ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd 
by Walt Whitman
The poem's first page in the 1865 edition of Sequel to Drum-Taps
Written1865 (1865)
First published inSequel to Drum-Taps (1865)
CountryUnited States
LanguageEnglish
FormPastoral elegy
MeterFree verse
PublisherGibson Brothers
(Washington, DC)
Publication date1865
Lines206
Read onlineWhen Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd at Wikisource

ഒരു വിലാപഗാനം എന്ന നിലയിൽ അമേരിക്കൻ കവി വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ (1819–1892) പ്രസിഡന്റ് എബ്രഹാം ലിങ്കണിനുവേണ്ടി എഴുതിയ ഒരു നീണ്ട കവിതയാണ് വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ് . 1865-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ആ വർഷം ഏപ്രിൽ 14-ന് പ്രസിഡന്റിന്റെ കൊലപാതകത്തെത്തുടർന്ന് ദേശീയ ദുഃഖാചരണത്തിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഈ കവിത എഴുതപ്പെട്ടത്.

206 വരികളിലായി എഴുതിയ ഈ കവിത, ഒരു ഗ്രാമീണവിലാപകാവ്യം ആണ്. കവിത വീണുപോയ ഒരു പ്രസിഡന്റിനെ കുറിച്ചുള്ള പദപ്രയോഗമാണെങ്കിലും, വിറ്റ്മാൻ ലിങ്കണെ പേരെടുത്ത് പരാമർശിക്കുകയോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ കവിതയിൽ ചർച്ച ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. പകരം, ലൈലാക്ക് പൂക്കളുടെ ചിത്രാലങ്കാരങ്ങൾ, പടിഞ്ഞാറൻ ആകാശത്തിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നക്ഷത്രം (ശുക്രൻ), ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഗ്രാമീണവും പ്രകൃതിദത്തവുമായ ബിംബങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വീകാര്യതയിലേക്കും അറിവിലേക്കും നീങ്ങുന്നതിൽ ഗ്രാമീണവിലാപകാവ്യത്തിൻറെ എഴുതപ്പെടാത്ത ശ്രേണി അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൊലപാതകത്തിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഫലപ്രദമായി അവസാനിച്ച അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെ (1861–1865) അവ്യക്തമായി മനഃകല്പനകളിലൂടെ പരാമർശിക്കുന്ന കവിതയിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ദയനീയതയെയും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു.

1855-ൽ അദ്ദേഹം ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് പത്ത് വർഷത്തിന് ശേഷം എഴുതിയ "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നാടകത്തിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈകാരിക അനുഭവത്താൽ മയപ്പെടുത്തിയ സ്വത്വത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരതയും വിറ്റ്മാന്റെ കാവ്യാത്മക ദർശനത്തിന്റെ പക്വതയെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ലിങ്കൺ മരിച്ച സമയത്ത് അച്ചടിച്ചുവന്ന യുദ്ധത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന വേഗത്തിൽ എഴുതിയ കവിതാസമാഹാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയുടെ ഭാഗമായും വിറ്റ്മാൻ ഈ കവിത ഉൾപ്പെടുത്തി. ഡ്രം-ടാപ്‌സ്, സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ് എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ ശേഖരിച്ച ഈ കവിതകൾ, "വികാരവിക്ഷോഭം മുതൽ മഹാവ്യസനം വരെ, വിദൂര നിരീക്ഷണം മുതൽ ഇടപഴകൽ വരെ, വിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് രാജിയിലേക്ക്", "അഹംബോധത്തേക്കാൾ ചരിത്രത്തിൽ കൂടുതൽ ഉൽക്കണ്ഠ, അമേരിക്കയുടെ വിപുലമായ വാഗ്ദാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ വർത്തമാനത്തിന്റെയും ഭാവിയുടെയും അനിശ്ചിതത്വത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകുക" എന്നീ വൈകാരിക പശ്ചാത്തലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.[1]1865 ലെ ശരത്കാലത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" - ഡ്രം-ടാപ്‌സ്, സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ് വരെയുള്ള മറ്റ് 42 കവിതകൾക്കൊപ്പം 1867 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നാലാമത്തെ പതിപ്പോടെ ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

ഈ കവിത ലിങ്കന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് വിറ്റ്‌മാൻ എഴുതിയ നിരവധി കവിതകളിൽ ഒന്നാണ്. തന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച കവിതകളിൽ ഒന്നായി വിറ്റ്മാൻ ഈ കവിതയെ കണക്കാക്കിയില്ലെങ്കിലും, ഫലത്തിലും ഗുണനിലവാരത്തിലും ടി.എസ്. എലിയറ്റിന്റെ ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലെ പ്രശംസ നേടിയ കവിതകളുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

എഴുത്തിന്റെ ചരിത്രവും പശ്ചാത്തലവും

[തിരുത്തുക]

1850 കളുടെ അവസാനത്തിലും 1860 കളുടെ തുടക്കത്തിലും, 'ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്' എന്ന കവിത പുറത്തിറങ്ങിയതോടെ വിറ്റ്മാൻ ഒരു കവി എന്ന നിലയിൽ തന്റെ പ്രശസ്തി നേടിയെടുത്തു. വിറ്റ്മാൻ വ്യക്തമായി അമേരിക്കൻ മഹാകാവ്യം എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ ബൈബിളിലെ കിംഗ് ജെയിംസ് കേഡൻസുകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ഒരു സ്വതന്ത്ര വാക്യ ശൈലി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.

Common lilac (Syringa vulgaris)

1855 ൽ ആദ്യമായി പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചെറിയ വാല്യം ചിലർ വിവാദപരമായി കണക്കാക്കി. വിമർശകർ വിറ്റ്മാന്റെ വാക്യത്തെ "ആക്ഷേപഗർഭമായി" എന്ന് ആക്രമിച്ചു. [2] എന്നിരുന്നാലും, അമേരിക്കൻ അനുഭവജ്ഞാനാതീതമായ ഉപന്യാസകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, കവി റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്‌സൺ എന്നിവരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. ഇത് വിറ്റ്മാന്റെ കവിതകളിൽ ഗണ്യമായ താൽപ്പര്യം വളർത്തിയെടുക്കാൻ കാരണമായി. [3][4][5]

അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി.യിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യം ആർമി പേമാസ്റ്റേഴ്സ് ഓഫീസിലും പിന്നീട് ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ അഫയേഴ്സിലും പിന്നിട് നിരവധി സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും ആയി ജോലി നേടി.[6][7] ഒരു "ആശുപത്രി മിഷനറി" ആയി അദ്ദേഹം സൈനിക ആശുപത്രികളിൽ സന്നദ്ധസേവനത്തിനു തയ്യാറായി.[8] അത് മരണത്തെയും യുവത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത, യുദ്ധത്തിന്റെ ക്രൂരത, ദേശസ്‌നേഹം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പര്യാലോചിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് യുദ്ധത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ചിത്രങ്ങളും നൽകികൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുദ്ധകാല അനുഭവങ്ങളാണ് കവിതയെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. [9] വിറ്റ്മാന്റെ സഹോദരൻ ജോർജ്ജ് വാഷിംഗ്ടൺ വിറ്റ്മാൻ 1864 സെപ്റ്റംബർ 30 ന് വിർജീനിയയിൽ തടവുകാരനായി പിടിക്കപ്പെട്ടു. വിർജീനിയയിലെ റിച്ച്മണ്ടിനടുത്തുള്ള രാഷ്ട്രീയസഖ്യത്തിൽപെട്ട യുദ്ധത്തടവുകാരുടെ ഒരു ക്യാമ്പായ ലിബ്ബി ജയിലിൽ അഞ്ച് മാസത്തോളം തടവിലായിരുന്നു.[10]1865 ഫെബ്രുവരി 24 ന്, ആരോഗ്യസ്ഥിതി മോശമായതിനാൽ ജോർജിന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അവധി ലഭിച്ചു. വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ തന്റെ സഹോദരനെ കാണാൻ ന്യൂയോർക്കിലെ അമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. [11]ബ്രൂക്ലിൻ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ ആഭ്യന്തയുദ്ധ കവിതാസമാഹാരമായ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കരാർ ഒപ്പിട്ടു.[12]

ആഭ്യന്തരയുദ്ധം അവസാനിച്ചു കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1865 ഏപ്രിൽ 14 ന്, ഫോർഡ് തിയേറ്ററിൽ ഒരു നാടകം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനിടെ പ്രസിഡന്റ് എബ്രഹാം ലിങ്കണിനെ ജോൺ വിൽക്സ് ബൂത്ത് വെടിവച്ചു കൊന്നു. അതിന്റെ പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ലിങ്കൺ മരിച്ചു. പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ വിറ്റ്മാൻ അമ്മയുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു. ദുഃഖത്തോടെ അദ്ദേഹം വാതിലിനു പുറത്ത് ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിന്ന മുറ്റത്തേക്ക് കാലെടുത്തുവച്ചു. [12] വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സ്പെസിമെൻ ഡെയ്‌സിൽ ലിങ്കൺ മരിച്ച ദിവസത്തെ കാലാവസ്ഥയും സാഹചര്യങ്ങളും വിറ്റ്മാൻ ഓർമ്മിച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം എഴുതി:

കാലാവസ്ഥ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ധാരാളം ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ പൂത്തുലഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സംഭവങ്ങളുടെ ഭാഗമാകാതെ തന്നെ അവയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയ്ക്ക് നിറം നൽകുന്ന ആ വ്യാമോഹങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ, ഈ പൂക്കളുടെ കാഴ്ചയും ഗന്ധവും ആ ദിവസത്തെ വലിയ ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ഒരിക്കലും മായുകില്ല.[13]

കൊല്ലപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു ലിങ്കൺ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം അമേരിക്കയിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന വൈകാരിക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമുള്ള മൂന്ന് ആഴ്ചകളിൽ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് അമേരിക്കക്കാർ രാജ്യവ്യാപകമായി നടന്ന ഒരു പൊതു ദുഃഖാചരണത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. അതിൽ ഒരു പൊതു ശവസംസ്കാര ചടങ്ങായ സംസ്ഥാന ശവസംസ്കാരവും, വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് ന്യൂയോർക്ക് വഴി ഇല്ലിനോയിസിലെ സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡിലേക്കുള്ള 1,700 മൈൽ (2,700 കിലോമീറ്റർ) പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള ശവസംസ്കാര ട്രെയിൻ യാത്രയും ഉൾപ്പെടുന്നു.[14][15]

1865 ഏപ്രിൽ 19-നാണ് ലിങ്കന്റെ പൊതു ശവസംസ്കാരം നടന്നത്.[16] ഏപ്രിൽ 21 വരെ ബ്രൂക്ലിനിൽ നിന്ന് രാജ്യ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകാത്തതിനാൽ, വാഷിംഗ്ടണിലെ ലിങ്കണിന്റെ പൊതുചടങ്ങുകളിൽ വിറ്റ്മാൻ പങ്കെടുത്തില്ലെന്ന് വിറ്റ്മാൻ ജീവചരിത്രകാരൻ ജെറോം ലവിംഗ് വിശ്വസിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ഏപ്രിൽ 24-ന് ആചരിച്ചതുപോലെ, ശവസംസ്കാര ട്രെയിൻ വന്നതിനുശേഷം ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന ചടങ്ങുകളിൽ വിറ്റ്മാൻ പങ്കെടുത്തിരിക്കാൻ വഴിയില്ല. അതിനാൽ, ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്ര, പൊതു പരിപാടികൾ, നീണ്ട ട്രെയിൻ യാത്ര എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിറ്റ്മാന്റെ വിവരണങ്ങൾ "മറ്റൊരാൾമുഖേനയുള്ള വിവരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരിക്കാം" എന്ന് ലവിംഗ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് വാഷിംഗ്ടണിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ വൈറ്റ്മാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ന്യൂയോർക്കിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ലിങ്കന്റെ ഫ്യൂണറൽ ട്രെയിൻ ഒരുപക്ഷേ പെൻസിൽവാനിയയിലെ ഹാരിസ്ബർഗിൽ വച്ച് കടന്നുപോയിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുന്നു .[17]

തന്റെ ആദ്യകാല ഭവനമായ വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ ജന്മസ്ഥല സംസ്ഥാന ചരിത്ര സ്ഥലമായ വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ ജൻമസ്ഥലത്ത് നിന്നുള്ള ലൈലാക്കുകളുടെ മനഃകല്പന വിറ്റ്മാൻ ഓർമ്മിച്ചിരിക്കാം. അവിടെ ഫാംഹൗസ് വാതിൽപ്പടിയിൽ ഇപ്പോഴും പൂത്തുനിൽക്കുന്ന ലൈലാക്കുകൾ കാണാം.[18]

പ്രസിദ്ധീകരണ ചരിത്രം

[തിരുത്തുക]
മാത്യു ബ്രാഡി (1823–1896) എടുത്ത ചിത്രം വാൾട്ട് വിറ്റ്മാൻ.

1865 ഏപ്രിൽ 1-ന്, ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ വൈകാരിക അനുഭവങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന 72 പേജുള്ള 43 കവിതകളുടെ ഒരു സമാഹാരമായ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനായി ബ്രൂക്ലിൻ പ്രിന്ററായ പീറ്റർ എക്ലറുമായി വിറ്റ്മാൻ ഒരു കരാർ ഒപ്പിട്ടിരുന്നു.[12] രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് ലിങ്കൺ കൊല്ലപ്പെട്ട സമയത്ത് ഡ്രം-ടാപ്സ് അച്ചടിച്ചിരുന്നു. പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞപ്പോൾ, വേഗത്തിൽ എഴുതിയ "ഹഷ്ഡ് ബി ദി ക്യാമ്പ്സ് ടു-ഡേ" എന്ന ഒരു കവിത ശേഖരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ വിറ്റ്മാൻ അച്ചടി വൈകിപ്പിച്ചു.[12][19]കവിതയുടെ ഉപശീർഷകം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഈ കവിത ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന് നാല് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം 1865 ഏപ്രിൽ 19-ന് എഴുതിയതാണെന്നാണ്.[20] വിറ്റ്മാൻ എഴുതിയ സ്വന്തംകവിതയിൽ തൃപ്തനല്ലാത്തതിനാൽ ലിങ്കന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉചിതമായ കവിത എഴുതാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.[16][21]

വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ വിറ്റ്മാൻ, കൊലപാതകത്തെ നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന "വെൻ ലിലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", "ഓ ക്യാപ്റ്റൻ! മൈ ക്യാപ്റ്റൻ!" എന്നീ രണ്ട് കവിതകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പതിനെട്ട് കവിതകളുടെ ഒരു ലഘുലേഖ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ ഗിബ്സൺ ബ്രദേഴ്‌സുമായി കരാർ ഒപ്പിട്ടു. ഡ്രം-ടാപ്‌സിന്റെ പകർപ്പുകൾക്കൊപ്പം ലഘുലേഖ ഉൾപ്പെടുത്താനാണ് അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിച്ചത്. [12] 24 പേജുള്ള ശേഖരത്തിന് "സീക്വൽ ടു ഡ്രം-ടാപ്‌സ്" എന്ന തലക്കെട്ടും "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർ-യാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന ഉപശീർഷകവും ഉണ്ടായിരുന്നു. [12] ആദ്യത്തെ ഒമ്പത് പേജുകളിലായി പേരിട്ട കവിത നിറഞ്ഞു നിന്നു.[22]ഒക്ടോബറിൽ, ലഘുലേഖ അച്ചടിച്ചതിനുശേഷം, ഡ്രം-ടാപ്‌സുമായി സംയോജിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ബ്രൂക്ലിനിലേക്ക് മടങ്ങി.[12]

1867-ൽ വില്യം ഇ. ചാപ്പിൻ അച്ചടിച്ച ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസിന്റെ നാലാം പതിപ്പിന്റെ അനുബന്ധമായി ഡ്രം-ടാപ്‌സിലും സീക്വലിലും നിന്നുള്ള കവിതകൾ വിറ്റ്മാൻ ഡ്രം-ടാപ്‌സിലേക്ക് ചേർത്തു. [23][24][25]വിറ്റ്മാൻ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തന്റെ ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് എന്ന സമാഹാരം പരിഷ്കരിച്ചു. കൂടാതെ ഓരോ അധിക പതിപ്പിലും പുതിയ കവിതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിതകളിൽ പലപ്പോഴും പരിഷ്കരണങ്ങളും കവിതകളുടെ ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആദ്യ പതിപ്പ് (1855) പന്ത്രണ്ട് കവിതകളുടെ ഒരു ചെറിയ ലഘുലേഖയായിരുന്നു.[26] നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം, ശേഖരത്തിൽ ഏകദേശം 400 കവിതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.[27] "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" ആദ്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്ന നാലാമത്തെ പതിപ്പിൽ (1867) - "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന കവിത ആദ്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയത് അതിൽ ആയിരുന്നു. 236 കവിതകളുടെ ഒരു ശേഖരമായി ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് മാറി. [28] നെബ്രാസ്ക-ലിങ്കൺ സർവകലാശാലയിലെ സാഹിത്യ പ്രൊഫസർ കെന്നത്ത് പ്രൈസും അയോവ സർവകലാശാലയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ എഡ് ഫോൾസവും 1867-ലെ പതിപ്പിനെ "എല്ലാ പതിപ്പുകളിലും വച്ച് ഏറ്റവും അശ്രദ്ധമായി അച്ചടിച്ചതും ഏറ്റവും കുഴപ്പം പിടിച്ചതുമായ പതിപ്പ്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. എറാറ്റയും ടൈപ്പ്‌സെറ്ററുകളുമായുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.[29] പുസ്തകത്തിന് അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത ഫോർമാറ്റുകളിൽ ചിലതിൽ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് കവിതകളും ചിലതിൽ ഡ്രം-ടാപ്‌സ് കവിതകൾ അല്ലാത്തവയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പ്രൈസും ഫോൾസവും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.[29]

"വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്", അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റ് മൂന്ന് ലിങ്കൺ കവിതകൾ "ഓ ക്യാപ്റ്റൻ! മൈ ക്യാപ്റ്റൻ", "Hush'd be the Camps To-today", "The Dust Was Once the Man" (1871) എന്നിവ Leaves of Grass-ന്റെ തുടർന്നുള്ള പതിപ്പുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും വിറ്റ്മാന്റെ 1871-ലെയും 1881-ലെയും പതിപ്പുകളിൽ ഇത് ഡ്രം-ടാപ്‌സിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയിരുന്നു. 1871-ലെ പതിപ്പിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ നാല് ലിങ്കൺ കവിതകൾ "President Lincoln's Burial Hymn" എന്ന പേരിൽ ഒരു ക്ലസ്റ്ററായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. 1881-ലെ പതിപ്പിൽ, ഈ ക്ലസ്റ്ററിനെ "Memories of President Lincoln" എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.[30][31][32] ഈ പതിപ്പിന് ശേഷം ശേഖരം ഗണ്യമായി പരിഷ്കരിച്ചില്ല - എന്നിരുന്നാലും പിന്നീടുള്ള പതിപ്പുകളിൽ പുതിയ കവിതകൾ ചേർത്തു.[33]1855-ൽ കവിതകൾ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിനുശേഷം, ലീവ്‌സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് ഒരിക്കലും അച്ചടിച്ചിട്ടില്ല. കൂടാതെ കവിതാ സമാഹാരങ്ങളിൽ പതിവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന നിരവധി കവിതകളിൽ ഒന്നാണ് "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്".[34][35][36][37]

വിശകലനവും വ്യാഖ്യാനവും

[തിരുത്തുക]
Image of Lincoln being shot by Booth while sitting in a theater booth.
ഫോർഡ്സ് തിയേറ്ററിലെ പ്രസിഡൻഷ്യൽ ബൂത്തിൽ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്, കൊലയാളി ജോൺ വിൽക്സ് ബൂത്ത്, എബ്രഹാം ലിങ്കൺ, മേരി ടോഡ് ലിങ്കൺ, ക്ലാര ഹാരിസ്, ഹെൻറി റാത്ത്ബോൺ എന്നിവരെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഘടന

[തിരുത്തുക]

"വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" എന്ന കവിത ഒരു ആത്മാവിലാപം ആണ്. 206 വരികൾ നീളമുള്ള ഒരു നീണ്ട കവിതയായ (ചില സ്രോതസ്സുകൾ പ്രകാരം 207), ഇത് വിലാപകാവ്യത്തിന്റെയും സംഭവവിവരണ കവിതയുടെയും ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.[38] 1881-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് ഇന്നുവരെ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ച അതിന്റെ അവസാന രൂപത്തിൽ, കവിതയെ 5 അല്ലെങ്കിൽ 6 വരികൾ മുതൽ 53 വരികൾ വരെ നീളമുള്ള ശ്ശോകം അല്ലെങ്കിൽ പദ്യശകലം പതിനാറ് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.[20]കവിതയ്ക്ക് ഒരു സ്ഥിരമായ മെട്രിക് പാറ്റേൺ ഇല്ല, കൂടാതെ ഓരോ വരിയുടെയും നീളം ഏഴ് അക്ഷരങ്ങൾ മുതൽ ഇരുപത് അക്ഷരങ്ങൾ വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സാഹിത്യ പണ്ഡിതയായ കാത്തി റുഗോഫ് പറയുന്നത് "കവിതയ്ക്ക്... വിശാലമായ വ്യാപ്തിയുണ്ടെന്നും ശക്തമായ സ്വഭാവമുള്ള ഒരു പ്രഭാഷകനെയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സംഭവവിവരണത്തിന്റെയും ഉയർന്ന ഗാനരചനാ ചിത്രങ്ങളുടെയും ഒരു നിര ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്നുമാണ്."[39]

1865-ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ് " എന്ന കവിതയുടെ ആദ്യ പതിപ്പ് 21 ശ്ശോകങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചു.[40] 1867-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ നാലാം പതിപ്പിൽ ഈ ഘടനയോടൊപ്പം ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.[23]1871 ആയപ്പോഴേക്കും, വിറ്റ്മാൻ 19 ഉം 20 ഉം അക്കങ്ങളുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ ഒന്നായി സംയോജിപ്പിച്ചു. കവിതയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ ആകെ 20 എണ്ണം ഉണ്ടായിരുന്നു.[41] എന്നിരുന്നാലും, ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ്-ന്റെ ഏഴാം പതിപ്പിന് (1881), അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല രചനയിലെ അവസാന ഏഴ് ശ്ശോകങ്ങൾ ഇന്ന് വായനക്കാർക്ക് പരിചിതമായ 16 ശ്ശോകങ്ങളുള്ള കവിതയുടെ അവസാന മൂന്ന് ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു[42] 1881-ലെ പതിപ്പിന്, 14, 15, 16 എന്നീ അക്കങ്ങളുള്ള ആദ്യകാല ശ്ശോകങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ച 14-ാമത്തെ ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു; 17 ഉം 18 ഉം അക്കങ്ങളുള്ള ശ്ശോകങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ച 15-ാമത്തെ ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു. 1865-ൽ 19, 20, 21 എന്നീ അക്കങ്ങളുള്ള മുൻശ്ശോകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരികൾ 1881-ൽ പരിഷ്കരിച്ച 16-ാമത്തെയും അവസാനത്തെയും ശ്ശോകങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചു.[40]സാഹിത്യ നിരൂപകയും ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രൊഫസറുമായ ഹെലൻ വെൻഡ്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പതിന്നാലാം ഖണ്ഡത്തിലെ അതിന്റെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതും ഗാനാത്മകവുമായ നിമിഷം ഈ കവിതയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. പതിനഞ്ചാം ഖണ്ഡത്തിൽ അതിന്റെ വിവേചനപരമായ പാരമ്യത്തിലെത്തുന്നു. പതിനഞ്ചാം ഖണ്ഡത്തിൽ 'രാത്രിയിൽ നിന്നുള്ള വീണ്ടെടുക്കലുകൾ' എന്ന ഒരു ശ്ശോകത്തോടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത്."[20]

ആഖ്യാനം

[തിരുത്തുക]

വിറ്റ്മാന്റെ "വെൻ ലൈലാക്സ് ലാസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഡോർയാർഡ് ബ്ലൂംഡ്" വീണുപോയ പ്രസിഡന്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിലാപഗീതമാണെങ്കിലും, അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരോ മരണത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളോ പരാമർശിക്കുന്നില്ല; പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന പൂക്കളുടെ ക്ഷണികവും ഹ്രസ്വകാലവുമായ സൗന്ദര്യവുമായി ലിങ്കന്റെ പൂർണ്ണമായ ജീവിതത്തെ ഇതിൽ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. ഇത് വിചിത്രമല്ല; "പരമ്പരാഗതമായി വിലാപത്തിന് സാർവത്രിക പ്രയോഗം അനുവദിക്കുന്നതിന് ചരമവിലാപത്തിൽ മരിച്ചയാളുടെ പേര് പരാമർശിക്കുന്നില്ല" എന്ന് വിറ്റ്മാന്റെ ജീവചരിത്രകാരൻ ജെറോം ലവിംഗ് പറയുന്നു.[43]റുഗോഫിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, കവിതയുടെ ആഖ്യാനം പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു പ്രഭാഷകൻ ഇങ്ങനെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു:

ഞാൻ സ്നേഹിക്കുന്നവന്റെ' മരണത്തിൽ പ്രഭാഷകൻ ദുഃഖം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും മരണത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം ബോധത്തെയും മരണത്തിൽ തന്നെ വിരോധാഭാസമായി കണ്ടെത്തുന്ന ആശ്വാസത്തെയും കുറിച്ചുള്ള തന്റെ വളർന്നുവരുന്ന അവബോധം വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സംഭവവിവരണത്തിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ പേര് പരാമർശിക്കാതെ ലിങ്കന്റെ ശവപ്പെട്ടിയുടെ യാത്രയെ ചിത്രീകരിക്കുകയും ആഭ്യന്തരയുദ്ധമോ അതിന്റെ കാരണങ്ങളോ പരാമർശിക്കാതെ 'യുദ്ധത്തിലെ കൊല്ലപ്പെട്ട സൈനികരുടെ' ദർശനങ്ങളെ ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തിരിച്ചറിയലുകൾ അതിരുകടന്നതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. തന്ത്രരഹിതമാണെങ്കിലും ഒരു അമേരിക്കക്കാരനും യുദ്ധം എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാവാതിരിക്കാൻ വഴിയില്ല. ഒടുവിൽ, 'പക്ഷിയുടെ ഹർഷഗീതത്തിൽ', മരണത്തെ ആവാഹിക്കുകയും വ്യക്തിവൽക്കരിക്കുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഗാനം പ്രഭാഷകൻ വിവരിക്കുന്നു.[44]

വെൻഡ്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പ്രഭാഷകന്റെ ആദ്യ പ്രവൃത്തി ലൈലാക്ക് മുൾപടർപ്പിൽ നിന്ന് ഒരു വള്ളി പൊട്ടിക്കുക എന്നതാണ് (വരി 17), തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്രയ്ക്കിടെ ലിങ്കന്റെ ശവപ്പെട്ടിയിൽ വയ്ക്കുന്നു (വരി 44–45):[20]

Here, coffin that slowly passes,
I give you my sprig of lilac.

ശൈലിയും സാങ്കേതിക വിദ്യകളും

[തിരുത്തുക]
1865 ഏപ്രിൽ 19-ന് പെൻസിൽവാനിയ അവന്യൂവിൽ ലിങ്കന്റെ ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്ര

ബൈബിളിലെ കിംഗ് ജെയിംസ് പരിഭാഷയിലെ [45][3]പദസമുച്ചയങ്ങളുടെയും ഭാഗങ്ങളുടെയും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം, സംഗീതാത്മകത, താളക്രമം എന്നിവ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിറ്റ്മാന്റെ ജീവചരിത്രകാരന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു. [46][47] ബെെബിൾ പ്രകാരമുള്ള കവിതയ്ക്ക് പൊതുവായുള്ള സമാന്തരവാദത്തിന്റെ നിരവധി സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വിറ്റ്മാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.[46][47] വിറ്റ്മാൻ എൻഡ് റൈം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, കവിതയിലുടനീളം അദ്ദേഹം ആന്തരിക റൈം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിറ്റ്മാന്റെ കവിത സ്ഥിരമായ മാതൃകയോ പ്രാസമോ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, മറ്റ് കാവ്യാത്മക സങ്കേതങ്ങളുടെയും പാറ്റേണുകളുടെയും അച്ചടക്കമുള്ള ഉപയോഗം ഒരു ഘടനാബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.[48]

ഗ്രീക്ക്, റോമൻ പുരാതന കാവ്യ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഒരു ധ്യാനാത്മക ഗാന വിഭാഗമായ ഗാമീണവിലാപകാവ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സാഹിത്യ സങ്കേതങ്ങൾ ഈ കവിതയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.[49][50][51][52][53] സാഹിത്യ പണ്ഡിതനായ ഹരോൾഡ് ബ്ലൂം എഴുതുന്നു, "രാഷ്ട്രത്തിന് ഗുണപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി, രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിലാപഗാനം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്."[54]ഒരു ഗാമീണവിലാപ കവിയുടെ ദുഃഖത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ഗ്രാമീണ പ്രതിച്ഛായ ഉപയോഗിക്കുന്നു - "മരണത്തോടുള്ള കാവ്യാത്മക പ്രതികരണം", അത് "മരണത്തെ സാങ്കൽപ്പികമായി സ്വീകാര്യമായ ഒരു രൂപത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ, മരണം ചോദ്യം ചെയ്തതിനെ വീണ്ടും സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു- സംതൃപ്തിയുടെ ഗാമീണവിലാപകാവ്യ സങ്കല്പത്തിന്റെ സമഗ്രത". ഒരു വിലാപഗാനം, "ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം തന്നെ നിലയ്ക്കുമ്പോൾ, ആ ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം പോസിറ്റീവ് മൂല്യമുള്ള ഒന്നായി സംരക്ഷിക്കാനും" ശ്രമിക്കുന്നു.[55][56] ഒരു സാധാരണ ഗാമീണവിലാപകാവ്യത്തിൽ "വിലാപകരുടെ ഘോഷയാത്ര, ഒരു ശവവണ്ടിയുടെയോ ശവക്കുഴിയുടെയോ അലങ്കാരം, പൂക്കളുടെ പട്ടിക, ഋതുക്കളുടെ മാറ്റം, മരിച്ച വ്യക്തിയെ ഒരു നക്ഷത്രവുമായോ മറ്റ് സ്ഥിരമായ പ്രകൃതി വസ്തുക്കളുമായോ ഉള്ള ബന്ധം" എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സവിശേഷതകൾ അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. [57][58]മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച, വിലാപം, ദുഃഖം, കോപം, സമാശ്വാസം എന്നിവയുടെ പ്രകടനങ്ങൾ, മരണത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെയും അമർത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രത്യാശയെയും കവി ഒരേസമയം അംഗീകരിക്കുന്നത് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.[59]

സാഹിത്യ പണ്ഡിതനായ ജെയിംസ് പെറിൻ വാറന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ നീണ്ട സംഗീത വരികൾ വാക്യഘടനാ സമാന്തരത്വം, ആവർത്തനം, കാറ്റലോഗിംഗ് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന സാങ്കേതിക വിദ്യകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.[60] ആവർത്തനം എന്നത് ഒരു പ്രാസംഗികനോ കവിയോ വികാരത്തിന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഊന്നൽ നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കൂടാതെ "ഒരേ ശബ്ദത്തിന്റെ ആവർത്തനത്തിലൂടെ ഒരു ചാലക താളം സൃഷ്ടിക്കുക, അത് കവിതയുടെ വികാരത്തെ തീവ്രമാക്കുകയും ചെയ്യും"..[61] ഒരു ജപത്തിനോട് സാമ്യമുള്ള ഒരു സമാന്തരത്വത്തിന്റെ രൂപമായി ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.[61]ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ നേടിയെടുക്കാൻ, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ വൈകാരിക പ്രതികരണം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് ക്ലാസിക്കൽ കവിതയ്ക്കും വിലാപകാവ്യത്തിനും പൊതുവായുള്ള നിരവധി സാഹിത്യ, ഭാഷാലങ്കാരമുള്ള അർത്ഥസൂചനകാക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.. വാറന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ "വരികളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഒരു വാക്കിന്റെയോ വാക്യത്തിന്റെയോ ആവർത്തനമായ അനഫോറ ഉപയോഗിക്കുന്നു; വരികളുടെ അവസാനം ഒരേ വാക്കുകളുടെയോ വാക്യത്തിന്റെയോ ആവർത്തനമായ എപ്പിസ്ട്രോഫ്, ആദ്യ, അവസാന പദങ്ങളുടെ ആവർത്തനമായ സിംപ്ലോസ് (അനാഫോറയുടെയും എപ്പിസ്ട്രോഫിന്റെയും സംയോജിത ഉപയോഗം) എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.[62]

രാജ ശർമ്മയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാന്റെ അനാഫോറ ഉപയോഗം വായനക്കാരനെ "ശ്വാസം നിർത്താതെ നിരവധി വാചകങ്ങൾ ഉരുവിടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ശ്വാസതടസ്സം മന്ത്രവാദ ഗുണത്തിന് കാരണമാകുന്നു". [63] കവിതയിലെ ഈ ആശയം പണ്ഡിതന്മാർ "കാറ്റലോഗിംഗ്" എന്ന് വിളിക്കുന്ന വിപുലമായ ഗാനരചനയുടെ ചട്ടക്കൂടും ആണ്.[64][65][66] താളം നിർമ്മിക്കുന്നതിന് സമാന്തരതയും ആവർത്തനവും ഉപയോഗിക്കുന്ന കാറ്റലോഗിംഗിന്റെ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിലുണ്ട്. [62] പണ്ഡിതനായ ബെറ്റി എർക്കില വിറ്റ്മാന്റെ പുസ്തകസൂചികയെ "overarching figure of Leaves of Grass" എന്ന് വിളിക്കുകയും എഴുതുകയും ചെയ്തു:

എല്ലാറ്റിന്റെയും പരസ്പരബന്ധവും സവിശേഷതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകസൂചിക താരതമ്യചിന്തനം, കല്പന സംബന്ധം, ഉപമ എന്നിവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിവിധ ലിങ്കിംഗ് ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ അതേ സമയം തന്നെ തന്റെ കവിതയെ ഒറ്റ വരിയിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി. അതേ സമയം തന്നെ അദ്ദേഹം ഈ വരി സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. നാനാത്വത്തിൽ ഏകത്വത്തിന്റെ ഒരു മൊത്തത്തിലുള്ള മാതൃക വിറ്റ്മാൻ നെയ്യുന്നുണ്ട്.[67]

ഡാനിയൽ ഹോഫ്മാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ "അനഫോറ എന്ന മുഖമുദ്രയുള്ള ഒരു കവിയാണ്".[68]അനാഫോറിക് കവിതയുടെ ആവശ്യകതയെ "തുടക്കങ്ങളുടെ കവിത" എന്നാണ് ഹോഫ്മാൻ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഓരോ വരിയുടെയും തുടക്കത്തിൽ അതിന്റെ ആവർത്തനവും സമാനതയും വിറ്റ്മാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. "എല്ലാ വ്യതിയാനങ്ങളും വ്യതിചലനങ്ങളും അളക്കുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡം വളരെ അത്യാവശ്യമാണെന്നും... തുടർന്നുള്ളത് വ്യത്യസ്തമാണെന്നും, സമാന്തരങ്ങളും തുടർന്നുള്ള വാക്കുകളും വാക്യങ്ങളും ഉപവാക്യങ്ങളും കവിതയ്ക്ക് അതിന്റെ മാധുര്യവും ആകർഷണീയതയും ശക്തിയും നൽകുന്നു" എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [68] കൂടാതെ, ഈ പരിഹാരം വിറ്റ്മാനെ "ഈണം അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ദ്രിയബോധം വ്യത്യാസപ്പെടുത്താനും, ആവേശം ഉണ്ടാക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ വ്യംഗ്യോക്തിയിൽ വീഴ്ത്താനും" സഹായിക്കുന്നു.[68] അത്തരം നാമാവലികൾ "ഭാവനാത്മകവും ആവേശഭരിതവുമായ മനസ്സിന്റെ" രൂപാന്തരീകരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്‌സണിന്റെ അഭിപ്രായത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിലൂടെ പണ്ഡിതനായ സ്റ്റാൻലി കോഫ്മാൻ വിറ്റ്മാന്റെ പുസ്തകസൂചിക രീതി വിശകലനം ചെയ്തു. കോഫ്മാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "പ്രപഞ്ചം ആത്മാവിന്റെയും അതിന്റെ വസ്തുക്കളുടെയും ബാഹ്യവൽക്കരണമായതിനാലും, അവയ്ക്ക് പിന്നിലുള്ള ഒരേഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനാലും, പദങ്ങളെ പേരിടുന്ന കവിത പ്രകൃതിയുടെ മുഴുവൻ ഉദ്ദേശ്യത്തെയും വഹിക്കുന്നു. അവ പ്രതീകങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്" അങ്ങനെ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, വാക്കുകളുടെ (വസ്തുക്കളുടെ) ഒരു പട്ടിക മനസ്സിന് യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, അതിന്റെ പ്രകടനങ്ങളുടെ വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചും സമൃദ്ധിയെക്കുറിച്ചും ഉയർന്ന ഒരു ബോധം നൽകുന്നതിൽ ഫലപ്രദമാകും.[69]എന്ന് എമേഴ്‌സൺ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.

തീമുകളും പ്രതീകാത്മകതയും

[തിരുത്തുക]

ചിഹ്നങ്ങളുടെ ഒരു ത്രിത്വം: "Lilac and star and bird twined"

[തിരുത്തുക]

വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ മൂന്ന് പ്രധാന രൂപങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ ഉണ്ട്. അവയെ "ത്രിത്വം" ന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ജീവചരിത്രകാരൻ ഡേവിഡ് എസ്. റെയ്നോൾഡ്സ് ഇതിനെ ആത്മകഥാപരം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു:[70][71]

  1. ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ കവിയുടെ ലിങ്കണിനോടുള്ള സ്ഥിരമായ പ്രണയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു;
  2. വീണുപോയ നക്ഷത്രം (ശുക്രൻ) ലിങ്കണാണ്;
  3. ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് മരണത്തെയോ അതിന്റെ മന്ത്രത്തെയോ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

"Lilac blooming perennial"

[തിരുത്തുക]

പ്രൈസും ഫോൾസമും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, വിറ്റ്മാൻ തന്റെ അമ്മയുടെ വീട്ടുമുറ്റത്ത് വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ലൈലാക്കുകളെ കണ്ടുമുട്ടിയത് പൂക്കൾ "ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന്റെ ഓർമ്മയുമായി ആന്തരികമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പറയാൻ കാരണമായി..[12]

ഗ്രിഗറി ഐസലീൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്:

ലൈലാക്ക് പൂക്കൾ സ്നേഹം, വസന്തം, ജീവിതം, ഭൗമിക ലോകം, പുനർജന്മം, ചാക്രിക സമയം, ഒരു ക്രിസ്തു രൂപം (അങ്ങനെ ആശ്വാസം, മോചനം, ആത്മീയ പുനർജന്മം), ഒരു പിതൃ രൂപം, ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം, ഇന്ദ്രിയ സമാശ്വാസത്തിന്റെ കാരണക്കാരൻ എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ ലൈലാക്ക് പൂക്കൾക്ക് എല്ലാ അർത്ഥങ്ങളെല്ലാം പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ കഴിയും അല്ലെങ്കിൽ അവയൊന്നും പ്രതിനിധീകരിക്കാനാവില്ല. അവ വെറും ലൈലാക്ക് പൂക്കളാകാം[72]

"വലിയ നക്ഷത്രം പടിഞ്ഞാറൻ ആകാശത്ത് നിശ്ചിതസമയത്തിനു മുമ്പേ വീണു"

[തിരുത്തുക]
വിറ്റ്മാന്റെ "പടിഞ്ഞാറൻ വീഴുന്ന നക്ഷത്രം" ആയ ശുക്രൻ, പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചു

ലിങ്കന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ്, വൈകുന്നേരം ആകാശത്ത് ശുക്രൻ ഗ്രഹം തിളങ്ങുന്നത് വിറ്റ്മാൻ നിരീക്ഷിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഈ നിരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതി. "സമീപകാലത്ത് ഇവിടെ ചില രാത്രികളേക്കാൾ അതിമനോഹരമായ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ കാഴ്ചകൾ ഭൂമിയിലോ ആകാശത്തിലോ ഉള്ളത് ഒരിക്കലും അറിയില്ലായിരുന്നു. വൈകുന്നേരത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറുകളിൽ പടിഞ്ഞാറൻ നക്ഷത്രമായ ശുക്രൻ, ഇത്രയും വലുതും വ്യക്തവുമായിരുന്നില്ല; അത് എന്തോ പറയുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. മനുഷ്യരാശിയുമായി, നമ്മളുമായി, അത് ആഹ്ലാദകരമായ ബന്ധം പുലർത്തുന്നതുപോലെ"[73][74] കവിതയിൽ, വിറ്റ്മാൻ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തിരോധാനത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു:

O powerful, western, fallen star!
O shades of night! O moody, tearful night!
O great star disappear'd! O the black murk that hides the star! (lines 7–9)

സാഹിത്യ പണ്ഡിതയായ പട്രീഷ്യ ലീ യോങ്‌യു ലിങ്കണെ വീണുപോയ നക്ഷത്രമായി സമർത്ഥിക്കുന്നു.[75] കൂടാതെ, "വീഴുന്ന ശക്തമായ പടിഞ്ഞാറൻ നക്ഷത്രം" എന്നതിന്റെ വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയെ "പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലുള്ള ശ്രോതസ്സ്" എന്നതുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും "കവിയിൽ ശക്തമായ, വൈരുദ്ധ്യാത്മക വികാരങ്ങൾ ഉണർത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ലിങ്കന്റെ മരണത്തിന്റെ ഒരു രൂപകമായി അതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് നിരപരാധിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം മരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തേതും തുടർച്ചയായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതുമായ കലാപത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.". [75] വിറ്റ്മാന്റെ നക്ഷത്രം "അമേരിക്കയുടെ വീണുപോയ സ്വന്തം നക്ഷത്രം" ആണെന്ന് ജീവചരിത്രകാരിയായ ബെറ്റ്സി എർക്കില എഴുതുന്നു. കൂടാതെ വിറ്റ്മാന്റെ ബന്ധത്തെ "കൊലപാതകത്തിന്റെ രാത്രിയിലെ ബൂത്തിന്റെ നിലവിളിയെ - സിക് സെമ്പർ ടൈറാനിസിനെ - ചെറുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ-കാവ്യാത്മക മിത്ത്" എന്നും അടിസ്ഥാന അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം റദ്ദാക്കാൻ ചായ്‌വുള്ള ഒരു സ്വേച്ഛാധിപത്യ നേതാവെന്ന നിലയിൽ ലിങ്കണിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനപ്രിയ പ്രതിച്ഛായയെക്കുറിച്ചും" വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.[76] അമർത്യമെന്ന് തോന്നുന്ന ഈ നക്ഷത്രം, അമേരിക്കയെക്കുറിച്ചുള്ള ലിങ്കന്റെ ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു - അനുരഞ്ജനത്തിന്റെയും ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും അല്ലെങ്കിൽ സ്വത്വത്തിന്റെയും ഒരു ദർശനം, അമേരിക്കക്കാർ അത് പിന്തുടരുന്നത് തുടരാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്താൽ മാത്രമേ പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണത്തെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയൂ.[77][78] എന്നിരുന്നാലും, "നക്ഷത്രം താണുപോകുന്നു, അത് എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാകുന്നു." എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രതീകത്തിലൂടെയുള്ള വ്യക്തിപരമായ അമർത്യത എന്ന ആശയത്തെ കവിത തള്ളിക്കളയുന്നുവെന്ന് വെൻഡ്ലർ പറയുന്നു: [20]

"ലജ്ജാശീലനും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ ഒരു പക്ഷി"

[തിരുത്തുക]
കവിതയിൽ വിറ്റ്മാന്റെ ആൾട്ടർ ഈഗോ ആയി ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് (കാതറസ് ഗുട്ടാറ്റസ്) കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

1865-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, വിറ്റ്മാന്റെ സുഹൃത്തും, പ്രകൃതി എഴുത്തുകാരനുമായ ജോൺ ബറോസ് (1837–1921), വനങ്ങളിലെ ഒരു നീണ്ട അവധിക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ട്രഷറി വകുപ്പിലെ തന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങി. "ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വിറ്റ്മാൻ വളരെയധികം താല്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നുവെന്നും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളിലൊന്നിൽ ഞാൻ നൽകിയ വിവരങ്ങൾ അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചതായും" ബറോസ് ഓർമ്മിച്ചു.[73]"പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ശബ്ദം... ഒരു പ്രഭാത സംഗീതത്തേക്കാൾ ഒരു സായാഹ്നത്തിന്റെ ശബ്ദം... ഒരാൾക്ക് ഏറ്റവും മികച്ച നിമിഷങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന ശാന്തവും മധുരവുമായ ഗാംഭീര്യത്തിന്റെ ശബ്ദം" എന്നാണ് ബറോസ് ഈ ത്രഷിന്റെ ഗാനത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഈ വിഷയത്തിൽ ബറോസുമായുള്ള സംഭാഷണങ്ങളുടെ സമൃദ്ധമായ കുറിപ്പുകൾ വിറ്റ്മാൻ എടുത്തു. "സൂര്യാസ്തമയത്തിനുശേഷം അവ പലപ്പോഴും പാടുന്നു... വളരെ ഒറ്റപ്പെട്ടതാണ്... തണലുള്ളതും ഇരുണ്ടതുമായ സ്ഥലങ്ങൾ അവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു... അവയുടെ ഗാനം ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്... ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ - വളരെ ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നശീലമാണ്... ഫാം ഹൗസുകൾക്ക് സമീപം ഒരിക്കലും പാടുന്നില്ല - ഒരിക്കലും കുടിയേറിപ്പാർക്കുന്നില്ല - ഗൗരവമേറിയ പ്രാഥമിക വനങ്ങളുടെയും പ്രകൃതിയുടെയും ശുദ്ധവും വിശുദ്ധവുമായ പക്ഷിയാണ്" എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് ബറോസ് 1865 മെയ് മാസത്തിൽ ഒരു ഉപന്യാസം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹം ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ "വളരെ ലജ്ജാശീലവും ഏകാന്തവുമായ ഒരു അപൂർവ പക്ഷി" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. "സാധാരണയായി ഈർപ്പമുള്ളതും ചതുപ്പുനിലമുള്ളതുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം അവ കാണപ്പെടുന്നു". [79] ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് "വിറ്റ്മാന്റെ ജന്മദേശമായ ലോംഗ് ഐലൻഡിലെ ഒരു സാധാരണ പക്ഷി" ആയിരുന്നുവെന്ന് ലവിംഗ് കുറിക്കുന്നു. [80]ജീവചരിത്രകാരൻ ജസ്റ്റിൻ കപ്ലാൻ വിറ്റ്മാന്റെ കുറിപ്പുകളും കവിതയിലെ വരികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എടുത്തുകാട്ടുന്നു:[81]

In the swamp in secluded recesses,
A shy and hidden bird is warbling a song.

Solitary the thrush
The hermit withdrawn to himself, avoiding the settlements,
Sings by himself a song. (lines 18–22)

റെയ്നോൾഡ്സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വിറ്റ്മാൻ ആദ്യ വ്യക്തിയായ കഥാകാരനെ സ്വയം ""ഞാൻ ശക്തിയില്ലാത്തവനാണ് - എന്റെ നിസ്സഹായനായ ആത്മാവേ" എന്നു സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ "ലജ്ജാശീലനും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ പക്ഷിയായും" "രക്തസ്രാവമുള്ള തൊണ്ട" ഉപയോഗിച്ച് മരണത്തെ പാടുന്ന ഒരു പക്ഷിയായി തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. [82]വിറ്റ്മാന്റെ[83] മനഃപൂർവ്വമായ ഒരു ആൾട്ടർ ഈഗോ ആയി ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ കാണുന്നു. അതിന്റെ ഗാനം "കവിയുടെ ഉൾക്കാഴ്ചയുടെ ഉറവിടം" ആയി കാണുന്നു.[84] "ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിനെ ഒരു അമേരിക്കൻ പക്ഷിയാണെന്നും, ലിങ്കണെക്കുറിച്ചുള്ള കവിതയിൽ വിറ്റ്മാൻ അതിനെ സ്വന്തമാക്കിയെന്നും മില്ലർ എഴുതുന്നു. 'ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പാടുന്നത്' പുല്ലിന്റെ ഇലകളിലേക്കുള്ള ഒരു ചരിഞ്ഞ സൂചനയായി പോലും നമുക്ക് കണക്കാക്കാം." [85]

പണ്ഡിതനായ ജെയിംസ് എഡ്വിൻ മില്ലർ പറയുന്നത്, "വിറ്റ്മാന്റെ ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് ലിങ്കന്റെ മരണത്തോടും, എല്ലാ മരണത്തോടും, "ശക്തമായ വിടുതൽ" എന്ന നിലയിൽ അനുരഞ്ജനത്തിന്റെ ഉറവിടമായി മാറുന്നു" എന്നാണ് [86] "പ്രിയപ്പെട്ട പ്രസിഡന്റിന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിക്കാൻ കവി ചതുപ്പിലേക്ക് പിൻവാങ്ങുന്നു, ഇരുണ്ട പൈൻ മരങ്ങളിൽ പാടുന്ന ഏകാന്ത ഹെർമിറ്റ് ത്രഷിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു... പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കവിയുടെ മാനസികാവസ്ഥയുമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. അവ പുതുക്കലും പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച പ്രചോദനവും നൽകുന്നു. അവ അദ്ദേഹത്തെ വേലിയേറ്റങ്ങളാൽ ഭൂമിയുടെ താളത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു" എന്നും സമയബോധത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നുവെന്നും കില്ലിംഗ്സ്വർത്ത് എഴുതുന്നു.[87]

പൈതൃകം

[തിരുത്തുക]

ഇൻഹ്ളൂൻസ് ഓൺ എലിയറ്റ്സ് ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ്

[തിരുത്തുക]
"Portrait of T.S. Eliot in a parlour"
T. S. Eliot in 1920, in a photo taken by Lady Ottoline Morrell

ടി.എസ്. എലിയറ്റ് (1888–1965) തന്റെ 'ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡ്' (1922) എന്ന കവിതയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത് വിറ്റ്മാന്റെ വിലാപകാവ്യത്തിൽ നിന്നാണ് എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു..[88][89][90] കവിതയിൽ, എലിയറ്റ് അതിന്റെ ആദ്യ വരികളിലും "ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പാടുന്നത്", "പൈൻ മരങ്ങളിൽ ഹെർമിറ്റ് ത്രഷ് പാടുന്നത്" എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പിന്നീടുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ലൈലാക്കുകളെയും ഏപ്രിലിനെയും പ്രാധാന്യത്തോടെ പരാമർശിക്കുന്നു. [91] വിറ്റ്‌മാൻ ലൈലാക്കുകളും ഹെർമിറ്റ് ത്രഷും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച സ്വന്തം വരികൾ കവിതയുടെ ഒരേയൊരു "നല്ല വരികൾ" മാത്രമാണെന്ന് എലിയറ്റ് എഴുത്തുകാരനായ ഫോർഡ് മഡോക്സ് ഫോർഡിനോട് പറഞ്ഞു. [92]"വിറ്റ്‌മാന്റെ കവിത നമുക്ക് ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിന്റെ രൂപകല്പനയും ചിത്രങ്ങളും മാത്രമല്ല... മറിച്ച് അതിന്റെ സ്വരവും പദകവും, രണ്ട് കവിതകളെയും ഒരു ധ്യാനമാക്കി മാറ്റുന്ന സ്ഥിരതയുള്ള ആൻഡാന്റേയും" എന്ന് ക്ലിയോ മക്നെല്ലി കിയേഴ്‌സ് എഴുതുന്നു. [93]


"നിങ്ങളുടെ കൂടെ എപ്പോഴും നടക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെയാൾ ആരാണ്" എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിലെ ഭാഗം, പര്യവേക്ഷകനായ ഏണസ്റ്റ് ഷാക്കിൾട്ടണിന്റെ ആദ്യകാല അന്റാർട്ടിക്ക് പര്യവേഷണത്തെ പരാമർശിക്കുന്നതാണെന്ന് എലിയറ്റ് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും,[94][95][96] എമ്മാവൂസിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നടക്കുന്ന തന്റെ രണ്ട് ശിഷ്യന്മാരുമായി യേശു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിന് ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു (ലൂക്കോസ് 24:13–35)[97][98][99]എന്നിരുന്നാലും, വിറ്റ്മാനുമായുള്ള ഒരു സാധ്യതയുള്ള ബന്ധവും, പതിനാലാമത്തെ പദ്യശകലത്തിലെ ഒരു ഭാഗവും മരണം എന്റെ ഒരു വശത്ത് നടക്കുന്നതായി അറിയുന്നതിലൂടെ, / മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത എന്റെ മറുവശത്തേക്ക് അടുത്ത് നടക്കുന്നതായി, / ഞാൻ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം നടുവിൽ" (വരികൾ 121–123) നടക്കുന്നതായും അലൻ ഷുകാർഡ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.[100]

1950-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ, ജോൺ പീറ്റർ മുതൽ പണ്ഡിതന്മാരും നിരൂപകരും എലിയറ്റിന്റെ കവിത "ഒരു പുരുഷ സുഹൃത്തിന്റെ" കവിതയാണോ എന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. [101] 1920-കളിൽ എലിയറ്റ് ഫേബർ & ഫേബറിനായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിത ഇംഗ്ലീഷ് കവിയും എലിയറ്റ് ജീവചരിത്രകാരനുമായ സ്റ്റീഫൻ സ്പെൻഡർ, ഇത് ഒരു വിലാപകാവ്യമാണെന്ന് അനുമാനിച്ചു,[102]ഒരുപക്ഷേ, സാഹിത്യ അഭിരുചികളുള്ള ഒരു ഫ്രഞ്ച് മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായ ജീൻ ജൂൾസ് വെർഡെനലിന് (1890–1915), മില്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 1915-ൽ ഗാലിപ്പോളി കാമ്പെയ്‌നിനിടെ മരിച്ചു. 1910-ലും 1911-ലും പാരീസും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിനായി എലിയറ്റ് വെർഡെനലിനൊപ്പം ഗണ്യമായ സമയം ചെലവഴിച്ചു. വേർപിരിയലിനുശേഷം വർഷങ്ങളോളം ഇരുവരും കത്തിടപാടുകൾ നടത്തി. [103]മില്ലറുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 1911 ഏപ്രിലിൽ ഒരു യാത്രയ്ക്കിടെ, "ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ലക്സംബർഗ് ഗാർഡൻ കുറുകെ വന്ന് ലൈലാക്ക് പൂക്കളുടെ ഒരു ശാഖ വീശിക്കൊണ്ട്" വെർഡെനലിനെ എലിയറ്റ് ഓർമ്മിച്ചു [103]ഇരുവരും പാരീസിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നീട് 1912 ഏപ്രിലിൽ വെർഡെനലും 1920 ഡിസംബറിൽ എലിയറ്റും.അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ വിഷാദ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ആവർത്തിച്ചു -[104]

"ദി വേസ്റ്റ് ലാൻഡിലെ ഈ നിർണായക നിമിഷത്തിൽ എലിയറ്റ് വിറ്റ്‌മാന്റെ 'ലൈലാക്‌സ്' എന്ന കവിത ആവിർഭവിപ്പിച്ചതിന്റെ എല്ലാ സൂചനകളും നമ്മൾ പിന്തുടരുകയാണെങ്കിലും അതിന്റെ ഉത്ഭവം ആഴത്തിൽ അനുഭവപ്പെട്ട ഒരു മരണത്തിൽ അതായത് ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്തിന്റെ മരണത്തിൽ കൂടിയാണെന്ന് നമുക്ക് അനുമാനിക്കാം.... എന്നാൽ വിറ്റ്മാൻ കവിതയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, എലിയറ്റിന്റെ വേസ്റ്റ് ലാൻഡിന് 'ജലതീരങ്ങളിൽ' നിന്ന് പിൻവാങ്ങാനും മരണത്തിന്റെ സന്തോഷകരമായ കരോൾ ആലപിക്കാനും ഒരു ഹെർമിററ് ത്രഷും ഇല്ല. " എന്ന് മില്ലർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. [86]"എലിയറ്റിന്റെ നീണ്ട കവിത, അത് ആദ്യം സങ്കൽപ്പിക്കുകയും എഴുതുകയും ചെയ്ത രൂപത്തിൽ, സമാനമായ രൂപങ്ങളിലുള്ള വിറ്റ്‌മാന്റെ സ്വന്തം പരീക്ഷണങ്ങളുടെ മുൻ‌തൂക്കം ഇല്ലാതെ സാധ്യമാകുമായിരുന്നില്ല" എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.[86]

സംഗീത പശ്ചാത്തലങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

യൂറോപ്പിലെയും അമേരിക്കയിലെയും വിവിധ സംഗീതസംവിധായകർ വിറ്റ്മാന്റെ കവിതകൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെ വിമർശകർ "സംഗീതരഹിതം" എന്ന് വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറുവശത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപുലമായ, ഗാനരചനാ ശൈലിയും ആവർത്തനവും "സംഗീത രചനാ പ്രക്രിയയെ" അനുകരിക്കുന്നുവെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. [105]വിറ്റ്മാന് "വോക്കൽ സംഗീതത്തോട് ആദ്യകാല, അവബോധജന്യമായ ഒരു വിലമതിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് അദ്ദേഹം തന്നെ സമ്മതിച്ചതുപോലെ, ലീവ്സ് ഓഫ് ഗ്രാസ് രൂപപ്പെടുത്താൻ സഹായിച്ചു" എന്ന് ജാക്ക് സള്ളിവൻ എഴുതുന്നു. [106] വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയെ സജ്ജമാക്കിയ ആദ്യ രചനകളിലൊന്നായ ചാൾസ് വില്ലിയേഴ്‌സ് സ്റ്റാൻഫോർഡിന്റെ എലിജിയാക് ഓഡ്, ഓപ്. 21 (1884), ബാരിറ്റോൺ, സോപ്രാനോ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, കോറസ്, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി നാല് ചലനങ്ങളുള്ള ഒരു കവിത[107] വിറ്റ്മാന്റെ ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളേക്കാൾ വിശാലമായ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കാമെന്ന് സള്ളിവൻ അവകാശപ്പെടുന്നു.[108]

ഹാർട്ട്മാൻ

[തിരുത്തുക]

1936-ൽ, ജർമ്മൻ സംഗീതസംവിധായകൻ കാൾ അമാഡിയസ് ഹാർട്ട്മാൻ (1905–1963) വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ജർമ്മൻ വിവർത്തനം ഒരു ആൾട്ടോ സോളോയിസ്റ്റിനും ഓർക്കസ്ട്രയ്ക്കും വേണ്ടി സ്കോർ ചെയ്ത ഒരു കാന്റാറ്റയ്ക്കായി സജ്ജമാക്കാൻ തുടങ്ങി. ലാമെന്റോ, കാന്റേറ്റ് (ട്രാൻസ്. 'കാന്ററ്റ'), സിംഫണിഷെസ് ഫ്രാഗ്മെന്റ് ('സിംഫോണിക് ഫ്രാഗ്മെന്റ്'), അൻസർ ലെബൻ ('നമ്മുടെ ജീവിതം')[109] എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തലക്കെട്ടുകൾ നൽകി. [110] വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളും മറ്റ് മൂന്ന് കവിതകളിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളും കാന്ററ്റയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.[111] "പൊതുവേ ദുഷ്‌കരവും പ്രതീക്ഷയില്ലാത്തതുമായ ജീവിതം, എന്നിരുന്നാലും ഒരു ആശയവും മരണത്താൽ ശ്വാസംമുട്ടിക്കപ്പെടില്ല" എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയ കവിതയെ സ്വതന്ത്രമായി സ്വീകരിച്ചതായി ഹാർട്ട്മാൻ കത്തിടപാടുകളിലൂടെ പ്രസ്താവിച്ചു. [112][113][114]പിന്നീട് ഹാർട്ട്മാൻ തന്റെ കവിതയുടെ പശ്ചാത്തലം ഫ്രൂഹ്ലിംഗ് ('സ്പ്രിംഗ്') എന്ന രണ്ടാമത്തെ പ്രസ്ഥാനമായി ഉൾപ്പെടുത്തി. ഈ കവിതയെ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ സിംഫണി വെർസുച്ച് ഐൻസ് റിക്വിയം ('അറ്റംപ്റ്റ് അറ്റ് എ റിക്വിയം') എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. നാസി കാലഘട്ടത്തിൽ ജർമ്മനിയിലെ സംഗീത പ്രകടനത്തിൽ നിന്ന് ഹാർട്ട്മാൻ തന്റെ രചനകൾ പിൻവലിച്ചു. 1948 മെയ് വരെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് ആം മെയിനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ കവിത അവതരിപ്പിച്ചത്. [115] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ സിംഫണി നാസി ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ പ്രതിഷേധമായി കാണപ്പെടുന്നു. ഹാർട്ട്മാന്റെ പശ്ചാത്തലം ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കിയുടെ ബാലെ ദി റൈറ്റ് ഓഫ് സ്പ്രിംഗിന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവിടെ അത് "സീസണിലെ സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനമല്ല. മറിച്ച് സീസണിന്റെ ക്ഷണികമായ ആർദ്രതയ്ക്കും സൗന്ദര്യത്തിനും നേരെ മൂർച്ചയുള്ള ആശ്വാസത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച ആചാരപരമായ ആവിഷ്കരണം ആയിരുന്നു." [116]

ഹിൻഡെമിത്ത്

[തിരുത്തുക]

1945 ഏപ്രിൽ 12-ന് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഡെലാനോ റൂസ്‌വെൽറ്റിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വിറ്റ്മാന്റെ ഉദ്ധരണി സംഗീതം പകർന്നുകൊണ്ട് അമേരിക്കൻ കണ്ടക്ടർ റോബർട്ട് ഷായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗായകസംഘമായ റോബർട്ട് ഷാ കോറൽ സംഘവും ജർമ്മൻ സംഗീതസംവിധായകൻ പോൾ ഹിൻഡെമിത്തിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഹിൻഡെമിത്ത് അമേരിക്കയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd: A Requiem for those we love എന്നായിരുന്നു ഈ കവിതയുടെ പേര്. ഹിൻഡെമിത്ത് കവിതയെ 11 ഭാഗങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചു. മെസോ-സോപ്രാനോ, ബാരിറ്റോൺ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, മിക്സഡ് ഗായകസംഘം (SATB), പൂർണ്ണ ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി സ്കോർ ചെയ്തു. 1946 ഏപ്രിൽ 20-ന് ഷായാണ് ഇത് പ്രദർശിപ്പിച്ചത്. സംഗീതജ്ഞനായ ഡേവിഡ് ന്യൂമെയർ ഈ രചനയെ ഹിൻഡെമിത്തിന്റെ "ഏക അമേരിക്കൻ കൃതി" ആയി കണക്കാക്കുന്നു[117] പോൾ ഹ്യൂം ഇതിനെ "ഒരു പ്രതിഭയുടെ സൃഷ്ടിയാണെന്നും അതിന്റെ പ്രകടനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന പ്രതിഭയുടെ സാന്നിധ്യം നമുക്ക് മഹത്വവും ആഴമേറിയതും ചലനാത്മകവുമായ മഹത്വവും നൽകി" എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു. [118] ഹിൻഡെമിത്ത് തന്റെ രചനയിൽ ഗാസ എന്ന ജൂത മെലഡി കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.[119]

വെയിൽ, ഹ്യൂസ്, റൈസ്

[തിരുത്തുക]

സ്ട്രീറ്റ് സീൻ (1946) എന്ന ഓപ്പറയിൽ വിറ്റ്മാന്റെ കവിത പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഇത് സംഗീതസംവിധായകൻ കർട്ട് വെയിൽ, കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ ലാങ്സ്റ്റൺ ഹ്യൂസ്, നാടകകൃത്ത് എൽമർ റൈസ് എന്നിവരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1929-ൽ നാടകത്തിനുള്ള പുലിറ്റ്സർ സമ്മാനം നേടിയ തന്റെ നാടകം അതേ പേരിൽ റൈസ് ഓപ്പറയ്ക്കായി സ്വീകരിച്ചു. 1947 ജനുവരിയിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച ഓപ്പറയിൽ, കവിതയുടെ മൂന്നാമത്തെ ഖണ്ഡിക ആദ്യ ആക്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ "റിമെമ്പർ ദാറ്റ് ഐ കെയർ" എന്ന യുഗ്മഗാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗാനരൂപത്തിൽ ചൊല്ലുന്നു. ഓപ്പറയുടെ അവസാനത്തിൽ "ഡോണ്ട് ഫോർഗെറ്റ് ദി ലൈലാക് ബുഷ്" എന്ന യുഗ്മഗാനത്തിൽ ഈ കവിത വീണ്ടും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കവിതക്ക് മികച്ച ഒറിജിനൽ സ്കോറിനുള്ള ആദ്യത്തെ ടോണി അവാർഡ് വെയിലിന് ലഭിച്ചു [120][121]

1990 കൾ മുതൽ

[തിരുത്തുക]

ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ സംഗീതസംവിധായകൻ ജോർജ്ജ് ടി. വാക്കർ ജൂനിയർ (1922–2018) വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയായ Lilacs for voice and orchestra യ്ക്കും വേണ്ടി സജ്ജമാക്കി. ഇതിന് 1996-ലെ സംഗീതത്തിനുള്ള പുലിറ്റ്‌സർ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.[122][123][124] വിറ്റ്മാന്റെ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് "മനോഹരവും ഉണർത്തുന്നതുമായ ഗാനരചനാ ഗുണം" ഉള്ള "അഭിനിവേശമുള്ളതും എന്നാൽ വളരെ അമേരിക്കൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കവിത 1996 ഫെബ്രുവരി 1-ന് ബോസ്റ്റൺ സിംഫണി ഓർക്കസ്ട്രയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. [122][123][125]സംഗീതസംവിധായകൻ ജോർജ്ജ് ക്രംബ് (1929-2022) സോപ്രാനോയ്ക്കും ആംപ്ലിഫൈഡ് പിയാനോയ്ക്കുമുള്ള എട്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള ഗാനചക്രമായ അപ്പാരീഷനിൽ (1979) ഡെത്ത് കരോളിനെ സജ്ജമാക്കി.[126]

1964-ൽ അവരുടെ ശതാബ്ദി വാർഷികത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഒരു കാന്ററ്റയായി കവിത സജ്ജീകരിക്കാൻ ബെർക്ക്‌ലിയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല അമേരിക്കൻ നിയോക്ലാസിക്കൽ സംഗീതസംവിധായകനായ റോജർ സെഷൻസിനെ (1896–1985) നിയോഗിച്ചു. 1970-കൾ വരെ സെഷൻസ് ഈ കവിതയുടെ രചന പൂർത്തിയാക്കിയില്ല. 1968-ൽ ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ പരസ്പരം കൊല്ലപ്പെട്ട പൗരാവകാശ പ്രസ്ഥാന നേതാവ് മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിംഗ് ജൂനിയറിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് റോബർട്ട് എഫ്. കെന്നഡിയുടെയും ഓർമ്മകൾക്കായി ഈ കവിത സമർപ്പിച്ചു. [127][128] 1921-ൽ സെഷൻസ് ആദ്യമായി ഇലവ്‌സ് ഓഫ് ഗ്രാസുമായി പരിചയപ്പെടുകയും തന്റെ സുഹൃത്ത് ജോർജ്ജ് ബാർട്ട്ലെറ്റിന്റെ മരണത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായി കവിത സജ്ജീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും ആ ആദ്യകാല ശ്രമത്തിലെ രേഖാചിത്രങ്ങളൊന്നും നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഏകദേശം അമ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഉദ്ധരണിയിലേക്ക് മടങ്ങി. സോപ്രാനോ, കോൺട്രാൾട്ടോ, ബാരിറ്റോൺ സോളോയിസ്റ്റുകൾ, മിക്സഡ് കോറസ്, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു കവിത രചിച്ചു. "വിറ്റ്മാന്റെ കവിതയുടെ ബൈബിൾ ഗാംഭീര്യത്തെയും സംഗീത പ്രവാഹത്തെയും അതിശയനീയമായി പ്രതിവാദിക്കുന്നതായി ഈ സംഗീതത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ, ചതുപ്പിൽ നിന്ന് പാടുന്ന ചാര-തവിട്ട് നിറമുള്ള പക്ഷിയുടെയും ലൈലാക്കുകളുടെ അതിശക്തമായ സുഗന്ധത്തിന്റെയും ആവിർഭാവത്തിൽ, അദ്ദേഹം ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രകൃതിക്ക് എഴുതിയ മഹത്തായ പ്രണയലേഖനങ്ങളിൽ ഒന്ന് നമുക്ക് നൽകുന്നു" എന്ന് ഈ കവിതയെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. [129]

2004-ൽ, അമേരിക്കൻ സംഗീതസംവിധായകൻ ജെന്നിഫർ ഹിഗ്ഡൺ ബ്രൂക്ലിൻ ഫിൽഹാർമോണിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കമ്മീഷനിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, ഡോറിയാർഡ് ബ്ലൂം എന്ന സോളോ ബാരിറ്റോൺ, ഓർക്കസ്ട്ര എന്നിവയ്ക്കായി കവിതയെ സംഗീതത്തിലേക്ക് മാറ്റി. 2005 ഏപ്രിൽ 16-ന്, സംഘാടകൻ മൈക്കൽ ക്രിസ്റ്റിയുടെ കീഴിൽ ബാരിറ്റോൺ എൻമോൺ ഫോർഡും ബ്രൂക്ലിൻ ഫിൽഹാർമോണിക്കും ചേർന്നാണ് ഈ കവിത ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.[130][131]

സ്റ്റീവ് ഡോബ്രോഗോസ് ആണ് ഈ കവിതയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 2006 ൽ അതിന്റെ ഒരു സിഡി പുറത്തിറങ്ങി.

അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. ↑ Gutman 1998.
  2. ↑ Loving 1999, p. 414.
  3. 1 2 Kaplan 1980.
  4. ↑ Callow 1992, p. 232.
  5. ↑ Reynolds 1995, p. 340.
  6. ↑ Loving 1999, p. 283.
  7. ↑ Callow 1992, p. 293.
  8. ↑ Peck 2015, p. 64.
  9. ↑ Whitman 1961, p. 1:68–70.
  10. ↑ Loving 1975.
  11. ↑ Loving 1999, p. 281–283.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 Price & Folsom 2005, p. 91.
  13. ↑ Whitman 1882, p. 310.
  14. ↑ Swanson 2006, p. 213.
  15. ↑ Sandburg 1936, p. 394.
  16. 1 2 Genoways 2006, p. 534.
  17. ↑ Loving 1999, p. 289.
  18. ↑ Schmidt & Rendon 2008, p. 47.
  19. ↑ Whitman & Eckler 1865, p. 69.
  20. 1 2 3 4 5 Vendler 2006, p. 191–206.
  21. ↑ Allen 1997, p. 197–198.
  22. ↑ Whitman 1865, p. 3–11.
  23. 1 2 Whitman 1867.
  24. ↑ Eiselein n.d.
  25. ↑ Mancuso n.d.
  26. ↑ Gailey 2006, p. 409–410.
  27. ↑ Anon. 2005.
  28. ↑ Seery 2011, p. 127.
  29. 1 2 Price & Folsom 2005, p. 98.
  30. ↑ Whitman 1980, p. lxii, lxvii.
  31. ↑ Whitman 1871–1872, p. 32–40.
  32. ↑ Whitman 1881.
  33. ↑ Renner n.d.
  34. ↑ Harvard.
  35. ↑ Norton.
  36. ↑ Parini 2006, p. 187–194.
  37. ↑ Parini 1995, pp. 217–224.
  38. ↑ Greene 2012, p. 398,911.
  39. ↑ Rowe 1997, p. 134–135.
  40. 1 2 Rowe 1997, p. 149, n.7.
  41. ↑ Whitman 1871–1872.
  42. ↑ Whitman 1881, p. 255–262.
  43. ↑ Loving 1999, p. 100.
  44. ↑ Rugoff 2000, p. 134–135.
  45. ↑ Miller 1962.
  46. 1 2 Drum 1911.
  47. 1 2 Casanowicz 1901–1906.
  48. ↑ Boulton 1953.
  49. ↑ Parini 2006, p. 129–130.
  50. ↑ Hinz 1972, p. 35–54.
  51. ↑ Chase 1955, p. 140-145.
  52. ↑ Adams 1957, p. 479-487.
  53. ↑ Ramazani 1994.
  54. ↑ Bloom 1999, p. 91.
  55. ↑ Shore 1985, p. 86–87.
  56. ↑ Hamilton 1990, p. 618.
  57. ↑ Zeiger 2006, p. 243.
  58. ↑ Cuddon 2012.
  59. ↑ Zeiger 2006.
  60. ↑ Warren 2009, p. 377–392, at 383.
  61. 1 2 Anaphora.
  62. 1 2 Warren 2009, p. 377–392.
  63. ↑ Sharma.
  64. ↑ Sharma, p. 40–41.
  65. ↑ Magnus 1989, p. 137ff.
  66. ↑ Hollander 2006, p. 183.
  67. ↑ Erkkila 1989, p. 88.
  68. 1 2 3 Hoffmann 1994, p. 11-12.
  69. ↑ Coffman 1954, p. 225–232.
  70. ↑ Reynolds 1995.
  71. ↑ Loving 1999, p. 288.
  72. ↑ Eiselein 1996, p. 70.
  73. 1 2 Reynolds 1995, p. 445.
  74. ↑ Whitman 1882–1883, p. 65–66.
  75. 1 2 Yongue 1984, p. 12–20.
  76. ↑ Erkkila 1989, p. 228–229.
  77. ↑ Rowe 1997, p. 159.
  78. ↑ Mack 2002, p. 125.
  79. ↑ Burroughs 1895, p. 223, vol. 1.
  80. ↑ Loving 1999, p. 289, n.85.
  81. ↑ Kaplan 1980, p. 307–310.
  82. ↑ Reynolds 1995, p. 444.
  83. ↑ Aspiz 1985, p. 216–233,227.
  84. ↑ Rugoff 1985, p. 257–271.
  85. ↑ Miller 2005, p. 418.
  86. 1 2 3 Miller 2005, p. 419.
  87. ↑ Killingsworth 2006, pp. 311–325, 322.
  88. ↑ Oser 1998, p. 150.
  89. ↑ Bloom 2007, p. 104.
  90. ↑ Lehman 2016, p. 94.
  91. ↑ Eliot 1922, p. 355,357.
  92. ↑ Eliot 1971, p. 129.
  93. ↑ Kearns 1986, p. 150.
  94. ↑ Eliot 1922, lines 360–366.
  95. ↑ Ackerley 1984, p. 514.
  96. ↑ Rainey 2005, p. 117–118.
  97. ↑ Eliot 1974, p. 147–148.
  98. ↑ Miller 1977, p. 113.
  99. ↑ Bentley 1990, p. 179,183.
  100. ↑ Shucard 1998, p. 203.
  101. ↑ Peter 1952, p. 242–66.
  102. ↑ Miller 2005, p. 130–135.
  103. 1 2 Miller 2005, p. 133.
  104. ↑ Miller 2005, p. 7–8,133.
  105. ↑ Sullivan 1999, p. 95ff.
  106. ↑ Sullivan 1999, p. 97.
  107. ↑ Town 2003, p. 73–102, at 78.
  108. ↑ Sullivan 1999, p. 98.
  109. ↑ Chapman 2006, p. 47.
  110. ↑ Sullivan 1999, p. 116.
  111. ↑ Chapman 2006.
  112. ↑ Chapman 2006, p. 36–37.
  113. ↑ McCredie 1982, p. 57.
  114. ↑ Kater 2000, p. 90.
  115. ↑ Chapman 2006, p. 45.
  116. ↑ Chapman 2006, p. 3.
  117. ↑ Sullivan 1999, p. 122.
  118. ↑ Noss 1989, p. 188.
  119. ↑ Chapman 2006, p. 40, n.10.
  120. ↑ Sullivan 1999, p. 119–122.
  121. ↑ Hinton 2012, p. 381–385.
  122. 1 2 Fischer & Fischer 2001, p. xlvi.
  123. 1 2 Fischer 1988, p. 278.
  124. ↑ Walker 2009, p. 228.
  125. ↑ Brennan & Clarage 1999, p. 451.
  126. ↑ Clifton 2008, p. 40.
  127. ↑ Steinberg 2005, pp. 252–255.
  128. ↑ Rugoff 1985, pp. 257–271, at 270.
  129. ↑ Steinberg 2005, pp. 346–347.
  130. ↑ Higdon 2006.
  131. ↑ Kozinn 2005.

Sources

[തിരുത്തുക]

Books

[തിരുത്തുക]

പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകൾ

[തിരുത്തുക]
  • Whitman, Walt (1865). "Hush'd Be the Camps To-Day". Drum-Taps. Brooklyn: Peter Eckler.
  • —— (1865). Sequel to Drum-Taps. When Lilacs Last in the Door-Yard Bloom'd and other poems. Washington: Gibson Brothers.
  • —— (1867). "When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd". In Price, Kenneth; Folsom, Ed (eds.). Leaves of Grass. New York: William E. Chapin.
  • —— (1871–1872). "When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd". Leaves of Grass. New York: J.S. Redfield.
  • —— (1881). "When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd". Leaves of Grass (7th ed.). Boston: James R. Osgood.
  • —— (1882–1883). "The Weather.—Does it sympathize with these times?". Specimen Days and Collect.
  • —— (1882). "Death of Abraham Lincoln. Lecture deliver'd in New York, April 14, 1879—in Philadelphia, '80—in Boston, '81". Specimen Days and Collect. Philadelphia: Rees Welsh & Company.
  • —— (1961). Miller, Edwin Haviland (ed.). The Correspondence. Vol. 1. New York: New York University Press.
  • —— (1980). Bradley; Scully (eds.). Leaves of Grass: A Textual Variorum of the Printed Poems. Vol. 1. New York: New York University Press.

ജേണലുകൾ

[തിരുത്തുക]

ഓൺലൈൻ ഉറവിടങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്

[തിരുത്തുക]

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

[തിരുത്തുക]
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=വെൻ_ലൈലാക്സ്_ലാസ്റ്റ്_ഇൻ_ദി_ഡോർയാർഡ്_ബ്ലൂംഡ്&oldid=4657314" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്