Jump to content

മായാബസാർ (1957 ചലച്ചിത്രം)

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
മായാബസാർ
സംവിധാനംകെ.വി. റെഡ്ഡി
നിർമ്മാണംബി. നാഗി റെഡ്ഡി
ആലൂരി ചക്രപാണി
കഥപിംഗലി നാഗേന്ദ്ര റാവു
തിരക്കഥകെ.വി. റെഡ്ഡി
അഭിനേതാക്കൾഎൻ.ടി. രാമറാവു
അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവു (തെലുങ്ക്)
ജെമിനി ഗണേശൻ (തമിഴ്)
സാവിത്രി
എസ്.വി. രംഗ റാവു
സംഗീതംഘണ്ടശാല
ഛായാഗ്രഹണംമാർക്കസ് ബാർട്ട്ലി
ചിത്രസംയോജനംസി.പി.ജംബുലിംഗം
ജി. കല്യാണസുന്ദരം
സ്റ്റുഡിയോവിജയ വാഹിനി സ്റ്റുഡിയോസ്
റിലീസിങ് തീയതി
  • 27 മാർച്ച് 1957 (1957-03-27)
രാജ്യംഇന്ത്യ
ഭാഷ
  • തെലുങ്ക്
  • തമിഴ്
സമയദൈർഘ്യം184 മിനിറ്റുകൾ
(തെലുങ്ക്)[1]
174 മിനിറ്റുകൾ
(തമിഴ്)[2]

കെ.വി. റെഡ്ഡി സംവിധാനം ചെയ്ത്[3] 1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസ ഫാന്റസി ചിത്രമാണ് മായാബസാർ (

)[4]. വിജയ വാഹിനി സ്റ്റുഡിയോസിന്റെ ബാനറിൽ ബി.നാഗി റെഡ്ഡിയും ആലൂരി ചക്രപാണിയും ചേർന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. തെലുങ്ക്, തമിഴ് ഭാഷകളിൽ ഒരേ സമയം ചിത്രീകരിച്ച ചിത്രം താരനിരയിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളോടെയാണ് ചിത്രീകരിച്ചത്. ഇതിഹാസമായ മഹാഭാരതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ശശിരേഖ പരിണയം എന്ന നാടോടി കഥയുടെ ഒരു രൂപാന്തരമാണ് കഥ. അർജ്ജുനന്റെ മകൻ അഭിമന്യുവിനെ (തെലുങ്ക്: അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവു, തമിഴ്: ജെമിനി ഗണേശൻ) ബലരാമന്റെ മകളോട് (സാവിത്രി) വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ (എൻ.ടി. രാമറാവു), ഘടോൽകചൻ (എസ്. വി. രംഗ റാവു) എന്നിവരുടെ വേഷങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് ഇത്. തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ ഗുമ്മഡി, മുക്കാമല, രമണ റെഡ്ഡി, രേലങ്കി എന്നിവർ സഹകഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു, തമിഴ് പതിപ്പിൽ ഡി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, ആർ. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, വി.എം. ഏഴുമലൈ, കെ.എ. തങ്കവേലു എന്നിവർ ആ ഭാഗങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

അവരുടെ സ്റ്റുഡിയോ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ പുരാണ സിനിമയായ മായാബസാർ നാഗി റെഡ്ഡിക്കും ചക്രപാണിക്കും ഒരു നാഴികക്കല്ലായി. ടെക്‌നിക്കൽ ക്രൂവിന് പുറമേ, ലൈറ്റ് മാൻ, ആശാരിമാർ, പെയിന്റർമാർ എന്നിവരുൾപ്പെടെ 400 സ്റ്റുഡിയോ തൊഴിലാളികൾ ചിത്രത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ഒരു വർഷത്തോളമെടുത്ത പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ, കാസ്റ്റിംഗ് ഘട്ടങ്ങളിൽ സംവിധായകൻ റെഡ്ഡി ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു. രാമറാവു നായകനായി അഭിനയിക്കാൻ ആദ്യം വിമുഖത കാണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃഷ്ണന്റെ കഥാപാത്രത്തിന് അംഗീകാരം ലഭിക്കുകയും, ബന്ധമില്ലാത്ത നിരവധി സിനിമകളിൽ അതേ വേഷം വീണ്ടും അവതരിപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ ഓഫറുകൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.[i] തെലുങ്ക് വരികൾ പിംഗളി നാഗേന്ദ്രറാവുവും തമിഴ് വരികൾ എഴുതിയത് തഞ്ചൈ എൻ. രാമയ്യ ദാസുമാണ്. ആ പാട്ടുകളിലൊന്നായ ലാഹിരി ലാഹിരി, ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിന്റെ ആദ്യ മിഥ്യാധാരണയോടൊപ്പമായിരുന്നു, ഛായാഗ്രാഹകൻ മാർക്കസ് ബാർട്ട്‌ലി ചിത്രീകരിച്ചത്.

മായാബസാറിന്റെ തെലുങ്ക് പതിപ്പ് 1957 മാർച്ച് 27-ന് പുറത്തിറങ്ങി; തമിഴ് പതിപ്പ് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം ഏപ്രിൽ 12 ന് പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടും നിരൂപകമായും വാണിജ്യപരമായും വിജയിച്ചു, 24 തിയേറ്ററുകളിൽ 100 ദിവസം തിയേറ്ററിൽ ഓടി, അത് ഒരു രജതജൂബിലി ചിത്രമായി മാറി. മായാബസാറിന്റെ തെലുങ്ക് പതിപ്പും കന്നഡയിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്തിരുന്നു. അക്കാലത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ പരിമിതികൾക്കിടയിലും, അഭിനേതാക്കളെയും സാങ്കേതിക വശങ്ങളെയും പ്രശംസിച്ച ഈ ചിത്രം തെലുങ്കിലും തമിഴിലും ഒരു നാഴികക്കല്ലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2007 ഏപ്രിൽ 7-ന് ഹൈദരാബാദിലെ പബ്ലിക് ഗാർഡൻസിൽ മായാബസാറിന്റെ 50-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രദർശിപ്പിച്ചു. കെ.വി. റെഡ്ഡിയുടെ തിരക്കഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് രവി കൊണ്ടല റാവു ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയെ നോവലാക്കിയത്.

ഹൈദരാബാദ് ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനിയായ ഗോൾഡ്‌സ്റ്റോൺ ടെക്‌നോളജീസ് മായാബസാറിന്റേതുൾപ്പെടെ പതിനാല് ചിത്രങ്ങളുടെ ലോക നെഗറ്റീവ് അവകാശം സ്വന്തമാക്കിയതിന് ശേഷം, ഏകദേശം 75 മില്യൺ (2010ൽ ഏകദേശം 1.7 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ മൂല്യം) ചിലവിൽ ഡിജിറ്റലായി പുനർനിർമ്മിക്കുകയും വർണ്ണാഭമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ തെലുങ്ക് ചിത്രമായി മായാബസാർ മാറി. 2007 നവംബർ അവസാനത്തോടെ. പുതുക്കിയ പതിപ്പ് 2010 ജനുവരി 30-ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ 45 തിയേറ്ററുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് ഒരു വാണിജ്യ വിജയമായിരുന്നു, അത് കൂടുതലും പോസിറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു, ഒരു നിരൂപകൻ ഒറിജിനലിനോടുള്ള മുൻഗണന മാത്രം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

കഥാസംഗ്രഹം[തിരുത്തുക]

സുഭദ്ര (ബലരാമന്റെയും കൃഷ്ണന്റെയും സഹോദരി) അർജ്ജുനൻ എന്ന പാണ്ഡവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.[ii] അവരുടെ മകൻ അഭിമന്യു ബലരാമന്റെ മകളായ ശശിരേഖയുമായി പ്രണയത്തിലാകുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ അവരുടെ വിവാഹത്തിന് വീട്ടുകാർ സമ്മതിക്കുന്നു. അഭിമന്യുവും ശശിരേഖയും മുതിർന്നപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ അവരെ പരസ്പരം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു ദിവസം, കൗരവരിൽ മൂത്തവനായ ദുര്യോധനൻ പാണ്ഡവരെ ഒരു പകിടകളിയിൽ ചേരാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു.[iii] ദുര്യോധനന്റെ അമ്മാവനായ ശകുനി കളിയുടെ ഫലങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, അതുവഴി പാണ്ഡവരുടെ സമ്പത്തും സ്വാതന്ത്ര്യവും ഭാര്യ ദ്രൗപദിയും നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു.[iv] ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരൻ ദുശ്ശാസനൻ ദ്രൗപതിയെ ധരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അവളെ രക്ഷിക്കാൻ വരുന്ന കൃഷ്ണൻ അവനെ കാണുന്നു. പാണ്ഡവർക്ക് സംഭവിച്ചത് കേട്ട ബലരാമൻ കൗരവരെ ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും അവരുടെ തലസ്ഥാനമായ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ശകുനിയും ദുര്യോധനനും ആത്മാർത്ഥതയില്ലാത്ത ബഹുമാനത്തോടെ ബലരാമനെ സമീപിക്കുന്നു, തുടർന്ന് ശശിരേഖയും ദുര്യോധനന്റെ മകൻ ലക്ഷ്മണകുമാരനും തമ്മിലുള്ള വിവാഹത്തിന് അനുമതി തേടുന്നു. പാണ്ഡവർ യുദ്ധം ചെയ്താൽ ബലരാമനെയും കൃഷ്ണനെയും പിന്തുണയ്ക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം. അവരുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശം അറിയാതെ ബലരാമൻ വിവാഹത്തിന് സമ്മതിക്കുന്നു.

പാണ്ഡവരുടെ തകർന്ന സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കാരണം, ബലരാമന്റെ ഭാര്യ രേവതി, ശശിരേഖയെയും അഭിമന്യുവിനെയും വിവാഹം കഴിക്കാനുള്ള തന്റെ പ്രതിബദ്ധത മാനിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും കൗരവരുമായുള്ള സഖ്യത്തിന് പിന്തുണ അറിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദുര്യോധനന്റെയും ശകുനിയുടെയും യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാവുന്ന കൃഷ്ണൻ തന്റെ സാരഥിയായ ദാരുകനോട് സുഭദ്രയെയും അഭിമന്യുവിനെയും വനങ്ങളിലൂടെ ഘടോത്കചന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. അഭിമന്യുവിന്റെ ബന്ധുവായ ഘടോത്കച്ച, ആദ്യം അവർ തന്റെ വനത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറുന്നവരാണെന്ന് കരുതി അവരെ ആക്രമിക്കുന്നു, പക്ഷേ പിന്നീട് തെറ്റിദ്ധാരണയ്ക്ക് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു. വിവാഹ ക്രമീകരണങ്ങളിലെ മാറ്റം സുഭദ്ര വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ, ഘടോൽകചൻ കൗരവർക്കും ബലരാമനുമെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. അമ്മ ഹിഡിംബിയുടെയും സുഭദ്രയുടെയും നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി ഘടോത്കച്ചൻ തന്റെ പദ്ധതികൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പകരം ദ്വാരകയിൽ ചില തന്ത്രങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൃഷ്ണന്റെയും ശശിരേഖയുടെ സേവകന്റെയും അറിവോടെ, അവൻ ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ഉറങ്ങുന്ന ശശിരേഖയെ അവളുടെ കട്ടിലിൽ താങ്ങി തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പറക്കുന്നു. ശശിരേഖയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, അവൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങുകയും, തന്റെ സഹായികളായ ചിന്നമയ, ലംബു, ജംബു എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെ ലക്ഷ്മണ കുമാരനുമായുള്ള അവളുടെ വിവാഹത്തിൽ നാശം വിതയ്ക്കുകയും വിവാഹം നടക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചിന്നമായ, ലംബു, ജംബു എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെ ഘടോത്കച ഒരു മായാജാലവും കൊട്ടാരവും അടങ്ങുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക നഗരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പട്ടണത്തിന് മായാബസാർ എന്ന് പേരിടുകയും അവിടെ താമസിക്കാൻ കൗരവരെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിന്നമയയും ലംബുവും ജാമുവും കൗരവരെ പരിപാലിക്കാൻ ബലരാമൻ നിയോഗിച്ച സേവകരായി സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു. ശകുനിയുടെ കൂട്ടാളികളായ ശർമ്മയെയും ശാസ്ത്രിയെയും അവർ കബളിപ്പിക്കുന്നു. ഘടോത്കച (ശശിരേഖയുടെ രൂപത്തിൽ) ദുര്യോധനന്റെ ഭാര്യയെ വിവാഹ ക്രമീകരണത്തെക്കുറിച്ച് പുനർവിചിന്തനം നടത്തുകയും ലക്ഷ്മണകുമാരനെ കളിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൃഷ്ണൻ പങ്കെടുക്കുന്ന തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വെച്ച് യഥാർത്ഥ ശശിരേഖയുടെയും അഭിമന്യുവിന്റെയും വിവാഹം അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. തന്റെ ദിവ്യശക്തി ഉപയോഗിച്ച്, മായാബസാറിൽ നടക്കുന്ന വിവാഹത്തിന് അതിഥിയായി കൃഷ്ണനും പങ്കെടുക്കുന്നു.

വിവാഹ ദിവസം, ഘടോത്കച്ചൻ ശശിരേഖയായി വേഷം മാറി ലക്ഷ്മണകുമാരന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, വിവാഹസമയത്ത് വ്യാജ ശശിരേഖ ലക്ഷ്മണകുമാരനെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ആശ്രമത്തിൽ വച്ച്, യഥാർത്ഥ ശശിരേഖ അഭിമന്യുവിനെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് ശകുനി കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, അവൻ കൃഷ്ണനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. അർജ്ജുനന്റെ ശിഷ്യനായ സാത്യകി, ഒരു മാന്ത്രികപ്പെട്ടിയിൽ നിന്ന് സംസാരിക്കാൻ ശകുനിയോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അയാൾ പെട്ടിക്ക് മുകളിൽ നിൽക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു, ഇത് വിവാഹാലോചനയ്ക്ക് പിന്നിലെ കൗരവരുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശങ്ങൾ സ്വമേധയാ വിശദീകരിക്കാൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഘടോത്കച തന്റെ വ്യക്തിത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. കൗരവരെ അപമാനിച്ച ശേഷം ഘടോത്കച അവരെ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് തിരിച്ചയക്കുന്നു. ശശിരേഖയുടെ മാതാപിതാക്കൾ അവളുടെ വിവാഹം അംഗീകരിക്കുന്നു. അഭിമന്യുവിന്റെയും ശശിരേഖയുടെയും വിവാഹം ഉൾപ്പെടെ എല്ലാത്തിനും പിന്നിലെ സൂത്രധാരൻ കൃഷ്ണനാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ഘടോത്കചയ്ക്ക് അവർ നന്ദി പറയുന്നു. ഘടോത്കച്ചൻ കൃഷ്ണനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് പാടുന്നു, കൃഷ്ണന്റെ ആലാപനത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലേക്ക് വരുന്നു. എല്ലാവരും കൈകൾ കൂപ്പി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു, സ്‌ക്രീൻ കറുത്തതായി മുറിക്കുന്നു.

അഭിനേതാക്കൾ[തിരുത്തുക]

നിർമ്മാണം[തിരുത്തുക]

മായാബസാറിന്റെ ഒരു പ്രൊഡക്ഷൻ സ്റ്റിൽ

വികസനം[തിരുത്തുക]

പാതാള ഭൈരവിയുടെ (1951) വിജയത്തിന് ശേഷം, നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ വിജയ പ്രൊഡക്ഷൻസ്, മായാബസാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശശിരേഖ പരിണയം (1936) യുടെ ഒരു അനുകരണത്തിനായി ചിത്രത്തിന്റെ സാങ്കേതിക സംഘത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ശശിരേഖാ പരിണയം എന്ന നാടോടി കഥയുടെ എട്ടാമത്തെ രൂപാന്തരം,[8][v] സ്റ്റുഡിയോയുടെ ആദ്യത്തെ പുരാണ സിനിമയായിരുന്നു അത്.[9]

കെ.വി. റെഡ്ഡി മായാബസാറിന്റെ രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ചത്, സിംഗീതം ശ്രീനിവാസ റാവുവിന്റെ സഹായത്തോടെ,[10] വിജയ പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ ബി. നാഗി റെഡ്ഡിയും ആളൂരി ചക്രപാണിയും ചേർന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷനും കാസ്റ്റിംഗുമായി ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തോളം ചെലവഴിച്ചു.[9] കഥ, തിരക്കഥ, വരികൾ എന്നിവയിൽ പിംഗലി നാഗേന്ദ്ര റാവു സഹായിച്ചു.[11] ഘണ്ടശാലയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ സ്‌കോർ ഒരുക്കിയത്, മാർക്കസ് ബാർട്ട്‌ലിയാണ് ഛായാഗ്രാഹകൻ.[12] മായാബസാർ എഡിറ്റ് ചെയ്തത് സി.പി.ജംബുലിംഗവും ജി.കല്യാണസുന്ദരവുമാണ്; മാധവപ്പേഡി ഗോഖലെ, കലാധർ എന്നിവരായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ കലാസംവിധായകർ.[1]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

കുറിപ്പുകൾ[തിരുത്തുക]

  1. ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <ref> ടാഗ്; Krishna എന്ന പേരിലെ അവലംബങ്ങൾക്ക് എഴുത്തൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
  2. The Pandavas are a group of five brothers named Yudhishthira, Bhima, Arjuna, Nakula and Sahadeva. They are the protagonists in the epic Mahabharata.[5]
  3. The Kaurava are a group of hundred brothers, and are the cousins of the Pandavas. They are the antagonists in the epic Mahabharata.[6]
  4. Yudhishthira staked his brothers, himself and his wife Draupadi after staking his material wealth.[7]
  5. Other alternative titles for the film included Surekhaapaharan, Veera Ghatotkacha and Vastala Kalyanam.[8]
  1. 1.0 1.1 Mayabazar (Telugu) (Motion picture). India: Shalimar Telugu & Hindi Movies.
  2. Mayabazar (Tamil) (Motion picture). India: Modern Cinema.
  3. Jhurani, Aarti (5 August 2015). "Insider's guide to the South Indian International Movie Awards". The National. Abu Dhabi, United Arab Emirates. Archived from the original on 14 September 2015. Retrieved 14 September 2015. As with most film industries in the region, mythological and fantasy dramas were mainstays of the early years, of which N T Rama Rao was the biggest icon, and some of his films – including Mayabazar, 1957; Missamma, Miss Madam, 1955; Seetarama Kalyanam, 1961 – are cult classics.
  4. Nag, Kushali (23 May 2012). "Mayabazar is an interplay of illusions and reality". The Telegraph. Archived from the original on 4 November 2015. Retrieved 4 November 2015.
  5. "Why Yudhishthira chose Nakul over the others". The Times of India. 14 October 2008. Archived from the original on 9 January 2015. Retrieved 16 November 2015.
  6. Prathi, Radha (16 December 2014). "Bringing up children". Deccan Herald. Archived from the original on 16 November 2015. Retrieved 16 November 2015.
  7. Pattanaik 2010, പുറങ്ങൾ. 137–150.
  8. 8.0 8.1 Sastry, A. Ramalinga (11 August 2006). "Fifty and still refreshing". The Hindu. Archived from the original on 28 January 2015. Retrieved 28 January 2015.
  9. 9.0 9.1 Narasimham, M. L. (30 April 2015). "Mayabazar (1957)". The Hindu. Archived from the original on 2 May 2015. Retrieved 2 May 2015.
  10. Rangan, Baradwaj (4 November 2011). "Lights, Camera, Conversation – Crouched around a campfire storyteller". The Hindu. Archived from the original on 5 October 2014. Retrieved 4 February 2015.
  11. Guy, Randor (10 May 2014). "Vatsala Kalyanam (1935)". The Hindu. Archived from the original on 2 January 2015. Retrieved 2 January 2015.
  12. Chandrakanth, W. (21 April 2006). "'Maya Bazaar' forever!". The Hindu. Archived from the original on 2 January 2015. Retrieved 2 January 2015.
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=മായാബസാർ_(1957_ചലച്ചിത്രം)&oldid=3989845" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്