ജ്യോതിർമഠപീഠം
उत्तरान्नाय श्री ज्योतिष्पीठम् | |
 ജ്യോതിർമഠത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടം | |
| Monastery information | |
|---|---|
| Established | എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് ബി.സി.ഇ (ഏകദേശം) |
| Dedicated to | നാരായണൻ, ശക്തി-പൂർണ്ണഗിരി |
| People | |
| Founder(s) | ആദി ശങ്കരൻ |
| Site | |
| Location | ജോഷിമഠ്, ചമോലി ജില്ല, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഇന്ത്യ |
ഹിന്ദുമതവും അദ്വൈത സിദ്ധാന്തവും (Advaita Vedānta) സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ആദി ശങ്കരാചാര്യർ സ്ഥാപിച്ച നാല് പ്രധാന പീഠങ്ങളിൽ (ആമ്നായ പീഠങ്ങൾ) ഒന്നാണ് ഉത്തരാമ്നായ ശ്രീ ജ്യോതിഷ് പീഠം അഥവാ ജ്യോതിർ മഠം (ഇംഗ്ലീഷ്: Jyotir Math). ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തരാഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്ത് ചമോലി ജില്ലയിലെ ജോഷിമഠ് പട്ടണത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മദേശമായ കാലടിയിലെ പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചതുരാമ്നായ പീഠങ്ങളിൽ വടക്കൻ പീഠമാണ് (ഉത്തരാമ്നായ മഠം) ഇത്. തെക്ക് ശൃംഗേരി ശാരദാ പീഠം (കർണാടക), പടിഞ്ഞാറ് ദ്വാരകാ ശാരദാ പീഠം (ഗുജറാത്ത്), കിഴക്ക് പുരി ഗോവർദ്ധന മഠം (ഒഡീഷ) എന്നിവയാണ് മറ്റ് മൂന്ന് പീഠങ്ങൾ. ഈ പീഠത്തിന്റെ അധിപന്മാർ ശങ്കരാചാര്യർ എന്ന പദവി വഹിക്കുന്നു.[1]
ദശനാമി സമ്പ്രദായത്തിലെ ഗിരി, പർവ്വത, സാഗര എന്നീ ശാഖകളുടെ ആസ്ഥാനമാണ് ജ്യോതിർ മഠം. "അയമാത്മാ ബ്രഹ്മ" (ഈ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മമാകുന്നു) എന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ വേദ മഹാവാക്യം. ആദിശങ്കരൻ നിശ്ചയിച്ച പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഈ മഠത്തിന് അഥർവ്വവേദത്തിന്മേലാണ് അധികാരമുള്ളത്. ആദിശങ്കരന്റെ നാമത്തിൽ നിന്നാണ് മഠാധിപതിക്ക് 'ശങ്കരാചാര്യർ' എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് ലഭിക്കുന്നത്. ഭഗവാൻ നാരായണനും പൂർണ്ണഗിരി ദേവിയുമാണ് ജ്യോതിർ മഠത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികൾ.[2]
ചരിത്രം
[തിരുത്തുക]പശ്ചാത്തലം
[തിരുത്തുക]വൈദിക സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരകനായ ആദി ശങ്കരാചാര്യർ സ്ഥാപിച്ച നാല് പ്രധാന ആശ്രമങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഉത്തരാമ്നായ മഠം അഥവാ വടക്കൻ ആശ്രമമാണ് ജ്യോതിർ മഠം.[1] ഇന്ത്യയുടെ വടക്ക്, തെക്ക്, കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ നാല് പഠന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ചുമതല ശങ്കരാചാര്യരുടെ നാല് പ്രധാന ശിഷ്യന്മാരായ പത്മപാദർ, ഹസ്തമാലകർ, സുരേശ്വരാചാര്യർ, തോടകാചാര്യർ എന്നിവർക്ക് നൽകപ്പെട്ടു.[3] മഠത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ആദിശങ്കരന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഈ നാല് ആശ്രമങ്ങളുടെയും തുടർന്നുള്ള തലവന്മാർ ശങ്കരാചാര്യന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.[4] അതിനാൽ, അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന്റെ സംരക്ഷകരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ദശനാമി സന്യാസിമാരുടെ നേതാക്കളാണ് ഇവർ.[4] ഈ നാല് പ്രധാന പഠന പീഠങ്ങൾ പുരി (ഒഡീഷ), ശൃംഗേരി (കർണാടക), ദ്വാരക (ഗുജറാത്ത്) എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; വടക്കൻ (ഉത്തരാമ്നായ) മഠം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ജ്യോതിർമഠ് നഗരത്തിലാണ്.[4]
1900 മുതൽ 1940 വരെ
[തിരുത്തുക]പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്വാമി രാമകൃഷ്ണ തീർത്ഥയായിരുന്നു ജ്യോതിർ മഠത്തിന്റെ അധിപനായിരുന്നത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാധിക്ക് ശേഷം ഏകദേശം 165 വർഷത്തോളം ഈ ആശ്രമം പ്രവർത്തനരഹിതമായി തുടർന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ നിരവധി ഗുരുക്കന്മാർ ശങ്കരാചാര്യ പദവിക്ക് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുകയും, അവകാശികളെയും അവരുടെ പ്രതിനിധികളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള നിയമ വ്യവഹാരങ്ങൾ 1900-കൾ മുതൽ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.[4] കുറച്ചുകാലം, ബദരീനാഥ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജാരിയായ റാവൽ (Raval) അവിടെ ശങ്കരാചാര്യ പദവി വഹിക്കുന്നതായി ചിലർ കരുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ, മറ്റ് മൂന്ന് മഠങ്ങളിലെയും നേതാക്കൾ ചേർന്ന് ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയെ ഈ സ്ഥാനം സ്വീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതോടെ മാത്രമാണ് ജ്യോതിർ മഠത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിച്ചത്.[3]
1941 മുതൽ 1953 വരെ
[തിരുത്തുക]1941 മെയ് 11-ന് സ്വാമി ശ്രീ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ജിയെ ഈ പദവിയിലേക്ക് നിയമിച്ചത് വാരാണസി കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സന്യാസിമാരുടെയും പണ്ഡിതന്മാരുടെയും കൂട്ടായ്മയായ ഭാരത് ധർമ്മ മഹാമണ്ഡൽ (BDM) ആയിരുന്നു.[5] പുരിയിലെ ശങ്കരാചാര്യരായ സ്വാമി ഭാരതീ കൃഷ്ണ തീർത്ഥയുടെയും ശൃംഗേരിയിലെ ശങ്കരാചാര്യരായ സ്വാമി ചന്ദ്രശേഖര ഭാരതിയുടെയും അംഗീകാരത്തോടെയായിരുന്നു ഈ നിയമനം.[4] ഗഡ്‌വാൾ, വാരാണസി, ദർഭംഗ തുടങ്ങിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികളെപ്പോലുള്ള പ്രമുഖ മതസ്ഥാപന രക്ഷാധികാരികളും ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയെ പിന്തുണച്ചു. അവരുടെ ഈ അംഗീകാരം മുൻപ് ഈ സ്ഥാനത്തിനായി അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചിരുന്നവരിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പുകളെ മറികടക്കാൻ സഹായിച്ചു. വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്ന യോഗ്യതകളുടെ സാക്ഷാത്കാരമായാണ് അനുയായികൾ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയെ കണ്ടത്; ഇത് തന്റെ 70-ാം വയസ്സിൽ യാതൊരു തടസ്സവുമില്ലാതെ ഈ പദവിയിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു.[1][4]
ജ്യോതിർ മഠത്തിലെ ക്ഷേത്രവും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള ചുമതല ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ഏറ്റെടുത്തു.[1] പ്രാദേശിക ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറുടെയും അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തവരുടെയും സഹായത്തോടെ, പ്രദേശവാസികളായ കർഷകർ കൈയേറിയിരുന്ന സമീപത്തെ ഭൂമി അദ്ദേഹം വീണ്ടെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, ജ്യോതിർ മഠത്തിന്റെ പീഠഭവനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനായി രണ്ട് നിലകളുള്ള 30 മുറികളടങ്ങിയ പുതിയ കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ചു. പുതിയ ആശ്രമത്തിന് ഏകദേശം 100 വാര മുന്നിലായി ദർഭംഗ രാജാവ് നിർമ്മാണം തുടങ്ങിവെച്ചെങ്കിലും പൂർത്തിയാക്കാതിരുന്ന പൂർണ്ണഗിരി ദേവി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളും 1953 മെയ് 20-ന് ബ്രഹ്മലീനനാകുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി.[1][6] വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ "പരമ്പരാഗത അദ്വൈത അധ്യാപനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി" ജ്യോതിർ മഠത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയുടെ നേതൃത്വം നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു.[5] 1952 ഡിസംബറിൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് ഈ ആശ്രമം സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി.[1]
1954 മുതൽ ഇന്നുവരെ
[തിരുത്തുക]1953-ൽ സ്വാമി ശ്രീ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ജി മഹാരാജിന്റെ ബ്രഹ്മലീനതയ്ക്ക് ശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്ന സ്വാമി ഹരിഹരാനന്ദ സരസ്വതിക്ക് ശങ്കരാചാര്യ പദവി വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് നിരസിച്ചു.[4] പിന്നീട്, മരണത്തിന് അഞ്ചു മാസം മുമ്പ് ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ഒരു വിൽപ്പത്രം തയ്യാറാക്കി അലഹബാദിലെ ജില്ലാ രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നതായി അവകാശവാദമുയർന്നു.[7] ഈ വിൽപ്പത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ ശ്രീ രാംജി ത്രിപാഠി (സ്വാമി ശാന്താനന്ദ സരസ്വതി) പിൻഗാമിയായും, ദ്വാരകാ പ്രസാദ് ശാസ്ത്രി (സ്വാമി ദ്വാരകേശാനന്ദ സരസ്വതി), സ്വാമി വിഷ്ണുദേവാനന്ദ സരസ്വതി, സ്വാമി പരമാത്മാനന്ദ സരസ്വതി എന്നിവരെ ഇതര നിർദ്ദേശങ്ങളായും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.[4] ഇതിനെത്തുടർന്ന് സ്വാമി ശാന്താനന്ദ സരസ്വതി ശങ്കരാചാര്യ പദവി ഏറ്റെടുത്തുവെങ്കിലും, പുരി, ദ്വാരക, ശൃംഗേരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ മറ്റ് മൂന്ന് ശങ്കരാചാര്യന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരത്തെ എതിർത്തു. 2500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ആദിശങ്കരാചാര്യരുടെ 'മഠാമ്നായ മഹാനുശാസനം' (നാല് ആമ്നായ പീഠങ്ങളുടെ നിയമസംഹിത) അനുശാസിക്കുന്ന യോഗ്യതകൾ ശാന്താനന്ദന് ഇല്ലെന്ന് സ്വാമി ശ്രീ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ജി മഹാരാജിന്റെ പല ശിഷ്യന്മാരും അനുയായികളും നിലപാടെടുത്തു.[4] അതേസമയം, ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയുടെ മരണം വിഷബാധ മൂലമാണെന്നും 1952 ഡിസംബർ 18-ലെ 'വിൽപത്രം' വ്യാജമാണെന്നും ചിലർ വാദിച്ചതോടെ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾ സിവിൽ കേസുകൾ ഫയൽ ചെയ്തു.[4] ശങ്കരാചാര്യ പദവിയിലേക്കുള്ള പിൻഗാമിയെ നിശ്ചയിക്കേണ്ടത് 'മഠാമ്നായ മഹാനുശാസന' പ്രകാരം പണ്ഡിതന്മാരുടെ സഭയായ 'മനീഷ'യാണ്, അല്ലാതെ വിൽപ്പത്രത്തിലൂടെയല്ല. 'മഠാമ്നായ മഹാനുശാസനത്തിൽ' വിൽപ്പത്രമെന്ന ആശയമില്ലാത്തതിനാലും പരമ്പരാഗത തത്ത്വങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതിനാലും, 'ആദിശങ്കരാചാര്യ പരമ്പരയിൽ' ആർക്കും അനുകൂലമായി വിൽപ്പത്രം എഴുതിവെക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടിൽ മറ്റ് മൂന്ന് ശങ്കരാചാര്യന്മാരും ഈ വിൽപ്പത്രത്തെ അംഗീകരിച്ചില്ല.
ജ്യോതിർ മഠം പുനരുദ്ധാരണത്തിൽ പങ്കാളികളായ വാരാണസിയിലെ പണ്ഡിത സമിതി (BDM) ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഘടനകൾ, 1953 ജൂൺ 25-ന് ശാന്താനന്ദൻ ജ്യോതിർ മഠം കൈവശപ്പെടുത്തിയത് വകവെക്കാതെ സ്വാമി കൃഷ്ണബോധ ആശ്രമ ജി മഹാരാജിനെ ശങ്കരാചാര്യരായി നിർദ്ദേശിച്ചു.[5] 1973 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് കൃഷ്ണബോധ ആശ്രമം ബ്രഹ്മസമാധിയടഞ്ഞു.[5] ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതിയുടെ ദീക്ഷിത ശിഷ്യനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം കൃഷ്ണബോധ ആശ്രമത്തെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ചിരുന്നതുമായ സ്വാമി ശ്രീ സ്വരൂപാനന്ദ സരസ്വതി ജി മഹാരാജിനെ തന്റെ പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു. എന്നാൽ, ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി നിർമ്മിച്ച ജ്യോതിർ മഠം ആശ്രമം അപ്പോഴും ശാന്താനന്ദന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നതിനാൽ സ്വാമി ശ്രീ സ്വരൂപാനന്ദ സരസ്വതി പുതിയ സ്ഥലം കണ്ടെത്തുകയും അവിടെ പുതിയൊരു ആശ്രമം നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ശ്രീ ബ്രഹ്മാനന്ദ സരസ്വതി ജി മഹാരാജ് നിർമ്മിച്ച രണ്ടാമത്തെ ആശ്രമം ആദിശങ്കരന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്ന തോടകാചാര്യരുടെ ഗുഹയ്ക്ക് സമീപമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.[5]
ഇതും കാണുക
[തിരുത്തുക]- ആദി ശങ്കരൻ
- ശങ്കരാചാര്യർ
- കാലടി, കേരളം—ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മസ്ഥലം
- ഗോവർദ്ധന മഠം പീഠം (കിഴക്ക്), പുരി, ഒഡീഷ
- ദ്വാരകാ ശാരദാ പീഠം (പടിഞ്ഞാറ്), ദ്വാരക, ഗുജറാത്ത്
- ശ്രീ ശൃംഗേരി ശാരദാ പീഠം (തെക്ക്), ശൃംഗേരി, കർണാടക
അവലംബങ്ങൾ
[തിരുത്തുക]- 1 2 3 4 5 6 Pasricha, Prem C. (1977) The Whole Thing the Real Thing, Delhi Photo Company, p. 59-63
- ↑ "The Amnaya Peethams".
- 1 2 Love and God, Maharishi Mahesh Yogi, Age of Enlightenment Press, 1973 p. 9
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Unknown author (2005) Indology The Jyotirmatha Shankaracharya Lineage in the 20th Century, retrieved 4 August 2012
- 1 2 3 4 5 Unknown author (5 May 1999) archived here. Accessed: 2012-08-30. or here The Monastic Tradition Advaita Vedanta web page, retrieved 28 August 2012
- ↑ Varma, Dr. Raj R. P. (1980) Self Published, Strange Facts About A Great Saint
- ↑ Pasricha, Prem C. (1977) The Whole Thing the Real Thing, Delhi Photo Company, p. 71