയറക്ടർ ജനറലായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അരിമേദുവിന്റെ ഇരുമ്പുയുഗം, ബ്രഹ്മഗിരി, ചന്ദ്രാവള്ളി, മസ്കി എന്നിവയുടെ ശിലായുഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഖനനം ചെയ്തു. വിസാർ 1946 ൽ ജയ്സൈനൻ ഇന്ത്യാ ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചു, ഭാരതത്തിന്റെ വിഭജന സമയത്ത് എഎസ്ഐയുടെ ആസ്തി വിഭജിക്കുന്നതിനു നേതൃത്വം നൽകിയതും പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട പാകിസ്താനിൽ ഒരു പുരാവസ്തുഗവേഷണം സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ചു.

1947-1956 എഡിറ്റുചെയ്യുക

1948 ൽ എൻ. പി. ചക്രവർത്തിയുടെ പിൻഗാമി വീലർ വിജയിച്ചു. 1949 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ഇന്ത്യൻ മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്ന ചിത്രങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ നാഷണൽ മ്യൂസിയം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

മധോ സരൂപ് വാട്സ്, അമലാനന്ദ ഘോഷ് എന്നിവരാണ് ചക്രവർത്തി. 1968 വരെ നീണ്ടുനിന്ന ഘോഷ് ഭരണകാലത്തെ സിന്ധു താഴ്വരയിലെ കലിബംഗൻ, ലോഥാൽ, ദോലോവിര എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഉദ്ഘനനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. പുരാതന സ്മാരകങ്ങളും ആർക്കിയോളജിക്കൽ സൈറ്റുകളും റെമിൻസ് ആയും 1958 ൽ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ പുരാവസ്തു ഗവേഷണ പ്രബന്ധം പാസാക്കി. ബാബ്രി മസ്ജിദിന് മുൻപ് രാം ക്ഷേത്രത്തിന് മുൻപുള്ള അന്വേഷണത്തിനായി അയോധ്യയിൽ അയോധ്യയിൽ പുരാവസ്തു ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ബി.ബ.ലാഹ്വോ വിജയിച്ചു. ലാൽ ഭരണകാലത്ത്, "പൗരത്വം" എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്മാരകങ്ങൾ കേന്ദ്ര സംരക്ഷണത്തിന് വേണ്ടി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ട പൗരാണിക പുരസ്കാരവും ആർട്ട് ട്രൂസർ ആക്ടും (1972) പാസാക്കുകയും ചെയ്തു. 1972 മുതൽ 1978 വരെ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച എം. എൻ. ദേശ്പാണ്ഡും, 1978 മുതൽ 1981 വരെ ബി. കെ. തപറും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1981 ൽ തപാൽ വിരമിച്ച കാലത്ത് പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ദേബാല മിത്രയെ നിയമിച്ചു. എ.എസ്.ഐയുടെ ആദ്യ വനിത ഡയറക്ടർ ജനറലായിരുന്നു. കർണ്ണാടക സ്റ്റേറ്റ് ആർക്കൈവ് ഓഫ് ആർക്കിയോളജിയിൽ നിന്നും സ്ഥലംമാറ്റിയ എം. നാഗരാജ റാവു, മിത്രയുടെ പിൻഗാമി ആയിരുന്നു. പുരാവസ്തു ഗവേഷകരായ ജെ. പി. ജോഷിയും എം. സി. ജോഷിയും റാവു വിജയിച്ചു. ബാബരി മസ്ജിദ് 1992 ൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം അക്രമങ്ങൾ തടസപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ ഡയറക്ടർ ജനറലായിരുന്നു എം സി ജോഷി. 1993 ൽ ജോഷി പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് (ഐ.എ.എസ്.) ഓഫീസർ അചാല മൗലികിന്റെ ഡയറക്ടർ ജനറലായിരുന്നു ഈ നീക്കം. പുരാവസ്തുഗവേഷകർക്ക് പകരം പുരാവസ്തുഗവേഷകർക്ക് പകരം ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കാൻ ഒരു പാരമ്പര്യം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഈ പാരമ്പര്യം ഒടുവിൽ 2010 ൽ അവസാനിച്ചു. ഗൌതം സെൻഗുപ്ത പുരാവസ്തു ഗവേഷകൻ കെ.ആർ. ശ്രീവാസ്തവയ്ക്ക് ഐ.എ.എസ് ഓഫീസർ ഡയറക്ടർ ജനറലായി സ്ഥാനമേറ്റു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി മറ്റൊരു ഐ.എ.എസ്. ഓഫീസർ പ്രവീൺ ശ്രീവാസ്തവയാണ് വിജയിച്ചത്. ശ്രീവാസ്തവയുടെ പിന്തുടർച്ചക്കാരനും ഇപ്പോഴത്തെ ഭരണാധികാരിയും, രാകേഷ് തിവാരിയും ഒരു പ്രൊഫഷണൽ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനാണ്.


ഓർഗനൈസേഷൻ എഡിറ്റുചെയ്യുക

സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ പുരാവസ്തു വകുപ്പാണ് പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ സ്ഥാനം. 1958 ലെ അമാസ്ആർ നിയമം അനുസരിച്ച്, എഎസ്ഐ 3650 പ്രാചീന സ്മാരകങ്ങൾ, പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രം, ദേശീയ പ്രാധാന്യത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങൾ, മസ്ജിദുകൾ, പള്ളികൾ, ശവകുടീരങ്ങൾ, ശവകുടീരങ്ങൾ എന്നിവ കൊട്ടാരങ്ങൾ, കോട്ടകൾ, ചുവന്ന കിണറുകൾ, പാറക്കെട്ടുകളിലെ ഗുഹകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രാചീന വസതിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന പുരാതന കുന്നുകളും മറ്റ് സമാനമായ സൈറ്റുകളും സർവേ പരിപാലിക്കുന്നു. [3]

അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ, രണ്ട് ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ, 17 ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഡയറക്ടർ ജനറലായി ചുമതലയുണ്ട്.

സർക്കിളുകൾഎഡിറ്റ്

സൂപ്പർഇൻഡേംഗ് ആർക്കിയോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആകെ 27 സർക്കിളുകൾ [5] എ.എസ്.ഐയെ പിളർന്നിരിക്കുന്നു. [4] ഓരോ സർക്കിളുകളും ഉപ സർക്കിളുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [അവലംബം ആവശ്യമാണ്] ASI ന്റെ സർക്കിളുകൾ ഇവയാണ്:

ആഗ്ര

അരൂരാംഗബാദ്
ബംഗ്ലാദേശ്

ഭാനുൽ

ഭുവനേശ്വർ

ചണ്ഡിഗഡ്ചാനൈ

ദെഹ്റ 

ദൺഡെലി

ദർവാദ്

ഗോവ ഗുഹത്തി ഹൈദരാബാദ് ജയ്പൂർ ജോദ്പൂർ കോൽക്കത്ത

ലക്നൗ 

മംബൈ നാഗപുർ പാട

റൈപുർ
രഞ്ചി 

ശർനാഥ്

ഷിംല 

ശ്രീനഗർ

ത്രിശ്ശൂർ 

വഡോദര

എഎസ്ഐ കൂടാതെ രണ്ട് "മിനി സർക്കിളുകൾ" ലും ഹംപിയിലും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു