മേഘസ്ഫോടനം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search


വളരെചെറിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ, ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്ത് പെയ്തിറങ്ങുന്ന അതിശക്തമായ മഴയെയാണ് മേഘസ്ഫോടനം അഥവാ Cloud burst എന്നു വിളിക്കുന്നത്. പലപ്പോഴും മിനിറ്റുകൾ മാത്രം നീളുന്ന ഈ പ്രതിഭാസം വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾക്കും നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കും ഇടയാക്കാറുണ്ട്. കാറ്റിന്റെയും ഇടിമുഴക്കത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന മഴ പെട്ടെന്നു ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും, ആ പ്രദേശത്തെയാകെ പ്രളയത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യും. പൊതുവേപറഞ്ഞാൽ, മണിക്കൂറിൽ 100 മില്ലീമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ മഴ ഒരു സ്ഥലത്തു ലഭിച്ചാൽ, അതിനെ മേഘസ്ഫോടനം എന്നു കരുതാം.

പ്രക്രിയ[തിരുത്തുക]

മഴമേഘങ്ങളായ കുമുലോ നിംബസ് മേഘങ്ങളാണ്, മേഘസ്ഫോടനങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നത്. മേഘങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും വലിപ്പമേറിയ ഇനം ഇതാണ്‌. എന്നാൽ മേഘസ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന രീതിയിൽ രൂപപ്പെടുന്ന കുമുലോനിംബസ് മേഘങ്ങൾ ചില പ്രത്യേകതകളുള്ളവയായിരിക്കും എന്നുമാത്രം.

ഭൗമോപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ ഒരു വായൂപ്രവാഹം അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മുകൾതട്ടിലേക്ക് ഉയർന്ന് ഘനീഭവിക്കുമ്പോഴാണ് ദൃഷ്ടിഗോചരമായ മേഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. സാധാരണയായി കുമുലോനിംബസ് മേഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, അവ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ താഴേത്തട്ടിൽനിന്നാരംഭിച്ച്‌ പതിനഞ്ചുകിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള സീറസ് മേഖലവരെയെത്താം. ഇവയുടെ മുകളറ്റം വളരെ ഉയരത്തിൽ പടർന്നുകയറുന്ന ശക്തമായ കാറ്റായി കാണാവുന്നതാണ്‌. കേരളത്തിൽ തുലാമഴയുടെ സമയത്തും, കാലവർഷത്തിൽ വലിയ കാറ്റോടുകൂടിയ മഴയുണ്ടാകുമ്പോഴും ഇത്തരം മേഘങ്ങളെ കാണാം.

കൂറ്റൻ കുമുലോ നിംബസ് മേഘങ്ങളാണ് മേഘസ്ഫോടനത്തിനു കാരണമാകുന്നത്

ശക്തമായ മഴയും,കാറ്റും, ഇടിയും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആലിപ്പഴ വർഷവും ഈ മേഘങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്‌ ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട മേഘത്തിനുള്ളിൽ, ശക്തിയേറിയ വായുപ്രവാഹം വലിയ ചാംക്രമണരീതിയിൽ രൂപപ്പെടുന്നു. മേഘത്തിന്റെ നടുഭാഗത്തുകൂടി അടിയിൽനിന്നു മുകളിലേക്കുയരുന്ന വായു പ്രവാഹത്തെ updraft എന്നും, മേഘത്തിന്റെ വശങ്ങളിലൂടെ താഴേക്ക് പതിക്കുന്ന വായുപ്രവാഹത്തെ down draftഎന്നും വിളിക്കുന്നു. ഈ മേഘങ്ങളുടെ താഴെത്തട്ടിൽ ജലകണങ്ങളും, മുകളറ്റത്ത്‌ ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളുമാണുണ്ടാവുക.

മേഘസ്ഫോടനത്തിനു കാരണമായേക്കാവുന്ന കുമുലോനിംബസ് മേഘങ്ങൾ, സാധാരണ കുമുലോ നിംബസ് മേഘങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറേക്കൂടീ ശക്തമായ updraft ഉള്ളവയായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് അവ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മുകൾത്തട്ടിലേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു. ഇവരൂപപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തെ പ്രത്യേകതകളനുസരിച്ച് ഇപ്രകാരം updraft ആയി ഉയരുന്ന വായുപ്രവാഹം പതിവിലും ഉയർന്ന അളവിൽ അന്തരീക്ഷ ഈർപ്പം വഹിച്ചേക്കാം. ഭൗമാന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പത്തുകിലോമീറ്ററിലും മുകളിലുള്ള ഭാഗത്തെ താപനില -40 മുതൽ -60 വരെ ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ആണ്. മേഘത്തിനുള്ളിൽകൂടി ഉയർന്ന് ഈ കൊടുംതണുപ്പിലേക്ക് വളരെ വേഗത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ കാറ്റ് വഹിച്ചീരിക്കുന്ന ജലാംശം മുഴുവം ഉറഞ്ഞുകൂടീ വലിയ മഞ്ഞുകണങ്ങളായി മാറുന്നു. കാറ്റിന്റെ മുകളിലേക്കുള്ള പ്രവാഹം അല്പം ശമിക്കുന്നതോടുകൂടീ, ഈ മഞ്ഞുകണങ്ങൾ ഭൂഗുരുത്വാകർഷണത്തിൽ പെട്ട് താഴേക്ക് പതിക്കുന്നു. താഴേക്ക് പതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയ മഞ്ഞുകണങ്ങൾ, കൂടൂതൽ ചെറിയ കണങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്ന് അവയുടെ വലിപ്പം വർദ്ധിക്കുന്നു. ഭൗമോപരിതലത്തിനടത്ത് എത്തുമ്പോഴേക്കും അന്തരീക്ഷതാപനിലയിലുണ്ടകുന്ന ഉയർച്ചമൂലം ഈ മഞ്ഞുകണങ്ങൾ ഉരുകി ജലത്തുള്ളികളായി ഭൂമിയിൽ പതിക്കുന്നു. ഇതാണ് മഴ. ഈ പ്രക്രിയ സാധാരണയിലും കവിഞ്ഞ അളവിലെത്തുമ്പോഴാണ് വലിയ അളവിലുള്ള മഴ അഥവാ മേഘസ്ഫോടനം ഉണ്ടാകുന്നത്.

പ്രത്യേകതകൾ[തിരുത്തുക]

കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം മണിക്കൂറീൽ 100 മില്ലീമീറ്ററോളം മഴ ഒരു സ്ഥലത്ത് ലഭിച്ചാൽ അതിനെ മേഘസ്ഫോടനമായി കണക്കാക്കാം[1][2] മേഘസ്ഫോടനത്തിനു കാരണമായിത്തീരുന്ന മേഘം അന്തരീക്ഷത്തിൽ 15 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ രൂപപ്പെടാവുന്നതാണ്.[3] മേഘസ്ഫോടനത്തിനിടയിൽ 20 മില്ലിമീറ്ററിലധികം മഴ വളരെ കുറഞ്ഞ മിനിറ്റുകളിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്. മലവെള്ളപ്പാച്ചിലിനും, മുന്നറീയിപ്പില്ലാതെയുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾക്കും മറ്റനേകം നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കും മേഘസ്ഫോടനം കാരണമായി തീരാം.

രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മേഘസ്ഫോടനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

കാലയളവ് മഴയുടെ അളവ് സ്ഥലം തീയതി
1 മിനിറ്റ് 1.5 inches (38.10 mm) ബാറോട്ട്, ഭാരതം 26 നവംബർ 1970
5.5 മിനിറ്റ് 2.43 inches (61.72 mm) പോർട്ട് ബെൽസ്, പനാമ 29 നവംബർ 1911
15 മിനിറ്റ് 7.8 inches (198.12 mm) പ്ലംബ് പോയിന്റ്, ജമൈക്ക 12 മെയ് 1916
20 മിനിറ്റ് 8.1 inches (205.74 mm) Curtea-de-Arges, റൊമാനിയ 7 ജൂലായ് 1947
40 മിനിറ്റ് 9.25 inches (234.95 mm) ജനീവ, വിർജീനിയ, USA 24 ആഗസ്റ്റ് 1906
1 മണിക്കൂർ 9.84 inches (249.94 mm) ലേ, ലഡാക്ക്, ഭാരതം ആഗസ്റ്റ് 5, 2010 [4]
13 മണിക്കൂർ 45.03 inches (1,143.76 mm) ഫോക്-ഫോക്, La Réunion ജനുവരി 8, 1966[5]
1 മണിക്കൂർ 5.67 inches (144.02 mm) പൂനെ, ഭാരതം സെപ്റ്റംബർ 29, 2010 [1]
1.5 മണിക്കൂർ 7.15 inches (181.61 mm) പാഷാൻ, പൂനെ, ഭാരതം ഒക്ടോബർ 4, 2010 [1]
24 മണിക്കൂർ 21.69 inches (2328.93mm) ഗംഗാ തലം,ഭാരതം ജനുവരി 8, 1966
24 മണിക്കൂർ 21.69 inches (2328.93mm) ഉത്തരകാശി,ഭാരതം ഓഗ്സ്റ്റ് 4, 2012

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള മേഘസ്ഫോടനങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  • സെപ്റ്റംബർ 28, 1908 - മേഘസ്ഫോടനത്തിന്റെ ഫലമായി മുസി നദിയിലെ വെള്ളം 38 മുതൽ 45 മീറ്റർ വരെ ഉയർന്നു. ഏകദേശം 15000 ലധികം ആളുകൾ ഈ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു, നദീതീരത്തുണ്ടായിരുന്ന 80000 ലേറേ വീടുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു[6].
  • ജൂലായ് 1970 - ഉത്തരാഘണ്ഢിലെ അളകനന്ദ നദിയുടെ അപ്പർ ക്യാച്ച്മെന്റ് ഏരിയയിൽ ഉണ്ടായ മേഘസ്ഫോടനം മൂലം ജലനിരപ്പ് 15 മീറ്റർ ഉയർന്നു. ബദരീനാഥിനടുത്തുള്ള ഹനുമഞ്ചത്തി മുതൽ ഹരിദ്വാർ വരെയുള്ള നദീതടം വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതത്തിലകപ്പെട്ടു.
  • ഓഗസ്റ്റ് 15, 1997 - ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഷിംല ജില്ലയിൽ ചിർഗാവിലുണ്ടായ മേഘസ്ഫോടനത്തിൽ 15 ആളുകൾ മരിച്ചു, നാശ നഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായി[7].
  • ഓഗസ്റ്റ് 17, 1998 - ഉത്തരാഘണ്ഡിലെ കുമവൂൺ ഡിവിഷനിലെ കാളി താഴ്വരയിൽ കൈലാസ മാനസസരോവരം എന്നിവടങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രയിലായിരുന്ന 60 തീർത്ഥാടകരും, മാൽപാ ഗ്രാമത്തിൽ 250 ആളുകളും മേഘസ്ഫോടനത്തിലും ഉരുൾപൊട്ടലിലും പെട്ട് മരിച്ചു.
  • ജൂലായ് 16, 2003 - ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കുല്ലു ജില്ലയിലെ ഷിലാഖറിൽ 40 പേർ മേഘസ്ഫോടനത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ മലവെള്ളപാച്ചിലിൽ പെട്ടു മരിച്ചു[8]
  • ജൂലായ് 6, 2004 - ഉത്തരാഘണ്ഡിൽ മേഘസ്ഫോടനത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ ഉരുൾപൊട്ടലിൽ പെട്ട്. യാത്രികരോടൊപ്പം മൂന്നു വാഹനങ്ങൾ അളകനന്ദ നദിയിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോയി; 17 പേർ മരിക്കുകയും, 28 ആളുകൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ബദരീനാഥിൽ 5000 തീർത്ഥാടകർ ദിവസങ്ങളോളം ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും ചെയ്തു[9]
  • ഓഗസ്റ്റ് 3, 2012 ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഉത്തരകാശിയിൽ വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി ഉണ്ടായ ഉരുൾപൊട്ടലിൽ 110 പേരെ കാണാതാവുകയും 10പേരെങ്കിലും മരിക്കുകയും ചെയ്തു[10] വിരാമമില്ലാതെ പെയ്ത മഴയിൽ ഗഗ യമുന കരകവിഞ്ഞു.
  • ഓഗസ്റ്റ് 7 2012ൽ കോഴിക്കോട് പുല്ലൂരാംപാറയിൽ ഉണ്ടായ കനത്ത മഴയ്ക്കും ഉരുൾപൊട്ടലിനും കാരണം മേഘസ്ഫോടനമാണെന്ന് ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.[11]


അവലംബം[തിരുത്തുക]

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ[തിരുത്തുക]

1. http://www.ias.ac.in/jess/jun2006/0501.pdf 2. http://www.madhyamam.com/news/183141/120805

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=മേഘസ്ഫോടനം&oldid=2361275" എന്ന താളിൽനിന്നു ശേഖരിച്ചത്