വിനോദ് പ്രകാശ് ശർമ്മ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search
Vinod Prakash Sharma
ജനനം(1938-04-06)6 ഏപ്രിൽ 1938
Allahabad, Uttar Pradesh, India
മരണം9 ഒക്ടോബർ 2015(2015-10-09) (പ്രായം 77)
New Delhi
തൊഴിൽScientist
പുരസ്കാരങ്ങൾPadma Bhushan
Meghnad Saha Distinguished Fellow
Gujar Mal Modi award
Padma Shri
WHO Darling Foundation Prize
GI Inventions Award
Chancellor's Prize
MOT Aiyengar Award
B. R. Ambedkar Centenary Award
Om Prakash Bhasin Award
Ranbaxy Award
M. L. Gupta Trust Award
VASVIK Industrial Research Award
Green Scientist Award
G. P. Chatterjee Memorial Award
Dr. R. V. Rajaram Oration Award
Dr. U. S. Srivastava Memorial Lecture Award
Professor L. S. Ramaswami Memorial Oration Award
Life Time Achievement Award
B. N. Singh Oration Award
B. K. Srivastava Oration Award

വെക്റ്റർ ബയോളജി, മലേറിയയുടെ ജൈവ പരിസ്ഥിതി നിയന്ത്രണം എന്നിവയിൽ പ്രവർത്തിച്ച പ്രശസ്തനായ ഇന്ത്യൻ മലേറിയോളജിസ്റ്റും എൻ‌ടോമോളജിസ്റ്റുമായിരുന്നു വിനോദ് പ്രകാശ് ശർമ്മ (6 ഏപ്രിൽ 1938 - 9 ഒക്ടോബർ 2015). [1] പത്മശ്രീ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾക്ക് അർഹനായ ശർമ്മയ്ക്ക്, ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ സിവിലിയൻ അവാർഡ് പത്മഭൂഷൺ നൽകി 2014 ൽ അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ആദരിച്ചു,. [2]

ജീവചരിത്രം[തിരുത്തുക]

മുയർ സെൻട്രൽ കോളേജ്, അലഹബാദ് സർവകലാശാല

1938 ഏപ്രിൽ 6 ന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ അലഹബാദിലാണ് വിനോദ് പ്രകാശ് ശർമ്മ ജനിച്ചത്. [1] പ്രാദേശിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം അലഹബാദ് സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്നു. അവിടെ നിന്ന് 1960 ൽ എംഎസ്‌സിയും 1964 ൽ ഡിഫിലും നേടി. 1965 ൽ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യാനയിലെ സൗത്ത് ബെൻഡിലേക്ക് പോയ അദ്ദേഹം നോട്രെ ഡാം സർവകലാശാലയിൽ പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ റിസർച്ച് അസോസിയേറ്റായി ചേർന്നു, പക്ഷേ പിന്നീട് അമേരിക്കയിലെ പർഡ്യൂ സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറി. ശർമ്മ 1968 ൽ 1979 ചെയ്ത DSC പൂർത്തിയാക്കാൻ, വീണ്ടും അലഹബാദ് സർവകലാശാലയിലേക്ക് തിരികെയെത്തി.[3]

ഇപ്പോൾ ന്യൂഡൽഹിയിലെ വസന്ത് കുഞ്ചിൽ താമസിക്കുന്ന ശർമ, ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി ഡെൽഹിയിലെ സെന്റർ ഫോർ റൂറൽ ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ വിശിഷ്ട പ്രൊഫസറായി ചുമതലകൾ നിറവേറ്റുന്നു. [4]

കരിയർ[തിരുത്തുക]

കുളിസിൻ കൊതുക്
A Malariologist like Sharma is to be credited for bringing the nation at the frontier of the international scientific community, S. K. Modi, founder of G. M. Modi Foundation, on V. P. Sharma, during the Gujar Mal Modi Award ceremony, We, at The Gujar Mal Modi Science Foundation feel delighted and proud to recognize such invaluable research of our distinguished scientists, and will continue to be committed to carrying forward our efforts and dedication on bringing to light such achievements.[5]
Malaria continues to be among the biggest killer disease in the country, says Dr. V. P. Sharma, and we have to take it head on through research and awareness.[6]

1969 ൽ ഡെറാഡൂണിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തുള്ള ഫോറസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ പൂൾ ഓഫീസറായി ശർമ്മ തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, ലോകാരോഗ്യ സംഘടന സ്പോൺസർ ചെയ്ത ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് പ്രോജക്ടിൽ സീനിയർ സയന്റിസ്റ്റായി കുളിസിൻ കൊതുകുകളുടെ ജനിതക നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് ഫവേഷണത്തിന് 1970 ൽ ചേർന്നു, അവിടെ 1975 വരെ അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്തു. 1976 ൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറായി 2 വർഷത്തെ നിയമനത്തിനായി അടുത്തതായി അദ്ദേഹം വെക്ടർ കൺട്രോൾ റിസർച്ച് സെന്ററിലേക്കും മലേറിയ റിസർച്ച് യൂണിറ്റിലേക്കും പോയി. 1978 ൽ ന്യൂ ഡെൽഹിയിലെ മലേറിയ റിസർച്ച് സെന്ററിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറായി ചേർന്നു. [3]

മലേറിയ ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിലെ തന്റെ പഠനകാലത്ത് അദ്ദേഹം കേന്ദ്രത്തിന്റെ നവീകരണത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി, അതിന്റെ ഫലമായി കേന്ദ്രം കേന്ദ്രസർക്കാർ നവീകരിച്ചു, 1982 ൽ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മലേറിയ റിസർച്ച് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 1998 ൽ ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറലായി താൻ വിരമിച്ച സ്ഥലത്ത് അതിന്റെ ആദ്യ ഡയറക്ടറായി. [3]

സർക്കാർ സേവനത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് ശർമ്മയുടെ സേവനങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചു. ദില്ലി ഐഐടിയിലെ സെന്റർ ഫോർ റൂറൽ ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ (ഇന്ത്യ) മേഘനാദ് സാഹ വിശിഷ്ട ഫെലോ ആക്കി. [3]

നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് ആരംഭിച്ച സേഫ് വാട്ടർ കാമ്പയിനും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകുന്നു [6]

പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

We have to create a world order that is sensitive towards the environment, says Dr. V. P. Sharma, and where development is modelled on ecological concerns[7]

ശാസ്ത്രീയവും ഗവേഷണപരവുമായ നിരവധി നേട്ടങ്ങൾ ശർമ്മയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. പുരുഷ കൊതുകുകളുടെ കീമോ റേഡിയോ വന്ധ്യംകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ നന്നായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊതുകുകളെ ലിംഗഭേദം വരുത്തുന്നതിനായി ഒരു പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ബഹുമതി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. ജൈവ പരിസ്ഥിതി മലേറിയ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം വിപുലമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് ഈ വിഷയത്തിൽ നിരവധി പുതുമകൾക്ക് കാരണമായി. വെക്റ്റർ ബയോളജിയിൽ അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകളെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [3]

ന്യൂഡൽഹിയിലെ മലേറിയ റിസർച്ച് യൂണിറ്റിനെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മലേറിയ റിസർച്ചിൽ (എൻ‌ഐ‌എം‌ആർ) ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഗവേഷണ കേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിച്ചയാളായി ശർമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. [3] [6] തന്റെ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെയും ജേണലുകളിലൂടെയും വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികളിലൂടെയും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ജനപ്രിയവൽക്കരണത്തിന് അദ്ദേഹം സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [8] [9]

വഹിച്ച പദവികൾ[തിരുത്തുക]

വിനോദ് പ്രകാശ് ശർമ തന്റെ കരിയറിൽ ഉടനീളം അംഗീകാരത്തിലൂടെയും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരിലൂടെയും നിരവധി പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

  • റോയൽ ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റിയുടെ ഫെലോ [3]
  • നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിലെ ഫെലോ, [10]
  • അലഹബാദിലെ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ (ഇന്ത്യ) ഫെലോ
  • ബാംഗ്ലൂരിലെ ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിലെ ഫെലോ
  • ന്യൂ ഡെൽഹിയിലെ എൻ‌ടോമോളജി സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ഫെലോ
  • ന്യൂ ഡെൽഹിയിലെ നാഷണൽ എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ ഫെലോ
  • ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ പാരാസിറ്റോളജിയിലെ ഫെലോ
  • ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മലേറിയയുടെയും മറ്റ് സാംക്രമിക രോഗങ്ങളുടെയും ഫെലോ
  • ഓണററി ഫെലോ - ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസസ്, മൊറാദാബാദ്, ഉത്തർപ്രദേശ് [4]
  • ഓണററി ഫെലോ - ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസസ്, ഹാർഡ്‌വാർ
  • ഫെലോ - സുവോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ
  • നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് വെക്റ്റർ പകരുന്ന രോഗങ്ങളുടെ പ്രസിഡന്റ്
  • അലഹബാദിലെ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ഇന്ത്യ) പ്രസിഡന്റ്
  • ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ പാരാസിറ്റോളജി പ്രസിഡന്റ്
  • കൗൺസിൽ അംഗം - ഇന്റർനാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് എൻ‌ടോമോളജി
  • ബോർഡ് അംഗം - മലേറിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഇൻ‌കോർ‌പ്പറേറ്റഡ്
  • ഭരണസമിതി അംഗം - ഐസി‌എം‌ആർ
  • അംഗം - മലേറിയയെക്കുറിച്ചുള്ള ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ വിദഗ്ദ്ധ സമിതി

അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും[തിരുത്തുക]

ലോകത്തിലെ മലേറിയ വിതരണം: [11]  ക്ലോറോക്വിൻ അല്ലെങ്കിൽ മൾട്ടി-റെസിസ്റ്റന്റ് മലേറിയയുടെ ഉയർന്ന സംഭവം



</br>  ക്ലോറോക്വിൻ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള മലേറിയ സംഭവിക്കുന്നത്



</br>  പ്ലാസ്മോഡിയം ഫാൽസിപറം അല്ലെങ്കിൽ ക്ലോറോക്വിൻ-പ്രതിരോധം ഇല്ല



</br>  മലേറിയ ഇല്ല
  • പത്മ ഭൂഷൺ - 2014 [12]
  • ഗുജർ മാൽ മോദി അവാർഡ് - 2013 [13]
  • മേഘ്‌നാദ് സാഹ വിശിഷ്ട കൂട്ടായ്മ [3]
  • പത്മശ്രീ - 1992
  • ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ഡാർലിംഗ് ഫൗണ്ടേഷൻ സമ്മാനം - 1999 [14]
  • ജി‌ഐ കണ്ടുപിടുത്ത അവാർഡ്
  • ചാൻസലർ സമ്മാനം
  • MOT അയ്യങ്കാർ അവാർഡ്
  • ബി ആർ അംബേദ്കർ ശതാബ്ദി അവാർഡ് - 2000
  • ഓം പ്രകാശ് ഭാസിൻ അവാർഡ് - 1985 [4]
  • റാൻബാക്സി അവാർഡ് - 1990
  • എം എൽ ഗുപ്ത ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ്
  • FICCI ക്യാഷ് അവാർഡ് - 1998
  • വാസ്വിക് അവാർഡ്
  • ഗ്രീൻ സയന്റിസ്റ്റ് അവാർഡ് - 2001 [7]
  • മികച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞൻ അവാർഡ്
  • ജിപി ചാറ്റർജി മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ്
  • ഡോ. ആർ വി രാജാറം ഓറേഷൻ അവാർഡ്
  • ഡോ. യുഎസ് ശ്രീവാസ്തവ മെമ്മോറിയൽ പ്രഭാഷണ അവാർഡ്
  • പ്രൊഫസർ എൽ എസ് രാമസ്വാമി മെമ്മോറിയൽ ഓറേഷൻ അവാർഡ്
  • ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മലേറിയയും മറ്റ് സാംക്രമിക രോഗങ്ങളും നൽകുന്ന ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ്
  • ബി‌എൻ സിംഗ് ഓറേഷൻ അവാർഡ്
  • ബി കെ ശ്രീവാസ്തവ ഓറേഷൻ അവാർഡ്
  • വിശിഷ്ട പാരാസിറ്റോളജിസ്റ്റ് - വേൾഡ് പാരാസിറ്റോളജിസ്റ്റ് ഫെഡറേഷൻ (WPF) - 2010
  • ഗോൾഡ് മെഡൽ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ് - ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് എൻവയോൺമെന്റൽ സയൻസസ് - 2012

സംഭാവനകൾ[തിരുത്തുക]

ഒരു പ്രധാന ജേണലായ ജേണൽ ഓഫ് പാരാസിറ്റിക് ഡിസീസസിന്റെ ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്നു ശർമ്മ, [15] നിരന്തരം അവലോകനങ്ങളും ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് അറിവ് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ സജീവമായിരുന്നു. നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ ഇൻ-ഹൗസ് ജേണലിന്റെ ചീഫ് എഡിറ്റർ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [4]

ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി ഭാഷകളിൽ ബയോ എൻവയോൺമെന്റൽ കൺട്രോൾ, വെക്റ്റർ ബയോളജി എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ

  • K.J. Nath; V.P. Sharma (2008). Safe Water for community health. The National Academy of sciences, India Allahabad publication.
  • P.P. Singh; V.P. Sharma (2010). Human Parasitic Infections of Pharmaceutical and National Health Importance. The National Academy of sciences, India Allahabad publication.
  • V.P. Sharma (2010). Nature at Work: Ongoing Saga of Evolution. The National Academy of sciences, India Allahabad publication.
  • P.P. Singh; V.P. Sharma (2014). Water and Health. Currently under production by Springer India/Germany. The National Academy of sciences, India Allahabad publication.
  • Satyawati Sharma, Santosh Satya, Annushree Malik and V.P. Sharma (2014). Women and Development: Green Technologies. The National Academy of sciences, India Allahabad publication.CS1 maint: multiple names: authors list (link)

ഹിന്ദിയിലുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ

പുസ്തകങ്ങൾക്ക് പുറമെ വിവിധ ദേശീയ അന്തർദേശീയ ജേണലുകളിലായി മുന്നൂറിലധികം ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ ശർമ്മ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. [3]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. 1.0 1.1 Dhiman, Ramesh. "OBITUARY DR VINOD PRAKASH SHARMA" (PDF). National Institute of Malaria Research. ശേഖരിച്ചത് 2018-02-15. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "NIMR" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  2. "Padma Awards" (PDF). മൂലതാളിൽ (PDF) നിന്നും 2014-05-28-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 "INSA profile". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2014-08-09-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "INSA profile" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Bhasin award". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Bhasin award" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Bhasin award" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "Bhasin award" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  5. "Free Press Journal". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  6. 6.0 6.1 6.2 "NIMR founder". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2016-03-04-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; "NIMR founder" എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു
  7. 7.0 7.1 "Green Scientist". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2016-03-04-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  8. "founder NIMR". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2016-07-01-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  9. "Contribs". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  10. "List of Fellows - NAMS" (PDF). National Academy of Medical Sciences. 2016. ശേഖരിച്ചത് 19 March 2016.
  11. "CDC Malaria Distribution". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  12. "TOI Padma Bhushan". ശേഖരിച്ചത് 2 August 2014.
  13. "Gujar award 1". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  14. "WHO Prize". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  15. "Journal of Parasitic Diseases".

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

  1. "Nirdeshak". മൂലതാളിൽ നിന്നും 2014-08-08-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  2. "GM Modi report". 9 April 2014. ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
  3. "JNU". ശേഖരിച്ചത് 3 August 2014.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=വിനോദ്_പ്രകാശ്_ശർമ്മ&oldid=3645132" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്