ശിശുഭൃത

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
(Shishubhritha എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)
Jump to navigation Jump to search

ഒൻപത് അക്ഷരങ്ങൾ വീതമുള്ള വരികളും (ബൃഹതി ഛന്ദസ്സ്); ഗണം, ന'ഗണം, ഗണം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഗണവും വരുന്ന വൃത്തത്തെ ശിശുഭൃത എന്നു പറയുന്നു.

ലക്ഷണം[തിരുത്തുക]

നനമ ശിശുഭൃതാവൃത്തം

—"വൃത്തമഞ്ജരി എ.ആർ. രാജരാജവർമ്മ"


ത്രികങ്ങളായി രണ്ടു സർവ്വലഘുവും ഒരു സർവ്വഗുരുവുമായതിനാൽ 'നനമ' എന്ന് ഗണക്രമം. രണ്ട് നഗണവും ഒരു മഗണവും യഥാക്രമത്തിൽ വന്നാൽ ശിശുഭൃത വൃത്തമായി. അതായത് ആദ്യത്തെ ആറക്ഷരം ലഘു; ശേഷം മൂന്നക്ഷരം ഗുരു.
'ലലല।ലലല।ഗംഗംഗം' എന്ന് ചൊൽത്താളം. ചൊല്ലാനും നല്ല ശബ്ദഭംഗിയുള്ള ഒരു താളമാണിത്. വൃത്തമഞ്ജരിയിൽ ഇതിന് ഉദാഹരണ പദ്യം നല്കിയിട്ടില്ല.
നാട്യശാസ്ത്രത്തിൽ, മധുകരീ എന്നാണ് ഭരതമുനി ഈ വൃത്തത്തിനു പേരുനല്കിയിട്ടുള്ളത്.

നവാക്ഷരകൃതേ പാദേ

ത്രീണി സ്യുർനൈധനാനി തു
ഗുരൂണി യസ്യാഃ സാ നാമ്നാ
ജ്ഞേയാ മധുകരീ യഥാ

എന്ന് അദ്ദേഹം ലക്ഷണം ചെയ്യുന്നു.(ഒമ്പതക്ഷരമുള്ള പാദത്തിൽ ഒടുവിലത്തെ മൂന്നക്ഷങ്ങളും ഗുരുക്കളായിട്ടുള്ള വൃത്തം മധുകരി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു)

ഉദാഹണം[തിരുത്തുക]

കുസുമിതമപി പശ്യന്തി

വിവിധതരുഗണൈശ്ഛന്നം
വനമതിശയഗന്ധാഢ്യം
ഭ്രമതി മധുകരീ ഹൃഷ്ടാ

— നാട്യശാസ്ത്രം

കലപിലപലനാദത്തിൽ

കലരുമൊരു വിഭാതത്തിൽ
കിളികൾ പകരുമീണത്തിൽ
കുതുകമധുരമീ ഗാനം! -

—സുബ്രഹ്‌മണ്യൻ കുറ്റിക്കോൽ

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ശിശുഭൃത&oldid=2659046" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്