ക്വാസാർ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
വികസിക്കുന്ന ഒരു ക്വാസാർ കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ.

സജീവമായ താരാപഥ കേന്ദ്രത്തോടു കൂടിയതും ഉയർന്ന ഊർജ്ജത്തോടുകൂടിയ റേഡിയോ വികിരണ സ്രോതസ്സുമായ വളരെ അകലത്തിലുള്ള താരാപഥത്തെ ക്വാസാർ (quasi-stellar radio source അഥവാ quasar) എന്നു പറയുന്നു. വൈദ്യുതകാന്തീക വികിരണങ്ങളിൽ ഉയർന്ന അളവിൽ ചുവപ്പ് നീക്കം പ്രകടമാക്കുന്ന പ്രാപഞ്ച വസ്തുക്കളെന്ന നിലയിലാണ്‌ ഇവ ആദ്യമായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ, ദൃശ്യപ്രകാശം എന്നിവയെല്ലാം ഇത് വികിരണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. താരാപഥങ്ങളെ പോലെ വികസിച്ച രൂപത്തിലല്ല ഇവ കാണപ്പെടുക പകരം നക്ഷത്രങ്ങളെ പോലെ ഒരു ബിന്ദുക്കളായാണ്‌ ഇവ കാണപ്പെടുന്നത്.

1980 കൾ വരെ ഇവയ്ക്ക് ഒരു കൃത്യമായ വിശദീകരണം നൽകുവാൻ ജ്യോതിശാസ്ത്ര ലോകത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. നിലവിൽ ശാസ്തീയ തത്ത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ താരാപഥകേന്ദ്രത്തിലെ ഭീമാകാരമായ തമോദ്വാരത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ഷ്വാർട്സ്‌ചൈൽഡ് വ്യാസാർദ്ധത്തിന്റെ പത്ത് മുതൽ പതിനായിരം വരെ മടങ്ങുള്ള ഒരു ഇടുങ്ങിയ മേഖലയാണ്‌ ഇതെന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

നിരുക്തം[തിരുത്തുക]

ഭൂമിക്കും ക്വാസാറുകൾക്കുമിടയിൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികാസം കാരണമായി ഇവ ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഹബിൾ നിയമത്തിന്റെ പിൻബലത്തിൽ വ്യഖ്യാനിക്കുമ്പോൽ മനസ്സിലാകുന്നത് വളരെ വിദൂരതയിലാണ് ഇവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നാണ് അതിനാൽ തന്നെ വളരെ മുൻപുള്ളതും. ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രഭ കൂടിയവയുടെ ഊർജ്ജ പ്രസരണം ശരാശരി താരാപഥങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ പ്രസരണങ്ങളെ കടത്തിവെട്ടുന്നതാണ്, ഏകദേശം ഒരു ട്രില്ല്യൺ (1012) സൂര്യന്മാർക് തുല്യം. ഇവ വർണ്ണരാജിയിലെ ഏതാണ്ടെല്ലാ വികിരണങ്ങളും ഒരു പോലെ പ്രസരിപ്പിക്കുന്നു, എക്സ്ത്-കിരണം മുതൽ ഇൻഫ്രാറെഡിന്റെ അങ്ങേയറ്റം വരെ, അൾട്രാവയലറ്റ്-ഒപ്റ്റിക്കൽ ബാൻഡിൽ ഈ അളവ് കൂടുതലാണ്. റേഡിയോ വികിരണങ്ങളുടേയും ഗാമാ കിരണങ്ങളുടേയും ശക്തമായ സ്രോതസ്സുകളാണ് ചില ക്വാസാറുകൾ. ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രകാശത്തിന്റെ ബിന്ദുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ക്വാസാറുകൾ കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്, അതിനാൽ തന്നെ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയുവാന്നത് പ്രയാസമായിരുന്നു. ഇൻഫ്രാറെഡ് ടെലിസ്കോപ്പുകളുടേയും ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ സഹായത്താൽ ക്വാസാറുകളുടെ ചുറ്റിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആതിഥേയ താരാപഥങ്ങളെ ചില അവസരങ്ങളിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.[1] ഇത്തരം താരാപഥങ്ങൾ ക്വാസാറുകളുടെ പ്രഭയ്ക്ക് മുന്നിൽ മങ്ങിയ നിലയിലാണ്‌ സാധാരണ കാണപ്പെടുക. ഭൂരിഭാഗം ക്വാസാറുകളും ചെറിയ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദൃശ്യമാവുന്നവയല്ല, 12.9 മാഗ്നിറ്റ്യൂടോടുകുടിയ 3C 273 എന്ന ക്വാസാർ ഇതിനൊരപവാദമാണ്‌. 2.44 ബില്ല്യൺ പ്രകാശവർഷങ്ങൾ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇത് സാധാരണ ടെലിസ്കോപ്പുകളുപയോഗിച്ച് ദൃശ്യമാകുന്ന പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും അകലെയുള്ള വസ്തുക്കളിലൊന്നാണ്‌.

ചില ക്വാസാറുകൾ അവയുടെ പ്രഭയിൽ പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റം പ്രകടമാക്കുന്നു ദൃശ്യപ്രകാശ മേഖലയിലാണ്‌ ഇത് കൂടുതലെങ്കിൽ ചിലപ്പോൾ എക്സ് കിരണങ്ങളിലും ഇത് കാണിക്കുന്നു. ഇതുവഴി അത്തരം ക്വാസറുകൾ സൗരയൂഥത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിനു സമാനമായത്ര ചെറുതാണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു കാരണം ഈ വ്യത്യാസം പ്രകാശത്തിനു ഒരറ്റം മുതൽ മറ്റേ അറ്റം വരെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനെടുക്കുന്നതിനേക്കാൾ ചെറിയ സമയമായിർക്കാൻ കഴിയില്ല, അപൂർവ്വമായി ഇത് വീക്ഷിക്കുന്ന ദിശയിലുള്ള ശക്തമായ ഊർജ്ജ പ്രവാഹമണെന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ക്വാസാറുകളിൽ നിലവിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ചുവപ്പുനീക്കം 6.43 ആണ്, ഇത് ഏകദേശം 28 ബില്ല്യൺ പ്രകാശവർഷങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണ്.


അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. Hubble Surveys the "Homes" of Quasars Hubblesite News Archive, 1996-35
"http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ക്വാസാർ&oldid=1713443" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്