ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

ഷേഖ് ഹസീന

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
ഷേഖ് ഹസീന
শেখ হাসিনা
ഷേക്ക് ഹസീന 2024-ൽ
ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി
പദവിയിൽ
6 ജനുവരി 2009 – 5 ആഗസ്റ്റ് 2024
രാഷ്ട്രപതി
മുൻഗാമിഫക്രുദ്ദീൻ അഹമ്മദ് (as Chief Adviser)
പിൻഗാമിമുഹമ്മദ് യൂനുസ്s (മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ് എന്ന നിലയിൽ)
പദവിയിൽ
23 ജൂൺ 1996 – 15 ജൂലൈ 2001
രാഷ്ട്രപതി
മുൻഗാമിമുഹമ്മദ് ഹബീബുർ റഹ്മാൻ (മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ് എന്ന നിലയിൽ)
പിൻഗാമിലത്തീഫുർ റഹ്മാൻ (മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ് എന്ന നിലയിൽ)
President of Bangladesh Awami League
പദവിയിൽ തുടരുന്നു
ചുമതലയേറ്റത്
16 ഫെബ്രുവരി 1981
ജനറൽ സെക്രട്ടറി
മുൻഗാമിഅബ്ദുൾ മാലെക് ഉകിൽ
Member of Parliament
പദവിയിൽ
12 ജൂൺ 1996 – 6 August 2024[1]
മുൻഗാമിമുജീബുർ റഹ്മാൻ ഹൗലാഡർ
പിൻഗാമിഎസ്.എം. ജിലാനി
മണ്ഡലംഗോപാൽഗഞ്ച്-3
പദവിയിൽ
27 ഫെബ്രുവരി 1991 – 15 ഫെബ്രുവരി 1996
മുൻഗാമികാസി ഫിറോസ് റാഷിദ്
പിൻഗാമിമുജീബുർ റഹ്മാൻ ഹൗലാഡർ
മണ്ഡലംഗോപാൽഗഞ്ച്-3
2nd Leader of the Opposition
പദവിയിൽ
10 ഒക്ടോബർ 2001 – 29 ഒക്ടോബര്‌ 2006
മുൻഗാമിഖാലിദ സിയ
പിൻഗാമിഖാലിദ സിയ
പദവിയിൽ
20 മാർച്ച് 1991 – 30 മാർച്ച് 1996
മുൻഗാമിഅബ്ദുർ റബ്
പിൻഗാമിഖാലിദ സിയ
പദവിയിൽ
7 മെയ് 1986 – 3 മാർച്ച് 1988
രാഷ്ട്രപതിഹുസൈൻ മുഹമ്മദ് എർഷാദ്
മുൻഗാമിഅസദുസ്സമാൻ ഖാൻ
പിൻഗാമിഅബ്ദുർ റബ്
വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ
ജനനം
ഹസീന ഷെയ്ഖ്[2]

(1947-09-28) 28 സെപ്റ്റംബർ 1947 (age 78) വയസ്സ്)
തുങ്കിപാറ, കിഴക്കൻ ബംഗാൾ, പാകിസ്ഥാൻ
രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിബംഗ്ലാദേശ് അവാമി ലീഗ്
പങ്കാളി
​
​
(m. 1968; died 2009)​
കുട്ടികൾ
മാതാപിതാക്കൾ
ബന്ധുക്കൾതുങ്കിപാറ ഷെയ്ഖ് കുടുംബം
അൽമ മേറ്റർ
അവാർഡുകൾFull list
ഒപ്പ്
ഷേഖ് ഹസീന
Criminal chargeCrimes against humanity during July Uprising
ക്രിമിനൽ ശിക്ഷDeath
Criminal statusSelf-imposed exile in India; Subject of arrest warrant by the International Crimes Tribunal
Wanted by
Bangladesh
Wanted since2024

ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുമാണ് ഷേഖ് ഹസീന (ബംഗാളി: শেখ হাসিনা; English: /ˈʃeɪx həˈsiːnə/, SHAYKH hə-SEE-nə; ജനനം 1947 സെപ്റ്റംബർ 28).1996 മുതൽ 2001 വരെയും വീണ്ടും 2009 മുതൽ 2024 വരെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 2014 ജനുവരി 14-ന് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും2018 ‍‍ഡിസംബർ 30ന് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ഷേഖ് ഹസീന ഈ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതെസമയം 2018ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അട്ടിമറിച്ചാണ് വിജയിച്ചതെന്ന ആക്ഷേപവുമുണ്ടായി.[3] ഏകദേശം 12 വർഷത്തോളം ഷേഖ് ഹസീന പ്രതിപക്ഷനേതൃസ്ഥാനത്തുമുണ്ടായിരുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായ ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാന്റെ മകളായ അവർ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചതും ആഗോളതലത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം അധികാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന സർക്കാർ മേധാവികളിൽ ഒരാളുമാണ്. 1981 മുതൽ ബംഗ്ലാദേശ് അവാമി ലീഗിന്റെ നേതൃസ്ഥാനവും വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഷേഖ് മുജീബുർ റഹ്മാന്റെ അഞ്ചു കുട്ടികളിൽ മൂത്തവളാണ് ഷേഖ് ഹസീന. പരേതനായ ന്യൂക്ലിയാർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എം.എ. വഹീദ് മിയ ആണ് ഭർത്താവ്.

ഗോപാൽഗഞ്ചിലെ തുങ്കിപാറയിലെ ഒരു ഷെയ്ഖ് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ഹസീനയ്ക്ക് 1975-ൽ പിതാവ് ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാന്റെ വധത്തിനു മുമ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കാര്യമായ സാന്നിധ്യമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വർഷങ്ങളുടെ പ്രവാസത്തിനുശേഷം, 1981-ൽ ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് മടങ്ങിയ അവർ, സൈനിക ഭരണത്തിനെതിരെ അവാമി ലീഗിനെ നയിച്ചു. ബീഗംമാരുടെ കലഹം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കലഹത്തിലെ അവരുടെ പിൽക്കാലത്തെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ എതിരാളി ഖാലിദ സിയയ്‌ക്കൊപ്പം 1990-ലെ ബഹുജന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ അവർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുകയും പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു 1991 മുതൽ 1996 വരെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം, 1996 ജൂണിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച അവർ, പ്രധാനമന്ത്രിയായി ആദ്യ കാലാവധി ആരംഭിച്ചു. 2001 മുതൽ 2006 വരെ വീണ്ടും പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അവർ, 2008-ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രണ്ടാം തവണയും വിജയിച്ചു.

പ്രതിപക്ഷനേതാവായിരുന്നപ്പോൾ 2004-ൽ ഹസീനയ്ക്കെതിരേ വധശ്രമമുണ്ടായിരുന്നു. 2007-ൽ ഹസീനയെ അഴിമതിക്കുറ്റമാരോപിച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി. സൈന്യത്തിന്റെ പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്ന കെയർടേക്കർ ഭരണകൂടം കൊലപാതകക്കുറ്റവും ഹസീനയ്ക്കുമേൽ ചുമത്തുകയുണ്ടായി.

ഹസീനയുടെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിപദം സാമ്പത്തികം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ജനാധിപത്യ പിന്നോക്കാവസ്ഥ, നിർബന്ധിത തിരോധാനങ്ങൾ, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ, പ്രതിപക്ഷത്തിനും പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ദേശീയ, അന്തർദേശീയ ആശങ്കകൾ അടയാളപ്പെടുത്തി. അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, അഴിമതി, വിദേശ കരുതൽ ധനത്തിന്റെ ദുരുപയോഗം എന്നിവ സംബന്ധമായി വിമർശകർ അവരുടെ സർക്കാരിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. 2014, 2018, 2024 കാലങ്ങളിൽ നടന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രംഗത്തെ ക്രമക്കേടുകൾ സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളും നിരീക്ഷകർ ഉന്നയിച്ചു.

2024 ജൂലൈയിൽ, അവാമി ലീഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സുരക്ഷാ സേന ഒരു വിദ്യാർത്ഥി ക്വാട്ട പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനത്തെ അടിച്ചമർത്തുകയും നൂറുകണക്കിന് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ മരണത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഈ പ്രസ്ഥാനം ഒരു പ്രക്ഷോഭമായും നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനമായും ഒന്നിച്ചു, ഇത് അവരുടെ രാജിയിലേക്കും ഇന്ത്യയിലേക്ക് നാടുവിട്ടുപോകലിലേയ്ക്കും നയിച്ചതോടെ അവരുടെ 15 വർഷക്കാലത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി പദവിയും അവസാനിപ്പിച്ചു. 2025 നവംബറിൽ, ബംഗ്ലാദേശി ഇന്റർനാഷണൽ ക്രൈംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ, പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ മാരകമായി ബലപ്രയോഗം നടത്താൻ ഉത്തരവിട്ടതുൾപ്പെടെ മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ചുമത്തി അവരെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ കുറ്റക്കാരിയെന്ന് കണ്ടെത്തി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചുവെങ്കിലും അത് രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് വിധി അവർ നിരസിച്ചു.

2018-ൽ ടൈം മാസികയുടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള 100 വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന ഹസീനയെ 2015, 2018, 2022 വർഷങ്ങളിൽ ഫോർബ്‌സ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 100 സ്ത്രീകളിൽ ഒരാളായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.[a]

ആദ്യകാലം

[തിരുത്തുക]

1947 സെപ്റ്റംബർ 28 ന് പാകിസ്ഥാനിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന കിഴക്കൻ ബംഗാളിലെ (ഇപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശിലെ ധാക്ക ഡിവിഷനിൽ) തുങ്കിപാറയിലെ ബംഗാളി മുസ്ലീം ഷെയ്ഖ് കുടുംബത്തിലാണ് ഹസീന ഷെയ്ഖ് ജനിച്ചത്. പിതാവ് ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാനും അമ്മ ബീഗം ഫാസിലതുന്നെസ മുജിബും ആയിരുന്നു. അമ്മയുടെയും മുത്തശ്ശിയുടെയും സംരക്ഷണയിൽ കുട്ടിക്കാലത്ത് തുങ്കിപാറയിലാണ് ഹസീന വളർന്നത്. കുടുംബം ധാക്കയിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോൾ, അവർ ആദ്യം താമസിച്ചിരുന്നത് സെഗുൻബാഗിച്ചയുടെ അയൽപക്കത്താണ്.

1954-ൽ ഹസീനയുടെ പിതാവ് സർക്കാർ മന്ത്രിയായപ്പോൾ, കുടുംബം 3, മിന്റോ റോഡിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1950-കളിൽ, അവരുടെ പിതാവ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പുറമെ ആൽഫ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയിലും ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. 1960-കളിൽ, കുടുംബം ധൻമോണ്ടിയിലെ റോഡ് 32-ൽ അവരുടെ പിതാവ് നിർമ്മിച്ച ഒരു ഭവനത്തിലേയ്ക്ക് താമസം മാറി. തന്റെ ബാല്യകാലത്ത് പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ പിതാവിനെ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരനായി തടവിലാക്കിയിരുന്നതിനേക്കുറിച്ച്, ഹസീന നിരവധി അഭിമുഖങ്ങളിലും പ്രസംഗങ്ങളിലും സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അവർ ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, "ഉദാഹരണമായി, 1954-ൽ യുണൈറ്റഡ് ഫ്രണ്ട് മന്ത്രിസഭ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷം, ഞങ്ങൾ മിന്റോ റോഡിലെ മൂന്നാം നമ്പർ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, തലേദിവസം രാത്രി പിതാവ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് ഒരു ദിവസം, എന്റെ അമ്മ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, പിന്നെ ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, അപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് പലപ്പോഴും ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ടതെന്ന് ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയത്. അച്ഛന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലുള്ള അമിത താൽപ്പര്യം കാരണം ഹസീനയ്ക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ചെലവഴിക്കാൻ പരിമിതമായ സമയമേ ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.

കുടുംബത്തിന്റെ കൊലപാതകവും ആദ്യ നാടുകടത്തലും

[തിരുത്തുക]

ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാന്റെ കൊലപാതവും തുടർന്ന് 1975 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ബംഗ്ലാദേശിൽ നടന്ന അട്ടിമറിയുടെയും സമയത്ത് ഭർത്താവ്, കുട്ടികൾ, സഹോദരി ഷെയ്ഖ് റെഹാന എന്നിവരെതഴികെ ഹസീനയുടെ മുഴുവൻ കുടുംബാംഗങ്ങളും കൊല്ലപ്പെട്ടു. കുടുംബം കൊല ചെയ്യപ്പെടുന്ന സമയത്ത് ഹസീന, ഭർത്ത്വാ വാസിദ്, സഹോദരി റെഹാന എന്നിവർ യൂറോപ്പ് സന്ദർശിക്കുകയായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ അഭയം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ്. പശ്ചിമ ജർമ്മനിയിലെ ബംഗ്ലാദേശ് അംബാസഡറുടെ വീട്ടിലാണ് അവർ അഭയം തേടിയത്.[8][9][10] അക്രമത്തെ അതിജീവിച്ച കുടുംബാംഗങ്ങൾ ആറ് വർഷത്തോളം ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂഡൽഹിയിൽ പ്രവാസത്തിലായിരുന്നു. സിയാവുർ റഹ്മാന്റെ സൈനിക സർക്കാർ ഹസീനയെ ബംഗ്ലാദേശിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുകയും ചെയ്തു.[11]

2024 സർക്കാർ വിരുദ്ധപ്രക്ഷോഭം

[തിരുത്തുക]

1971 ൽ ബംഗ്ലാദേശിനെ പാക്കിസ്ഥാനിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രമാക്കിയ വിമോചനയുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത സ്വാതന്ത്ര്യ സമരസേനാനികളുടെ മക്കൾക്കും കൊച്ചുമക്കൾക്കും ഉൾപ്പടെ രാജ്യത്തെ ഉന്നത സർക്കാർ ജോലികളിൽ സംവരണം നൽകുന്നതിനെതിരെ ആരംഭിച്ച പ്രക്ഷോഭം സർക്കാരിനെതിരെയുള്ള പ്രക്ഷോഭമായി മാറി. ആഗസ്റ്റ് മാസം 05-ാം തിയ്യതി ബംഗ‌്ലാദ‌േശ് പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തുനിന്നും രാജിവെച്ചു.[12] [13]

വ്യക്തിജീവിതം

[തിരുത്തുക]

1968-ൽ, ബംഗ്ലാദേശി ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും എഴുത്തുകാരനും ബംഗ്ലാദേശ് ആറ്റോമിക് എനർജി കമ്മീഷൻ ചെയർമാനുമായിരുന്ന എം. എ. വാസിദ് മിയയെ (ജീവിതകലാം, 1942–2009) ഹസീന വിവാഹം കഴിച്ചു.[14][15] വിവാഹശേഷം, ഭർത്താവിന്റെ പേരിൽ നിന്നുള്ള വാസിദ് എന്ന പേര് അവർ സ്വീകരിച്ചു.[b] അവർക്ക് സജീബ് വാസെദ് ജോയ് എന്ന മകനും സൈമ വാസെദ് എന്ന മകളുമുണ്ട്.[17] സൈമയുടെ ഭാര്യാപിതാവായ ഖണ്ടേക്കർ മൊഷറഫ് ഹൊസൈൻ മുൻ പ്രവാസി ക്ഷേമ, വിദേശ തൊഴിൽ, എൽജിആർഡി മന്ത്രിയായിരുന്നു. [18] ഹസീനയുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഏക സഹോദരിയായ ഷെയ്ഖ് റെഹാന 2017 ൽ ഗോപാൽഗഞ്ചിലെ തുങ്കിപാറ ഉപജില്ലാ യൂണിറ്റിൽ അവാമി ലീഗിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഹസീനയുടെ അനന്തരവളായ (ഷെയ്ഖ് റെഹാനയുടെ മകൾ) തുലിപ് സിദ്ദിഖ് ബ്രിട്ടീഷ് ലേബർ പാർട്ടി അംഗവും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പാർലമെന്റ് അംഗവുമായിരുന്നു. നഗര മന്ത്രിയായിരുന്നു തുലിപ് സിദ്ദിഖ് പിന്നീട് രാജിവച്ചു..[19][20][21]

19 വധശ്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഷെയ്ഖ് ഹസീന രക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[22] 2004-ലെ ഗ്രനേഡ് ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ഉണ്ടായ പരിക്കുകൾ മൂലം അവർക്ക് കേൾവിശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു.[23] 1975-ൽ ഷെയ്ഖ് മുജീബ് കുടുംബത്തിന്റെ കൊലപാതകത്തിന്റെയും[24] പിന്നീട് ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന്റെയും അടുത്ത മുജീബ് കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് നേരെ ഉയർന്ന സുരക്ഷാ ഭീഷണികളുടേയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, 2015-ൽ ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാർ പ്രത്യേക സുരക്ഷാ സേന വഴി അവർക്കും കുട്ടികൾക്കും ആജീവനാന്ത സംരക്ഷണം നൽകി.[25][26] ഉയർന്ന സുരക്ഷാ അപകടസാധ്യതയുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് അത്തരം സുരക്ഷാ സംരക്ഷണം നൽകുന്ന രീതി അസാധാരണമല്ലായിരുന്നു.[27] അവർക്കും കുടുംബത്തിനും സൗജന്യ യൂട്ടിലിറ്റികൾ (ഇന്ധനം, വെള്ളം, ടെലിഫോൺ) കൂടാതെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വൈദ്യചികിത്സയും സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.[28] എന്നിരുന്നാലും, പിന്നീട് അധികാരമേറ്റ ഇടക്കാല സർക്കാർ ഈ നിയമം റദ്ദാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.[29][30] തുടർന്ന് 2024 സെപ്റ്റംബർ 9-ന്, ഈ നിയമം റദ്ദാക്കുന്ന ഒരു ഓർഡിനൻസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.[31][32]

ഇതും കാണുക

[തിരുത്തുക]

അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. ↑ "President dissolves parliament". The Daily Star (Bangladesh) (in ഇംഗ്ലീഷ്). 6 August 2024. Archived from the original on 6 August 2024. Retrieved 6 August 2024.
  2. ↑ Miah, M. A. Wazed (1993). বঙ্গবন্ধু শেখ মুজিবকে ঘিরে কিছু ঘটনা ও বাংলাদেশ (in Bengali). The University Press Limited. p. 242.
  3. ↑
  4. ↑ "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 4 December 2018. Archived from the original on 20 September 2017. Retrieved 4 December 2018.
  5. ↑ "The World's 100 Most Powerful Women". Forbes. 1 November 2017. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 2 November 2017.
  6. ↑ "Sheikh Hasina: The World's 100 Most Influential People". Time (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 3 October 2020. Retrieved 9 August 2023.
  7. ↑ "The World's 100 Most Powerful Women 2015". Forbes ME (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 4 May 2023. Retrieved 4 May 2023.
  8. ↑ "The Mournful Day". The Business Standard. 13 August 2023. Archived from the original on 6 August 2024. Retrieved 14 August 2023.
  9. ↑ "When we were homeless, countryless; Indira Gandhi called us to India: Sheikh Hasina". The New Indian Express. Archived from the original on 14 August 2023. Retrieved 14 August 2023.
  10. ↑ "Hasina recalls her historic moment with Indira Gandhi". The Hindu. 12 January 2010. Archived from the original on 17 July 2024. Retrieved 14 August 2023.
  11. ↑ "Hasina says Awami League 'never runs away from anything'". bdnews24.com. Archived from the original on 14 August 2023. Retrieved 14 August 2023.
  12. ↑ https://www.bbc.com/bengali/live/cq5xxnnnxyjt
  13. ↑ https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/08/05/bangladesh-prime-minister-sheikh-hasina-resignation-updates.html
  14. ↑ ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":birthday" എന്ന പേരിലെ അവലംബങ്ങൾക്ക് എഴുത്തൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
  15. ↑ "Sheikh Hasina Wazed". www.britannica.com (in ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 12 January 2021. Retrieved 27 March 2022.
  16. ↑ Miah, M. A. Wazed (1993). বঙ্গবন্ধু শেখ মুজিবকে ঘিরে কিছু ঘটনা ও বাংলাদেশ (in Bengali). The University Press Limited. p. 242. Archived from the original on 8 November 2025.
  17. ↑ ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; ":birthday2" എന്ന പേരിലെ അവലംബങ്ങൾക്ക് എഴുത്തൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
  18. ↑ "Discussion on the New Cabinet". E-Bangladesh. 6 January 2009. Archived from the original on 28 March 2018. Retrieved 30 January 2017.
  19. ↑ "UK lawmaker Tulip Siddiq appointed as City Minister". Reuters. 9 July 2024.
  20. ↑ Brown, Faye (14 January 2025). "Tulip Siddiq resigns as Treasury minister". Sky News. Retrieved 15 January 2025.
  21. ↑ Wheeler, Brian (14 January 2025). "Tulip Siddiq resigns as Treasury minister". BBC News. Retrieved 14 January 2025.
  22. ↑ Karim, Rezaul (27 September 2021). "A life haunted by assassins all along". The Business Standard. Retrieved 22 August 2022.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  23. ↑ "August 21 grenade attack: The day democracy almost died". Dhaka Tribune. 21 August 2022. Retrieved 27 February 2023.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  24. ↑ "Mujib's Loyal Followers Reported to Plot Vengeance". The New York Times. 25 August 1975. Archived from the original on 6 August 2024. Retrieved 3 August 2024.
  25. ↑ "Bangabandhu family to get more security, free utility, foreign treatment". The Daily Star (in ഇംഗ്ലീഷ്). 25 May 2015. Archived from the original on 18 May 2024. Retrieved 3 August 2024.
  26. ↑ "19 privileges for Bangabandhu family". Prothom Alo. 26 May 2015. Archived from the original on 2 August 2024. Retrieved 3 August 2024.
  27. ↑ "Cabinet clears SSF Bill to increase security for Bangabandhu's family". Dhaka Tribune. 17 May 2021.
  28. ↑ "Tighter security for Bangabandhu family". bdnews24.com (in ഇംഗ്ലീഷ്). 26 May 2015. Archived from the original on 2 August 2024. Retrieved 19 January 2017.
  29. ↑ "Security laws for Bangabandhu's family members to be cancelled". The Business Standard (in ഇംഗ്ലീഷ്). 28 August 2024. Archived from the original on 28 August 2024.
  30. ↑ "Draft to repeal security act for Bangabandhu's family members approved". The Daily Star (in ഇംഗ്ലീഷ്). 29 August 2024. Archived from the original on 29 August 2024.
  31. ↑ বঙ্গবন্ধু পরিবারের বিশেষ নিরাপত্তা আইন বাতিল করে অধ্যাদেশ জারি. Daily Inqilab (in Bengali). 9 September 2024. Archived from the original on 9 September 2024.
  32. ↑ "Law providing special security to Bangabandhu's family abolished". Dhaka Tribune. 9 September 2024.

പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ

[തിരുത്തുക]
പദവികൾ
മുൻഗാമി ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി
1996–2001		 പിൻഗാമി
മുൻഗാമി ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി
2009–2024		 Incumbent
  1. ↑ Multiple references:[4][5][6][7]
  2. ↑ After her marriage, her passport name was Hasina Sheikh Wazed.[16]
ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: <ref> റ്റാഗുകൾ "lower-alpha" സംഘത്തിൽ ഉണ്ട്, പക്ഷേ ബന്ധപ്പെട്ട <references group="lower-alpha"/> റ്റാഗ് കണ്ടെത്താനായില്ല
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഷേഖ്_ഹസീന&oldid=4642522" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്